Đánh giá thường xuyên môn Tiếng Việt

Dựa vào bài Tập đọc “Một trí khôn hơn trăm trí khôn” (Sách TV Lớp 2 –Tuần 22), anh/ chị hãy làm rõ một số kỹ thuật đánh giá thường xuyên sử dụng trong tiến trình thực hiện các hoạt [r]

ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

MÔN TIẾNG VIỆT

MÔN TIẾNG VIỆT

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH VĨNH PHÚC

CẤU TRÚC

PHẦN I

KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN MÔN TIẾNG VIỆT

PHẦN II

VÍ DỤ MINH HỌA ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN TRONG QUÁ

TRÌNH DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT

Phần 1

KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện về kiến thức, kĩ năng, thái độ và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môn học và hoạt động giáo dục

Đánh giá thường xuyên bằng nhận xét tích cực thúc đẩy phát triển học tập, nhân cách của học sinh tiểu học

Mục đích chính của đánh giá TX là nâng cao chất lượng dạy

và học Xu hướng coi trọng đánh giá thường xuyên là hướng tới việc quan sát, nhận xét học sinh trong cả quá trình chứ không chỉ dựa trên điểm số đơn thuần Đánh giá thường xuyên để định hướng, hướng dẫn cho giáo viên trong việc giảng dạy và học sinh trong quá trình học tập, đồng thời giám sát và nâng cao chất lượng giáo dục

1 KỸ THUẬT ĐỊNH HƯỚNG HỌC TẬP

Ví dụ: Trước khi học về chỉ báo đọc hiểu văn bản, Biết rút ra bài học cho bản thân từ văn bản đọc là văn bản thông tin, GV có thể dùng bản kiểm gồm những câu hỏi thăm dò ý kiến của HS như sau:

Đồng ý Không đồng ý

1 Mỗi bài đọc về khoa học mang lại cho

em một hiểu biết mới

2 Khi đọc bài khoa học, em có mong

muốn thực hiện những điều được nói đến

trong bài

3 Khi đọc bài khoa học, em có thể chọn

những điều học được trong bài để thực

hiện trong đời sống

- Lời nhận xét phải mang cảm xúc nhằm động viên, khuyến khích

HS, giúp các em nhận ra lỗi sai của mình và có ý thức tự điều chỉnh, khắc phục lỗi kịp thời, tạo hứng thú học tập cho từng cá nhân HS

- Không nói ngay nhược điểm mà nói ưu điểm trước

- Không dùng những từ có sự phủ định: giá mà, giá như,…

- Trong sự phê phán có thể dùng những từ hài hước

- Có thể đưa ra lời thách đố với HS hiếu động, không chú ý

3 Kỹ thuật viết nhận xét

- Viết nhận xét cần thận trọng, phù hợp với mỗi hoàn cảnh, mỗi

HS cụ thể

- Khi viết nhận xét vào phiếu, vở, sản phẩm của HS, GV có thể chỉ

ra những ưu điểm, hạn chế, nội dung chưa hoàn thành, lí do chưa hoàn thành, và gợi ý giúp HS hoàn thành trong thời gian tới

- Lời nhận xét cần ngắn gọn, đễ hiểu và phù hợp với trình độ nhận thức, tâm sinh lí lứa tuổi HS

- Chữ viết của GV cần dễ đọc, viết bằng mực đỏ để phân biệt với chữ viết của HS; có thể ghi lời nhận xét ở lề vở, hoặc phía dưới trang vở (sau phần viết của HS)

- Trong một giờ học hoặc một bài học, GV không cần phải viết nhận xét cho tất cả HS

4 Các kỹ thuật khác

a Kỹ thuật đặt câu hỏi

Để tạo được hứng thú học tập và để phát huy tính tích cực của

HS, GV có thể nêu lần lượt các câu hỏi để HS bộc lộ những trải nghiệm của bản thân về những điều liên quan đến nội dung bài học VD: Khi cho HS kể về quê hương, GV có thể gợi ý:

- Em đã bao giờ kể với ai về quê hương hoặc nơi mình đang sinh sống chưa?

