Giáo án Lịch sử và Địa lí lớp 4 - Trường Tiểu học Hiếu Thành A

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Hoạt động 1:Giúp HS nắm được hoật động của Hoạt động nhóm .Trả lời các câu hỏi HLS -GV :chốt lại một số hoạt động của HLS -Nhận xét bổ sung Hoạt động 2 [r]

Trang 1

Tuần 1 Lịch sử và Địa lí Ngày soạn :10/8/12

LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ

Ngày dạy :

I MỤC TIÊU : Biết môn Lịch sử- Địa lí ở lớp 4 giúp hs hiểu biết về thiên nhiên và con người Việt Nam, biết công lao của ông cha ta trong thời kì dựng nước và giữ nước từ đầu vua Hùng đến buổi đầu thời

Nguyễn

- Biết môn Lịch sử – Địa lí góp phần giáo dục hs tình yêu thiên nhiên, con người đất nước Việt Nam

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- Một số loại bản đồ : thế giới , châu lục , Việt Nam , …

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

Giới thiệu bài : Để học được môn Địa lý,trước hết chúng ta cần làm quen với bản đồ Vậy hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu bài :Làm quen với bản đồ

Hoạt động 1 : Bản đồ

MT : Giúp HS nắm nội dung thể hiện trên bản đồ

- GV treo các loại bản đồ lên bảng theo thứ tự

lãnh thổ từ lớn đến nhỏ ( thế giới , châu lục , Việt

Nam , … )

- Yêu cầu HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng

và nêu phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi

bản đồ

- GV chốt và chỉ lên bản đồ:

+ Bản đồ thế giới thể hiện toàn bộ bề mặt trái

đất

+ Bản đồ châu lục thể hiện 1 bộ phận

lớn của bề mặt trái đất như : Châu Á, Châu

Aâu,……

+ Bản đồ Việt Nam thể hiện 1 bộ phận nhỏ

hơn của bề mặt trái đất

- Em hiểu thế nào là bản đồ?

- Kết luận : Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu

vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất theo một tỉ lệ

nhất định

Hoạt động lớp

PP : Trực quan , động não , đàm thoại

- HS đọc tên các bản đồ đồng thời xác định phạm vi lãnh thổ thể hiện trên mỗi bản đồ và trả lời :

+ Bản đồ thế giới vẽ bề mặt trái đất

+ Bản đồ châu lục vẽ 1 châu trên bề mặt trái đất

+ Bản đồ 1 nước vẽ 1 nước trên châu lục đó

- HS trả lời,bạn nhận xét ,bổ sung

Hoạt động 2 :

MT : Giúp HS nắm cơ sở để vẽ một bản đồ

PP : Trực quan , giảng giải , đàm thoại

Hoạt động cá nhân

- Quan sát hình 1 và 2 rồi chỉ vị trí của hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn trên từng hình

- Đọc SGK và trả lời các câu hỏi sau :

Trang 2

- Sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

+ Ngày nay , muốn vẽ bản đồ , chúng ta thường phải làm như thế nào ?

+ Tại sao cùng vẽ về VN mà bản đồ hình 3 trong SGK lại nhỏ hơn bản đồ Địa lí tự nhiên

VN treo tường ?

- Đại diện HS trả lời trước lớp Hoạt động 3 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm của bản đồ

- Yêu cầu các nhóm đọc SGK , quan sát bản đồ

trên bảng và thảo luận theo các gợi ý sau :

+ Tên bản đồ cho ta biết điều gì ?

+ Hoàn thiện bảng sau :

+ Trên bản đồ , người ta thường quy định các

hướng Bắc , Nam , Đông , Tây như thế nào ?

+ Chỉ các hướng B , N , Đ , T trên bản đồ Địa lí tự

nhiên VN

+ Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì ?

+ Đọc tỉ lệ bản đồ ở hình 2 và cho biết 1 cm trên

bản đồ ứng với bao nhiêu m trên thực tế ?

