một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn tiếng việt cho học sinh lớp 1

TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH XUÂN TRUNGSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP MÔN TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 1 Lĩnh vực : Tiếng Việt Cấp học : Tiểu học Tên Tác giả

TRƯỜNG TIỂU HỌC THANH XUÂN TRUNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP MÔN

TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 1

Lĩnh vực : Tiếng Việt

Cấp học : Tiểu học

Tên Tác giả : Nguyễn Thị Lan Phương

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thanh Xuân Trung Chức vụ : Giáo viên cơ bản

NĂM HỌC 2019 -2020

A PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài

Trong các môn học ở Tiểu học, môn Tiếng Việt có vị trí hết sức quan trọng,

là một môn học trung tâm, làm nền móng cho các môn học khác Có thể nói:Không có Tiếng Việt sẽ không có bất cứ một hoạt động nào trong nhà trường vàchỉ khi đọc thông, viết thạo, học sinh mới có thể tiếp thu chắc chắn kiến thức ởnhững lớp tiếp theo Ngoài ra, môn Tiếng Việt còn rèn cho học sinh một sốphẩm chất: cung cấp cho học sinh những hiểu biết sơ giản về tự nhiên - xã hội

và con người, bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cáchcon người Việt Nam xã hội chủ nghĩa Hơn nữa, chương trình Tiếng Việt lớp 1hiện nay có nhiệm vụ vô cùng quan trọng đó là hình thành cả bốn kĩ năng: nghe,nói, đọc, viết cho học sinh, dạy cả hai dạng ngôn ngữ: nói và viết

Khi triển khai chương trình lớp 1, sách Tiếng Việt nêu ra các loại bài học như:

- Phần Học vần: Bài học âm, bài học vần, bài ôn tập âm - vần

- Phần luyện tập tổng hợp: Bài tập đọc, tập viết, chính tả, kể chuyện

Vậy làm thế nào để dạy tốt môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 khi mà ở lứatuổi này, các em rất dễ nhàm chán khi nghe những lời nói mang tính chất mệnhlệnh, bắt buộc hoặc những yêu cầu khô khan mà các em phải thực hiện theo Đểtạo hứng thú cho học sinh chú ý vào tiết học, tích cực tham gia các hoạt động.Cũng như nhiều giáo viên lớp 1 khác, tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi để đưa raphương pháp giảng dạy mang lại hiệu quả nhất Và một điều không thể thiếu đó

là lồng ghép trò chơi có nội dung bài học vào các hoạt động dạy học Trò chơi làmột nhu cầu không thể thiếu đối với lứa tuổi Tiểu học, nhất là với học sinh lớp 1.Giai đoạn chuyển từ chơi là hoạt động chủ đạo sang hoạt động chính là học Mặtkhác, khi chơi trò chơi học tập, các em phải huy động nhiều giác quan để thamgia Khi quan sát một tiết học của học sinh lớp 1: các em chỉ tập trung nghe bạn,nghe cô nói một lúc đầu, sau đó thì đa số trẻ bắt đầu mất trật tự, không chú ýhoặc làm việc riêng Phải làm thế nào để thu hút học sinh trong lớp vào việc học

mà không gây cho các em cảm giác mệt mỏi là vấn đề vô cùng khó khăn đối vớimột giáo viên phụ trách lớp 1 Bởi vì chỉ khi học sinh tự giác tham gia vào cáchoạt động học thì lúc đó các em mới thực sự tiếp thu bài học và biến sự “ hiểubiết” thành kiến thức, kĩ năng của chính mình Là một giáo viên lớp 1 tôi luôn

cố gắng đi tìm lời đáp cho câu hỏi: “ Làm thế nào để thu hút học sinh tích cực,

tự giác tham gia các hoạt động học tập ?” Sau khi tìm hiểu tôi thấy học sinh rất

hứng thú khi được tham gia

Trò chơi học tập giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cho tiết học thêm

sinh động, nhẹ nhàng và hiệu quả, tạo cho lớp học không khí hào hứng, sôi nổi,tránh cho học sinh cảm thấy nhàm chán Và đặc biệt, nó còn giúp phát huy tínhtích cực của học sinh trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, phát hiện kiến thức mớitheo hướng đổi mới phương pháp dạy học Những băn khoăn, trăn trở này chính

là lý do tôi quyết định chọn đề tài: “ Một số biện pháp tổ chức trò chơi học tập môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1”

