Giáo án Luyện từ và câu Lớp 4 - Học kỳ II - Năm học 2005-2006

- Mỗi HS tự đặt 1 câu với 1 trong các từ ở BT1 - 3 HS lên bảng phụ lớp viết câu vaên cuûa mình - HS tiếp nối nhau đọc nhanh câu - GV nhaän xeùt Buùt daï, cuûa mình phieáu Hoạt động 3: Họ[r]

Trang 1

Tuần: 19 Thứ …… Ngày …… Tháng …… Năm 2006

Luyện từ và câu

BÀI: CHỦ NGỮ TRONG CÂU KỂ AI LÀM GÌ?

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

- HS hiểu cấu tạo & ý nghĩa của bộ phận chủ ngữ trong câu kể Ai làm gì?

2.Kĩ năng:

- Biết xác định bộ phận CN trong câu, biết đặt câu với bộ phận CN cho sẵn

3 Thái độ:

- Yêu thích tìm hiểu Tiếng Việt

II.CHUẨN BỊ:

- Một số phiếu viết đoạn văn ở phần Nhận xét, đoạn văn ở BT1 (phần Luyện tập)

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

2 phút

13 phút

 Bài mới:

 Giới thiệu bài

Trong các tiết TLV ở HKI, các em đã tìm hiểu bộ phận vị ngữ (VN) trong

kiểu câu kể Ai làm gì? Tiết học hôm

nay giúp các em hiểu về bộ phận CN

trong kiểu câu này

Hoạt động1: Hình thành khái niệm

Bước 1: Hướng dẫn phần nhận xét

- GV yêu cầu HS đọc nội dung bài tập

- GV dán lên bảng 2 tờ phiếu đã viết

nội dung đoạn văn, mời HS lên bảng

làm bài

- GV kết luận, chốt lại ý đúng

Câu 1: Một đàn ngỗng vươn dài cổ, chui

mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ.

Câu 2: Hùng đút vội khẩu súng vào túi

- HS đọc nội dung bài tập

- Cả lớp đọc thầm lại đoạn văn, từng cặp trao đổi, trả lời lần lượt 3 câu hỏi (vào vở nháp)

- 2 HS lên bảng làm bài Các em đánh kí hiệu vào đầu những câu kể, gạch một gạch dưới bộ phận CN trong câu, trả lời miệng các câu hỏi

3, 4

- Cả lớp cùng GV nhận xét, chốt lại lời giải đúng

+ Ý nghĩa của CN: chỉ con vật + Loại từ ngữ tạo thành CN: cụm danh từ

+ Ý nghĩa của CN: chỉ người

Phiếu

Trang 2

13 phút

3 phút

quần, chạy biến

Câu 3: Thắng mếu máo nấp vào sau

lưng Tiến.

Câu 5: Em liền nhặt một cành xoan, xua

đàn ngỗng ra xa.

Câu 6: Đàn ngỗng kêu quàng quạc,

vươn cổ chạy miết.

Bước 2: Ghi nhớ kiến thức

- Yêu cầu HS đọc thầm phần ghi nhớ

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

Bài tập 1:

- GV dán lên bảng 2 tờ phiếu đã viết

nội dung đoạn văn, mời HS lên bảng

làm bài

- GV kết luận, chốt lại ý đúng

Câu 3: Trong rừng, chim chóc hót véo

von.

Câu 4: Thanh niên lên rẫy.

Câu 5: Phụ nữ giặt giũ bên những

giếng nước.

Câu 6: Em nhỏ đùa vui trước nhà sàn.

Câu 7: Các cụ già chụm đầu bên những

ché rượu cần.

