GV: Điều kiện để cho vế trái vaø veá phaûi cuûa moät phöông trình coù nghóa goïi laø ñieàu kieän xaùc ñònh cuûa moät phöông 12’ trình.. -GV nhaän xeùt..[r]
Trang 1
-Ngày soạn: 26/10/2006
Tiết: 17 §1 ĐẠI CƯƠNG VỀ PHƯƠNG TRÌNH
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: HS nắm được khái niệm phương trình một ẩn , điều kiện của một phương trình Hiểu nghiệm của phương trình nhiều ẩn và phương trình chứa tham số
2 Kỹ năng: - Có kĩ năng xác định điều kiện của một phương trình
3 Tư duy, giáo dục: Giáo dục tính chính xác ,tính cẩn thận, cần cù
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
Chuẩn bị của thầy : Sách giáo khoa, thước thẳng, bảng phụ, phiếu học tập
Chuẩn bị của trò: Xem lại khái niệm phương trình đã học ở lớp 8
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
GV giới thiệu bài: GV giới thiệu khái quát nội dung chương III và các vấn đề học sinh cần nắm trong chương
TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
10’
Hoạt động 1: Khái niệm
phương trình
H: Nêu ví dụ về phương trình
một ẩn?
GV: Ta đã học về mệnh đề
chứa biến Phương trình (*) là
một mệnh đề chứa biến dạng
f(x) = g(x) và gọi (*) là một
phương trình
-Vậy thế nào là một phương
trình?
- GV nhận xét chốt lại
-GV yêu cầu HS đọc chú ý
SGK qua đó GV giới thiệu
khái niệm nghiệm gần đúng
của phương trình
HS nêu ví dụ 2x2-3x-5=2x+1 (*)
HS nêu định nghĩa như SGK
-HS đọc chú ý SGK
I Khái niệm phương trình:
1 Phương trình một ẩn: a) Định nghĩa: Phương trình ẩn x là mệnh đề chứa biến có dạng (x) = f
g(x) (1) trong đó (x) và g(x) là f
những biểu thức của x -Nếu có số thực x0 sao cho (x0) = g(x0) là mệnh đề
f
đúng thì x0 được gọi là một nghiệm của phương trình (1)
-Giải phương trình (1) là tìm tất cả các nghiệm của nó
-Nếu phương trình (1)không có nghiệm nào cả thì ta nói phương trình vô nghiệm
b) Chú ý: (SGK)
Trang 2Hoạt động 2: Điều kiện của
một phương trình
GV: Cho phương trình
1
1 2
x
x x
H:Khi x=2 vế trái của phương
trình có nghĩa không? Vế
phải của phương trình có
nghĩa không?
H: Vậy điều kiện nào thì vế
trái có nghĩa?
GV: Điều kiện để cho vế trái
và vế phải của một phương
trình có nghĩa gọi là điều kiện
xác định của một phương
trình
BT: Tìm điều kiện của các
phương trình sau:
a) 2+x2 = 3 x
-GV phát phiếu học tập cho
các nhóm
-GV nhận xét
HS: Khi x=2 vế trái của phương trình không có nghĩa
Vế phải của phương trình có nghĩa
HS: Vế trái có nghĩa khi x-2 0 hay x 2. -HS nghe GV giới thiệu
-HS hoạt động nhóm giải bài tập trên phiếu học tập
-Đại diện nhóm trìmh bày
a) Điều kiện của phương trình là: 3-x 0 x 3
b) Điều kiện
2
1
1 0
1
1 0
x x
x x
-Các nhóm khác nhận xét
2 Điều kiện của một phương trình:
- Điều kiện của ẩn x để biểu thức (x) và g(x) có f
nghĩa gọi là điều kiện xác định của một phương trình (hay điều kiện của
phương trình)
8’
Hoạt động 3:
H: Nêu ví dụ về phương trình
nhiều ẩn?
H: Em có nhận xét gì khi thay
vào hai vế của phương trình
x=1 và y=2?
GV: Khi thay x=1 và y=2 vào
hai vế của phương trình thì
hai vế của phương trình có
giá trị bằng nhau, ta nói cặp
số (x; y) = (1; 2) là một
nghiệm của phương trình (1)
H: Hãy tìm một nghiệm của
phương trình (2)?
-GV giới thiệu phương trình
chứa tham số và cách giải và
biện luận phương trình chứa
tham số
HS nêu ví dụ:
3x+2y = xy+5 (1)
x2+y2+z2=xy+yz+zx (2) HS: Hai vế của phương trình có giá trị bằng nhau
-HS nghe GV giới thiệu
-HS: Tìm một nghiệm của phương trình (2) Chẳn hạn bộ ba số (x;y;z) = (2;2;2)
-HS nghe GV giới thiệu
3 Phương trình nhiều ẩn:
Ví dụ: Các phương trình 3x+2y = xy+5 (1)
x2+y2+z2=xy+yz+zx (2)
là các phương trình nhiều ẩn
-Nghiệm của phương trình là cặp số (x0; y0) hoặc (x0; y0; z0) mãn phương trình
4 Phương trình chứa tham số:
-Giải và biện luận PT chứa tham số là xét xem với giá trị nào của tham số phương trình có
Trang 3Hoạt động 4: Củng cố toàn
bài
GV đưa nội dung bài tập 1 lên
bảng Yêu cầu HS cả lớp tự
-HS cả lớp giải bài tập 1
-2 HS lên bảng giải
nghiệm, vô nghiệm
12’
làm ít phút sau đó mời 2 HS
lên bảng giải
-GV nhận xét bài làm của hai
HS
- Lưu ý: Khi không có giá trị
nào của x thỏa mãn điều kiện
của phương trình thì phương
trình đó vô nghiệm
-GV đưa nội dung bài tập 2
lên bảng
-Yêu cầu HS hoạt động nhóm
giải bài tập 2 (chia lớp thành
4 nhóm theo đơn vị tổ)
-GV kiểm tra bài làm của các
nhóm và chốt lại bài giải
a) Điều kiện là
suy ra x 3,
2
4 0
x x
và x 2
có giá trị nào của x thỏa mãn hai điều kiện này
-HS hoạt động nhóm giải bài tập 2
-Đại diện nhóm trình bày
a) Điều kiện là: 2-x > 0 và x-3 0 hay x<2 và x 3 Không có giá trị nào của x thỏa mãn Vậy PT vô nghiệm
b)Điều kiện: x-1 0 và 1-x 0 hay x 1 và x 1, tức là x=1 Thay x=1 vào PT thì thỏa mãn Vậy PT có nghiệm duy nhất x=1
-Các nhóm khác nhận xét
Bài 1: Tìm điều kiện của các phương trình sau
4
x
x
2
x
x x
Bài 2: Tìm điều kiện của các phương trình sau rồi suy ra tập nghiệm của nó
2
x
x x
x x x
4 Hướng dẫn về nhà (2’)
- Nắm vững cách tìm điều kiện của một phương trình
- Bài tập về nhà: Tìm điều kiện của các phương trình sau
a) 2x 1 1 ; b) ; c)
x
2
2
3 1
x
x
1 (x3) x4
V RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
………
………