Kiến thức: -Học sinh nắm được công thức tính tính phương sai và độ lệch chuẩn trong bảng phân bố tần số , tần suất và bảng phân bố tần số, tần suất ghép lớp.. kyõ naêng: - Có kỹ năng tín[r]
Trang 1
Ngày soạn: 13/02/2007
Tiết: 45
Chương 5 THỐNG KÊ
§1 BẢNG PHÂN BỐ TẦN SỐ VÀ TẦN SUẤT
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Ôn tập số liệu thống kê, tần số, tần suất
- Khái niệm bảng phân bố tần số và tần suất; bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp, bảng
phân bố tần số ghép lớp, bảng phân bố tần suất ghép lớp
2 kỹ năng:
- Có kỹ năng lập bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp, bảng phân bố tần số ghép l
ớp, bảng phân bố tần suất ghép lớp
- Có kỹ năng phân tích, tổng hợp
3.Tư duy và thái độ: Giáo dục học sinh thấy được ý nghĩa của việc lập bảng phân bố tần số
và tần suất ghép lớp trong các bài toán thực tế
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Chuẩn bị của thầy : Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ, phiếu học tập
2 Chuẩn bị của trò: Xem trước bài học ở nhà
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định tổ chức Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số (1’)
2 Bài mới:
10’
Hoạt động 1:
GV đưa nội dung ví dụ 1 SGK
lên bảng bằng bảng phụ
H: Dấu hiệu điều tra ở trên là
gì ?
H: Bảng trên có bao nhiêu
giá trị của dấu hiệu ?
H: Trong 31 giá trị trên có
bao nhiêu giá trị khác nhau ?
H: Hãy cho biết tần số của
mỗi giá trị khác nhau đó ?
H: Vậy tần số của giá trị là gì
?
HS xem nội dung ví dụ 1
HS: Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 7 trả lời
HS: Có 31 giá trị của dấu hiệu
HS: Có 5 giá trị khác nhau
HS: Dựa vào số lần xuất hiện của mỗi giá trị giống nhau mà tính tần số của chúng
HS: Tần số của giá trị là số lần xuất hiện giá trị đó trong dãy giá trị của dấu hiệu
I Ôn tập :
1 Số liệu thống kê :
Ví dụ 1 : (SGK)
2 Tần số : Số lần xuất hiện giá trị trong dãy giá trị của dấu hiệu gọi là tần số
Trang 2
9’
H: Trong 31 số liệu thống kê
trên, giá trị x1 có tần số là 4
chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần
trăm ?
GV giới thiệu tỉ số 4
31 12,9% gọi là tần suất của giá
trị x1
H: Hãy tính tần suất của các
giá trị x2 = 30; x3 = 35; x4 =
40;
x5 = 45 ?
-GV kiểm tra và nhận xét
-GV hướng dẫn HS lập bảng
phân bố tần số và tần suất
GV: Nếu bảng trên bỏ cột tần
số ta được bảng phân bố tần
suất; bỏ cột tần suất ta được
bảng phân bố tần số
* GV yêu cầu HS hoạt động
nhóm làm BT1 trang 113
SGK
-GV kiểm tra và nhận xét
HS: Gía trị x1 chiếm tỉ lệ 12,9%
-HS nghe GV giới thiệu
HS cả lớp thực hiện, 2 HS lên bảng tính
HS lập bảng phân bố tần số và tần suất theo hướng dẫn của GV
HS hoạt động nhóm giải BT1 SGK
-Đại diện nhóm trình bày -Các nhóm khác nhận xét
* Tần suất bằng tỉ số của tần số của 1 giá trị với số các số liệu thống kê
20’
Hoạt động 3: Bảng phân bố
tần số, tần suất ghép lớp
GV đưa nội dung ví dụ 2 lên
bảng
GV hướng dẫn HS phân lớp
các số liệu như SGK
H: Lớp 1 có bao nhiêu số liệu
?
GV: Ta gọi n1=6 là tần số của
lớp 1
H: Tìm tần số của các lớp 2,
3, 4 ?
GV: Ta gọi tỉ số 1 6
36
16,7% gọi là tần suất của lớp
1
H: Tìm tần suất của các lớp
còn lại ?
H: Vậy muốn tìm tần suất của
1 lớp ta làm như thế nào ?