+ Bảng chú giải ở hình 3 có những kí hiệu nào ?

Kí hiệu bản đồ được dùng để làm gì ?

- Kết luận : Một số yếu tố của bản đồ mà các em

vừa tìm hiểu đó là tên của bản đồ , phương hướng

, tỉ lệ và kí hiệu bản đồ

-Chốt lại

Hoạt động nhóm

PP : Trực quan , giảng giải , đàm thoại

Tên bản đồ Phạm vi thể hiện Thông tin chủ yếu Bản đồ

Địa lí tự nhiên VN

Nước VN

Vị trí , giới hạn , hình dáng của nước

ta , thủ đô , một số thành phố , núi , sông , …

- Đại diện các nhóm lên trình bày kết quả làm việc của nhóm trước lớp

- Các nhóm khác bổ sung và hoàn thiện Hoạt động 4 : Thực hành vẽ một số kí hiệu bản

đồ

MT : Giúp HS vẽ được một số kí hiệu thể hiện

trên bản đồ

- Tổng kết bài :

+ Yêu cầu HS nhắc lại khái niệm về bản đồ , kể

một số yếu tố của bản đồ

+ Khai thác kinh nghiệm sống của HS bằng cách

yêu cầu các em trả lời câu hỏi : Bản đồ được dùng

để làm gì ?

4 Củng cố : - Giáo dục HS yêu thích môn học

5 Dặn dò : Giao việc

Hoạt động cá nhân , nhóm đôi

PP : Trực quan , đàm thoại , thực hành

- Quan sát bảng chú giải ở hình 3 và một số bản đồ khác rồi vẽ kí hiệu của một số đối tượng địa lí như : đường biên giới quốc gia , núi , sông , thủ đô , thành phố , mỏ khoáng sản , …

- Hai em thi đố cùng nhau : 1 em vẽ kí hiệu , 1

em nói kí hiệu đó thể hiện cái gì

- Tập đọc các bản đồ ở nhà

KHỐI TRƯỞNG GIÁO VIÊN

Trang 3

Tuần : 3 Ngày soạn: 22/8/2012

Địa lí MỘT SỐ DÂN TỘC Ở HOÀNG LIÊN SƠN

Tích hợp BVMTmức độ: Bộ phận

Ngày dạy :

I MỤC TIÊU :

-Nêu được tên một số dân tộc ít người ở Hoàng Liên Sơn : Thái, Mông ,Dao,

+Biết Hoàng Liên Sơn là nơi dân cư thưa thớt

+Sử dụng được tranh ảnh để mô tả nhà sàn và trang phục một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn:

+Trang phục mỗi dân tộc có cách ăn mặc riêng; trang phục của các dân tộc được may, thêu

trang trí rất công phu và thường có màu sắc sặc sỡ…

+Nhà sàn: được làm bằng các vật liệu tự nhiên như gỗ tre, nứa

** Sự thích nghi và cải tạo mơi trường của con người ở miền núi và trung du:

+Làm nhà sàn để tránh ẩm thấp,thú dữ.+Trồng trọt trên đất dốc.

+Khai tháckhống sản,rừng , sức nước.+Trồng cây cơng nghiệp trên đất ba dan.

- Bản đồ Địa lí tự nhiên VN

- Tranh , ảnh về nhà sàn , trang phục , lễ hội , sinh hoạt của một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

Giới thiệu bài : Ghi tựa bài ở bảng

Hoạt động 1 :

MT : Giúp HS nắm đặc điểm dân cư ở Hoàng

Liên Sơn

PP : Trực quan , đàm thoại , giảng giải

-Gợi ý HS dựa vào vốn hiểu biết của mình và

nội dung mục 1 SGK trả lời các câu hỏi :

- Sửa chữa và giúp HS hoàn chỉnh phần trình

bày

+ Dân cư ở Hoàng Liên Sơn đông đúc hay thưa thớt hơn so với đồng bằng ?

