Các em hãy đọc thầm các đoạn còn lại và trả lời câu hoûi : “ Những câu thơ nào trong bài thơ bộc lộ tình yêu thương sâu sắc của bạn nhỏ đối với mẹ?. Vì sao em cảm nhận được điều đó?[r]
Trang 1TUẦN 1
Tiết 1 DẾ MÈN BÊNH VỰC KẺ YẾU
I MỤC TIÊU
1 / Đọc thành tiếng
-Đọc đúng các tiếng , từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ : cỏ xước , tỉ tê , tảng đá , bé nhỏ , thui thủi , kẻ yếu ,…
-Đọc trôi chảy được toàn bài , ngắt , nghỉ hơi đúng sau các dấu câu , giữa các cụm từ , nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả , gợi cảm
Đọc diễn cảm toàn bài , thể hiện giọng đọc phù hợp với nội dung
2 / Đọc - Hiểu
-Hiểu các từ ngữ khó trong bài : cỏ xước , Nhà Trò , bự , lương ăn , ăn hiếp , mai phục ,
-Hiểu nội dung câu chuyện : Ca ngợi tấm lòng hào hiệp , thương yêu người khác, sẵn sàng bênh vực kẻ yếu của Dế Mèn
II ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC
-Tranh minh họa bài tập đọc trang 4 , SGK
-Bảng phụ viết sẵn câu , đoạn hướng dẫn luyện đọc
-Tập truyện Dế Mèn Phiêu Lưu Kí _ Tô Hoài
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
I / MỞ ĐẦU
_ GV giới thiệu khái quát nội dung chương trình
phân môn tập đọc của học kì I lớp 4
_ Yêu cầu HS mở mục lục SGK và đọc tên các
chủ điểm trong sách
_ GV : Từ xa xưa ông cha ta đã có câu : Thương
người như thể thương thân , đó là truyềng thống
cao đẹp của dân tộc VN Các bài học môn
tiếng việt tuần 1 , 2 , 3 sẽ giúp các em hiểu
thêm và tự hào về truyền thống cao đẹp này
II / DẠY – HỌC BÀI MỚI
1 Giới thiệu bài
_ Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS :
Em có biết 2 nhân vật trong bức tranh này là ai ,
ở tác phẩm nào không ?
_ HS cả lớp đọc thầm , 1 HS đọc thành tiếng tên
của các chủ điểm : Thương người như thể thương thân , Măng mọc thẳng , Trên đôi cánh ước mơ , Có chí thì nên , Cánh sáo diều
_ HS trả lời
Tranh vẽ Dế Mèn và chị Nhà Trò Dế Mèn là nhân vật chính trong tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài
_ GV đưa ra tập truyện Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài và giới thiệu : Tác phẩm
kể về những cuộc phiêu lưu của chú Dế Mèn Nhà văn Tô Hoài viết truyện từ năm 1941 được in lại nhiều lần và được đông đảo bạn đọc thiếu nhi trong nước và quốc tế yêu thích
Gìơ học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.
Đây là một đoạn trích trong tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí
2 Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài
a) Luyện đọc
_ Yêu cầu HS mở SGK trang 4 – 5 sau đó
gọi 3 HS tiếp nối nhau đọc bài trước lớp , ( 3
_ HS đọc theo thứ tự : + Một hôm …bay được xa + Tôi đến gần …ăn
Trang 2lượt )
_ Gọi 2 HS khác đọc lại toàn bài
_ Yêu cầu HS tìm hiểu về nghĩa các từ khó
được giới thiệu về nghĩa ở phần chú giải
_ Đọc mẫu lần 1 Chú ýgiọng đọc như sau:
thịt em + Tôi xoè cả hai tay …của bọn nhện
_ 1 HS đọc phần Chú giải trước lớp HS cả lớp theo dõi trong SGK
_ Theo dõi GV đọc mẫu
Lời kể của Dế Mèn đọc với giọng chậm , thể hiện sự ái ngại , thương xót đối với Nhà Trò Lời Dế Mèn nói với Nhà Trò đọc với giọng mạnh mẽ , dứt khoát , thể hiện sự bất bình , thái độ kiên quyết
Lời của Nhà Trò kể về gia cảnh đọc với giọng kể lể , đáng thương của kẻ yếu ớt đang gặp hoạn nạn
Nhấn giọng các từ ngữ : tỉ tê , ngồi gục đầu , bé nhỏ , gầy yếu quá , bự những phấn , thâm dài , chấm điểm vàng , mỏng như cánh bướm non , ngắn chùn chùn , mất đi , thui thủi , ốm yếu , chẳng đủ , nghèo túng , đánh em , bắt em , vặt chân , vặt cánh , ăn thịt
em , xòe cả , đừng sợ , cùng với tôi đây , độc ác , cậy khoẻ ăn hiếp
b) Tìm hiểu bài và hướng dẫn đọc diễn cảm
_ Truyện có những nhân vật chính nào ?