- Em đã kể những gì vê quê hương? Em đã kể cho một người/một vài người hay kể cho nhiều người cùng nghe?

- Theo em, khi kể về quê hương, nên kể những điều gì? (GV có thể gợi ý bằng những câu hỏi nhỏ hơn)

- Làm thế nào để lời kể của mình thu hút người nghe?

GV lắng nghe câu trả lời của HS để đánh giá kiến thức kỹ năng

HS đã có, từ đó động viên khích lệ HS hoặc điều chỉnh hoạt động dạy học phù hợp với trình độ HS

b. Kỹ thuật HS đánh giá nhau

Để HS đánh giá nhau, GV cần cung cấp cho HS chỉ báo

và tiêu chí, các mức độ hoàn thành chỉ báo và tiêu chí dưới dạng những câu hỏi gợi ý dành cho HS làm chủ thể đánh giá bạn

VD: Muốn HS đánh giá đoạn văn bạn viết, GV có thể hỏi:

- Đoạn văn có đủ số câu theo yêu cầu không?

- Những câu trong đoạn có nêu đúng ý đầu bài yêu cầu không?

- Đoạn văn có câu nào hoặc ý nào hay?

- Đoạn văn có câu nào hoặc từ nào viết chưa đúng, từ nào viết sai chính tả?

Bên cạnh những gợi ý bằng câu hỏi, GV cũng có thể cho

HS dùng bảng kiểm để đánh dấu kết quả mà bạn đạt được

=> Tóm lại, mỗi kỹ thuật đánh giá có điểm

mạnh và điểm hạn chế, trong một giờ học

Tiếng Việt, GV không nhất thiết phải sử dụng quá nhiều kĩ thuật đánh giá GV có thể lựa

chọn kĩ thuật đánh giá cho phù hợp và phát huy hiệu quả tùy thuộc vào từng nội dung

dạy học, đối tượng HS, điều kiện dạy học,… của lớp, trường mình

PHẦN 2

VÍ DỤ MINH HỌA ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC MÔN TIẾNG VIỆT

• Để ĐGTX, GV cần nắm được các chỉ báo, tiêu chí

và các mức độ thực hiện từng chỉ báo, tiêu chí ở mỗi

KT, KN cốt lõi thuộc môn học

• Dù sử dụng kĩ thuật ĐGTX nào, GV cũng cần căn

cứ vào các chỉ báo, tiêu chí và mức độ thực hiện các chỉ báo, tiêu chí để đặt kết quả của HS => trên cơ sở

đó để nhận xét, đưa ra khuyến nghị với HS

(VD từ trang 9-16 tài liệu tập huấn môn TV)

• Ví dụ : Chỉ báo trong dạy viết chữ (từ lớp 2)

• PHƯƠNG DIỆN : Kĩ năng

• BIỂU HIỆN : * Hình dạng chữ, nét rõ ràng, thích hợp.

• Hình dạng số rõ ràng, thích hợp.

• Độ cao và cỡ chữ thích hợp.

• Thể hiện khoảng cách đề đặn giữa các chữ.

• Bắt đầu câu bằng chữ viết hoa.

• Kết thúc câu bằng dấu chấm.

• Tốc độ viết đủ nhanh để học tập.

Ví dụ minh họa về các chỉ báo, tiêu chí

• Ví dụ :

• Phẩm chất

• Cẩn thận, kiên trì, khi viết chữ.

• Cảm giác thích thú khi tạo chữ.

• Có khả năng nhận biết sự cân đối, đều đặn của chữ.

• Bài viết/ chữ viết gọn gàng.

• Giữ gìn tập viết sạch.