+ Kể tên một số dân tộc ít người ở Hoàng Liên Sơn

+ Xếp thứ tự các dân tộc theo địa bàn cư trú từ nơi thấp đến nơi cao

+ Người dân ở những nơi núi cao thường đi lại bằng phương tiện gì ? Vì sao ?

- Trình bày kết quả làm việc trước lớp

Hoạt động 2 :

MT : Giúp HS nắm đặc điểm về nhà cửa của các

dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

- Gợi ý HS dựa vào mục 2 SGK , tranh , ảnh về

bản làng , nhà sàn và vốn hiểu biết của mình để

- + Bản làng thường nằm ở đâu ? ( Sườn núi hoặc thung lũng )

+ Bản có nhiều nhà hay ít nhà ?

Trang 4

trả lời các câu hỏi :

- Sửa chữa và giúp các nhóm hoàn thiện phần

trình bày

+ Vì sao một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn sống ở nhà sàn ?

+ Nhà sàn được làm bằng vật liệu gì ? + Hiện nay nhà sàn ở đây có gì thay đổi so với trước đây ? ( Nhiều nơi có nhà sàn mái lợp ngói ,

… )

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc

trước lớp +Làm nhà sàn để tránh ẩm thấp,thú dữ.+Trồng trọt trên đất dốc.

Hoạt động 3 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm về kinh tế , lễ

hội của người dân ở Hoàng Liên Sơn

PP : Giảng giải , đàm thoại , trực quan

- Gợi ý HS dựa vào mục 3 SGK , tranh , ảnh về

chợ phiên , lễ hội , trang phục để trả lời các câu

hỏi :

Sửa chữa và giúp các nhóm hoàn thiện câu trả

lời

- Tổng kết bài Trồng cây cơng nghiệp trên đất

ba dan.Trồng trọt trên đất dốc.

4 Củng cố :

- Giáo dục HS biết tôn trọng truyền

thống văn hóa của các dân tộc thiểu số

+ Nêu những hoạt động trong chợ phiên + Kể tên một số hàng hóa bán ở chợ ( hàng thổ cẩm , măng , mộc nhĩ , … ) Tại sao chợ lại bán nhiều hàng hóa này ?

+ Kể tên một số lễ hội của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

+ Lễ hội của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn được tổ chức vào mùa nào ? Trong lễ hội có những hoạt động gì ?

+ Nhận xét trang phục truyền thống của các dân tộc trong hình 4 , 5 , 6

- Học thuộc ghi nhớ ở nhà

Trang 5

Ngày soạn: 15/8/2012

Tuân : 2 Địa lí

DÃY HOÀNG LIÊN SƠN

Tích hợp BVMTmức độ: Bộ phận

Ngày dạy :

I MỤC TIÊU :

-Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình, khí hậu của dãy Hoàng Liên Sơn

+Dãy núi cao và đồ sộ nhất Việt Nam: có nhiều đỉnh nhọn, sườn núi rất dốc, thung lũng

thường hẹp và sâu

-Khí hâu những nơi cao lạnh quanh năm

-Chỉ được dãy Hoàng Liên Sơn trênbản đồ tự nhiên Việt Nam

-Sử dụng bản số liệu để nêu đặc điểm khí hậu ở mức độ đơn giản: dựa vào bản số cho sẵn để

nhận xét về nhiệt độ của Sa Pa vào tháng 1 và tháng 7

** Sự thích nghi và cải tạo mơi trường của con người ở miền núi và trung du:

+Làm nhà sàn đểtránh ẩm thấp,thú dữ.+Trồng trọt trên đất dốc.

+Khai tháckhống sản,rừng , sức nước.+Trồng cây cơng nghiệp trên đất ba dan.