_ Kẻ yếu được Dế Mèn bênh vực là ai ?
_ Vì sao Dế Mèn lại bênh vực chị Nhà Trò ? Chúng ta
cùng tìm hiểu câu chuyện để biết điều đó ?
* Đoạn 1 :
_ Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1
_ Dế Mèn nhìn thấy Nhà Trò trong hoàn cảnh như thế
nào?
_ Đoạn 1 ý nói gì ?
_ Ghi ý chính đoạn 1
_ Vì sao chị Nhà Trò lại gục đầu ngồi khóc tỉ tê bên tảng
đá cuội ? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp đoạn 2
* Đoạn 2 :
_ Gọi 1 HS lên đọc đoạn 2
_ Hãy đọc thầm lại đoạn trên và tìm những chi tiết cho
thấy chị Nhà Trò rất yếu ớt ? ( Chị Nhà Trò có thân hình
bé nhỏ , gầy yếu , người bự những cánh như mới lột Cánh
mỏng như cánh bướm non , ngắn chùn chùn , lại quá yếu và
chưa quen mở Vì ốm yếu nên chị Nhà Trò lâm vào cảnh
nghèo túng , kiếm bữa chẳng đủ )
_ Sự yếu ớt của chị Nhà Trò được nhìn thấy qua con mắt
của nhân vật nào ?
_ Dế Mèn đã thể hiện tình cảm gì khi nhìn Nhà Trò ?
_ Vậy khi đọc những câu văn tả hình dáng, tình cảnh của
chị Nhà Trò , cần đọc với giọng như thế nào ?
_ Gọi 2 HS lên đọc đoạn 2 , sau đó nhận xét về giọng đọc
của từng HS
_ Đoạn này nói lên điều gì ?
_ GV ghi bảng ý chính đoạn 2 và nhờ HS nhắc lại
_ Yêu cầu HS đọc thầm và tìm những chi tiết cho thấy chị
Nhà Trò bị nhện ức hiếp đe dọa ? (Trước đây mẹ Nhà Trò
có vay lương ăn của bọn nhện chưa trả được thì đã chết
Nhà Trò ốm yếu , kiếm ăn không đủ Bọn nhện đã đánh
_ Dế Mèn , chị Nhà Trò , bọn nhện _ Là chị Nhà Trò
_ HS đọc SGK _ Nhà Trò đang gục đầu ngồi khóc tỉ tê bên tảng đá cuội
_ Hoàn cảnh Dế Mèn gặp Nhà Trò
_ 1 HS đọc thành tiếng , HS cả lớp theo dõi bài trong SGK
_ HS cả lớp đọc thầm và tìm theo yêu cầu, có thể dùng bút chì vừa đọc vừa tìm Sau đó , một vài HS nêu ý kiến trước lớp cho đủ các chi tiết
_ Của Dế Mèn
_ Thể hiện sự ái ngại , thông cảm _ Đọc chậm thể hiện sự yếu ớt của chị Nhà Trò qua con mắt ái ngại , thông cảm của Dế Mèn
_ 2 HS đọc
_ Tình cảnh của Nhà Trò khi bị nhện ức hiếp
_(HS đọc thầm và dùng bút chì để tìm Sau đó , một vài HS nêu ý kiến trước lớp cho đủ các chi tiết )
Trang 3Nhà Trò, hôm nay chăng tơ ngang đường dọa vặt chân ,
vặt cánh ăn thịt )
_ Đọan này là lời của ai ?
_ Qua lời kể của Nhà Trò , chúng ta thấy được điều gì ? (
Đoạn này cho thấy hình dáng yếu ớt đến tội nghiệp của
chị Nhà Trò )
_ Khi đọc đoạn này thì chúng ta nên đọc như thế nào để
phù hợp với tình cảnh của Nhà Trò ?