II Mục đích nghiên cứu

Bậc Tiểu học là tiền đề cơ bản để đào tạo và dạy dỗ các thiếu nhi Việt Namtrở thành người có ích, người công dân tốt của xã hội Đặc biệt lớp 1 là nền tảng

để các em học tốt các lớp và các cấp bậc học tiếp theo

Đề tài nghiên cứu này nhằm giúp cho học sinh có thói quen học tập để tạohứng thú học tập và tự củng cố được kiến thức của mình, tích cực hoạt động tiếpnhận kiến thức, rèn luyện kĩ năng bằng nhiều hình thức cá nhân, nhóm lớp Vìthế cùng với phương pháp khác, trò chơi học tập là phương pháp nhằm tích cựchóa đối tượng học sinh

Tạo không khí học tập sôi nổi, hào hứng trong học sinh phù hợp với tâm lýlứa tuổi của trẻ “ Vừa học vừa chơi” phát huy được tính tích cực, tự giác, chủđộng và sáng tạo của các em trong việc lĩnh hội kiến thức của bài học

Tạo sự gắn bó, thân thiện giữa các em học sinh với nhau, giữa giáo viên vàhọc sinh

Trò chơi học tập là nhằm phát huy tính tích cực, tính chủ động, tính sáng tạocủa học sinh trong học tập

Trò chơi nói chung và trò chơi học tập nói riêng giúp học sinh phát triển toàndiện về: Đức - Trí -Thể - Mĩ

III Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là thực trạng tổ chức các trò chơi học tập trong mônTiếng Việt cho học sinh lớp 1 ở trường Tiểu học hiện nay nói chung và học sinhlớp 1A7 của tôi chủ nhiệm

IV Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

Học sinh lớp 1A7 trường Tiểu học Thanh Xuân Trung

V Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng phương pháp sau:

- Phương pháp thu nhận tài liệu.

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế.

- Dạy thực nghiệm.

- Trao đổi, tọa đàm với đồng nghiệp.

VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu

Tôi tiến hành nghiên cứu và áp dụng các biện pháp để tổ chức các trò chơihọc tập trong môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 trong các tiết học Tiếng Việtngay từ khi bắt đầu năm học

B PHẦN THỨ HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Cơ sở lý luận chung

Tổ chức trò chơi trong giờ học nhằm tạo không khí lớp học sôi động, họcsinh hào hứng chủ động tích cực tham gia vào bài học Vì vậy các trò chơi đượcgiáo viên tổ chức phải tạo ra khí thế thi đua lành mạnh giữa các tổ, các nhóm

và giữa các cá nhân học sinh Những hoạt động này cũng tăng cường hoạt độngtay chân để thay đổi tư thế ngồi học của học sinh

Trò chơi phải mang rõ tính chất học tập Cụ thể là phải xác định rõ mụcđích hình thành hay khắc sâu, củng cố kiến thức, kĩ năng gì liên quan đến bàihọc Và giáo viên cần bám sát mục đích đó khi đánh giá các học sinh tham giatrò chơi