- Tranh , ảnh về dãy núi Hoàng Liên Sơn và đỉnh núi Phan-xi-păng

.Giới thiệu bài : Ghi tựa bài ở bảng

Hoạt động 1 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm địa hình của

dãy núi Hoàng Liên Sơn

- Chỉ vị trí dãy núi Hoàng Liên Sơn trên bản đồ

Địa lí tự nhiên VN treo tường và yêu cầu HS

dựa vào kí hiệu , tìm vị trí của dãy núi này ở

hình 1 SGK

- Sửa chữa và giúp HS hoàn chỉnh phần trình

bày

- Dựa vào lược đồ hình 1 SGK và nội dung mục 1 SGK trả lời các câu hỏi :

+ Kể tên những dãy núi chính ở phía bắc nước ta

; trong những dãy núi đó , dãy núi nào dài nhất ? + Dãy núi Hoàng Liên Sơn nằm ở phía nào của sông Hồng và sông Đà ?

+ Dãy núi Hoàng Liên Sơn dài bao nhiêu km ? Rộng bao nhiêu km ?

+ Đỉnh , sườn và thung lũng ở dãy núi Hoàng Liên Sơn như thế nào ?

- Trình bày kết quả làm việc trước lớp

- Chỉ vị trí và mô tả dãy núi Hoàng Liên Sơn trên bản đồ Địa lí tự nhiên VN treo tường

Trang 6

Hoạt động 2 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm của đỉnh

Phan-xi-păng

- Giúp HS hoàn thiện phần trình bày

- Thảo luận nhóm theo các gợi ý sau : + Chỉ đỉnh núi Phan-xi-păng trên hình 1 và cho biết độ cao của nó

+ Tại sao đỉnh núi Phan-xi-păng được gọi là “ nóc nhà ” của Tổ quốc ?

+ Quan sát hình 2 và mô tả đỉnh núi Phan-xi-păng ( Đỉnh nhọn , xung quanh có mây mù che phủ )

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc trước lớp

- Các nhóm khác sửa chữa , bổ sung Hoạt động 3 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm khí hậu , thực

vật ở Hoàng Liên Sơn

- Yêu cầu HS đọc thầm mục 2 SGK và cho biết

khí hậu ở những nơi cao của Hoàng Liên Sơn

như thế nào ?

- Nhận xét và hoàn thiện phần trả lời của HS

- Gọi 1 em lên chỉ vị trí của Sa Pa trên bản đồ

Địa lí tự nhiên VN treo tường

- Sửa chữa , giúp HS hoàn thiện câu trả lời và

nói : Sa Pa có khí hậu mát mẻ , phong cảnh đẹp

nên đã trở thành nơi du lịch , nghỉ mát lí tưởng

của vùng núi phía Bắc

- Cho HS xem một số tranh , ảnh về dãy núi

Hoàng Liên Sơn và giới thiệu thêm về nó : Tên

của dãy núi được lấy theo tên của cây thuốc

quý mọc phổ biến ở vùng này là Hoàng Liên

Đây là dãy núi cao nhất VN và Đông Dương

4 Củng cố : Sự thích nghi và cải tạo mơi

trường của con người ở miền núi và trung du

- Giáo dục HS tự hào về cảnh đẹp thiên

nhiên của đất nước

5 Dặn dò : Giao viêc

PP Trực quan , đàm thoại , thực hành:

- Vài em trả lời trước lớp

- Trả lời các câu hỏi mục 2 SGK

- Trình bày lại những đặc điểm tiêu biểu về vị trí , địa hình và khí hậu của dãy núi Hoàng Liên Sơn

- Học thuộc ghi nhớ ở nha

Trang 7

Ngày soạn: 22/8/2012

Địa lí

Tuần 4 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA NGƯỜI DÂN

Ở HOÀNG LIÊN SƠN

*SDNLTK&HQ mức độ: Liên hệ

Ngày dạy :

I MỤC TIÊU :

-Nêu được một sô’ hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Hoàng Liên Sơn :