_ Gọi 1 HS đọc lại đoạn văn trên , chú ý để sữa lỗi , ngắt
giọng cho HS
* Đoạn 3 :
_ Trước tình cảnh đáng thương của Nhà Trò , Dế Mèn đã
làm gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu đoạn 3
-Những lời nói cử chỉ nào thể hiện Tấm lòng nghĩa hiệp
của Dế Mèn?
+ Lời nói và việc làm đó cho em biết Dế Mèn là người
như thế nào ? ( Là người có tấm lòng nghĩa hiệp , dũng
cảm , không đồng tình với những kẻ độc ác cậy khoẻ ức
hiếp kẻ yếu )
+ Đoạn cuối bài ca ngợi ai ? Ca ngợi về điều gì ?
_ GV ghi ý chính đoạn 3
_ Trong đoạn 3 có lời nói của Dế Mèn , theo em chúng ta
nên đọc với giọng như thế nào thể hiện được thái độ của
Dế Mèn
_ Gọi HS đọc trước lớp đoạn 3
_ Qua câu chuyện tác giả muốn nói với chúng ta điều gì ?
_ Đó chính là nội dung chính của bài
_ Gọi 2 HS nhắc lại và ghi bảng
_ Trong truyện có nhiều hình ảnh nhân hóa em thích hình
ảnh nào nhất ? Vì sao ? (+ Hình ảnh Dế Mèn xòe 2 càng
động viên Nhà Trò Hình ảnh này cho thấy Dế Mèn thật
dũng cảm và khỏe mạnh , luôn đứng ra bênh vực kẻ yếu
+ Hình ảnh Dế Mèn dắt Nhà Trò đi cho thấy Dế Mèn thật
anh hùng )
c) Thi đọc diễn cảm
Tổ chức cho HS thi đọc cá nhân 1 đoạn trong bài , hoặc
cho các nhóm thi đọc theo vai
_ 1 HS đọc , cả lớp nhận xét và tìm ra cách đọc đúng , đọc hay
_ Lời của chị Nhà Trò
_ Đọc với giọng kể lể , đáng thương
_ HS đọc thầm đoạn 3 , sau đó trả lời : Dế Mèn đã xòe 2 càng và nói với Nhà Trò :Em đừng sợ Hãy trở về cùng với tôi đây Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu
+ Tấm lòng nghĩa hiệp của Dế Mèn
_ Giọng mạnh mẽ , dứt khoát , thể hiện sự bất bình
_ Thực hiện _ Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp sẵn sàng bênh vực kẻ yếu , xóa bỏ những bất công
_ 2 HS nhắc lại _ Nhiều HS trả lời
-Thực hiện
3 CỦNG CỐ
_ Nêu một hình ảnh nhân hoá mà em thích Cho biết vì sao em thích ?
_Em học được gì ở nhân vật Dế Mèn ?
_ GV kết luận : Câu chuyện ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp , bênh vực kẻ yếu Các
em hãy tìm đọc tập truyện Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài , tập truyện sẽ cho các
em thấy nhiều điều thú vị về Dế Mèn và cả về thế giới loài vật
4 DẶN DÒ
_ GV nhận xét tiết học , tuyên dương những HS tích cực học tập , nhắc nhở những HS còn chưa chú ý
Trang 4TIẾT 2 MẸ ỐM
I MỤC TIÊU
1 / Đọc thành tiếng
Đọc đúng các tiếng , từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ
_ Phía bắc ( PB ) : lá trầu , khép lỏng , nóng ran , cho trứng ,
_ Phía nam ( PN ) :giữa cơi trầu , trời đổ mưa ,kể diễn kịck , khổ đủ điều ,…
Đọc trôi chảy được toàn bài , ngắt , nghỉ hơi đúng sau các dấu câu , giữa các cụm
từ , nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả , gợi cảm
Đọc diễn cảm toàn bài với giọng nhẹ nhàng thể hiện tình cảm yêu thương sâu
sắc của người con đối với mẹ
2 / Đọc - Hiểu
Hiểu các từ ngữ khó trong bài : khô giữa cơi trầu , Truyện Kiều , y sĩ , lặn trong
đời mẹ , …
Hiểu nội dung bài thơ : Tình cảm yêu thương sâu sắc , sự hiếu thảo , lòng biết ơn
của bạn nhỏ với người mẹ
3 / Học thuộc lòng bài thơ
II ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC
Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 9 , SGK ( phóng to nếu có điều kiện )
Bảng phụ viết sẵn khổ 4 – 5
Tập thơ Góc sân và khoảng trời – Trần Đăng Khoa
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
I / KIỂM TRA BÀI CŨ
_ Gọi 3 HS lên bảng , yêu cầu HS chọn đọc một đoạn
trong bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu , sau đó yêu cầu HS
trả lời câu hỏi về nội dung đoạn vừa đọc
HS1: Em hãy nêu ý nghĩa của bài đọc ?
