SƠ ĐỒ TƯ DUY ÔN TẬP TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2020

Phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác Bì ẳng chủ quyền các quốc gia và quyền tự quy t của các dân tộc... Ý ng ĩa Hoàn thành CM dân tộc dân chủ của nhân dân Trung Quốc..[r]

1

LỊCH SỬ LỚP 12 LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI 1945 – 2000

1945 CTTG II N ủ ĩ p

o n c n T ứ ật tự

T 4 - 11/2/1945, Hội nghị t i Ianta (LXô) v i sự tham gia Liên Xô, Mỹ, Anh

Những quyết định Nhanh chóng tiêu diệt CNPX Đức và chủ ĩ q â ệt Nhật

Phân chia ph m vi ả ưởng giữa 3 ường quốc ở châu Âu và châu Á

Tác dụng Những quy ịnh + những thỏa thuậ củ 3 ường quốc trở thành

(ý ng ĩa) khuôn kh của trật tự th gi i m i - “Trật tự hai cực Ianta”

T 25/4 - 26 6 1945, i biể 50 ư c họp t i Xan Phranxixcô (Mĩ) thông

Hoàn c nh qua Hi ươ à ập LHQ

24/10/1945, Hi ươ LHQ ệu lực

Mục đíc Duy trì hòa bình và an ninh thế gi i Phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác

Bì ẳng chủ quyền các quốc gia và quyền tự quy t của các dân tộc

Nguyên tắc Tôn trọng toàn vẹn lãnh th và ộc lập chính trị củ ư c

hoạt động Không can thiệp vào nội bộ ư c Giải quy t tranh chấ , ột quốc t bằng biện pháp hòa bình

Chung sống hòa bình, đ m b o sự nhất trí 5 n c: LX, Mĩ, Anh, P, TrQuốc

Cơ cấu Đại hộ đồng: tất cả các thành viên, mỗ ăm ọp 1 lần

tổ chức LHQ Hội đồng B o an: ho ộ ường xuyên quan trọng nhất, giữ gìn

(6 ơ quan chính) hòa bình an ninh thế giới Mọi quy ịnh của

ơ q ày phả ược sự nhất trí củ 5 ường quốc

Ban t ký: ơ q à , ứ ầu là T ư

Vai trò Là diễn đ n quốc tế, vừa hợp tác, vừ đ/tr n duy trì hòa bình và an ninh

* Việt Nam gia nhập LHQ 9/1977 - thành viên thứ 149 Là ủy viên k ông t ường trực hội đồng B o an nhiệm kỳ 2008 – 2009

Liên Hợp Quốc (UN)

2

Sau CTTGII, LXô bị tàn phá nặng nề

phục kinh tế Nông nghiệp: 1950 t mứ ư c chi n tranh

KHKT: 1949, bom nguyên tử  phá th ộc quyề vũ nguyên tử củ Mĩ

Ý ng ĩa: Là nền t ng vững ch c cho công cuộc xây dựng CNXH

C/nghiệp: ờng quốc CN O thứ 2 thế gi i, ầu CN O vũ ụ, ện h t nhân

Nông nghiệp: sả ượng nông phẩm ă ì 16%

Từ 1950 - nửa đầu KHKT: 1957, vệ tinh nhân t o, 1961, à vũ ụ P ươ Đô (Gagarin) những năm 70: xây =>Mở ra kỉ nguyên chinh phụ vũ ụ củ oà ười

dựn ơ sở v t chất Chính trị - xã hộ : ươ ối ịnh, công nhân chi m 55%

kỹ thu t của CNXH Đối ngo i: hòa bình, tích cực ủng hộ CM th gi , ỡ ư c XHCN

Ý ng ĩa: T ư v ệt của CNXH, củng cố, ă ường sức m nh à ư c

Xô vi t, nâng cao uy tín và vị th củ LXô ê ường quốc t

Làm ảo lộn chi ược toàn cầ Mĩ

Nguyên nhân Đ ờng lố lãn đạo chủ quan, duy ý chí, quan liêu, bao cấp, thiếu dân chủ,…

sụp đổ CNXH Không b t kịp sự phát triển của KHKT tiên ti n

ở Liên Xô và Khi ti n hành cải t ph m phải nhiều sai lầm làm khủng hoảng thêm trầm trọng

Đông Âu Sự chống phá của các th lự ù ịch trong và ngoà ư c

LB Nga là “q ốc gia k tụ L ê Xô” và k th ịa vị pháp lý của Liên Xô

Kinh tế: T 1990-1995 ă ưởng âm T 1996 trở ục hồi và phát triển

Chính trị : 12/1993 ban hành hi q ịnh thể ch T ng thống liên bang

Đối nội: 2 thách thức l n: tranh chấp đ ng phái và ột s c tộc (ly khai ở Trécxnia) Đối ngoại : Một mặt ngã về ph/Tây, mặt khác phát triển quan hệ v i châu Á