+Trồng trọt trồng lúa, ngô,chè, trồng rau và cây ăn quả,…trên nương rẩy , ruộng bậc thang

+Làm các nghề thủ công: dệt thêu,đan ,đúc, rèn,

+Khai thác khoáng sản:a-pa-tít,đồng, chì, kẽm,…

+Khai thác lâm sản; gỗ ,mây ,nứa,

+Sử dụng tranh ảnh để nhận biết một số hoạt động sản xuất của người dân:làm ruộng bậc

thang,nghề thủ công truyền thống, khai thác khoáng sản

+Nhận biết được khó khăn của giao thông miền núi: đường nhiều dốc cao,quanh co,thường bị

sụp,lở vào mùa mưa

*Miền núi phía Bắc cĩ nhiều khống sản, trong đĩ cĩ nguồn năng lượng : than; cĩ nhiều sơng

,suối với cường độ chảy manh cĩ thể phát sinh ra năng lượng phục vụ cuộc sống.

- Vung núicĩ nhiều rừng cây, đây là nguồn năng lượng quan trọng để người dân sử dụng trong việc

đun,nấu và sưởi ấm.

-Giúp hs thấy được tầm quan trọng của các loại tài nguyên nĩi trên, từ đĩ GD ý thức tiết kiệm, hiệu

quả

- Tranh , ảnh một số mặt hàng thủ công , khai thác khoáng sản

Hoạt động 1:Giúp HS nắm được hoật động của

HLS

-GV :chốt lại một số hoạt động của HLS

Hoạt động 2 :

MT : Giúp HS nêu được một số sản phẩm của

các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

Hoạt động nhóm Trả lời các câu hỏi

-Nhận xét bổ sung

- Dựa vào tranh , ảnh , vốn hiểu biết thảo luận theo các gợi ý sau :

+ Kể tên một số sản phẩm thủ công nổi tiếng của một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn + Nhận xét về màu sắc của hàng thổ cẩm + Hàng thổ cẩm thường được dùng để làm gì ?

- Đại diện các nhóm trả lời câu hỏi

- HS khác bổ sung

Trang 8

Hoạt động 3 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm về sản xuất

của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

- Gíup HS quan sát hình 3 và đọc mục 3 SGK để

trả lời các câu hỏi :

- Tổng kết bài : Tổng kết lại những nghề nghiệp

của người dân ở vùng núi Hoàng Liên Sơn và

hỏi HS :

+ Người dân ở Hoàng Liên Sơn làm những nghề

gì ? Nghề nào là nghề chính ?

4 Củng cố :

- Giáo dục HS tự hào về kinh tế của các

dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

+ Kể tên một số khoáng sản có ở Hoàng Liên Sơn

+ Ở vùng núi Hoàng Liên Sơn hiện nay , khoáng sản nào được khai thác nhiều nhất ?

+ Mô tả quy trình sản xuất phân lân ( Quặng a-pa-tít được khai thác ở mỏ , sau đó được làm giàu quặng { loại bỏ bớt đất đá , tạp chất } Quặng được làm giàu đạt tiêu chuẩn sẽ được đưa vào nhà máy để sản xuất ra phân lân phục vụ nông nghiệp )

+ Tại sao chúng ta phải bảo vệ , giữ gìn và khai thác khoáng sản hợp lí ?

+ Ngoài khai thác khoáng sản , người dân miền núi còn khai thác gì ? ( Khai thác gỗ , mây , nứa để làm nhà , đồ dùng , … ; măng , mộc nhĩ , nấm hương để làm thức ăn ; quế , sa nhân để làm thuốc chữa bệnh )

+ Nghề nông , nghề thủ công và khai thác khoáng sản Trong đó , nghề nông là nghề chính

-Giúp hs thấy được tầm quan trọng của các loại tài nguyên nĩi trên, từ đĩGD ý thức tiết kiệm, hiệu quả