HS2: Tìm những chi tiết cho thấy chị Nhà Trò rất yếu
ớt ?
HS3: Những lời nói và cử chỉ nào nói lên tấm lòng
nghĩa hiệp của Dế Mèn ?
_ Nhận xét và cho điểm HS
II / DẠY – HỌC BÀI MỚI
1 Giới thiệu bài
_ Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS : Bức
tranh vẽ cảnh gì ?
_ Bức tranh vẽ cảnh người mẹ bị ốm và qua đó cho ta
thấy tình cảm sâu sắc của mọi người với nhau Bài thơ
được tình cảm sâu nặng giữa con và mẹ , giữa những
người hàng xóm láng giềng với nhau
_ GV ghi tên bài lên bảng
2 Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài
_ 3 HS lên bảng thực hiện yêu cầu , cả lớp theo dõi để nhận xét bài đọc , câu trả lời của các bạn
_ Bức tranh vẽ cảnh người mẹ bị ốm , mọi người đến thăm hỏi , em bé bưng bát nước cho mẹ
Trang 5a) Luyện đọc
_ Yêu cầu HS mở SGK trang 9 , sau đó gọi HS tiếp nối
nhau đọc bài trước lớp GV kết hợp sửa lỗi và phát âm
, ngắt giọng cho HS
_ Gọi 2 HS khác đọc lại các câu sau , lưu ý cách ngắt
nhịp :
Lá trầu / khô giữa cơi trầu Truyện Kiều / gấp lại trên đầu bấy nay
Cánh màn / khép lỏng cả ngày
Ruộng vườn / vắng mẹ cuốc cày sớm trưa
Nắng trong trái chín / ngọt ngào bay hương
_ Yêu cầu HS tìm hiểu nghĩa của các từ mới được giới
thiệu ở phần Chú giải
_ GV đọc mẫu lần 1 : Chú ý toàn bài đọc với giọng
nhẹ nhàng , tình cảm
Khổ 1 , 2 : giọng trầm buồn
Khổ 3 : giọng lo lắng
Khổ 4 , 5 : giọng vui
Khổ 6 , 7 : giọng thiết tha
_ Nhấn giọng ở các từ ngữ : khô , gấp lại , lặn trong
đời mẹ , ngọt ngào , lần giường , ngâm thơ , kể chuyện ,
diễn kịch , múa ca , cả ba , …
b) Tìm hiểu bài
_ Bài thơ cho chúng ta biết chuyện gì ?
_ Bạn nhỏ trong bài chính là nhà thơ Trần Đăng Khoa
khi còn nhỏ Lúc mẹ ốm , chú Khoa đã làm gì để thể
hiện tình cảm của mình đối với mẹ? Chúng ta cùng tìm
hiểu
_ Yêu cầu HS đọc thầm 2 khổ thơ đầu và trả lời câu
hỏi : “ Em hiểu những câu thơ sau muốn nói điều gì ? ”
Lá trầu khô giữa cơi trầu Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay
Cánh màn khép lỏng cả ngày
Ruộng vườn vắng mẹ cuốc cày sớm trưa
+ Em hãy hình dung khi mẹ không bị ốm thì lá trầu ,
Truyện Kiều , ruộng vườn sẽ như thế nào ?