Ví dụ minh họa về các chỉ báo, tiêu chí

Ví dụ : Để đánh giá KN viết đoạn văn kể hoặc tả ở lớp 2, 3, GV cần biết căn cứ vào những chỉ báo sau :

• Cách viết chữ và trình bày với mức đạt yêu cầu là :

có không quá 5 lỗi về chính tả, chữ viết; trình bày

đúng mẫu.

• Quy trình viết và sản phẩm viết với mức đạt yêu cầu

là : biết chọn thông tin cho đoạn viết; biết sửa lỗi theo hướng dẫn; đoạn văn thể hiện ý chính hoặc thông tin

cơ bản phù hợp với đề bài.

Ví dụ minh họa về các chỉ báo, tiêu chí

Ví dụ minh họa về các chỉ báo, tiêu chí

Ví dụ :

GV cần đối chiếu đoạn văn của HS với từng chỉ báo để xác nhận kết quả của mỗi HS ở từng chỉ báo Với những chỉ báo HS chưa hoàn thành, GV có thể động viên HS cố gắng thêm, chỉ cho HS thấy chỉ báo nào em chưa hoàn thành, cần làm thế nào để hoàn thành ở chỉ báo đó; hoặc ở một chỉ báo khác HS đã đạt mức hoàn thành rồi thì HS cần làm gì để tăng kết quả lên mức hoàn thành tốt

Ví dụ minh họa về các chỉ báo, tiêu chí

3/ Đánh giá của GV : Chữ viết rõ ràng, không sai chính tả, trình bày bài đúng quy định Các câu nêu đúng các ý theo yêu cầu Nên nêu thêm cảm nhận của em về cuốn sách.

Ví dụ minh họa về các chỉ báo, tiêu chí

PHẦN 3 THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

1 Anh/chị hãy giả định 10 nhận xét có tính chất “tiêu cực” được sử dụng trong quá trình đánh giá môn Tiếng Việt, chuyển lời nhận xét đó thành các lời nhận xét có tính chất “tích cực”

Ví dụ: 10 nhận xét có tính chất “tiêu cực”

1 Chữ viết quá xấu, nét chữ tùy tiện

2 Con chưa biết viết câu văn có hình ảnh so sánh

3 Suốt ngày thắc mắc, đã kiểm tra kĩ bài chưa?

4 Độ cao con chữ h chưa đúng

5 Nét cong kín nhọn quá, không đẹp

6 Đọc nhỏ nên không hay

7 Bài văn không có cảm xúc

8 Trả lời câu hỏi chưa đúng

9 Khen bạn mà vẻ mặt buồn quá!

10.Câu chuyện con kể chưa hay!

10 nhận xét “tích cực”

1 Con cần viết cẩn thận hơn, chú ý nét khuyết 2 li rưỡi đấy nhé

2 Trí tưởng tượng của con rất phong phú, hãy viết câu văn có

5 Ồ, nét cong kín của con tròn hơn một chút nữa thì sẽ đẹp lắm!

6 Con đọc trôi chảy, biểu lộ cảm xúc, tuy nhiên đọc to hơn một

chút nữa thì sẽ hay hơn

7 Bài văn diễn đạt mạch lạc, liên kết câu chặt chẽ tuy nhiên nếu lồng cảm xúc của người viết thì bài sẽ hay hơn rất nhiều

8.Con chú ý nghe rõ câu hỏi thì sẽ trả lời đúng hơn đấy!

9 Con đã biết biểu lộ thái độ khen ngợi bạn qua lời nói nếu con biết kết hợp với vẻ mặt, cử chỉ vui vẻ nữa thì sẽ làm bạn vui hơn đấy

10 Con đã cố gắng kể lại câu chuyện, tuy nhiên con có thể kể tốt hơn nếu như con đọc kĩ câu chuyện và quan sát tranh kỹ hơn

2 Dựa vào bài Tập đọc “Một trí khôn hơn trăm trí

khôn” (Sách TV Lớp 2 –Tuần 22), anh/ chị hãy làm

rõ một số kỹ thuật đánh giá thường xuyên sử dụng trong tiến trình thực hiện các hoạt động dạy học?