2 Cơ sở về tâm lý, sinh lý của việc dạy học

Đặc điểm sinh lí của trẻ em lứa tuổi Tiểu học là đi từ tư duy cụ thể tiến đếnhình thành và phát triển tư duy trừu tượng, cho nên trong dạy học “ trò chơi họctập” giúp các em chú ý đến trực quan, việc làm cụ thể Đặc điểm tâm lý của họcsinh ở lứa tuổi này là ham hiểu biết, ưa thích hoạt động, giàu trí tưởng tượng cho nêncách dạy học phải khơi gợi tính tò mò, phải tránh đơn điệu về hình thức hoạt động,phải gợi mở được vấn đề, các em được tham gia, trải nghiệm, tuy chơi mà học.Khi học tập học sinh sẽ sử dụng hết các giác quan như mắt, tai và các hoạtđộng của tay, miệng để tham gia vào việc học, do đó hình thức tổ chức dạy học

mà hiệu quả nhất là thầy tổ chức - trò hoạt động

3 Cơ sở về quan hệ hợp tác trong xã hội

Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đời sống học đường có tác dụngchuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội trong đó mỗi người sống vàlàm việc theo sự phân công hợp tác với tập thể cộng đồng Việc tổ chức dạy học

có trò chơi học tập rèn luyện tính tự chủ và sáng tạo của học sinh, có những hoạtđộng học sinh tự làm giáo viên không cần can thiệp trực tiếp vào Tạo ra cơ hội

để học sinh hòa nhập với cộng đồng: Học sinh tập lắng nghe ý kiến của ngườikhác, tập thể hiện quan điểm của chính mình Tạo điều kiện để học sinh pháthuy hết khả năng của mình theo hướng phân hóa trong dạy học Giúp các embiết được có những nhiệm vụ cần có sự hợp tác của nhiều người, đó là tinh thầnđoàn kết, đó là sự cần thiết phải có sự giúp đỡ của những người xung quanh, từ

đó tạo vốn kĩ năng sống cho các em là trong gia đình cũng như trong xã hội đôilúc cần có sự đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc Các em là

những chủ nhân của nước nhà trong tương lai, vì thế trong trường học cần tạo vàhình thành cho các em thói quen, kĩ năng trong việc “ quan hệ hợp tác” với đốitác để hoàn thành nhiệm vụ chung Từ những hoạt động tưởng chừng là vui chơinhưng nó lại mang lại những thông điệp về tri thức, giá trị nghệ thuật cao, chơichỉ là phương tiện để đạt được mục đích khác.

4 Cơ sở về đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học.

Trong định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, việc coi trọng

và khuyến khích dạy học trên cơ sở phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo,độc lập của học sinh để giúp cho học sinh tự phát hiện, tự giải quyết các vấn đề củabài học, để có thể tự chiếm lĩnh kiến thức và biết vận dụng chúng là một trongnhững nội dung cơ bản để nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình học.Trước đây trong dạy học chúng ta chỉ chú ý đến truyền thụ tri thức thuầntúy Việc tổ chức trò chơi học tập cho phép các cá nhân trong lớp cùng thảoluận, nghiên cứu, chia sẻ những băn khoăn, suy nghĩ, kinh nghiệm của mình,cùng nhau xây dựng nhận thức mới về các nội dung môn học Khi hoạt độngtrong việc chơi, mỗi cá nhân có thể hiểu rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đềnêu ra, thấy được điều mình cần phải học hỏi thêm về các nội dung của bài học

5.Cơ sở về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

Để thực hiện tốt các nội dung cơ bản của phong trào thi đua “ Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạnhiện nay

Hoạt động trò chơi học tập góp phần lớn vào hình thành các kĩ năng sốngcho các em, rèn luyện về đạo đức, ý thức trách nhiệm giúp các em trở thành conngười càng hoàn thiện hơn Thực chất là giúp các em tiếp cận các kĩ năng sốngtrong việc học đó là: Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình, học đểcùng chung sống Thực chất là giúp các em tiếp cận các kĩ năng sống trong việchọc đó là: Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình, học để cùngchung sống

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG TRÒ CHƠI HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 1

Qua nhiều năm công tác giảng dạy ở trường Tiểu học Thanh Xuân Trung

và trao đổi với đồng nghiệp tôi đã có những nhận xét chung về thực trạng dạyhọc như sau:

1 Thực trạng về nhận thức của giáo viên về vai trò của trò chơi trong dạy học Tiếng Việt

Giáo viên đều có nhận thức đúng đắn, đánh giá cao về vai trò và tầm quantrọng của trò chơi trong Tiếng Việt Qua đó ta thấy được rằng trò chơi có vaitrò hết sức quan trọng trong quá trình dạy học cũng như giáo dục học sinh.Qua điều tra cho thấy phần lớn học sinh đều cảm thấy tích cực, vui vẻ khitham gia trò chơi

Vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp, nhiều hình thức tổ chức dạy họcnhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh là một trong những đặcđiểm lớn nhất của phương pháp dạy học Tiếng Việt Nhưng lứa tuổi học sinh lớp 1còn quá nhỏ Thời gian 35 - 40 phút của một tiết học chỉ đơn thuần là nhữngkiến thức cơ bản theo một phương pháp máy móc sẽ khiến các em rất căngthẳng, mệt mỏi dẫn đến chất lượng bài giảng không đạt hiệu quả Đối với đặcđiểm tâm lí của học sinh lớp 1 khi được tổ chức trò chơi trong các tiết học các

em sẽ có thái độ tích cực, hăng say hơn trong việc học và từ đó hiệu quả học tậpcũng được nâng lên

Để giờ học thêm sinh động, trò chơi cần được sử dụng thường xuyên trongcác tiết học Tiếng Việt Dưới hình thức “Học mà chơi - Chơi mà học”, học sinhđược củng cố lại các kiến thức đã học trong bài một cách tự nhiên, phấn khởi vàrất hào hứng, sôi nổi Bởi vậy, không khí lớp học tránh được sự gò bó, căngthẳng Điều đó xuất phát từ đặc điểm tâm lí của học sinh, các em không thể tậptrung chú ý lâu trong giờ học và thường bị thu hút bởi các hoạt động ở môitrường xung quanh Khi được chơi thì các em rất thích và vui vẻ

Học sinh tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo trong việc tiếp thu kiếnthức một cách thoải mái, nhẹ nhàng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổicủa các em

2 Thực trạng về mức độ sử dụng trò chơi trong dạy học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1.

Từ kết quả tác dụng của trò chơi ta thấy rằng hầu hết giáo viên đều nhận

thức rõ về tầm quan trọng của trò chơi trong dạy học Tiếng Việt cho học sinhlớp 1 nhưng mức độ sử dụng thì hoàn toàn khác nhau Giáo viên có tổ chức tròchơi cho học sinh trong dạy học Tiếng Việt nhưng còn ở mức độ hạn chế hoặchiệu quả chưa cao.

3 Nguyên nhân của thực trạng mức độ sử dụng trò chơi trong dạy học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1

Kết quả nghiên cứu cho thấy giáo viên rất ít sử dụng trò chơi trong dạy họcTiếng Việt cho học sinh lớp 1 xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nổi bậtlên có những nguyên nhân sau:

- Về cơ sở vật chất và trang thiết bị đồ dùng dạy học còn hạn chế.

- Do tâm lí của giáo viên còn e ngại trong việc thay đổi phương pháp dạy

học bằng trò chơi sẽ tốn thời gian

- Kĩ năng xây dựng và sử dụng trò chơi của giáo viên còn rất nhiều hạn chế,

các trò chơi mà giáo viên sử dụng chủ yếu là học hỏi kinh nghiệm từ đồngnghiệp, ti vi, internet, Khi tổ chức trò chơi thì giáo viên chưa khai tháchết được các tác dụng của trò chơi cũng như phát triển năng lực của họcsinh vào trò chơi

CHƯƠNG III XÂY DỰNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC TIẾNG VIỆT

CHO HỌC SINH LỚP 1

A Nguyên tắc xây dựng trò chơi

Khi xây dựng trò chơi trong dạy học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1, giáoviên cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

I Nguyên tắc khoa học

Quy trình tổ chức trò chơi phải hướng vào mục tiêu dạy học, nhằm giảiquyết mục tiêu dạy học đã đề ra Đó là hiệu quả dạy học , gây tính hứng thú họctập và tính tích cực nhận thức hay khả năng hợp tác trong quá trình học tập Khixây dựng trò chơi cho học sinh phải tuân thủ theo một trình tự logic, khoa học

Tổ chức trò chơi trong dạy học phải tiến hành theo thứ tự các bước và tuân thủluật chơi đã đề ra

II Nguyên tắc vừa sức

Ở mỗi lứa tuổi, có những đặc điểm tâm sinh lí nhất định Trong tất cả cáchoạt động giáo dục, việc đảm bảo phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh

là một yếu tố quan trọng quyết định tính hiệu quả của hoạt động Khi xây dựngtrò chơi cần phải đảm bảo nguyên tắc này mới thu hút được các em tham gia Do

đó, các trò chơi giáo viên lựa chọn và sử dụng cần có mức độ khó và dễ khácnhau để phù hợp với sức của từng đối tượng học sinh, trò chơi vừa có các yếu tố

dễ để học sinh chưa nhanh cũng có thể tham gia vừa có yếu tố nâng cao đòi hỏi

sự tư duy, thông minh, khéo léo để giải quyết tình huống học tập, phát triển hếtnăng lực của học sinh trong lớp

III Nguyên tắc kết cấu

Khi xây dựng và sử dụng trò chơi cho học sinh phải đảm bảo phù hợp vớimục đích, yêu cầu, nội dung bài học và nhiệm vụ đặt ra cho học sinh Các tròchơi giáo viên lựa chọn phải đảm bảo tính kết cấu, mỗi trò chơi phải gắn vớimột nội dung kiến thức cụ thể và có thể dùng để tổ chức dạy học một đơn vịkiến thức nào đó trong bài học hay nói cách khác phải trả lời được câu hỏi: Tròchơi đó dùng vào mục đích gì? Có như thế, khi sử dụng trò chơi cho học sinhmới đạt kết quả cao, phát huy hiệu quả mục đích của trò chơi

IV.Nguyên tắc phát huy tính tích cực của học sinh

Học sinh không những là đối tượng của hoạt động dạy, cũng như hoạt độnggiáo dục mà các em còn là chủ thể của nhận thức Vì vậy trong quá trình tổ chứctrò chơi, người giáo viên cần phải quan tâm đến mức độ tham gia của học sinh

từ thấp đến cao Tuy nhiên, đối với học sinh lớp 1 vì về mặt nhận thức còn nhiềuhạn chế nên phần lớn giáo viên sẽ là người chọn trò chơi, hướng dẫn và tổ chứccho các em chơi Vì vậy, khi sử dụng trò chơi cần phải có chất liệu gần gũi vớitrẻ, với nội dung phong phú, phù hợp với trẻ, nhằm phát huy tối đa tính tích cựccủa học sinh.

B Xây dựng một số trò chơi trong dạy học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1.

I Các trò chơi sử dụng khi dạy Học vần

1 TRÒ CHƠI “Ô CHỮ KÌ DIỆU”

A Chuẩn bị:

- Giáo viên viết sẵn một từ có âm hoặc vần mới học lên bảng và dùng cáctấm bảng màu đen (có nam châm ở mặt sau) che từng con chữ

B Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức cho các bài đã học đồng thời rèn luyện sự nhanh nhạy

trong tư duy và tăng sự hào hứng trong học tập

C Cách chơi:

- Gợi ý cho học sinh về số chữ cái và nội dung ô chữ

- Học sinh đoán từng chữ cái Học sinh đoán đúng chữ nào, giáo viên lật bỏtấm viết che chữ cái đó ra

- Cuối cùng, học sinh đọc ra toàn bộ chữ

Ví dụ: Khi dạy bài vần ong - ông

c o n c ô n g

- Gợi ý: Ô chữ này có 7 chữ cái

Đây là tên một loài chim lớn sống ở rừng Con vật này có bộ lông được tôđiểm bằng những đốm tròn đủ màu sắc

- Học sinh đoán: “Con đoán chữ c”

Giáo viên nói: “Có 2 chữ c” (lật 2 ô che chữ c ra)

Tương tự như vậy với các chữ khác

- Cuối cùng, học sinh đoán cả ô chữ: Con công

Để củng cố vần ông, hỏi “Từ này có chứa vần gì các con mới học?”

- Dựa vào việc giải từ hàng ngang, người thắng cuộc sẽ là học sinh đọcđược từ hàng dọc (các con chữ ở từ hàng dọc được ghi bằng phấn màu)

Ví dụ: Khi dạy bài ôn tập 59 (vần có ng, nh ở cuối).

- Học sinh chọn hàng thứ 1: Giáo viên đọc gợi ý

1 Con này thường kêu “meo meo”

Học sinh đoán ra: con mèo (giáo viên bỏ giấy băng giấy che từ con mèo)

- Trò chơi cứ tiếp tục như vậy Dưới đây là gợi ý về ô chữ của các hàng:

2 Con gì mào đỏ

Lông mượt như tơ

Sáng sớm tinh mơ

Gọi người thức dậy?

3 Tên em không thiếu, chẳng thừa

Chín vàng ngon ngọt rất vừa lòng anh (quả gì?)

4 Da cóc mà bọc bột lọc

Bột lọc mà bọc hòn son (quả gì)

5 Mẹ của cha em thì gọi là gì?

6 Nhỏ như cái kẹo

Dẻo như bánh giầy

Ở đâu mực giây

Có em là sạch? (là cái gì)

7 Con gì bé tí

Chăm chỉ suốt ngày

Bay khắp vườn cây

Tìm hoa gây mật?(là con gì)

- Cuối cùng, dựa vào các con chữ được viết phấn màu học sinh sẽ ghép

được từ hàng dọc “màu vàng”.

Hỏi thêm: + Từ này có chứa vần gì các con vừa ôn?

+ Ngoài từ “màu vàng”, trong 7 từ hàng ngang còn có những từ

nào cũng có chứa vần vừa ông, ong?

(gà trống: vần ông; con ong: vần ong)+ Học sinh đọc đồng thanh một lượt các từ

3 TRÒ CHƠI: TÌM RA TỪ “LẠC VẦN”

A Chuẩn bị:

- Giáo viên đưa ra các dãy từ

- Trong mỗi dãy từ, các từ đều

có tiếng chứa vần giống nhau Tuynhiên ở đó cũng có một từ không

có tiếng chứa vần giống các từ khác(lạc vần)

B.Mục tiêu:

- Giúp học sinh phân biệtđược sự khác nhau giữa các vần đểgiúp học sinh đọc, viết đúng vần

C Cách chơi:

- Học sinh đọc các từ trongdãy, tìm ra được từ “lạc vần”

- Chỉ ra từ đó có gì khác các

từ trong dãy

Ví dụ: Khi dạy bài vần oa - oe

Giáo viên đưa ra dãy từ:

tỏa sáng, đóa hoa, độc đáo, cái loa, họa sĩ.

- Học sinh đọc và tìm ra từ “lạc vần” là từ độc đáo.

- Hỏi học sinh: Vì sao con lại chọn từ này?

(Vì các từ khác có vần oa, từ độc đáo có vần ao)

- Khi đó, giáo viên khắc sâu kiến thức cho học sinh về sự giống nhau vàkhác nhau của 2 vần này để giúp học sinh đọc, viết đúng

+ Em thứ 1 của đội A đọc câu đố 1 (đội B trả lời).

Sau đó em thứ 1 của đội B lại đọc câu đố 2 (đội A trả lời)

+ Trò chơi cứ tiếp tục như vậy (giáo viên ghi câu trả lời của các đội bêncạnh câu đố)

- Cả lớp nhận xét, bổ sung, tính điểm thi đua

Sau đây là một số loại câu đố tôi đã sử dụng (kèm đáp án):

 Quả gì vần ít cả nhà muốn ăn ?