_ Giảng bài : Những câu thơ : “ Lá trầu ….sớm trưa ”
gợi lên hình ảnh không bình thường của lá trầu ,
Truyện Kiều , ruộng vườn , cánh màn khi mẹ ốm Lá
trầu xanh mọi khi giờ để khô vì mẹ ốm không ăn được
Lúc khoẻ mẹ hay đọc Truyện Kiều nhưng nay những
trang sách đã gấp lại , rồi việc đồng áng cũng chẳng
có người chăm nom Cánh màn khép lỏng cả ngày
làm cho mọi vật thêm buồn hơn khi mẹ ốm
+ Hỏi HS về ý nghĩa của cụm từ : lặn trong đời mẹ
_ HS tiếp nối đọc bài , mỗi HS đọc
1 khổ thơ
_ 2 HS đọc thành tiếng trước lớp
HS cả lớp theo dõi bài trong SGK
_ 1 HS đọc thành tiếng trước lớp _ Theo dõi GV đọc mẫu
_ Cho chúng ta biết chuyện mẹ bạn nhỏ bị ốm , mọi người rất quan tâm , lo lắng cho mẹ , nhất là bạn nhỏ
_ Lắng nghe _ Đọc thầm và trả lời câu hỏi : Những câu thơ trên muốn nói rằng mẹ Khoa bị ốm : lá trầu nằm khô giữa cơi trầu vì mẹ ốm không ăn được , Truyện Kiều gấp lại vì mẹ không đọc , ruộng vườn vắng bóng mẹ, mẹ nằm trên giường vì rất mệt + Khi mẹ không bị ốm thì lá trầu xanh mẹ ăn hằng ngày , Truyện Kiều sẽ được mẹ lật mở từng trang để đọc , ruộng vườn sớm trưa sẽ có bóng mẹ làm lụng
_ Lắng nghe
+ HS trả lời theo hiểu biết của mình
Trang 6Lặn trong đời mẹ có nghĩa là những vất vả ruộng đồng
qua ngày tháng đã để lại trong mẹ và bây giờ đã làm
mẹ ốm
_ Yêu cầu HS đọc thầm khổ 3 và trả lời câu hỏi : “ Sự
quan tâm chăm sóc của xóm làng đối với mẹ của bạn
nhỏ được thể hiện qua những câu thơ nào ? ”
_ Những việc làm đó cho em biết điều gì ?
_ Tình cảm của hàng xóm đối với mẹ thật sâu nặng
Vậy còn tình cảm của bạn nhỏ đối với mẹ thì sao ?
Các em hãy đọc thầm các đoạn còn lại và trả lời câu
hỏi :
“ Những câu thơ nào trong bài thơ bộc lộ tình yêu
thương sâu sắc của bạn nhỏ đối với mẹ ? Vì sao em
cảm nhận được điều đó ? ”
+ Sau mỗi ý kiến phát biểu của HS , GV có thể nhận
xét ý kiến của các em cho đầy đủ hơn
(+Cả đời đi gió đi sương Hôm nay mẹ lại lần giường
tập đi
Bạn nhỏ xót thương khi nhìn thấy mẹ yếu phải lần
giường để đi cho vững
+Vì con mẹ khổ đủ điều Quanh đôi mắt mẹ đã nhiều
nếp nhăn
Bạn nhỏ thương xót mẹ đã vất vả để nuôi mình Điều
đó hằn sâu trên khuôn mặt mẹ bằng những nếp nhăn )
_ Vậy bài thơ muốn nói với các em điều gì ? (_ Bài thơ
thể hiện tình cảm của người con đối với người mẹ ,
tình cảm của làng xóm đối với một người bị ốm ,
nhưng đậm đà , sâu nặng hơn vẫn là tình cảm của
người con đối với mẹ )
_ Bài thơ thể hiện tình cảm sâu nặng : tình xóm làng ,
tình máu mủ Vậy thương người trước hết là phải biết
yêu thương những người ruột thịt trong gia đình
c) Học thuộc lòng bài thơ
_ Gọi 6 HS tiếp nối nhau đọc bài thơ ( mỗi em đọc 3
khổ thơ , em thứ 3 đọc 3 khổ thơ cuối ) , yêu cầu HS
cả lớp theo dõi để phát hiện ra giọng đọc hay và vì sao
đọc như vậy lại hay ?
+ Gọi HS phát biểu
_ GV hướng dẫn HS đọc diễn cảm
(+ Khổ 1 , 2 : giọng trầm buồn vì mẹ ốm
+ Khổ 3 : giọng lo lắng vì mẹ sốt cao
_ HS nhắc lại
_ Đọc và suy nghĩ
Những câu thơ : Mẹ ơi ! Cô bác xóm làng đến thăm ; Người cho trứng , người cho cam ; Và anh y sĩ đã mang thuốc vào
_ Cho thấy tình làng nghĩa xóm thật đậm đà , sâu nặng , đầy nhân ái _ HS tiếp nối nhau trả lời , mỗi HS chỉ nói 1 ý
+Nắng mưa từ những ngày xưa Lặn trong đời mẹ đến giờ chưa tan
Bạn nhỏ thương mẹ đã làm lụng vất vả từ những ngày xưa Những vất vả nơi ruộng đồng vẫn còn hằn in trên khuôn mặt , dáng người mẹ
+Mẹ vui , con có quản gì Ngâm thơ kể chuyện , rồi thì múa ca
Bạn nhỏ không quản ngại , bạn làm tất cả mọi điều để mẹ vui
+Con mong mẹ khoẻ dần dần Ngày ăn ngon miệng , đêm nằm ngủ say Bạn nhỏ mong mẹ chóng khỏe
+Mẹ là đất nước , tháng ngày của con …
Bạn nhỏ thấy mẹ là người có ý nghĩa to lớn đối với mình -2-3 em trả lời
_ Lắng nghe
_ 6 HS tiếp nối đọc bài HS cả lớp lắng nghe tìm giọng đọc
+ Khổ 6 , 7 : giọng thiết tha vì thể hiện lòng biết ơn của bạn nhỏ đối
Trang 7+ Khổ 4 , 5 : giọng vui khi mẹ khỏe , diễn trò cho mẹ
xem )
+ Yêu cầu HS đọc từng khổ thơ và tìm ra cách ngắt
giọng , nhấn giọng hợp lý
+ Yêu cầu HS đọc diễn cảm theo cặp
+ Yêu cầu HS đọc , nhận xét , uốn nắn , giúp HS đọc
hay hơn
_ Tổ chức cho HS thi học thuộc lòng bài thơ
_ Nhận xét , cho điểm HS
3 CỦNG CỐ
_ Bài thơ viết theo thể thơ nào ?
+ Trong bài thơ , em thích nhất khổ thơ
nào ? Vì sao ?
4 DẶN DÒ
_ Nhận xét tiết học , tuyên dương những HS học tốt ,
động viên những HS còn yếu cố gắng hơn
_ Về nhà học thuộc lòng bài thơ và soạn bài Dế Mèn
bênh vực kẻ yếu
với mẹ + Ví dụ về khổ thơ :
Sáng nay trời đổ mưa rào Nắng trong trái chín / ngọt ngào
Cả đời đi gió đi sương Bây giờ mẹ lại lần giường tập đi Mẹ vui con có quản gì Ngâm thơ , kể chuyện rồi thì múa ca Rồi con diễn kịch giữa nhà Một mình con sắm cả ba vai chèo
_ Thi theo 2 hình thức + HS thi đọc thuộc lòng từng khổ thơ theo bàn
+ Thi đọc từng bài cá nhân _ Bài thơ viết theo thể thơ lục bát + Em thích khổ 3 vì khổ thơ thể hiện tình cảm hàng xóm , láng giềng với nhau
+ Em thích khổ 5 vì khổ thơ thể hiện tình cảm của chú Khoa đối với mẹ bằng những việc làm mẹ vui -Lắng nghe
Trang 8TUẦN 2
TIẾT 3 DẾ MÈN BÊNH VỰC KẺ YẾU ( tiếp theo )
I MỤC TIÊU
1 / Đọc thành tiếng
-Đọc đúng các tiếng , từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ
_ sừng sững , nặc nô , co rúm lại , béo múp béo míp , quang hẳn , sừng sững giữa lối ,
lủng củng , phóng càng , béo múp béo míp , quang hẳn ,
-Đọc trôi chảy được toàn bài , ngắt , nghỉ hơi đúng sau các dấu câu , giữa các cụm từ , nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả , gợi cảm , đọc đúng các câu hỏi , câu cảm
-Đọc diễn cảm toàn bài , thể hiện giọng đọc phù hợp với nội dung , nhân vật
2 / Đọc - Hiểu
-Hiểu các từ ngữ khó trong bài : sừng sững , lủng củng , chóp bu , nặc nô , kéo bè kéo cánh , cuống cuồng , …
-Hiểu nội dung câu chuyện : Ca ngợi tấm lòng nghĩa hiệp , ghét áp bức bất công , bêng vực chị Nhà Trò yếu đuối , bất hạnh
II ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC
-Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 15 , SGK ( phóng to nếu có điều kiện )
-Bảng phụ viết sẵn câu , đoạn hướng dẫn luyện đọc
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
I / KIỂM TRA BÀI CŨ
_ Gọi 3 HS lên bảng , đọc thuộc lòng bài thơ Mẹ ốm
và trả lời về nội dung bài
HS1: Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của bài “ Mẹ ốm
”
HS2: Sự quan tâm chăm sóc của xóm làng đối với mẹ
của bạn nhỏ được thể hiện qua những câu thơ nào ?
HS3: Em hiểu những câu thơ sau muốn nói điều gì ?
Lá trầu khô giữa cơi trầu
Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay
Cánh màn khép lỏng cả ngày
Ruộng vườn vắng mẹ cuốc ngày sớm trưa
_ Gọi 2 HS đọc lại truyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu (
phần 1 ) và nêu ý chính của phần 1
II / DẠY – HỌC BÀI MỚI
1 Giới thiệu bài
_ Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS : Nhìn
vào bức tranh , em hình dung ra cảnh gì ?
_ Giới thiệu : ở phần 1 của đoạn trích , các em đã biết
cuộc gặp gỡ giữa Dế Mèn và Nhà Trò Dế Mèn đã
biết được tình cảnh đáng thương , khốn khó của Nhà
Trò và dắt Nhà Trò đi gặp bọn nhện Dế Mèn đã làm
gì để giúp đỡ Nhà Trò , các em cùng học bài hôm nay
_ HS lên bảng thực hiện yêu cầu , cả lớp theo dõi để nhận xét bài đọc , câu trả lời của các bạn
_ Em hình dung cảnh Dế Mèn trừng trị bọn nhện độc ác , bênh vực Nhà Trò
Trang 92 Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài
a) Luyện đọc
_ Yêu cầu HS mở SGK trang 15 sau đó gọi 3 HS tiếp
nối nhau đọc bài trước lớp
( 3 lượt )
_ Gọi 2 HS khác đọc lại toàn bài
_ Yêu cầu HS tìm hiểu về nghĩa các từ khó được giới
thiệu về nghĩa ở phần Chú giải
_ Đọc mẫu lần 1 Chú ýgiọng đọc như sau:
Đoạn 1 : Giọng căng thẳng , hồi hộp
Đoạn 2 : Giọng đọc nhanh , lời kể của Dế Mèn dứt
khoát , kiên quyết
Đoạn 3 : Giọng hả hê , lời của Dế Mèn rành rọt , mạch
lạc
Nhấn giọng ở các từ ngữ : sừng sững , lủng củng , im
như đá , hung dữ , cong chân , nặc nô , quay quắt ,
phóng càng , co rúm , thét , béo múp béo míp , kéo bè
kéo cánh , yếu ớt , đáng xấu hổ , phá hết
b) Tìm hiểu bài
_ Hỏi :
+ Truyện xuất hiện thêm những nhân vật nào ?
+ Dế Mèn gặp bọn nhện để làm gì ?
_ Dế Mèn đã hành động như thế nào để trấn áp bọn
nhện , giúp đỡ Nhà Trò?Các em cùng đọc bài hôm nay
* Đoạn 1 :
_ Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 và trả lời câu hỏi :
Trận địa mai phục của bọn nhện đáng sợ như thế nào ?
+ Với trận địa mai phục đáng sợ như vậy bọn nhện sẽ
làm gì ? (Chúng mai phục để bắt Nhà Trò phải trả nợ)
+ Em hiểu “ sừng sững ” , “ lủng củng ” nghĩa là thế
nào ?
Sừng sững : dáng một vật to lớn , đứng chắn ngang
tầm nhìn
Lủng củng : lộn xộn , nhiều , không có trật tự ngăn
nắp , dễ đụng chạm
_ Đoạn 1 cho em hình dung ra cảnh gì ?
_ Ghi ý chính đoạn 1
* Đoạn 2 :
_ Gọi 1 HS lên đọc đoạn 2
_ Yêu cầu HS đọc thầm lại đoạn 2 và trả lời câu hỏi :
+ Dế Mèn đã làm cách nào để bọn nhện phải sợ ?