T ăm 2000, V P ê àm T ng thống Nga có nhiều chuyển bi n

3

T ư ều bị CNTD nô dịch (tr Nhật Bản)

10 1949, ư c CHND Trung Ho ời CNXH nối liền từ Âu sang Á

Sau CTTGII Cuối thập niên 90: TrQuốc thu hồi Hồng Kông -1997 và Ma Cao-1999, (tr Đà Lo )

có nhiều Triều Tiên chia thành 2 ư c eo vĩ y n 38, t ihội nghị Bà Mô Đ m

bi i Nửa sau TK XX, khu vự Đô B Á ă ưởng nhanh chóng về kinh t :

Có 3 con rồng k/t : Hàn Quốc, Hồ Kô , Đà Lo

Nhật Bả ứng thứ 2 th gi i, TrQuố t mứ ă ưởng cao nhất th gi i

T 1946 – 1949, nội chi n giữa Quố dâ Đảng và Đảng Cộng sản

L ầu, quân g/phóng phòng ngự tích cực, sau chuyển sang phản công

Sự thành lập nước Cuối 1949, Quố Dâ Đảng thất b i bỏ ch y Đà Lo

CHND Trung Hoa 1/10/1949, ư c CHND Trung Hoa thành lập, ứng ầu là Mao Tr Đô

Ý ng ĩa Hoàn thành CM dân tộc dân chủ của nhân dân Trung Quốc

Chấm dứt ách thống trị củ quốc, xóa bỏ à dư o n

Sai lầm ường lố “B ọn cờ hồ ”, ặc biệ à “Đ CM vă o vô ả ”

Mục tiêu: TQ thành quốc gia giàu m nh, dân chủ, vă m

Công cuộc c i cách Lấy phát triển kinh t làm trung tâm

mở cửa (từ 1978) Nội dung Ti n hành cải cách, mở cửa

Chuyển sang nền kinh t thị trường XHCN nhằm hiệ i hóa

Xây dự CNXH m ặc s c Trung Quốc

K/tế: GDP ă 8%, ăm 2000 GDP vượ ưỡng 1080 tỷ USD Thành KHKT:1964-bom nguyên tử, 10/2003- à vũ ụ thần châu 5(Dươ Lợ Vĩ)

tựu Đối ngoại: Vtrò, ịa vị ược nâng cao, mở rộng quan hệ th gi i

Thu hồi chủ quyền v i Hồng Kông (1997), Ma Cao (1999)

Trung Quốc

4

T ư c CTTG II: hầu h t là thuộ ịa của các quốc gia Âu – Mỹ (tr Thái Lan)

Trong CTTG II: là thuộ ịa của Nhật

C ư ĐNA ã à ượ ộc lập: I ô ê (8/1945), Việt Nam (9/1945), Lào (10/1945) Sau CTTG II:có S , ị thực dân Âu – Mĩ m ư ất b ivà buộc phải công nhậ ộc lập nhiều bi i (Philippin:1946, Mi Đ ện:1948, I ô ê :1950, Mã L :1957, S o ự trị:1959, Brunây:1984)

S à /lập ĐNA ư c vào thời kì p/triển k/t , vă óa XHvà là thành viên ASEAN

Lợi dụng Nhậ ầu hàng, ND Lào n i dậy k/n 12/10/1945 Lào tuyên bố ộc lập

3/1946 P trở l i x/l Dư i sự ã o củ ĐCSĐDươ ,sự ỡ của VN, cuộc k/c ngày càng ptriển

1954 chi n th ĐBP, Pháp ký h/ ị G ơ-ne-vơ ô ậ ộc lập, chủ quyền, toàn vẹn l/th Lào

S G ơ evơ Mĩ Lào Dư i sự ã o củ Đảng ND Lào cuộ à ều th ng lợi 21/2/1973 Hiệ ịnh V ê C ă ược kí k t, lập l i hòa bình và thực hiện hòa hợp dân tộc ở Lào

2/12/1975 thành lậ ư c Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào T Lào ư c sang thời kì m i

T 1945 - 1954, kháng chi n chống Pháp

T 1954 – 1970, Xihanuc thực hiện ường lối hoà bình trung l p

T 1970-1975, kháng chi n chống Mỹ 17/4/1975, thủ ô P ôm- ê ược giải phóng

T 1979 - 1991, ã d ễn ra cuộc nội chi n giữ Đảng NDCM v K ơme ỏ.7/1/1979 PônPôt bị lậ 10/1991, Hiệ ịnh hòa bình về Cam-pu-chi ược kí k t