 Trung thu có quả vần ươi đang chờ (bưởi)

 Quả gì em thích vần ưa? (dưa, dừa, dứa)

 Quả gì vần ươp đung đưa trên giàn? (mướp)

 Cay xè có quả lấy vần làm tên (ớt)

 Lạ kì có quả vần im (sim, tim)

Bao nhiêu thứ quả bạn tìm được chăng?

Có một điều thú vị là: Khi lời giải cho ra các thứ “quả đặc biệt” như quảcân, quả tạ, quả đất, quả đồi, quả tim học sinh rất thích thú, sôi nổi, tạo nênnhững giây phút sảng khoái, sống động, vui tươi và khắc một ấn tượng khó phai

5 TRÒ CHƠI “GHÉP THÀNH BÔNG HOA”

A Chuẩn bị:

- Nhị hoa có các vần vừa học (gắn sẵn trên bảng)

- Các cánh hoa bằng giấy có ghi các từ (chứa vần ở nhị hoa)

B.Mục tiêu:

- Mở rộng vốn từ cho học sinh, khắc sâu vần vừa học

C Cách chơi:

- Mỗi học sinh chọn ngẫu nhiên một cánh hoa Đọc thầm từ ghi trên cánh hoa

đó và gắn vào xung quanh các nhị hoa để tạo thành bông hoa mang vần vừa học

Ví dụ: Khi dạy bài vần au - âu.

- Chuẩn bị các cánh hoa có ghi các từ: số sáu, láu táu, cá sấu, con sâu, mai

sau, hau háu, rầu rĩ, màu đỏ, cần cẩu, đỏ ngầu.

- Khi tiến hành chơi, học sinh sẽ ghép được bông hoa vần au - âu.

- Học sinh đọc lại các từ có vần au (tổ 1), các từ có vần âu (tổ 2) Giải

Ví dụ: Khi dạy bài vần ong - ông

- Chuẩn bị 4 tranh: Cái vòng, con

- Chia lớp thành 2 đội (theo dãy) Mỗi đội cử 2 bạn lên nhìn tranh để mô tả

Giáo viên cầm tranh quay về phía các em đó Học sinh dưới lớp không đượcnhìn tranh và đoàn từ.

- Gợi ý: Mỗi từ đều có 2 tiếng

Đội 1 đoán các từ có vần ong.

Đội 2 đoán các từ có vần ông.

- Học sinh có thể mô tả như sau:

1 Đội 1: + cái vòng: vật này có hình tròn, người ta đeo ở cổ hoặc ở tay cho đẹp.+ Con ong: Loài vật này thường đi hút mật hoa (hoặc đọc câu đố về conong như ở trò chơi đoán ô chữ)

2 Đội 2: + con công: loài vật này xoè đuôi rất đẹp

+ Đồng hồ: muốn biết giờ bạn phải xem cái này

- Đội thắng cuộc sẽ là đội đoán được đúng, nhiều từ hơn

- Cuối cùng, cho học sinh đọc đồng thanh các từ

7 TRÒ CHƠI “AI NHANH - AI ĐÚNG”

A Chuẩn bị:

Câu hỏi có các từnhư thế nào, baonhiêu, cái gì, con gì

có liên quan đến nộidung bài

B.Mục tiêu:

- Giúp học sinh

có kĩ năng tìm từnhanh, mở rộng vốn từcho học sinh

C Cách chơi:

- Mỗi học sinh chọn 1 từ, giáo viên đọc câu hỏi có từ đó cho các em trả lời

- Có thể chia lớp thành các đội để phân thắng - thua

Mỗi câu trả lời đúng được tính 1 điểm

Ví dụ: Khi dạy bài iu - êu:

Học sinh chơi với những câu hỏi sau:

- Vần iu được đánh vần như thế nào?

- Chữ lều được viết như thế nào?