_ HS đọc theo thứ tự : + Bọn Nhện …hung dữ + Tôi cất tiếng ….giã gạo + Tôi thét ….quang hẳn _ 2 HS đọc thành tiếng trước lớp ,
HS cả lớp theo dõi bài trong SGK _ 1 HS đọc phần Chú giải trước lớp HS cả lớp theo dõi trong SGK _ Theo dõi GV đọc mẫu
+ Bọn nhện + Để đòi lại công bằng , bênh vực Nhà Trò yếu ớt , không để kẻ khỏe ăn hiếp kẻ yếu
_ Đọc thầm và tiếp nối nhau trả lời cho đến khi có câu trả lời đúng : Bọn nhện chăng tơ từ bên nọ sang bên kia đường , sừng sững giữa lối đi trong khe đá lủng củng những nhện là nhện rất hung dữ + Nói theo nghĩa của từng từ theo hiểu biết của mình
_ Cảnh trận địa mai phục của bọn nhện thật đáng sợ
_ 2 HS nhắc lại _ 1 HS đọc thành tiếng trước lớp
+ Dế Mèn chủ động hỏi : Ai đứng
Trang 10+ Dế Mèn đã dùng những lời lẽ nào để ra oai ? (+ Dế
Mèn dùng lời lẽ thách thức “ chóp bu bọn này , ta ” để
ra oai )
+ Thái độ của bọn nhện ra sao khi gặp Dế Mèn ?
_ Giảng : Khi gặp trận địa mai phục của bọn nhện ,
đầu tiên Dế Mèn đã chủ động hỏi , lời lẽ rất oai ,
giọng thách thức của một kẻ mạnh : Muốn nói chuyện
với tên nhện chóp bu , dùng các từ xưng hô : ai , bọn
này , ta Khi thấy nhện cái xuất hiện vẻ đanh đá , nặc
nô Dế Mèn liền ra oai bằng hành động tỏ rõ sức
mạnh : quay phắt lưng lại , phóng càng đạp phanh
phách
_ Đoạn 2 giúp em hình dung ra cảnh gì ?
_ Ghi ý chính đoạn 2 lên bảng
* Đoạn 3
_ Yêu cầu 1 HS đọc
_ Yêu cầu HS đọc thầm và trả lời câu hỏi :
+ Dế Mèn đã nói t/nào để bọn nhện nhận ra lẽ phải ?
( Dế Mèn thét lên , so sánh bọn nhện giàu có , béo
múp béo míp mà cứ đòi món nợ bé tí tẹo , kéo bè kéo
cánh để đánh đập Nhà Trò yếu ớt Thật đáng xấu hổ
và còn đe dọa chúng )
_ Giảng : Dế Mèn đã phân tích theo lối so sánh bọn
nhện giàu có , béo múp với món nợ bé tẹo đã mấy đời
của Nhà Trò Rồi chúng kéo bè kéo cánh để đánh đập
một cô gái yếu ớt Những hình ảnh tương phản đó để
bọn nhện nhận thấy chúng hành động hèn hạ , không
quân tử Dế Mèn còn đe doạ : “ Thật đáng xấu hổ !
Có phá hết các vòng vây đi không ? ”
+ Sau lời lẽ đanh thép của Dế Mèn , bọn nhện đã hành
động như thế nào ?
+ Từ ngữ “ cuống cuồng ” gợi cho em cảnh gì ?
+ Ý chính của đoạn 3 là gì ? ( Dế Mèn giảng giải để
bọn nhện nhận ra lẽ phải )
_ Ghi ý chính đoạn 3
_ Gọi HS đọc câu hỏi 4 trong SGK
+ Yêu cầu HS thảo luận và trả lời
+ GV có thể cho HS giải nghĩa từng danh hiệu hoặc
viết lên bảng phụ cho HS đọc
Võ sĩ : Người sống bằng nghề võ
Tráng sĩ : Người có sức mạnh và chí khí mạnh mẽ , đi
chiến đấu cho một sự nghiệp cao cả
Chiến sĩ : Người lính , người chiến đấu trong một đội
ngũ
chóp bu bọn này ? Ra đây ta nói chuyện Thấy vị chúa trùm nhà nhện , Dế Mèn quay phắt lưng , phóng càng đạp phanh phách
+ Lúc đầu mụ nhện cái nhảy ra cũng ngang tàng , đanh đá , nặc nô Sau đó co rúm lại rồi cứ rập đầu xuống đất như cái chày giã gạo _ Lắng nghe
_ Dế Mèn ra oai với bọn nhện _ 2 HS nhắc lại
_ 1 HS đọc thành tiếng trước lớp -Trả lời
_ Lắng nghe
+ Chúng sợ hãi , cùng dạ ran , cả bọn cuống cuồng chạy dọc , chạy ngang phá hết các dây tơ chăng lối + Từ ngữ “ cuống cuồng ” gợi cảnh cả bọn nhện rất vội vàng , rối rít vì quá lo lắng
_ HS nhắc lại _ 1 HS đọc thành tiếng trước lớp + HS tự do phát biểu theo ý hiểu _ Giải nghĩa hoặc đọc