9/1993, Quốc hội m i thông qua Hi n pháp, thành lập Vươ quốc CPC Xi-ha-núc làm quố vươ

Những năm 50 – 60 thế kỷ XX - Chiến lược kinh tế hướng nội (CNH thay thế nhập khẩu)

Mục tiêu: Xóa bỏ nghèo nàn, l c hậu Xây dựng nền kinh t tự chủ Nội dung: SXCN à ê dù o ư c thay th nhập khẩu, lấy thị ườ o ư c làm chỗ dựa phát triển s/xuất Thành tựu: Thực hiện chi ược CNH thay th nhập khẩ Đ ứng nhu cầu của nhân dân P/triển một số ngành ch bi n, giải

quy ược n n thất nghiệp

Hạn chế: Thi u vốn, nguyên liệu, công nghệ Chi phí cao dẫn t i thua lỗ Tệ n m ũ , q ê ể Đời sống

ườ dâ ò ă , ư ải quy ược vấ ề ă ưởng v i công bằng xã hội

Từ thập kỷ 60 – 70 của TK XX trở đi - Chiến lược kinh tế hướng ngoại (CNH lấy xuất khẩu làm chủ đạo)

Mục tiêu: Kh c phục những h n ch của chi ượ ư ng nộ T ẩy nền kinh t ti p tục phát triển nhanh Nội dung: “mở cử ” ền k/t , thu hút vốn, công nghệ tiên ti ư c ngoài, s/xuất hàng hóa xuất khẩu, p/triển ngo ươ Thành tựu: Tỉ trọng công nghiệp trong nền kinh t quố dâ ã ơ ô ệp Mậu dị , ối ngo ă ưởng nhanh,

ặc biệt Xigapo trở à “ o ồ ” kinh t

Hạn chế: Phụ thuộc vốn, thị ường bên ngoài quá l Đầ ư ất hợ ý… C ộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ ăm 1997 ã

ộng l n nền kinh t củ ư c này, tình hình chính trị một số ư c không ịnh

5

S à ượ ộ , ư ĐNÁ cần có sự hợp tác v ể cùng p/triển

H n ch ả ưởng củ ường quố ê oà ối v i khu vực

Hoàn cảnh Những t chức trên th gi i xuất hiện ngày càng nhiều và có hiệu quả (EU)

8/8/1967, Hiệp hộ ư c ĐNÁ (ASEAN)thành lập t Bă Cốc (Thái Lan) gồm 5 ư c: Indonesia, Malaysia, Singapore, Philipin và Thái Lan Trụ sở ặt ở Giacácta (I ô)

Mục tiêu: phát triển kinh tế v văn ó thông qua sự hợp tác giữ ư c  duy trì hòa bình và ịnh khu vực

Quá trình 1967- 1975: non y , ư vị ê ường quốc t

phát triển 1976 – nay: t thành tựu

2/1976 hiệ ư c thân thiện và hợ ĐNA- H/ c Bali-đ n dấu sự khởi s c

Nội dung: Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh th

Không can thiệp vào công việc nội bộ

Ko sử dụ vũ ực hoặ e dọ vũ ực

Giải quy t các tranh chấp bằng p/pháp hòa bình

Hợp tác p/triển có hiệu quả o ĩ vực k/t , v/hóa, XH

Thập kỉ 70-80: Vấ ề CPC ược giải quy t, q/hệ ASEAN v 3 ư ĐD ải thiện ASEAN mở rộng thành viên: Brunây (1984), VNam (1995), Lào và Mianma (1997), Camphuchia (1999)

T ây, ASEAN ẩy m nh ho ộng hợp tác kinh t , vă o ằm xây dựng ĐNA thành khu vực

hòa bình, ịnh cùng phát triển

Cuộc đấu tranh S CTTG II, ào ấ ò ộc lập dân tộc lên cao

gi n độc lập Sự l n m nh của phong trào buộ TD A y i hình thức cai trị

26 1 1950, ÂĐ yê ố ộc lậ và ư CHÂĐ à ập

Công cuộc xây Nông nghiệp, “C m ”, 1995 à ư c xuất khẩu g o ứng thứ ba trên th gi i

dựng đất nước Công nghiệp: ứng thứ 10 trên th gi i, ch t o ược máy móc hiệ i

Khoa học kỹ thu t: ường quốc về công nghệ phần mềm, h t nhân và công nghệ vũ ụ

1974 ch t o thành công bom nguyên tử 1975 phóng vệ tinh nhân t o

VH- GD: Thực hiện cuộ “C m ng chấ m”, ường quốc SX phần mềm ơ ất TG Đối ngoại:ÂĐ eo i chính sách hòa bình trung lập tích cực ủng hộ ptrào CM TG

6

CHÂU Sau CTTG II, à ộc lập của ND Châu Phi phát triển m nh tiêu biểu: Ai Cập (1952), lậ ư c Cộng hòa Ai Cập, PHI ti p theo là Libi, Angiêri,… C â P ở thành “Lục địa mới trỗi dậy”

1960, 17 ư à ượ ộc lậ ược gọ à “Năm c âu P i”

1975, Môdămbí v Ăn ôl à ượ ộc lập > dấu sự sụp đổ ăn b n CNTD ũ ở Châu Phi

T sau 1975, các thuộ ịa còn l i ở C â P à ượ ộc lập: Cộng Hòa Dimbabuê (1980) và Cộng Hòa Namibia (1990) Đặc biệ 1993, N m P ã ức xóa bỏ ch ộ phân biệt chủng tộc (Apacthai)

4/1994, N.M ê ở thành t ng thố d e ầu tiên của Cộng Hòa Nam Phi  dấu sự sụ hoàn toàn của CNTD

MĨ LATINH Nhiề ư à ược độc l p từ rất s m ( ầu th kỉ XIX) ư ệ thuộ vào Mĩ.

S CTTG II, Mĩ Mĩ L ở à “ â ” và ây dựng ch ộ ộ à â Mĩ

Cuộ ấu tranh chống ch ộ ộ à â Mĩ ù và phát triển, tiêu biểu là th ng lợi của cách mạng Cuba 1/1959

Dư i ả ưởng của CM Cu Ba, nhữ ăm 60-70, ào ố Mĩ và ộ ộc tài giành nhiều th ng lợi:

+ N â dâ P m ấu tranh và thu hồ ượ ê ào P m ( 1964 – 1999)

+ 1983, 13 quố vù C ê à ượ ộc lập

V i hình thứ o ( ã ô , i dậy, nghị ườ , ặc biệ vũ ) MLT ã ở thành “lục địa bùng c áy”

BÀI 6 NƯỚC MĨ Kinh tế Sau CTTG II, kinh t Mỹ phát triển nhanh chóng

Công nghiệp: sả ượng chi m ơ 50% ả ượng công nghiệp th gi i (1948)

Nông nghiệp: sả ượng 1949 bằng 2 lần củ A , P , CHLB Đức, Italia, Nhật Bản cộng l i

N m 3/4 dự trữ vàng th gi i

Chi m 50% số à è i trên biển

Chi m gần 40% t ng sản phẩm kinh t th gi i

Khoả 20 ăm n tranh, Mỹ là trung tâm kinh tế - tài chính l n nhất th gi i

Nguyên Lãnh th rộng l n, tài nguyên p/phú, nhân lực dồ dào, ì ộ KHKT o, ă ộng, sáng t o

Nhân Lợi dụng chi ể làm giàu, thu lợi t ô vũ

Áp dụng thành công thành tựu KHKT hiện đại vào s n xuất

Tập trung sản xuấ và ư ả o, ô y ộc quyền có sức sản xuất và c nh tranh có hiệu quả

Do chính sách và biệ ều ti t củ à ư c

KHKT Mỹ l n c khở đầu cuộc CMKHKT và t nhiều thành tựu

Ch t o công cụ sản xuất m (m y ện tử, máy tự ộng) Vật liệu m i (pôlime, vật liệu t ng hợ ), ă ượng m i (nguyên tử, nhiệt h ch)

Sản xuấ vũ , ụ vũ ụ “C m ” o ô ệp

BÀI 5

1945-1973

7

1945 – 1973 Chính sách S CTTTG II, Mĩ ã ển khai chi ược toàn cầu v i tham vọng bá chủ th gi i

đối ngoại Mục tiêu: N ăn ặn, đẩy lùi, tiến t i tiêu diệt CNXH

Đà o ào m ng th gi i Khống ch , chi phố ư Đô m

Biện pháp: + Khở ư ng cuộc c/tranh l , ây ột nhiề ơ , ê ể à ược VN thực hiện (1954-1975), can thiệp, lậ chính quyền nhiề ơ ê gi i

+ B t tay v ư c l XHCN: 2 1972 Mĩ ăm T Q ố , 5 1972, ăm L ê Xô nhằm thực hiện hoà hoãn v 2 ư ày ể dễ bề chống l i PTCMTG

T 1983, phục hồi và phát triển trở l i vẫ ứ ầu th gi i

Đối ngoại Thực hiện chi ược toàn cầ , ă ường ch y vũ , ố ầu v i Liên Xô

X ư ối tho i ngày càng chi m ư trong quan hệ quốc t

12 1989 Mĩ và L ê Xô ấm dứt chi n tranh l nh

Kinh tế: suy thoái ng ư Mĩ vẫ ứ ầu th gi i

KHKT: Ti p tục phát triển chi m 1/3 phát minh của th gi i

Đối ngoại: C ơ ư ện chi ược “C m t và mở rộ ” v i 3 mụ ê : o mục tiêu sử dụng khẩu hiệu “t ú đẩy dân chủ” ể can thiệp vào công việc nội bộ củ ư c

Mĩ m ố vươ ê “một cự ” ố và ã o th gi i song rất khó

Vụ khủng bố 11/9/2001 khi Mĩ y ối ngo ư c vào TK XXI

BÀI 7 TÂY ÂU

1945-1950 - Thiệt h i nặng nề sau c/tr 1950, phục hồ t mứ ư c c/tr - Liên minh chặt chẽ v i Mỹ Tái chi m các thuộ ị ũ -> thất b i

1950-1973 - Phát triển nhanh Đầu thập kỷ 70, trở thành một trong ba

trung tâm kinh t tài chính l n, KHKTcao và hiệ i

- Ti p tục liên minh chặt chẽ v Mĩ Đ d ng hoá quan hệ, dần khẳng ịnh ý thứ ộc lập, thoát khỏi sự lệ thuộc Mỹ

1973-199 + Lâm vào tình tr ng suy thoái, k/hoảng

+ Gặp nhiề ă : L m phát, thất nghiệ …

- 1975 ư CÂ ý ĐƯ He về an ninh hợp tác châu Âu

- 10 1990 ư Đức tái thống nhất

1991-2000 T 1994 trở phục hồi và phát triển Có sự ều chỉnh quan trọng (tr Anh vẫn liên minh chặt chẽ v i Mỹ)

1951, 6 ư Tây  (P , Đức, Bỉ, Ý, Hà L , L ăm ) à ập Cộn đồng than - thép CÂu

LIÊN MINH 1957, 6 ư c ký Hiệ ư c Rôma, thành lập Cộn đồn năn l ợng nguyên tử chÂu và Cộn đồng k/tế châu Âu (EEC)

CHÂU ÂU (EU) 1967, 3 t chức trên hợp nhất thành Cộn đồng châu Âu (EC) 1 1993, ê à “Liên minh Châu Âu (EU) ”

(10/1990 VNam 1 1 1999 à ồng tiền chung châu Âu (EURO) và 1/1/2002, chính thứ ượ ư à 2007, EU có 27 thành viên

và EU đặt quan hệ Mục tiêu: hợp tác, liên minh chặt chẽ về kinh t , tiền tệ, chính trị, ối ngo i và an ninh chung

chính thức) Thành tựu: Ngày nay, EU là t chức liên k t khu vực về k/t , c/trị l n nhất hành tinh, chi m ơ 1/4 GDP th gi i

Mĩ 1973 - 1991

Mĩ 1991 - 2000

8

1945 – 1952 Sau chi n tranh bị t n thất nặng nề

K/t : t/hiện 3 cuộc cải cách dân chủ: Giả D ư; Cải cách ruộ ất; Dân chủ o o ộng

Dựa vào viện trợ củ Mĩ (1950- 1951) kinh t Nhậ ược phục hồi Đối ngo i: Liên minh chặt chẽ v Mĩ, 8 9 1951 ý H ệ ư Mĩ - Nhật  ch ộ chi m

KHKT Rất coi trọng giáo dục và KHKT, ầ ư ứ KH o ư c, mua phát minh bên ngoài

Chủ y u tậ ĩ vực công nghiệp dân dụng

Nguyên nhân Con n ờ đ ợc coi là vốn quí nhất, là nhân tố quyết địn n đầu

Các công ti, tậ oà TB N ật có sức SX và c nh tranh

Ứng dụng thành công KHKT vào sản xuất

Chi phí quốc phòng thấp Lợi dụng tốt các y u tố ê oà ể phát triển

Hạn chế Lãnh th hẹp, nghèo tài nguyên, thiên tai, phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu bên ngoài

Cơ ấu giữa các vùng kinh t , giữa công – nông nghiệp mấ â ối

Đối ngoại: Liên minh chặt chẽ v Mĩ 1956, ì ường hoá quan hệ v i Liên Xô và gia nhập LHQ

1973-1991 Kinh tế 1973, kinh t Nhật Bản phát triển, xen kẽ v i khủng hoảng suy thoái ng n

Nhữn năm 80 v ơn lên t n s êu ờng tài chính thế gi i ( Chủ nợ l n I)

21/9/1973 Nhật thi t lập quan hệ ngo i giao v i Việt Nam

1991 – 2000 Kinh tế: Suy thoái Tuy nhiên, NB vẫn là 1 trong 3 trung tâm k/t - tài chính l , ứng thứ 2 Mĩ

KHKT: Ti p tục phát triển ở ì ộ cao

Đối ngoại Tái khẳ ịnh việc kéo dài Hiệ ư Mĩ - Nhật

Coi trọng quan hệ v ươ Tây và mở rộng quan hệ ối tác trên ph m vi toàn cầu

Ở châu Á – T Bì Dươ , ư c NIC, ASEAN ti p tụ ă v i tố ộ m nh

BÀI 8

NHẬT BẢN

9

Mâu thuẫn Đông-Tây Sau CTTG II, LX và Mĩ yển sang th ố ầ và i chi n tranh l nh

và sự khởi đầu Đ à ự ối lập nhau về mục tiêu và chi ược củ ường quốc

chiến tranh lạnh CTL à ù ị , ă ẳng giữa Mỹ- ư c p/Tây v i LX- ư c XHCN

Sự kiện khở ầu: Học thuyết Tơrum n” (3/1947)

LXô và ư XHCN Đô Â ập Hộ ồ ươ ợ k/t (SEV,1/1949), và t

Những biểu hiện Đầu thập kỉ 70, ư ò oã Đô – Tây ã ất hiện

hòa hoãn Đông-Tây 9/11/1972 Hiệp định về nhữn ơ sở của quan hệ giữ Đôn Đứ v T y Đức

1972 LX và Mĩ ã ỏa thuận về việc hạn chế hệ thống phòng chống tên lửa

và kí Hiệp định hạn chế vũ k í t ến công chiến l ợc

t ảo M , LX và Mĩ yê ố chấm dứt Chiến tranh lạnh

Nguyên nhân Cuộc ch y vũ éo dà ơ 40 ăm àm o LX và Mĩ y ảm nhiều mặt

chấm dứt Sự vươ ê m nh mẽ của Nhật và Tây Âu

c/tranh lạnh Cuộc ch y mang tính toàn cầu

Sự phát triển của CMKHCN

Kinh t Liên Xô lâm vào tình tr ng trì trệ khủng hoảng

Mĩ –LX cần hợp tác giải quy tnhững vấ ề toàn cầ ư ộ , mô ườ …

H ường quốc cần phải thoát khỏi th ố ầ ể ịnh và phát triển

Thế giới sau Trật tự TG hình thà eo ư ng “đ ự ” v i sự vươ ê ủ Mĩ, EU, NBản, Nga, TrQuốc

c/tranh lạnh Các quố ều chỉnh chi ược phát triển, tập trung phát triển kinh t

Mĩ ức thi t lập trật tự “một cực” ể làm bá chủ th gi , ư ực hiện

Hòa bình TG ược củng cố, tuy nhiên nội chi , ột vẫn diễn ra ở nhiề ơ

Sang XXI, xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển là xu th chính trong mọi quan hệ

Sự xuất hiện của Chủ ĩ ủng bố, ộng m n tình hình c/trị và quan hệ quốc t

C ư c l ều chỉnh quan hệ eo ư ối tho i, thỏa hiệ , ột trực ti p

10

Mọi phát minh kỹ thuậ ều b t nguồn t nghiên cứu KH

KH g n liền v i kỹ thuậ , ư c mở ường cho kthuật Kỹ thuật l ư c mở ường cho s/x

Giai đoạn T thập kỉ 40 - nử ầu nhữ ăm 70: KH và KT

Tác động Tích cực: Tă ă ấ o ộng Không ng ng nâng cao mức sống củ o ười

T y ivề ơ ấ dâ ư, ấ ượng nguồn nhân lực, chấ ượng giáo dục Nền kinh t , vă o o dục th gi i có sự quốc t hoá ngày càng cao

Tiêu cực: Tai n o ộ , o ô , vũ ỷ diệt, ô nhiễm mô ường, bệnh tật,

T nhữ ăm 80 ủa th kỷ XX

Là q ì ă ê m nh mẽ những mối liên hệ, ộng, ả ưởng phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, dân tộc trên th gi i

Biểu hiện Sự p/triển nhanh chóng của quan hệ ươ m i quốc t

Sự p/triển và ộng to l n của các công ty xuyên quốc gia

Sự sáp nhập và hợp nhất các công ty thành những tậ oà n

Sự ời của các t chức liên k t k/t , ươ m i, tài chính quốc t và khu vực (EU, IMF,

WTO, APEC, ASEM…)

T động Tích cực T ẩy nhanh sự ptriển và XH hóa lự ượng s/ , ư i sự ă ưởng cao

Góp phần chuyển bi ơ ấu kinh t , nâng cao tính c nh tranh và hiệu quả

Làm mọ ộ và ố o ườ ém oà ơ

N y ơ mất bản s c dân tộ và ộc lập chủ quyền quốc gia

Toàn cầu hoá là xu thế tất yếu không thể đ o n ợc; vừ l ơ ội, vừa là thách thứ đối v i mỗi quốc gia, dân tộc

11

LỊCH SỬ VIỆT NAM 1919 – 1945

B12 PHONG TRÀO Chính sách khai thác H/c nh S CTTG I, ư c th ng trận phân chia l i TG

DÂN TỘC DÂN CHỦ thuộc địa lần hai Pháp bị thiệt h i nặng, CM T10 Nga th ng lợi, QTCS thành lập

Ở VIỆT NAM 1919 – 1925 của thực dân Pháp

Mục đíc Bù p thiệt h i sau chi n tranh và khôi phục l ịa vị của P

Nội dung P ầ ư ố ộ nhanh và qui mô l n

NN o : vốn nhiều nhất, chủ yếu đồn đ ền cao su

CNo: khai thác mỏ (than), muối, xay xát, dệt

TNo: Pháp n m quyền (ngo ươ ) GTVT: p/triể , ô ị mở rộ , ô dâ ơ

Tà : â à ĐDươ ỉ huy kt ĐDươ , ă

Những chuyển Kinh tế Phát triển mấ â ối, l c hậu, lệ thuộc vào Pháp

biến mới về Xã hội Địa chủ p/kiến: phân hoá, bộ phận tiể , ịa chủ chống P và tay sai

kinh tế và Nông dân: trên 90% dân số, bị ư o t ruộ ất, bần cùng hoá

giai cấp XH Tiểu t s n: nh y bén, có tinh thần chống P và tay sai

ở Việt Nam T s n: ít, th lực y u, bị chèn ép, phân hóa: TS mại b n - TS dtộc

Công nhân: p/triển về số ượng, bị nhiều tầng áp bức g n bó v i nông dân, có tinh thầ yê ư c m nh mẽ  / lãn đạo CM

=> mâu thuẫn chủ yếu là giữa dtộc VN v đế quốc Pháp và tay sai

Hoạt động của T s n: tẩy chay hàng ngo i, dùng hàng nội, chố ộc quyền cảng Sài Gòn, xuất

tƣ sản, Tiểu tƣ sản khẩu lúa g o ở Nam Kì lậ Đảng Lập hi n (1923)

Công nhân Tiểu t s n: VN ĩ oà , Hội Phục Việ , Đảng Thanh niên Các tờ báo An Nam trẻ

N ờ n quê, C uôn rè… n i bật à ấ ò ả Phan Bội Châu

(1925), ể tang Phan Châu Trinh (1926)

Công nhân: lẻ tẻ, tự phát, lập “Cô Hộ ỏ” 8 1925 ô â B So ã ô

12

Hoạt động của Sau nhiề ăm ô , ối 1917 trở về Pháp và gia nhậ Đảng XH Pháp (1919)

Nguyễn Ái Quốc 1919, gởi Hội Nghị Véc – xai “B n yêu sách củ ND An N m” ò ự do, dân chủ, ì ẳng và tự quy t cho dtộc VN

1920 ọc Lu n ơn sơ t o về vấn đề dtộc và thuộ địa của Lênin  khẳ ịnh ượ o ường cứ ư c cho CMVN

12/1920, dự ĐH Đảng XH Pháp, tham gia thành lậ ĐCS P , ỏ phi u tán thành QTCS  ư c ngoặt cuộ ời CM

1921, lập “Hội liên hiệp thuộ đị ” ra báo N ời Cùng Khổ - mối quan hệ giữa CMVN và thế gi i

1923 NAQ n LX dự Hội nghị quốc t Nô Dâ và Đ i hội V của QTCS (1924) 11/1924 NAQ về Quảng Châu (TQ), trực ti p tuyên truyền giáo dục lý luận, xây dựng t chức CM 6/1925, thành lập Hội VNCMTN, ra báo Thanh niên

Tìm r on đ ờng cứu n đún đ n cho CMVN ( on đ ờng CM vô s n) và chuẩn bị tích cực về t t ởng, chính trị cho sự r đời củ Đ ng

B13 PHONG TRÀO 3 tổ chức Hội VNCM H/c nh 2/1925 NAQ lựa chọn trong Tâm tâm xã lập ra Cộng S n đo n

