ViÖc An Dương Vương tuốt gươm chém Mị Châu thể hiện rõ thái độ, tình cẩm của nhân dân đối với nhà vua: Nhà vua là người cầm đầu đất nước đã đứng lên quyền lợi của dân tộc để trừng trị kẻ[r]
Trang 1Ngày soạn: 07/09/2009
Ngày giảng: 09/09/2009
Tiết 11.12: Đọc văn
Văn bản
Truyện an dương vương và mị châu trọng thủy
A Mục tiêu bài học:
* Giúp học sinh:
- Qua phân tích 1 truyền thuyết cụ thể, nắm +,-! đặc #, chủ yếu của truyền thuyết Kết hợp nhuần nhuyễn yếu tố lịch sử với yếu tố ,: ,- ; Phản
ánh quan điểm đánh giá, thái độ và tình cảm của nhân dân về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử
- Nắm +,-! giá trị, ý nghĩa của truyện An H,I ,I và Mị Châu Trọng Thủy Từ bi kịch mất ,9! của cha con An H,I ,I và bi kịch trong tình yêu của Mị Châu Trọng thủy, nhân dân muốn rút ra và truyền lại cho các thế hệ sau bài học lịch sử về ý thức đề cao cảnh giác với âm *, của kẻ thù xâm 5,-! trong công việc giữ ,9!0
- Rèn luyện thêm kỹ năng phân tích truyện dân gian để có thể hiểu đúng ý nghĩa của những , cấu nghệ thuật trong tiểu thuyết
B Phương tiện + Phương tiện:
1 Phương pháp:
Đàm thoại + phát vấn
2 Phương tiện: SGK SgV NV 10(T1) + Giáo án.
C Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sỹ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
Mxây.
Chỉ ra những nét nghệ thuật tiêu biểu của sử thi anh hùng Việt nam.
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Trong chiến tranh từ U, đến nay, thắng lợi mà dựa vào vũ khí
đơn thuần khiến con ,d sinh ra lơ là, chủ quan, mất cảnh giác Để rồi thất bại cay đắng làm cho kẻ thù nẩy sinh những *, sâu, kế độc Đấy cũng là những nguyên nhân nhân trả lơi câu hỏi vì sao An H,I ,I mất ,9! để thấy rõ điều này, chúng ta cùng tìm hiểu truyền thuyết An H,I ,I - Mị Châu Trọng Thủy
Gọi HS đọc SKG
Học sinh đọc
? Qua phần tiểu dẫn cho biết
đặc cơ bản và giá trị
cũng ý nghĩa của truyền
thuyết?
I Tìm hiểu chung:
1 Xuất xứ của văn bản:
- Truyền thuyết là truyện dân gian kề về đề tài dựng ,9! và giữ ,9! của cha ông ta trong lịch sử
- Giá trị: Là những câu chuyện lịch sử +,-!
Trang 2Hs trả lời.
- Giáo viên giới thiệu về cụm
di tích Cổ loa tại (Hà Nội)
? Căn cứ vào SGK giới thiệu
về văn bản?
Học sinh trả lời
? Theo em, truyền thuyến có
thể chia làm mấy đoạn? Nội
dung của mỗi đoạn là gì?
Học sinh trả lời
- Yêu cầu HS trao đổi theo
nhóm
- GV giải thích từ khó; Dựa
vào bố cục, yêu cầu HS tóm tắt
cốt truyện
? Truyền thuyết nói tới nhân
vật nào chủ yếu?
? Quá trình xây thành của An
thê nào?
Học sinh trả lời
? Kể về sự giúp đỡ thần kỳ
đó, thái độ của tác giả dân gian
đối với nhà vua ntn?
Học sinh trả lời
khúc xạ qua lời kể rồi kết tinh thành những nghệ thuật độc đáo, nhuôm màu sắc thần kỳ , vẫn thấm đẫm cảm xúc đời ,d 0
- Truyện An H,I ,I và Mị Châu - Trọng Thủy gắn liền với quần thể di tích lịch sử Cổ loa (Đông Anh - Hà Nội)
2 Văn bản:
a Vị trí:
- Trích "Rùa vàng" trong tác phẩm "Lĩnh vực nam tích quái" Những câu chuyện mà quái ở
,I nam
b Bố cục:
Học sinh trao đổi
- VB chia làm 4 đoạn
- Đoạn 1: Thuật lại quá trình xây thành Chế nỏ
từ thất bại đến thành công của An H,I ,I nhờ có sự giúp sức của thần Rùa Vàng (Từ đầu tiên…bèn xin hòa")
- Đoạn 2: Thuật lại hành vi đánh cắp lẫy nỏ thần của Trọng Thủy (Từ "Không bao lâu…cứu +,-! nhau")
Đoạn 3: Thuật lại diễn biến của cuộc chiến tranh lần 2 giữa 2 ,9!( kết thúc bi kịch đối với cha con An H,I ,I 0 (Tiếp… đi xuống biển")
- Đoạn 4: Kết cục đầy cay đắng và nhục nhã
đối với Trọng Thủy cùng chi tiế "Ngọc Trai - Giếng ,9!p có ý nghĩa minh oan cho Mị Châu (Còn lại)
Học sinh tóm tắt cốt truyện
II Đọc hiểu:
1 An Dương Vương với công việc xây dựng
va bảo vê Tổ quốc.
Quá trình xây thành:
+ Nhà vua quyết tâm xây thành , thành
đắp đến đâu lại lở tới đó
+ Lập đàn trai giới để cầu khẩn bách thần + Nhờ cụ già mách bảo, sứ Thanh Giang (Rùa Vàng) giúp nhà vua xây thành trong "Nửa tháng thì xong" gọi là Quỷ Long Thành (Loa Thành hay Côn Lôn Thành) - thành cao
- Dựng ,9! là một việc gian nan, vất vả Tác giả dân gian muốn ca ngợi công lao của An H,I ,I 0 Nhà 8, tìm mọi cách để xây +,-! thành Sự giúp đỡ này nhằm:
Trang 3? Những chi tiết trên cùng với
những băn khoăn của vua sau
khi xây xong thành cho thấy An
L 4 + 4 là W thế
nào?
- Cho học sinh làm việc theo
nhóm và trình bày #,9! lớp
? Sau khi thắng kẻ thù xâm
cảnh giác ra sao Em đánh giá
thế nào về An L 4
+ 4-Hs trả lời
? Qua chi tiết Rùa Vàng hiện
lên nói "Kẻ ngồi sau ngựa
chính là giặc đó" và hành động
tuốt 4, chém Mỵ Châu của
nhà vua thể hiện thái độ của
nhân dân ntn B bi kịch mất
B
(HS thảo luận theo nhóm)
? Em có suy nghĩ gì về chi tiết
An L 4 + 4 theo Rùa
Vàng thủy phủ So sánh hình
ảnh Thánh Gióng về trời
thế nào?
- (HS trao đổi theo nhóm)
- Lý giải hóa việc xây thành
- Tổ tiên, cha ông đời #,9! luôn ngầm giúp đỡ con chấu đời sau Con cháu nhờ có cha ông mà trở lên hiển hách Cha ông nhờ con cháu càng rạng rỡ a/h
- Thành xây xong, An H,I ,I lại nhờ Rùa Vàng giúp cách đề phòng giặc ngoại xâm Rùa vàng cho chiếc móng làm lẫy nỏ thần, quân giặc xâm 5,-! đều thất bại
Nếu có giặc ngoài thì lấy gì mà chống" là thể hiện
ý thức trách nhiệm của ,d cầm đầu đất ,9!0 Bởi lẽ dựng ,9! đã khó khăn, giữ ,9! lại càng khó khăn hơn Qua đây cho thấy, An H,I
,I là một vị vua có tấm lòng chăm lo việc ,9!( có trách nhiệm cao đối với vận mệnh của quốc gia và cũng đã có công trong việc bảo vệ đất ,9!0
- Khi bị thất bại, triệu đà dùng kế cầu hòa, kết làm thông gia, vua vô tình gả con gái là Mị Châu cho con trai Đà là Trọng Thủy
Lúc Trọng Thủy mang nỏ thần về, Triệu Đà cất binh sang xâm 5,-!( An H,I ,I vẫn điềm nhiên đánh cờ !,d mà nói rằng: " Đà không sợ
nỏ thần sao"
địch, không hề có kế sách đề phòng Khi giặc đến lại chủ quan Rõ ràng là vua thiếu ý thức cảnh giác, ! , hề biết *, sách gián điệp
- Rùa Vàng là hiện thân của trí tuệ sáng suốt, là tiếng nói phán quyết mạnh mẽ của cha ông Việc
An H,I ,I tuốt ,I* chém Mị Châu thể hiện rõ thái độ, tình cẩm của nhân dân đối với nhà vua: Nhà vua là ,d cầm đầu đất ,9! đã đứng lên quyền lợi của dân tộc để trừng trị kẻ có tội <
dù là con mình> An H,I ,I đã để cái chung trên cái riêng Đó là sự lựa chọn quyết liệt
=> Trong lòng nhân dân, ,d có công dựng ,9! và trong giờ phút quyết liệt vẫn đặt trên tình nhà không chết Cầm sừng tê bảy tấc theo Rùa Vàng rẽ ,9! về thủy phủ vào thế giới vĩnh cửu của thần linh
So với hình ảnh Thánh Gióng về trời thì An H,I ,I không rực rỡ, hoành tráng bằng
Trang 4? Mỵ Châu lén
Trọng Thủy xem nỏ thần Em
đánh giá ntn về chi tiết này.
Hs trả lời
? Theo em, ý kiến nào đúng?
_ ra ý kiến của riêng mình.
- (HS làm việc cá nhân)
? Đánh giá của em về nhân
vật Mỵ Châu?
- Qua chi tiết, máu Mỵ Châu
ăn phải đều biến thành Ngọc
Châu cho thấy thái độ của
nhân dân ta với nàng ntn? Qua
đó muốn nhắn gửi thế hệ trẻ
điều gì?
- (Yêu cầu HS làm việc theo
nhóm)
? Vì sao Trọng Thủy tự tử?
Em có nhận xét gì về nhân vật
này?
- (Cho HS làm việc cá nhân)
Bởi lẽ An H,I ,I đã để mất ,9!0 Một ,d ta phải ,9! mắt lên nhìn, 1 ,d phải cúi xuống thăm thẳm mới thấy
2 Mị Châu - Trọng Thủy và mối tình oan nghiệt
* Mị Châu:
-> 2 cách:
+ Một là Mị Châu nặng về tình cảm vợ chồng
mà bỏ quên nghĩa vụ, trách nhiệm với Tổ quốc + Hai là làm theo ý chồng hớp với đạo lí
- ý kiến 1 là đúng Bởi nỏ thần thuộc về tài sản quốc gia, bí mật quân sự Mị Châu đã vi phạm vào nguyên tắc của bề tôi đối với vua cha, với đất ,9!0 Nàng đã tiết lộ bí mật quốc gia Tội chém
đầu không oan ức gì Đành rằng tình cảm vợ chồng gắn bó, tuy hai , là một cũng không thể 8,- lên trên tình cảm đất ,9!0 ,9! mất dẫn
đến nhà tan, không ai có thể bảo toàn hạnh phúc -> Mị Châu là ,d con gái ngây thơ, trong trắng, vô tình mà đắc tội với non sông chứ nàng không phải là ,d chủ ý hại vua cha Nàng thực
sự bị " ,d lừa dối"
-> Vừa ,I cảm vừa trách cứ L ,I cảm vì nàng là ,d trong sáng, giàu tình cảm; , trách cứ vì nàng quá ngây thơ trong chính sự, mất cảnh giác Nàng là ,d trực tiếp để rơi vũ khí vào tay giặc
Qua đây ông cha ta muốn nhắn nhủ tới thế hệ trẻ mai sau trong quan hệ tình cảm nhất là tình riêng phải luôn luôn đặt quan hệ riêng chung cho
đúng mức Đừng nặng về tình riêng mà quên cái chung Có những cái chung đòi hỏi con ,d phải biết hi sinh tình cảm riêng để giữ trọn vẹn nghĩa vụ và trách nhiệm của mình Tình yêu nào cũng đòi hỏi sự hi sinh
* Trọng Thủy:
- Thủy tự tử vì ,I nhớ vợ Mị Châu khôn cùng, khi đi tắm ,: thấy bóng dáng nàng, bèn nhảy xuống giếng mà chết Đây là tấn bi kịch tình yêu của nhân vật Trọng Thủy
-> Trọng Thủy là nhân vật có mâu thuẫn Với ,9! Âu Lạc, Thủy là tên gián điệp lợi hại, là kẻ lợi dụng tình yêu để đánh cắp bí mật của An H,I ,I ( đã phản bội tình yêu trong sáng và chung thủy của Mị Châu Song, Thủy vẫn là kẻ có
Trang 5? Chi tiết "Ngọc trai B
giếng có phải thể hiện tình yêu
chung thủy của Trọng Thủy hay
không? Thái độ của nhân dân
với Trọng Thủy thế nào?
- (Yêu cầu HS thảo luận theo
nhóm)
? Đặc điểm nổi bật của nghệ
thuật dân gian trong việc khắc
họa tính cách các nhân vật, An
L 4 + 4E Mỵ Châu, Trọng
Thủy? Tìm các chi tiết có tính
chất lịch sử và các chi tiết ro
truyện Các chi tiết đó có vai
trò ntn?
Hs trả lời
? Qua truyện cho ta một bài
học gì trong lịch sử dựng B
và giữ B
- GV đọc khổ thơ của Tố
Hữu
- "Tôi nhớ ngày U, truyện
Mỵ Châu… cơ đồ đắm bể sâu"
tình, nên đã ,I tiếc vợ không cùng mà tự tử
- Chi tiết " Ngọc trai - ,9! giếng" không phải
là hình ảnh khẳng đinh tình yêu chung thủy, bởi lẽ: Trọng Thủy A,9 con mắt của chúng ta hắn là
1 tên gián điệp đội lốt con ,d0 Hắn có thể có tình cảm với Mị Châu - yêu thực sự , hắn không quên nghĩa vụ là gián điệp với , cách là
đứa con và bề tôi trung thành với vua cha, có lúc hắn đã lừa dối Mị Châu, đánh cắp nỏ thần Hắn đã gây ra cái chết với xót ,I ( ân hận, giày vò Vậy " ngọc trai - ,9! giếng" là oan tình của Mị Châu đã +,-! hóa giải Mị Châu bị Trọng Thủy lừa dối
Thái độ của dân gian: Vừa oán giận vừa độ 5,- ,I xót Oán giận vì Thủy là kẻ gián
điệp, lợi dụng tình yêu để đánh cắp nỏ thần;
,I xót vì Thủy là con ,d có tình cảm, tình yêu và mâu thuẫn bi kịch
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
-> Khắc họa tính cách nhân vật bằng việc sử dụng phối hợp các chi tiết thực và chi tiết kì ảo + Các chi tiết có tính lịch sử: An H,I ,I xây loa thành; An H,I ,I làm vũ khí chống giặc; quân giặc tấn công thành Cổ Loa thất bại -> Làm cho chuyện có tính chân thật, có ý nghĩa lịch sử và mang tính chất sử thi
+ Các chi tiết kì ảo: Cụ già từ ,9 Đông tới mách bảo có sứ Thanh Giang; Rùa Vàng biết nói tiếng ,d giúp nhà vua xây thành; lẫy nỏ thần làm bằng móng vuốt Rùa Vàng; khi thất bại, Rùa Vàng lại hiện lên và +, An H,I ,I rẽ ,9! xuống biển; Máu Mị Châu hóa thành Ngọc Trai, ngọc trai biển Đông rửa bằng ,9! giếng ,9! Trọng Thủy thì sáng hơn…
-> Làm cho hình ,- thêm kì vĩ và mang màu sắc anh hùng ca
2 Nội dung:
-> Bài học: Phải luôn đề cao cảnh giác, giữ gìn
bí mật quân sự, bí mật quốc gia; không nhẹ dạ, cả tin #,9! bất cứ âm *, thủ đoạn nào của kẻ địch
Trang 64 Củng cố - Nhận xét:
- Hệ thống nội dung: Theo bài học
Cho HS luyện tập mở rộng:
1 Giả sử sau khi lấy Mị Châu, Trọng Thủy đã không lấy cắp nỏ thần.
2 Giả sử những gì?
Hãy thảo luận và
- Nhận xét chung
5 Dặn dò:
Học bài: Làm các bài tập luyện tập Tìm hiểu " Làm dàn ý bài văn tự sự".
... Phảnánh quan điểm đánh giá, thái độ tình cảm nhân dân kiện lịch sử nhân vật lịch sử
- Nắm +,-! giá trị, ý nghĩa truyện An H,I ,I Mị Châu Trọng Thủy Từ bi kịch ,9! cha An H,I ...
- Truyện An H,I ,I Mị Châu - Trọng Thủy gắn liền với quần thể di tích lịch sử Cổ loa (Đơng Anh - Hà Nội)
2 Văn bản:< /b>
a Vị trí:
- Trích "Rùa vàng"... nhân nhân trả lơi câu hỏi An H,I ,I ,9! để thấy rõ điều này, tìm hiểu truyền thuyết An H,I ,I - Mị Châu Trọng Thủy
Gọi HS đọc SKG
Học sinh đọc
? Qua phần tiểu