Bài tập 2:

- GV mời HS đọc yêu cầu của bài tập

- GV nhận xét

Bài tập 3:

- GV mời HS đọc yêu cầu của bài tập

- Mời 1 HS khá giỏi làm mẫu: nói 2 –

3 câu về hoạt động của người & vật

được miêu tả trong tranh

- GV nhận xét, cùng HS chọn em có

đoạn văn hay nhất

 Củng cố - Dặn dò:

- Yêu cầu HS nhắc lại phần ghi nhớ

- GV nhận xét tinh thần, thái độ học

+ Loại từ ngữ tạo thành CN: danh từ + Ý nghĩa của CN: chỉ người

+ Loại từ ngữ tạo thành CN: danh từ + Ý nghĩa của CN: chỉ con vật + Loại từ ngữ tạo thành CN: cụm danh từ

- HS đọc thầm phần ghi nhớ

- 3 – 4 HS lần lượt đọc to phần ghi nhớ trong SGK

- HS đọc nội dung bài tập

- Cả lớp đọc thầm lại đoạn văn, từng cặp trao đổi, gạch dưới bộ phận

CN vào sách

- 2 HS lên bảng làm bài Các em đánh kí hiệu vào đầu những câu kể, gạch một gạch dưới bộ phận CN trong câu

- Cả lớp cùng GV nhận xét, chốt lại lời giải đúng

- HS đọc yêu cầu của bài tập

- Mỗi HS tự đặt 3 câu với các từ ngữ đã cho làm CN Từng cặp HS đổi bài chữa lỗi cho nhau

- HS tiếp nối nhau đọc những câu văn đã đặt

- HS nhận xét

- HS đọc yêu cầu của bài tập, quan sát tranh minh họa bài tập

- 1 HS khá, giỏi làm mẫu

- Cả lớp suy nghĩ, làm việc cá nhân

- HS tiếp nối nhau đọc đoạn văn,

- HS nhận xét

Vở

Trang 3

tập của HS.

- Yêu cầu HS về nhà hoàn chỉnh đoạn

văn trong BT3, viết lại vào vở

- Chuẩn bị bài: Mở rộng vốn từ: Tài

năng

Các ghi nhận, lưu ý:

Trang 4

Luyện từ và câu BÀI: MỞ RỘNG VỐN TỪ: TÀI NĂNG

- Mở rộng vốn từ của HS thuộc chủ điểm trí tuệ, tài năng

2.Kĩ năng:

- Biết sử dụng các từ đã học để đặt câu & chuyển các từ đó vào vốn từ tích cực

- Biết được một số câu tục ngữ gắn với chủ điểm

3 Thái độ:

- Từ điển

- Phiếu khổ to kẻ bảng phân loại từ ở BT1

THỜI

1 phút

5 phút

1 phút

8 phút

 Bài cũ: Chủ ngữ trong câu kể Ai làm

gì?

- GV yêu cầu HS nhắc lại ghi nhớ, làm

lại BT3 (làm miệng)

- GV nhận xét & chấm điểm

 Bài mới:

Hoạt động1: Mở rộng vốn từ thuộc

chủ điểm trí tuệ, tài năng

Bài tập 1:

(đọc cả mẫu)

- GV phát phiếu & một vài trang từ

điển cho các nhóm trao đổi, làmbài

- GV nhận xét, chốt lại lời giải đúng

a) tài hoa, tài giỏi, tài nghệ, tài ba, tài đức, tài năng.

b) Tài nguyên, tài trợ, tài sản

Hoạt động 2: Sử dụng các từ đã học

để đặt câu

Bài tập 2:

- 1 HS đọc lại ghi nhớ

- 1 HS đọc lại bài tập 3

- Cả lớp nhận xét

- HS làm việc theo nhóm vào phiếu

- Mỗi nhóm cử 1 đại diện lên sửa bài tập

- HS nhận xét

- 1 HS đọc to lời giải đúng

- Cả lớp sửa bài theo lời giải đúng

Từ điển

Vở

Trang 5

16 phút

3 phút

- GV nhận xét

Hoạt động 3: Học một số câu tục ngữ

gắn với chủ điểm

Bài tập 3:

- GV gợi ý: Các em hãy tìm nghĩa

bóng của các câu tục ngữ xem câu nào

có nghĩa bóng ca ngợi sự thông minh,

tài trí của con người

Câu a: Người ta là hoa đất.