- Làm việc theo nhóm

- Chia sẻ trước lớp

- Thảo luận

Ví dụ:

Tập đọc: Một trí khôn hơn trăm trí khôn

A Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 2 HS

- Ồ,cô rất vui vì em đọc to rõ ràng, ngắt nghỉ đúng nhịp, trả lời đúng câu hỏi (Có thể cho cả lớp khen bạn)

- Em trả lời đúng câu hỏi rồi, nhưng nhớ ngắt nghỉ đúng nhịp thì bài đọc của em sẽ hay hơn đấy

B.Dạy bài mới

1 Giới thiệu bài

- Nếu HS phát âm lại chưa đúng thì GV hướng dẫn lại cho HS

cách phát âm l/n

b Nhận xét về luyện đọc đoạn:

- HS1: Em đã biết ngắt nghỉ và thể hiện tốt giọng đọc rồi đấy

- HS2: Em cần ngắt nghỉ sau dấu câu và nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm cho bài đọc hay hơn nhé!

- HS3: Em cần chú ý đoạn các con vật gặp người thợ săn đều hồi hộp, lo sợ (Với câu văn: Chợt thấy một người thợ săn, chúng cuống quýt nấp vào một cái hang.” Chú ý nhấn giọng từ “cuống quýt” đọc giọng hồi hộp, lo sợ.)

c Đọc từng đoạn trước nhóm

d Thi đọc giữa các nhóm

- GV nhận xét đánh giá bằng lời tùy mức độ đọc của HS

3 Tìm hiểu bài

- Nhận xét về kỹ thuật trả lời câu hỏi của HS

- Câu hỏi của GV gợi ý cho HS nhận xét bài của bạn

VD: Câu hỏi 5: Em hãy chọn tên khác cho câu chuyện? Vì sao em chọn tên đó (SGK đã đưa sẵn 3 tên khác của câu chuyện, HS tự chon tên câu chuyện mà mình thích nhưng phải giải thích được vì sao chọn tên đó.)

- GV đưa ra lời nhận xét đối với từng HS

4 Luyện đọc lại

- Nhận xét các nhóm về tốc độ đọc, nhấn giọng, ngắt nghỉ, đọc đúng giọng của từng nhân vật

- Cho HS đọc phân vai

5 Củng cố - dặn dò: - Nhận xét về kỹ thuật trả lời câu hỏi, trình bày miệng; kỹ thuật đọc của HS

PHẦN 4 Một số lưu ý khi đánh giá thường xuyên trong dạy học

môn Tiếng Việt

- Phải tôn trọng nhân cách của HS, chấp nhận HS trong sự khác biệt và sự khó khăn

- Tìm ưu điểm của HS, hiểu đúng hoàn cảnh của HS

- Hiểu đúng về lỗi, tìm lí do khi HS mắc lỗi (Vì sao HS mắc lỗi này)

- Khi nhận xét bằng lời, hoặc bằng chữ viết, phải căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng cần đạt VD: Khi đọc, yêu cầu đọc đúng, ngắt nghỉ hơi, diễn cảm,

- Ghi hoặc nói lời nhận xét ngắn gọn, nêu ưu điểm rồi chỉ ra lỗi, cho

HS tự khắc phục, không làm hộ HS

- Chú ý đặc điểm tâm sinh lí riêng của HS, không làm ảnh hưởng đến HS khác

CÂU HỎI THU HOẠCH

Câu 1: Đánh giá thường xuyên là gì? Hãy nêu mục đích của đánh giá thường xuyên?

Câu 2: Nêu các kĩ thuật đánh giá thường xuyên trong môn Tiếng Việt Lấy 3 ví dụ về kỹ thuật nhận xét bằng lời

Câu 3:

Câu 4: