Giáo án Địa lí Lớp 4 - Năm học 2010-2011 - Bá Hồng

-HS khaù, gioûi : + Biết được những thuận lợi, khó khăn của điều kiện đất đai, khí hậu đối với việc trồng cây công nghiệp và chăn nuôi trâu, bò ở Tây Nguyên + Xác lập được mối quan hệ đị[r]

Trang 1

Bá Hồng

KẾ HOẠCH BÀI HỌC Tuần 1

Ngày dạy 12 tháng 8 năm 2010

Tên bài dạy : Làm quen với bản đồ

(chuẩn KTKN : 105 SGK: 3 )

A MỤC TIÊU : (theo chuẩn kiến thức và kĩ năng )

- Biết bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất theo một tỷ lệ nhất định

- Biết một số yếu tố của bản đồ : tên bản đồ , phương hướng , kí hiệu bản đồ (HS khá, giỏi biết tỷ lệ bản đồ )

B CHUẨN BỊ

- Một số loại bản đồ , thế giới , châu lục VN

C HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU :

1 Giới thiệu bài mới:

Bài học giúp HS biết bản đồ là gì? Và nắm một số

yếu tố của bản đồ

2.Các hoạt động:

Hoạt động1: Bản đồ là gì?

- GV treo các loại bản đồ lên bảng theo thứ tự lãnh

thổ từ lớn đến nhỏ (thế giới, châu lục, Việt Nam…)

- GV yêu cầu HS nêu phạm vi lãnh thổ được thể

hiện trên mỗi bản đồ

-Xác định vị trí hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn

- Theo em bản đồ là gì? Bản đồ thế giới thể hiện

những gì?

-Tiểu kết: Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ một khu vực

hay toàn bộ bề mặt của Trái Đất theo một tỉ lệ nhất

định

Hoạt động 2: Yêú tố bản đồ

- Muốn vẽ bản đồ, chúng ta thường phải làm như thế

nào?

-Tổ chức thảo luận nhóm đôi:

*Tại sao cùng vẽ về Việt Nam mà bản đồ hình 3

trong SGK lại nhỏ hơn bản đồ Địa lý Việt Nam treo

tường?

* Đọc SGK / 5 cho biết bản đồ có những yếu tố

nào?

* Nêu tác dụng của các yếu tố đó

-Tiểu kết: Đọc được nội dung trên bản đồ

Hoạt động cả lớp

- HS quan sát

HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng

- HS nêu phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi bản đồ

-Đọc thông tin về bản đồ SGK/4 Bản đồ thế giới thể hiện toàn bộ bề mặt Trái Đất, bản đồ châu lục thể hiện một bộ phận lớn của bề mặt Trái Đất – các châu lục, bản đồ Việt Nam thể hiện một bộ phận nhỏ hơn của bề mặt Trái Đất – nước Việt Nam

Hoạt động theo nhóm

- Đọc thầm (mục 1.) để trả lời câu hỏi, trước lớp

- HS đọc SGK, quan sát bản đồ trên bảng & thảo luận theo nhóm

- Đại diện các nhóm lên trình bày kết quả làm việc của nhóm trước lớp

- Các nhóm khác bổ sung & hoàn thiện

* Tên của bản đồ cho ta biết điều gì?

* Trên bản đồ, người ta thường quy định các hướng Bắc, Nam, Đông, Tây như thế nào?

* Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì?

Trang 2

* Lưu ý: ở một số bài có sử dụng từ “ lược đồ” So

với bản đồ thì tính chính xác của lược đồ đã giảm

đi, các yếu tố nội dung và yếu tố toán học chưa thật

đầy đủ Vì vậy, không sử dụng lược đồ để đo, tính

khoảng cách mà chỉ dùng để nhận biết vị trí tương

đối của một số đối tượng lịch sử hoặc địa lý với một

vài đặc điểm của chúng

Hoạt động 3: Thực hành vẽ một số kí hiệu bản

đồ.

- Quan sát bản đồ kể một vài đối tượng địa lý

- Thi đua vẽ một số ký hiệu trên bản đồ

-Tiểu kết: Nhận biết được các kí hiệu của một số

đối tượng địa lí thể hiện trên bản đồ

* Bảng chú giải ở hình 3 có những kí hiệu nào? Kí

hiệu bản đồ được dùng để làm gì?

- HS quan sát và kể Ví dụ: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh…

- 2 em thi đố cùng nhau: 1 em vẽ kí hiệu, 1 em nói kí hiệu đó thể hiện cái gì Lớp nhận xét

D CŨNG CỐ - DẶN DÒ :

- Bản đồ là gì ? Kể một số yếu tố của bản đồ ?

- Dặn HS về nhà học thuộc bài xem bài sau

DUYỆT : ( Ý kiến góp ý )

………

……… Ngày Tháng năm 2010

Tổ Trưởng Hiệu Trưởng

Trang 3

Bá Hồng

Tên bài dạy : DÃY HOÀNG LIÊN SƠN

(Chuẩn KTKN: 119 SGK: 70 )

- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình , khí hậu của giải Hoàng Liên sơn:

+ Dãy núi cao và đồ sộ nhất Việt Nam:có nhiều đỉnh nhọn ,sườn núi rất dốc,thung lũnh thường hẹp và sâu

+ Khí hậu ở những nơi cao lạnh quanh năm

- Chỉ được Dãy Liên Sơn trên bản đồ (lược đồ) tự nhiên Việt Nam

- Sử dụng bảng số liệu để nêu đặc điểm khí hậu ở mức độ đơn giản :dựa vào bảng số liệu cho sẵn để nhận xét về nhiệt độ của Sa Pa vào tháng 1 và tháng 7

* HS khá,giỏi :

+ Chỉ và đọc tên những dãy núi chính ở Bắc bộ :Sông Gâm,Ngân Sơn,Bắc Sơn,Đông Triều + Giải thích vì sao SaPa trở thành nơi du lịch,nghỉ mát nổi tiếng ở vùng núi phía Bắc

 GD BVMT:Phải biết thích nghi và cải tạo môi trường sống mình đang ở và sản xuất

B CHUẨN BỊ

- Bản đồ tự nhiên VN

- Tranh ảnh về dãy núi HLS

a.Khởi động: Hát “Cùng múa hát dưới trăng”

b- Kiểm tra bài cũ :

HS trả lời câu hỏi :

- Nêu các bước sử dụng bản đồ?

- Hãy tìm vị trí Tỉnh của em trên bản đồ

Việt Nam?

- GV nhận xét, cho điểm

c- Bài mới

1 Giới thiệu bài mới:

GV nêu yêu cầu cần đạt bài học

2.Các hoạt động:

Hoạt động1: Hoạt động cá nhân

- GV treo bản đồ Việt Nam yêu cầu HS xác định

vị trí của dãy Hoàng Liên Sơn

- Câu hỏi:

*Kể tên những dãy núi chính ở phía bắc của nước ta

(Bắc Bộ)?

*Trong những dãy núi đó, dãy núi nào dài nhất?

*Dãy núi Hoàng Liên Sơn nằm ở phía nào của sông

- 1-2 HS thực hiện

- HS lắng nghe

Hoạt động cả lớp

- HS xác định vị trí, lớp dựa vào kí hiệu để tìm vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn ở lược đồ hình 1

- HS dựa vào kênh hình & kênh chữ ở trong SGK để trả lời các câu hỏi

- HS trình bày kết quả làm việc trước lớp

- HS chỉ trên bản đồ Việt Nam vị trí dãy núi Hoàng Liên Sơn & mô tả dãy núi Hoàng Liên

Trang 4

Hồng & sông Đà?

*Dãy núi Hoàng Liên Sơn dài bao nhiêu km? rộng

bao nhiêu km?

*Đỉnh núi, sườn & thung lũng ở dãy núi Hoàng

Liên Sơn như thế nào?

- GV sửa chữa & giúp HS hoàn chỉnh phần trình

bày

-Tiểu kết: dãy núi Hoàng Liên Sơn là dãy núi cao

& đồ sộ nhất Việt Nam

Hoạt động 2: Thảo luận nhóm

- Yêu cầu HS dựa vào lược đồ hình 1, xác định

đỉnh núi Phan-xi-păng & cho biết độ cao của nó

- Yêu cầu HS quan sát hình 2 (hoặc tranh ảnh về

đỉnh núi păng), mô tả đỉnh núi

Phan-xi-păng

- GV giúp HS hoàn chỉnh phần trình bày

Hoạt động 3: Làm việc cả lớp

- GV yêu cầu HS đọc mục 2 trong SGK & cho biết

khí hậu Hoàng Liên Sơn

- GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện câu trả lời

- GV gọi 1 HS lên chỉ vị trí của Sa Pa trên bản đồ

địa lí tự nhiên Việt Nam treo tường

Sơn (vị trí, chiều dài, độ cao, đỉnh, sườn & thung lũng của dãy núi Hoàng Liên Sơn

- HS làm việc trong nhóm theo các gợi ý

- Đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc trước lớp

- HS các nhóm nhận xét, bổ sung

- HS đọc thầm mục 2 trong SGK và trả lời

- HS trả lời các câu hỏi ở mục 2 Dãy núi Hoàng Liên Sơn khí hậu lạnh quanh năm Sa Pa có khí hậu mát mẻ quanh năm, phong cảnh đẹp nên đã trở thành một nơi du lịch, nghỉ mát lí tưởng của vùng núi phía Bắc

- HS lên chỉ vị trí của Sa Pa trên bản đồ Việt Nam

- GV yêu cầu HS trình bày lại những đặc điểm tiêu biểu về vị trí, địa hình & khí hậu của dãy Hoàng

Liên Sơn

- GV cho HS xem một số tranh ảnh về dãy núi Hoàng Liên Sơn & giới thiệu thêm về dãy núi Hoàng

Liên Sơn: Tên của dãy núi được lấy theo tên của cây thuốc quý mọc phổ biến ở vùng này là Hoàng

Liên Đây là dãy núi cao nhất Việt Nam & Đông Dương (gồm Việt Nam, Lào, Campuchia)

………

……… Tổ Trưởng Ngày Tháng năm 2010

Hiệu Trưởng

Trang 5

Bá Hồng

Tên bài dạy : Một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

(Chuẩn KTKN:119 SGK: 73 )

A MỤC TIÊU : (theo chuẩn kiến thức và kĩ năng)

-Nêu được tên một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn:Thái, Mông, Dao,…

-Biết HLS là nơi dân cư thưa thớt

- Sử dụng được tranh ảnh để miêu tả nhà sàn và trang phục của một số dân tộc ở HLS:

+Trang phục : mỗi dân tộc có cách ăn mặc riêng; trang phục của các dân tộc được may, thêu trang trí rất công phu và thường có màu sắc sặc sỡ…

+Nhà sàn :được làm bằng các vật liệu tự nhiên như gỗ,tre, nứa

- HS khá giỏi : Giải thích tại sao người dân ở HLS thường làm nhà sàn để ở : để tránh ẩm thấp và thú dữ

* GD BVMT: Hiểu sự thích nghi và cải tạo môi trường của con người ở miền núi và trung du.

B CHUẨN BỊ

- Bản đồ địa lí VN

- Tranh ảnh về nhà sàn , trang phục , lễ hội

1 Kiểm tra bài cũ :

HS trả lời câu hỏi :

Dãy núi Hoàng Liên Sơn

- Hãy chỉ vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn trên

bản đồ tự nhiên Việt Nam & cho biết nó có đặc

điểm gì?

- Khí hậu ở vùng núi cao Hoàng Liên Sơn như

thế nào?

- Chỉ và đọc tên những dãy núi khác trên bản đồ

địa lí tự nhiên Việt Nam

GV nhận xét, cho điểm

2- Bài mới:

a Giới thiệu bài

- GV ghi tựa bài

1 / HLS – nơi cư trú của một số dân tộc ít người

Hoạt động 1 :làm viêc cá nhân

Bước 1 : Dựa vào hiểu biết và mục 1 SGK trả lời :

- Dân cư ở HLS đông đúc hay thưa thớt so với đồng

bằng ?

- Kể tên các dân tộc ít người ở HLS ?

- Xếp thứ tự các dân tộc theo địa bàn cư trú thấp

đến cao ?

- 2-3 HS trả lời

-2 HS nhắc lại

- Dân cư ở đây thưa thớt hơn ở vùng đồng bằng -Thái , Mông ,Dao

- Thái – Dao –Mông

Trang 6

- Người dân ở những nơi núi cao thường đi lại bằng

phương tiện gì ?

Bước 2:

- GV sửa chữavà giúp HS hoàn thiện câu trả lời

kết luận

2 / Bản làng với nhà sàn

Hoạt động 2 :Thảo luận nhóm

Bước 1

- Bản làng thường nằm ở đâu ?

- Bản có nhiều nhà hay ít nhà ?

* GD BVMT:Vì sao một số dân tộc ở HLS sống ở

nhà sàn ?

- Hiện nay nhà sàn ở đây có gì thay đổi so với

trước ?

Bước 2 :

GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

3 / Chợ phiên , lễ hội ,trang phục

Hoạt động 3: làm việc theo nhóm

Bước 1

- Nêu những hoạt động trong chợ phiên ?

- Kể tên một số hàng hoá bán ở chợ ?

- Tại sao chợ bán nhiều hàng hoá này ?

- Kể tên một số lễ hội của các dân tộc ở HLS ?

- Lễ hội ở đây được tổ chức vào mùa nào ?trong lễ

hội có những hoạt động gì ?

- Nhận xét trang phục truyền thống của các dân

tộc hình 4,5 và 6

Bước 2 :

-GV nhận xét kết luận chốt lại nội dung bài học

- người dân thường đi bộ , đi ngựa

- HS trả lời từng câu hỏi trước lớp

- HS dựa vào mục 2 SGk và tranh ảnh trả lời :

- Ở sườn núi hoặc thung lũng

- Có ít nhà

- Để tránh ẩm thấp vàthú dữ

- Hiện nay nhiều nơi có nhà sàn lợp ngói

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

- Lớp nhận xét bổ sung

- HS dựa vào mục 3 tranh ,ảnh về chợ phiên trả lời :

- Mua bán , trao đổi hàng hoá

- Hàng thổ cẩm , măng , mộc nhĩ …

- Vì đó là những hàng hoá người dân tự làm và tự kiếm được

- Hội chơi núi mùa xuân , hội xuống đồng …

- Được tổ chức vào mùa xuân ,thi hát , múa sạp , múa còn …

- Mỗi dân tộc có cách ăn mặc riêng , thiêu và trang trí công phu màu sắc rực rỡ

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả

- Các nhóm khác nhận xét bổ sung ,

-Trình bày những đđ tiêu biểu về dân cư sinh hoạt , trang phục , lể hội của một số dân tộc ở HLS

- Dặn HS về nhà học thuộc bài xem bài sau : HĐXS của người dân ở HLS

………

Trang 7

Bá Hồng

Tên bài dạy : Hoạt động sản xuất của … HLS

(Chuẩn KTKN: 120 SGK: 76 )

A MỤC TIÊU : (theo chuẩn kiến thức và kĩ năng)

- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở Hoàng Liên sơn:

+ Trồng trọt: Trồng lúa ,ngô,chè ,trồng rau và cây ăn quả …trên nương rẫy, ruộng bậc thang + Làm các nghề thủ công :dệt, thêu, đan, rèn, đúc,…

+ Khai thác khoáng sản : a-pa-tit, đồng, chì, kẽm,…

+ Khai thác lâm sản : gỗ, mây, nứa,…

- Sử dụng tranh ảnh để nhận biết một số hoạt động sản xuất của người dân : làm ruộng bậc thang , nghề thủ công truyền thống , khai thác khoáng sản

- Nhận biết được khó khăn của giao thông miền núi : đường nhiều dốc cao, quanh co , thường bị sụp, lở vào mùa mưa

- HS khá giỏi : Xác lập được mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên và hoạt động sản xuất của con người :Do địa hình dốc, người dân phải xẻ sườn núi thành những bậc phẳng tạo nên ruộng bậc thang; miền núi có nhiều khoáng sản nên ở Hoàng Liên Sơn phát triển nghề khai thác khoáng sản

B CHUẨN BỊ

- Bản đồ tự nhiên VN

- Tranh ảnh về dãy núi HLS

I/ Kiểm tra

- Nêu các đặc điểm về dân cư , sinh hoạt của các

dân tộc ở HLS ?

- GV nhận xét ghi điểm

II / Bài mới

1 Giới thiệu bài

- GV ghi tựa bài

2 / Bài giảng

Hoạt động 1 :làm viêc cả lớp

- Hãy cho biết người dân ở HLS thường trồng cây

gì ? ở đâu ?

+ Quan sát hình 1 trả lời :

- Ruộng bậc thang thường được làm ở đâu?

- Tại sao phải làm ruộng bậc thang ?

- Người dân ở HLS trồng cây gì trên ruộng bậc

thang ?

Nghề thủ công truyền thống

Bước 1:

- 2 –3 HS trả lời

- HS nhắc lại

- HS dựa và kênh chữ ở mục 1 trả lời :

- Trồng lúa ,ngô , chè … ở nương rẫy ruộng bậc thang

- ở các sườn núi

- Giúp cho việc giữ nước chóng xói mòn

- Trồng lúa , ngô , chè … và cây ăn quả

- Nhóm thảo luận trả lời :

Trang 8

+ Kể tên một số sản phẩm thủ công nỗi tiếng của

một số dân tộc ở HLS?

+ Em có nhận xét gì về màu sắc hàng thổ cẩm ?

+ Hàng thổ cẩm dùng để làm gì ?

Bước 2 :

GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

Hoạt động 3 : Làm việc cá nhân

Khai thác khoáng sản

Bước 1 : Quan sát hình 3 và mục 3 SGK

- Kể tên một số khoáng sản ở HLS ?

- Ở HLS hiện nay khoáng sản nào được khai thác

nhiều nhất ?

- Mô tả quy trình sản xuất phân lân ?

- Tại sao phải bảo vệ , giữ gìn và khai thác khoáng

sản hợp lí ?

- Ngoài khai thác khoáng sản người dân còn khai

thác gì ?

Bước 2 :

- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời

- GV chốt nội dung bài như SGK

- Dệt , may , thêu , đan lát , rèn đúc …

- Có hoa văn độc đáo màu sắc sặc sỡ bền đẹp

- Khăn , mũ ,túi , thãm

- Đại diện các nhóm trả lời câu hòi

- Các nhóm khác bổ sung

- Apatít , đồng , chì , kẽm …

- Là apatít ,đây là nguyên liệu để sản xuất phân lân

- 2 –3 em nêu

- Vì khoáng sản dùng làm nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp

- Khai thác gỗ , mây, tre , nứa ….mấm ,mộc nhĩ

- Một số HS trả lời các câu hỏi trên

- Vài HS đọc lại

- Người dân ở HLS làm những nghề gì ? nghề nào là chính ?

- Dặn HS về nhà học thuộc bài xem bài sau.

………

Trang 9

Bá Hồng

KẾ HOẠCH BÀI HỌC Tuần 5

Tên bài dạy : Trung du Bắc Bộ

(Chuẩn KTKN : 120 SGK: 76 )

- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình của trung du bắc bộ :

Vùng đồi với đỉnh tròn ,sườn thoải xếp cạnh nhau như bát úp

- Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân trung du Bắc bộ :

+ Trồng chè và cây ăn quả là những thế mạnh của vùng trung du

+ Trồng rừng được đẩy mạnh

- Nêu tác dụng của việc trồng rừng ở trung du Bắc bộ : che phủ đồi ,ngăn cản tình trạng đất đang bị xấu đi

- HS khá; giỏi : Nêu được quy trình chế biến chè

* có ý thức BV rừng và trồng rừng

B CHUẨN BỊ

- Bản đồ hành chiùnh VN

- Tranh vùng trung du bắc bộ

I/ Kiểm tra

- Người dân ở HLS làm những nghề gì ? nghề

nào là chính ?

- GV nhận xét ghi điểm

II / Bài mới

1 Giới thiệu bài

- GV ghi tựa bài

2 / Bài giảng

a / Vùng đồi với đỉnh tròn sườn thoải

Hoạt động 1 :làm viêc cá nhân

- Vùng trung du là vùng núi , vùng đồi hay vùng

đồng bằng ?

- Các đồi ở đây như thế nào ? được sắp xếp như

thế nào ?

- Mô tả sơ lược vùng trung du ?

- Nêu những nét riêng biệt của vùng trung du

Bắc Bộ ?

- 2 –3 HS trả lời

- HS nhắc lại

- HS quan sát tranh ảnh và SGK trả lời câu hỏi trên

- Đây là vùng đồi

-Có đỉnh tròn sườn thoải xếp cạnh nhau như cái bát úp

-Vùng đồi đỉnh tròn sườn thoải xếp cạnh nhau như cái bát úp

- Mang những dấu hiệu của đồng bằng vừa miền núi

Trang 10

- GV sửa chữa và giúp HS hoàn thiện câu trả lời

- Kể tên các tỉnh có vùng trung du Bắc Bộ ?

b / Chè và cây ăn quả ở trung du

Bước 1 : Dựa vào kênh hình và kênh chữ SGK

thaỏ luận câu hỏi sau :

- Trung du Bắc Bộ thích hợp cho việc trồng

những loại cây gì ?

- HÌnh 1 ,2 cho biết những cây nào được trồng ở

Thái Nguyên và Bắc Giang ?

- Em biết gì về chè ở Thái Nguyên ?

- Chè ở đây được trồng để làm gì ?

- Trong những cây ăn quả gần đây ,ở Trung du

Bắc Bộ xuất hiện trang trại chuyên trồng loại

cây gì ?

Bước 2 :

- GV sửa chữa giúp HS hoàn thiện

Hoạt động 3 : Làm việc cả lớp

- Vì sao ở vùng Trung du Bắc Bộ có những nơi

đất đồi trọc ?

- Để khắc phục tình trạng trên người dân nơi

đây trồng những loại cây gì ?

* GV liên hệ thực tế giáo dục HS ý thức bảo

vệ rừng

- Một vài HS trả lời câu hỏi

- Thái Nguyên , Phú thọ , Vĩnh Phúc , Bắc Giang

- Cây ăn quả và cây công nghiệp

- Cây chè và cây vải

- Chè ở đây nỗi tiếng thơm ngon

- Trồng để phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu

- Chuyên trồng các loại vải

- Đại diện các nhóm trả lời câu hỏi

- HS trả lời

- Vì rừng bị khai khác cạn kiệt , do đốt phá rừng , làm nương rẩy dể trồng trọt

- Người dân tích cực trồng rừng

- Hãy mô tảvùng trung du Bắc Bộ

- Dặn HS về nhà học thuộc bài xem bài sau.

………

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	378,92 KB