Câu b: Nước lã mà vã nên hồ / Tay

không mà nổi cơ đồ mới ngoan

Bài tập 4:

- GV giúp HS hiểu nghĩa bóng:

Câu a: Người ta là hoa đất (Ca ngợi con

người là tinh hoa, là thứ quý giá nhất của trái

đất)

Câu b: Chuông có đánh mới kêu / Đèn

có khêu mới tỏ (Có tham gia hoạt động, làm

việc mới bộc lộ được khả năng của mình)

Câu c: Nước lã mà vã nên hồ / Tay

không mà nổi cơ đồ mới ngoan (Ca ngợi

những người từ hai bàn tay trắng, nhờ có tài, có

chí, có nghị lực đã làm nên việc lớn)

- GV nhận xét

tập của HS

- Yêu cầu HS về nhà HTL 3 câu tục

ngữ

- Chuẩn bị bài: Luyện tập về câu kể Ai

làm gì?

- Mỗi HS tự đặt 1 câu với 1 trong các từ ở BT1

- 3 HS lên bảng phụ lớp viết câu văn của mình

- HS tiếp nối nhau đọc nhanh câu của mình

- HS đọc yêu cầu bài tập

- Từng cặp HS trao đổi

- HS phát biểu ý kiến

- Cả lớp nhận xét & sửa bài theo lời giải đúng

- HS đọc yêu cầu bài tập

- HS tiếp nối nhau đọc câu tục ngữ mà em thích ; giải thích lí do

Bút dạ, phiếu khổ to

Các ghi nhận, lưu ý:

Trang 6

BÀI: LUYỆN TẬP VỀ CÂU KỂ AI LÀM GÌ?

- Củng cố kiến thức & kĩ năng sữ dụng câu kể Ai làm gì?.

- Tìm được các câu kể Ai làm gì? trong đoạn văn.

- Xác định được bộ phận CN, VN trong câu

2.Kĩ năng:

- Thực hành viết được một đoạn văn có dùng kiểu câu Ai làm gì?

3 Thái độ:

- Phiếu rời viết từng câu văn trong BT1

- Bút dạ & 3 tờ giấy trắng để HS làm BT3

- Tranh minh họa cảnh làm trực nhật lớp

THỜI

1 phút

5 phút

1 phút

8 phút

- GV yêu cầu HS làm lại BT2, BT3

 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm câu kể Ai làm gì?

Bài tập 1:

- GV dán bảng các phiếu rời, mời 1

HS lên bảng đánh dấu (*) trước các câu

kể Ai làm gì?

(các câu 3, 4, 5, 7)

Hoạt động 2: Xác định bộ phận CN,

VN trong mỗi câu vừa tìm đựơc

Bài tập 2:

- Mời 1 HS đọc yêu cầu của bài tập

- HS làm bài

- HS đọc thầm lại đoạn văn, trao

đổi cùng bạn để tìm câu kể Ai làm

gì?

- HS phát biểu

- 3 HS đánh dấu kí hiệu (*) trước các câu kể

- Cả lớp sửa bài theo lời giải đúng

Phiếu rời

Trang 7

10 phút

4 phút

- GV mời 3 HS lên bảng xác định bộ

phận CN, VN trong từng câu văn đã

viết trên phiếu

Hoạt động 3: Thực hành viết 1 đoạn

văn có dùng kiểu câu kể Ai làm gì?

Bài tập 3:

- GV treo tranh minh họa HS đang làm

trực nhật lớp, nhắc HS:

+ Đề bài yêu cầu các em viết một đoạn

văn ngắn khoảng 5 câu (không viết cả

bài) kể về công việc trực nhật lớp của

tổ em (cả tổ, không phải một mình em)

Em cần viết ngay vào phần thân bài, kể

về công việc cụ thê của từng người,

không cần viết hoàn chỉnh cả bài

+ Đoạn văn phải có một số câu kể Ai

làm gì?

- GV phát riêng bút dạ & giấy trắng

cho một số HS

- GV mời những HS làm bài trên giấy

có đoạn văn viết tốt dàn bài lên bảng

lớp, đọc kết quả

- GV nhận xét, chấm bài; khen những

HS có đoạn văn viết đúng yêu cầu, viết

chân thực, sinh động

tập của HS

- Chuẩn bị bài: Mở rộng vốn từ: Sức

khỏe

- HS làm bài cá nhân, đọc thầm từng câu văn 3, 4, 5, 7, xác định bộ phận CN, VN trong mỗi câu vừa tìm được – các em đánh dấu (//) phân cách hai bộ phận, sau đó gạch 1 gạch dưới bộ phận CN, gạch 2 gạch dưới bộ phận VN

- HS phát biểu

- 3 HS lên bảng lớp xác định bộ phận CN, VN trong từng câu văn đã viết trên phiếu rời

- HS đọc yêu cầu đề bài

- HS xem tranh ảnh minh họa

- HS viết đoạn văn vào nháp, 3 HS viết đoạn văn vào giấy trắng

- HS làm bài trên giấy dán bài lên bảng lớp, đọc kết quả

- HS nhận xét

Tranh minh họa

Bút dạ, giấy trắng

Rút kinh nghiệm:

Trang 8

Luyện từ và câu BÀI: MỞ RỘNG VỐN TỪ: SỨC KHỎE

- Mở rộng & tích cực hóa vốn từ thuộc chủ điểm sức khỏe của HS

- Cung cấp cho HS một số thành ngữ, tục ngữ liên quan đến sức khỏe

2.Kĩ năng:

- Biết sử dụng các từ đã học để đặt câu & chuyển các từ đó vào vốn từ tích cực

- Biết được một số câu tục ngữ gắn với chủ điểm

3 Thái độ:

- Bút dạ; một số tờ phiếu khổ to viết nội dung BT1, 2, 3

- Vở

THỜI

1 phút

5 phút

1 phút

13 phút

 Bài cũ: Luyện tập về câu kể Ai làm

gì?

- GV yêu cầu HS đọc đoạn văn kể về

công việc làm trực nhật lớp, chỉ rõ các

câu Ai làm gì? trong đoạn viết.

 Bài mới:

Hoạt động 1: Mở rộng vốn từ thuộc

chủ điểm Sức khỏe

Bài tập 1:

a) Từ ngữ chỉ những hoạt động có

lợi cho sức khỏe: tập luyện, tập thể dục,

đi bộ, chạy, chơi thể thao, ăn uống điều

độ, nghỉ ngơi, an dưỡng, nghỉ mát, du

lịch, giải trí……

- 2 HS đọc đoạn văn

- HS đọc yêu cầu của bài tập (đọc cả mẫu)

- HS đọc thầm lại yêu cầu của bài tập, trao đổi theo nhóm đôi để làm bài

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

- Cả lớp nhận xét, sửa bài theo lời giải đúng

Trang 9

13 phút

b) Từ ngữ chỉ những đặc điểm của

một cơ thể khỏe mạnh: vạm vỡ, lực

lưỡng, cân đối, rắn rỏi, rắn chắc, săn

chắc, chắc nịch, cường tráng, dẻo dai,

nhanh nhẹn……

Bài tập 2:

- Mời 1 HS đọc yêu cầu của bài tập

- GV dán 3 tờ phiếu lên bảng, phát bút

dạ, mời 3 HS nhóm HS lên bảng thi tiếp

sức

- Tổ trọng tài & GV nhận xét, bình

chọn nhóm thắng cuộc – nhóm tìm được

đúng & nhiều từ ngữ chỉ tên các môn

thể thao

Hoạt động 3: Học một số câu thành

ngữ, tục ngữ gắn với chủ điểm

Bài tập 3:

- GV yêu cầu HS đọc bài tập

- GV dán 3 tờ phiếu lên bảng, phát bút

dạ, mời 3 HS nhóm HS lên bảng thi tiếp

sức

- Tổ trọng tài & GV nhận xét, bình

chọn nhóm thắng cuộc

Bài tập 4:

- GV gợi ý:

+ Người “không ăn không ngủ” được là

người như thế nào?