-GV hướng dẫn HS lập bảng
4 (bảng phân bố tần số và tần
suất ghép lớp)
HS xem nội dung ví dụ 2
HS thực hiện phân lớp các số liệu thành 4 lớp
HS: Lớp 1 có 6 số liệu
HS: n2 = 12 là tần số của lớp 2; n3=13; n4=5 là tần số của lớp 3 và 4 tương ứng
HS tìm tần suất của lớp 2, lớp 3, lớp 4
HS : Tần suất bằng : Số các số liệu thống kê của 1 lớp chia cho số các số liệu
HS tiến hành lập bảng
III Bảng phân bố tầng số và tần suất ghép lớp :
a) Ví dụ 2 : (SGK)
Bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp:
Lớp số
đo chiều cao (cm)
Tần số
Tần suất (%)
-Nếu trong bảng trên bỏ cột tần số thì sẽ có bảng phân bố tần suất ghép lớp, bỏ cột tần suất thì sẽ có bảng phân bố tần số ghép lớp
b) Muốn tìm tần suất của lớp thứ I ta làm như sau:
Trang 3
4 Củng cố : (4’)
-Phân biệt tần số, tần suất, bảng phân bố tần số và tần suất , bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp
-Cách tìm tần số và tần suất ghép lớp
5 Hướng dẫn về nhà: (2’)
-Nắm vững các khái niệm đã học
- BTVN : 2, 3, 4 SGK trang 114
V RÚT KINH NGHIỆM:
H: Nếu trong bảng 4 bỏ cột
tần số thì ta có bảng gì ?
GV: Tương tự khi bỏ cột tần
suất
H: Qua ví dụ trên em nào nêu
các bước cần thực hiện để lập
bảng phân bố ghép lớp ?
-GV nêu ý nghĩa thực tiễn
của việc lập bảng
BT: GV yêu cầu HS làm HĐ1
SGK: Cho các số liệu thống
kê ghi trong bảng sau
Tiền lãi (nghìn đồng) của mỗi
ngày trong 30 ngày được
khảo sát ở một quầy bán báo
HS: Ta có bảng phân bố tần suất ghép lớp
HS: Trả lời đủ 3 bước
HS làm HĐ1 SGK
-HS xem nội dung đề bài
37 74 65 31 63 58 82 67 77 63 46 30 53 73
51 44 52 92 53 85 77 47 42 57 57 85 85 55 64
Hãy lập bảng phân bố tần
suất ghép lớp với các lớp như
sau:
[29,5 ; 40,5), [40,5 ; 51,5),
[51,5; 62,5), [62,5; 73,5),
[73,5; 84,5), [84,5; 95,5)
-GV kiểm tra , nhận xét
-HS lập bảng phân bố tần suất ghép lớp
Lớp tiền lãi(nghìa đồng)
Tần suất (%)
[29,5; 40,5) 10 [40,5 ; 51,5) 17 [51,5 ; 62,5) 23 [62,5 ; 73,5) 20 73,5 ; 84,5) 17 [84,5 ; 95,5) 13
Tính tỉ số f I = trong đó:n i
n
ni : Tần số của lớp thứ i
n: Số các số liệu thống kê
* Các bước cần thực hiện để lập bảng phân bố ghép lớp : Bước 1: Phân lớp
Bước 2: Xác định tần số và tần suất của các lớp Bước 3: Thành lập bảng
Trang 4
Ngày soạn: 20/02/2007
§2 BIỂU ĐỒ
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
-Học sinh nắm được cách vẽ và vẽ được biểu đồ tần suất hình cột
- Vẽ được đường gấp khúc tần suất
2 kỹ năng:
- Có kỹ năng vẽ biểu đồ tần suất hình cột và vẽ đường gấp khúc tần suất
3.Tư duy và thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức vẽ biểu đồ và thấy được sự phân bố tần
suất thể hiện trên biểu đồ
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Chuẩn bị của thầy : Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ
2 Chuẩn bị của trò: Xem trước bài học ở nhà
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định tổ chức Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (5’)
Thế nào là tần số và tần suất ghép lớp ? Bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp có ý nghĩa
gì trong thực tế cuộc sống ?
3 Bài mới :
13’
Hoạt động 1: Biểu đồ
tần suất hình cột
GV đưa nội dung ví dụ 1
lên bảng bằng bảng phụ
GV hướng dẫn HS vẽ
biểu đồ tần suất
-Cột nằm ngang biểu
diễn cho chiều cao của
HS
-Cột đứng biểu diễn tần
suất
GV lưu ý HS cách chia
các khoảng ở từng cột
bằng nhau và lấy các giá
trị tương đối không yêu
cầu chính xác tuyệt đối
HS xem nội dung ví dụ 1
HS thực hiện theo hướng dẫn của GV
-HS vẽ biểu đồ vào vở
I Biểu đồ tần suất hình cột và đường gấp khúc tần suất:
1 Biểu đồ tần suất hình cột :
Ví dụ 1: Cho bảng phân bố tần suất
ghép lớp sau Chiều cao của 36 học sinh
Lớp số đo chiều cao (cm)
Tần suất (%)
Vẽ biểu đồ tần suất hình cột
Trang 5
13,9
36,1 33,3
16,7
0
30
20
10 Tần suất
150 156 162 168 174 Chiều cao
10’
12’
Hoạt động 2: Đường gấp
khúc tần suất
Dựa vào ví dụ 1 GV
hướng dẫn HS vẽ đường
gấp khúc tần suất
H: Trung bình cộng hai
mút của lớp 1 là bao
nhiêu ?
H: Tương tự tính TBC hai
mút của các lớp còn lại ?
GV giới thiệu các giá trị
trung bình ci gọi là giá trị
đại diện của các lớp
tương ứng
H: Vẽ đoạn thẳng nối các
điểm (ci; ) ?f i
-GV kiểm tra hình vẽ của
HS và vẽ đường gấp
khúc tần suất trên bảng,
sau đó GV hướng dẫn
tổng quát
* Củng cố : GV yêu cầu
HS hoạt động nhóm làm
HĐ1 SGK
-HS vẽ đường gấp khúc tần suất theo hướng dẫn của GV
HS: TBC là 153
HS tính TBC 2 mút củacác lớp còn lại
-HS vẽ các đoạn thẳng
-HS ghi tổng quát vào vở
HS hoạt động nhóm làm HĐ1 SGK
-Vẽ biểu đồ tần suất hình cột và vẽ đường gấp khúc tần suất
2 Đường gấp khúc tần suất:
Ví dụ: Vẽ đường gấp khúc tần suất
ở ví dụ 1:
Giải:
171 165 159 153 13,9
36,1 33,3
16,7
0
30
20
10 Tần suất
150 156 162 168 174 Chiều cao
-Trên mặt phẳng tọa độ xác định các điểm (ci; ), trong đó cf i i là trung bình cộng hai mút của lớp i
Ci gọi là giá trị đại diện của lớp thứ
i -Vẽ các đoạn thẳng nối điểm (ci; ) với điểm (cf i i+1; f i1) ta thu được một đường gấp khúc gọi là đường gấp khúc tần suất
-GV kiểm tra bài làm của
các nhóm , chốt lại lời
giải
3,3
Nhiệt độ
43,3 36,7 40
15 16 17 18 19 20 21 22 23
Tần suất
30 20 10 0
16,7
Trang 6
4 Củng cố : (3’)
-Gía trị đại diện của 1 lớp là gì ? Đường gấp khúc tần xuất là đường như thế nào ?
-Cách vẽ biểu đồ tần số và biểu đồ tần suất hình cột , vẽ đường gấp khúc tần suất
5 Hướng dẫn về nhà: (2’)
- Nắm vững các khái niệm đã học
- BTVN : 1, 2, 3 SGK trang 114
V RÚT KINH NGHIỆM:
-GV yêu cầu HS xem chú
Trang 7
Ngày soạn: 27/02/2007
§2 BIỂU ĐỒ (tt)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
-Học sinh nắm được cách vẽ và vẽ được biểu đồ hình quạt
- Đọc được biểu đồ hình quạt
2 kỹ năng:
- Có kỹ năng vẽ biểu đồ hình quạt và đọc biểu đồ hình quạt
3.Tư duy và thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức vẽ biểu đồ đọc được biểu đồ tùe 1 số bài
toán thực tế
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Chuẩn bị của thầy : Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ
2 Chuẩn bị của trò: Xem trước bài học ở nhà
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định tổ chức Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (5’)
-Nêu cách vẽ biểu đồ tần suất hình cột ? Cách vẽ đường gấp khúc tần suất
3 Bài mới :
15’
Hoạt động 1: Biểu đồ
hình quạt
GV: Người ta còn dùng
biểu đồ hình quạt để mô
tả bảng cơ cấu
GV đưa nội dung cí dụ 2
lên bảng
GV hướng dẫn HS vẽ
biểu đồ hình quạt
H: Toàn bộ hình tròn
biểu diễn cho bao nhiêu
phần trăm ?
H: Hãy biểu diễn 23,7%
trên hình tròn ?
-Gợi ý: Vẽ góc ở tâm ứng
với 23,7% của 3600 tức là
85019’
H: 47,3% ứng với hình
quạt có góc ở tâm là bao
nhiêu độ ?
H: Biểu diễn hình quạt có
số đo 170016’ ?
HS xem ví dụ 2
HS: Toàn bộ hình tròn biểu diễn cho 100%
HS: Dùng thước đo góc dựng hình quạt góc ở tâm 85019’biểu diễn cho 23,7%
HS: 47,3% ứng với hình quạt có số đo
170016’
HS biểu diễn cho số phần trăm 47,3% ; -1 HS lên bảng biểu
II Biểu đồ hình quạt :
Ví dụ 2: Cho bảng cơ cấu giá trị sản
suất công nghiệp trong nước năm 1997 Phân theo thành phần kinh tế
Các thành phần kinh tế
Số phần trăm (1) Khu vực doanh
nghiệp nhà nước (2) Khu vực ngoài quốc doanh (3) Khu vực đầu tư nước ngoài
23,7 47,3 29,0
Biểu đồ hình quạt :
(3) 29,0 (2)
47,3 (1) 23,7
Trang 8
4 Hướng dẫn về nhà: (2’)
- Nắm vững cách vẽ biểu đồ hình quạt
- BTVN : 1, 2, 3 SGK trang 118
V RÚT KINH NGHIỆM:
Tương tự biểu diễn cho
số phần trăm còn lại
-GV kiểm tra và nhận xét
GV lưu ý HS các bảng
phân bố tần suất ghép
lớp cũng có thể mô tả
bằng biểu đồ hình quạt
-GV yêu cầu HS xem
hình 36 b (SGK) mô tả
biểu đồ hình quạt bảng
phân bố tần suất ghép
lớp bảng 6 SGK
GV yêu cầu HS quan sát
cách chia theo phần trăm
trong mỗi lớp
diễn -HS lắng nghe
-HS xem hình 36b SGK
-HS quan sát
13’
Hoạt động 2: Làm HĐ2
SGK
GV yêu cầu HS làm HĐ2
SGK
-GV kiểm tra bài làm của
HS
HS xem nội dung hoạt động 2 SGK và thực hiện
-Bảng cơ cấu
HĐ2 SGK Dựa vào biểu đồ hình quạt
cho ở bảng hình 37, hãy lập bảng cơ cấu như trong ví dụ 2
(1) Khu vực doanh nghiệp Nhà nước (2) Khu vực ngoài quốc doanh (3) Khu vực đầu tư nước ngoài Các thành phần kinh tế Số phần trăm
(1) Khu vực doanh
nghiệp nhà nước
(2) Khu vực ngoài quốc
doanh
(3) Khu vực đầu tư nước
ngoài
22,0 39,9 38,1
(3) 38,1 (2)
39,9
(1) 22,0
Hình 37
10’
Hoạt động 3: Củng cố
GV yêu cầu HS hoạt
động nhóm giải bài tập
trên
-GV kiểm tra bài làm của
các nhóm và sửa chữa sai
sót
HS xem nội dung đề bài tập
-HS hoạt động nhóm giải bài tập
BT: Cho bảng phân bố tần suất như
sau: Điều tra về số đĩa CD của 50 gia đình:
[1; 10]
[11; 20]
[21; 30]
[31; 40]
31.5 25 15 28,5
N = 50 Vẽ biểu đồ tần suất hình quạt ?
Trang 9
Ngày soạn: 03/03/2007
LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Luyện tập cách vẽ biểu đồ tần suất hình cột và đường gấp khúc tần suất, vẽ biểu đồ tần số hình cột và dường gấp khúc tần số
- Lập bảng cơ cấu khi cho biét biểu đồ hình quạt
2 kỹ năng:
- Có kỹ năng vẽ biểu đồ tần suất , vẽ biểu đồ tần số hình cột , vẽ đường gấp khúc tần suất và đường gấp khúc tần số
3.Tư duy và thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức vẽ biểu đồ, đọc được biểu đồ từ 1 số bài
toán thực tế
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Chuẩn bị của thầy : Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ vẽ sẵn Hình 38 SGK/118
2 Chuẩn bị của trò: Làm bài tập ở nhà
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định tổ chức Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số (1’)
2 Kiểm tra bài cũ : (5’)
-Nêu khái niệm tần số, tần suất của một giá trị ; khái niệm tần suất, tần số của 1 lớp trong bảng phân bố ghép lớp ?