Ngày …tháng …năm

Duyệt HT

Trang 9

Ngày soạn: 13/8/2012 Ngày dạy :

TRUNG DU BẮC BỘ

I MỤC TIÊU :

-Nêu được một số đặc diểm tiêu biểu vể địa hình của trung du Bắc bộ:

Vùng đồi với đỉnh tròn, sườn thoải, xếp cạnh nhau như bát úp

-Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân trung du Bắc Bộ

+Trồng chè và cây ăn quả là thế mạnh của trung du Bắc Bộ

+Trồng rừng được đẩy mạnh

-Nêu tác dụng của việc trồng rừng , che phủ đồi trọc, ngăn chặn tình trạng đất đang bị xấu đi

GDMT: Một số đặc điểm chính của mơi trường , tài nguyên thiên nhiên và việc khai thác tài

nguyên thiên nhiên ở miền núi và trung du( rừng, khống sản, đất đỏ ba dan, sức nước )

- Bản đồ hành chính VN

- Tranh , ảnh vùng trung du Bắc Bộ

Hoạt động 1 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm của vùng đồi

trung du

- Yêu cầu HS đọc mục 1 SGK hoặc quan sát

tranh , ảnh vùng trung du Bắc Bộ trả lời các câu

hỏi sau :

+ Vùng trung du là vùng núi , vùng đồi hay đồng

bằng ?

+ Các đồi ở đây như thế nào ?

+ Mô tả sơ lược vùng trung du

+ Nêu những nét riêng biệt của vùng trung du

Bắc Bộ

- Gọi một vài em trả lời

+ Vùng đồi , đỉnh tròn , sườn thoải , xếp cạnh nhau như bát úp

- Chỉ trên bản đồ hành chính VN treo tường các tỉnh Thái Nguyên , Phú Thọ , Vĩnh Phúc , Bắc Giang – những tỉnh có vùng đồi trung du

Hoạt động 2 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm về sản xuất

của con người ở vùng đồi trung du

- Gợi ý HS dựa vào kênh chữ và kênh hình ở

Trang 10

mục 2 SGK thảo luận nhóm theo các câu hỏi gợi

ý sau :

+ Trung du Bắc Bộ thích hợp cho việc trồng những loại cây gì ?

+ Hình 1 , 2 cho biết những cây trồng nào có ở Thái Nguyên và Bắc Giang ?

+ Xác định vị trí hai địa phương này trên bản đồ Địa lí tự nhiên VN

+ Em biết gì về cây chè ? + Chè ở đây được trồng để làm gì ? + Trong những năm gần đây , ở trung du Bắc Bộ đã xuất hiện trang trại chuyên trồng loại cây gì ? + Quan sát hình 3 và nêu quy trình chế biến chè

- Đại diện các nhóm trả lời câu hỏi

Hoạt động 3 :

MT : Giúp HS nắm các đặc điểm về rừng ở vùng

đồi trung du

.- Cho cả lớp quan sát tranh , ảnh đồi trọc

- Yêu cầu HS lần lượt trả lời các câu hỏi sau :

+ Vì sao ở vùng trung du Bắc Bộ lại có những

nơi đất trống , đồi trọc ?

+ Để khắc phục tình trạng này , người dân nơi

đây đã trồng những loại cây gì ?

- Liên hệ với thực tế để giáo dục HS ý thức bảo

vệ rừng và tham gia trồng cây

- Khẳng định

4 Củng cố :

GDMT: Giáo dục HS có ý thức bảo vệ rừng

và tham gia trồng cây

+ Vì rừng bị khai thác cạn kiệt do đốt phá rừng làm nương rẫy để trồng trọt và khai thác gỗ bừa bãi , …

+ Dựa vào bảng số liệu , nhận xét về diện tích rừng trồng mới ở Phú Thọ trong những năm gần đây

- Trình bày tổng hợp về những đặc điểm tiêu biểu của vùng trung du Bắc Bộ

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	234,71 KB