+ “Không ăn không ngủ được” khổ như

thế nào?

+ Người “Ăn được ngủ được” là người

như thế nào?

+ “Ăn được ngủ được là tiên” là gì?

- HS trao đổi theo nhóm tìm từ ngữ chỉ tên các môn thể thao

- Các nhóm lên bảng thi tiếp sức

HS cuối cùng thay mặt nhóm đọc kết quả làm bài

- Tổ trọng tài & GV nhận xét, bình chọn nhóm thắng cuộc – nhóm tìm được đúng & nhiều từ ngữ chỉ tên các môn thể thao

- HS viết vào vở ít nhất 15 từ ngữ

chỉ tên các môn thể thao: bóng đá,

bóng chuyền, bóng chày, bóng bầu dục, cầu lông, quần vợt, nhảy cao, nhảy xa, đẩy tạ, bắn súng, bơi, đấu vật, đấu kiếm, đấm bốc, cử tạ, xà đơn, xà kép, nhảy ngựa, trượt tuyết, đua mô tô, đua ngựa…………

- Các nhóm lên bảng thi tiếp sức

HS cuối cùng thay mặt nhóm đọc kết quả làm bài

- Tổ trọng tài & GV nhận xét, bình chọn nhóm thắng cuộc

- HS đọc thuộc các thành ngữ sau khi đã hoàn chỉnh các từ ngữ; viết vào vở lời giải đúng:

a) Khỏe như voi (trâu, hùm) b) Nhanh như cắt (gió, chớp, điện, sóc)

- HS đọc yêu cầu đề bài

- HS nhận xét

Trang 10

3 phút

- GV nhận xét, chốt lại:

+ Tiên: những nhân vật trong truyện cổ

tích, sống nhàn nhã, thư thái trên trời,

tượng trưng cho sự sung sướng (Sướng

như tiên)

+ Ăn được ngủ được nghĩa là có sức

khỏe tốt

+ Có sức khỏe tốt sung sướng chẳng

kém gì tiên

tập của HS

- Chuẩn bị bài: Câu kể Ai thế nào?

Rút kinh nghiệm:

Trang 11

BÀI: CÂU KỂ AI THẾ NÀO?

- Nhận diện được câu kể Ai thế nào?

2.Kĩ năng:

- Xác định được bộ phận CN & VN trong câu

- Biết viết đoạn văn có dùng câu kể Ai thế nào?

3 Thái độ:

- 3 tờ phiếu khổ to viết đoạn văn ở BT1 (phần Luyện tập)

- Phiếu rời viết các câu văn ở BT1 (phần Nhận xét)

- Yêu cầu HS sử dụng bút chì 2 đầu xanh, đỏ

THỜI

1 phút

5 phút

1 phút

13 phút

 Bài cũ: Mở rộng vốn từ: Sức

khỏe

- GV kiểm tra 2 HS

 Bài mới:

 Giới thiệu bài Hoạt động1: Hình thành khái

niệm

Bước 1: Hướng dẫn phần nhận

xét

Bài tập 1, 2:

- GV yêu cầu HS đọc nội dung

bài tập 1, 2 (đọc cả mẫu)

- GV nhận xét, chốt lại lời giải

bằng cách dán 3 tờ phiếu đã viết

các câu văn ở BT1 lên bảng, mời

- 1 HS làm lại BT2, 1 HS làm lại BT3

- HS nhận xét

Bài tập 1, 2:

- HS đọc nội dung bài tập 1, 2 (đọc cả mẫu) Cả lớp theo dõi trong SGK

- HS đọc kĩ đoạn văn, dùng bút gạch dưới những từ ngữ chỉ đặc điểm, tính chất hoặc trạng thái của sự vật trong các câu ở đoạn văn

- 3 HS có lời giải đúng lên bảng gạch dưới những từ ngữ chỉ đặc điểm, tính chất hoặc trạng thái của sự vật trong mỗi câu

Phiếu rời viết các câu văn

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	175,34 KB