3 Bài mới :
10’
Hoạt động 1: Giải bài 1a
GV yêu cầu 1 HS đọc nội
dung đề BT 2 SGK
H: Dựa vào BT3 của §1
hãy lập bảng phân bố tần
số và tần suất ghép lớp ?
-GV kiểm tra và nhận xét
H: Để vẽ biểu đồ tần
suất hình cột ta làm như
thế nào ?
-GV yêu cầu 1 HS lên
bảng vẽ biểu đồ
-GV kiểm tra bài làm của
1 HS đọc đề BT2
1 HS lên lập bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp
-1 HS nhận xét
HS: Nêu cách vẽ biểu đồ
1 HS lên bảng vẽ biểu đồ
-Các HS khác tự làm vào vở
Bài 1 :(Bài 2 SGK)
Bảng phân bố tần số và tần suất ghép lớp :
Lớp KL (gam) Tần số Tần
suất (%) [70; 80)
[80; 90) [90; 100) [100; 110) [110; 120]
3 6 12 6 3
10 20 40 20 10
a)
Trang 10
HS, sửa chữa sai sót
Đường gấp khúc tần suất
120 110 100 90 80 70
40
0
30
20
10
Tần suất
Khối lượng
15’
Hoạt động 2: Giải bài 1b
H: Để vẽ biểu đồ tần số
hình cột ta làm như thế
nào ?
-GV yêu cầu 1 HS lên
bảng vẽ
-GV kiểm tra và nhận xét
H: Dựa vào biểu đồ tần
suất hình cột ở câu a) hãy
nêu nhận xét KL của 30
ccủ khoai tây được khảo
sát ?
-Gợi ý : Nhận xét về giá
trị cao nhất và giá trị thấp
nhất
-GV chốt lại nhận xét
HS: Ta thay cột tần suất bởi cột tần số
-1 HS lên bảng vẽ biểu đồ tần số -HS nhận xét
-HS suy nghĩ và nhận xét
b)
Đường gấp khúc tần số 9
6 3
120 110 100 90 80 70
12
0
Tần số
Khối lượng
c) Trong 30 củ khoai tây được khảo sát
ta thấy :
- Chiếm tỉ lệ thấp nhất ( 10% , ứng với mỗi cột trong hai cột thấp nhất của biểu đồ) là những củ có KL từ 70 g đến dưới 80 g hoặc từ 110 g đến 120 g
- Chiếm tỉ lệ cao nhất (40% , ứng với cột cao nhất của biểu đồ) là những củ có KL từ 90 g đến dưới 100 g
13’
Hoạt động 3: Giải bài 2,3
GV yêu cầu HS giải BT3
SGK
-Yêu cầu HS xem lại ví
dụ 2 SGK trang 117, sau
đó lập bảng cơ cấu
-GV kiểm tra và nhận xét
GV đưa nội dung đề BT 3
lên bảng
H: Để tìm tần suất của 1
lớp ta làm như thế nào ?
HS giải BT3 SGK
HS xem ví dụ 2 và lập bảng cơ cấu
-1 HS lên bảng lập
HS xem nội dung đề BT3
HS: Tìm tỉ số giữa tần số của lớp đó với số
Bài 2: (Bài 3 SGK).
Cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp trong nước năm 2000, phân theo thành phần kinh tế
Các thành phần kinh tế Số phần
trăm (1) Khu vực doanh
nghiệp Nhà nước (2) Khu vực ngoài quốc doanh
(3) Khu vực đầu tư nước ngoài
23,5 32,2 44,3
Bài 3: Cho bảng phân bố tần số như
sau: Điểm thi Toán của lớp 10A ở một trường THPT
Trang 11
4 Hướng dẫn về nhà: (2’)
- Nắm vững cách vẽ biểu đồ hình cột
- BTVN : Vẽ biểu đồ tần suất hình cột và đường gấp khúc của BT3 ở trên
V RÚT KINH NGHIỆM:
-GV nhận xét và yêu cầu
1 HS lên bảng điền vào
cột tần suất tương ứng
-GV yêu cầu HS về nhà
vẽ biểu đồ tần suất hình
cột và đường gấp khúc
tần suất
các giá trị trong bảng
-1 HS lên bảng thực hiện
[0 ; 2) [2 ; 4) [4 ; 6) [6 ; 8) [8 ; 10)
2 4 12 28 4
Hãy lập bảng phân bố tần suất ghép lớp và vẽ biểu đồ tần suất hình cột và đường gấp khúc tần suất