Ở VN 1925 - 1930 Hoạt động ra báo Thanh Niên, lập Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đô

1927, tập hợp bài giảng củ NAQ à Đường Kách M ng

Tân Việt CM Đ ng

VN Quốc Dân Đ ng 25/12/1927 t h t nhân N m Đồn t xã (N Đức Họ , P Đức Chính)

Nguyên t c: “tự do-bìn đẳng-b ” Địa bàn ở B c Kì Chủ ươ : P , ngôi Vua, thi t lập dân quyền

Tiêu biểu: ám sát tên trùm mộ phu Badanh, k/n Yên Bái (thất b i)

T eo y ư ng dân chủ ư ản

Sự xuất hiện 3/1929, lập Chi bộ cộng sả ầu tiên-số nhà 5D, Hàm Long (Hà Nội)

của 3 tổ chức 5 1929, i biểu B Kì ề nghị thành lậ ĐCS ư ô ược chấp nhận

cộng sản 1929 17/6/1929, Đôn D ơn Cộng s n Đ ng ( i biểu ở B c kỳ)

8/1929, An N m CS Đ ng (hội viên của Hội VNCMTN ở Nam kỳ)

9/1929, Đôn D ơn Cộng s n l ên đo n (thành viên còn l i của Tân Việt )

Ph n ánh xu thế phát triển khách quan, là kết qu tất yếu của cuộc v n động gi i phóng dtộc

ở Việt Nam Chuẩn bị trực tiếp cho sự r đời của một ín đ ng vô s n ở VN

13

* Hội nghị thành lập Hoàn c nh 1929 ba t chức cộng sả ời ho ộng riêng rẽ chia rẽ yêu cầu phải thống nhất

Đảng Cộng Sản Việt Nam T 6/1/1930  NAQ thay mặt QTCSHội nghị hợp nhất - Cửu Long (Hươ Cảng)

Nội dung Phê phán nhữ q ểm sai lầm của các t chức Cộng sản riêng lẻ

hội nghị Hợp nhất các t chức cộng sản thành mộ Đảng cộng sản duy nhất, lấy ê à ĐCSVN

T ô q C ươ v n t , S ược v n t , Đ ều lệ v n t t- Cươ ĩ ị ầu tiên Bầu Ban chấp TW lâm thời gồm 7 ủy viên

24 2 1930 Đô Dươ Cộng Sả ê oà ược k t n vào ĐCSVN

Hội nghị manng tầm vóc và có giá trị n một đại hội thành l p Đ ng

Ý ng ĩa Là k t quả của cuộ ấu tranh dân tộc và giai cấp

thành lập Đ ng Là sự sàng lọc nghiêm kh c của lịch sử

Là sản phẩm của sự k t hợp giữa CN Mác – Lê + ào ô â + ào yê ư c

Là ư c ngoặ vĩ i trong lịch sử cách m ng VN

Là sự chuẩn bị tất y u quy ịnh cho nhữ ư c ptriển nhảy vọt

ĐH Đ ng lần III (9/1960) quyết nghị lấy ngày 3/2 làm ngày kỉ niệm thành l p Đ ng

B14 P/TRÀO VNam trong những Kinh tế: suy thoái, khủng hoảng trầm trọng, b ầu t nông nghiệp

CÁCH MẠNG năm 1929-1933 Xã hội: Đ ố ND  mâu thuẫn gay g t (dtộc VN-TD Pháp, nông dân - ịa chủ PK)

Xô Viết Sự ra đời 9/1930, Xô vi ời ở Nghệ An Cuối 1930 – ầu 1931, Xô vi ời ở Hà Tĩ

Nghệ - Tĩnh Hoạt động C/trị: thực hiện các quyền tự do, dân chủ, lậ ội tự vệ ỏ, tòa án nhân dân

(đỉnh cao của (chínhsách) Kinh t : chia ruộ ất cho nông dân nghèo, bãi bỏ các thứ thu vô lý

1930-1931) Thể hiện tín u v ệt của chính quyền của dân, do dân và vì dân

Hội nghị lần thứ I Họp t Hươ Cảng (TQ)

lĩnh Đ ĐQ P , PK và ư ản phản CM, VN ộc lập tự do cương Đ PK và ĐQ, hai nhiệm vụ ă v i nhau.

chính Lự ượng: công, nông, tiể ư ản, trí thứ ,… (Phú nông,

trị trung tiể ịa chủ và ư ản dân tộc thì lợi dụng hoặc trung lập họ)

chính Lự ượng (động lực CM): công - nông trị

Vị trí: CMVN là một bộ phận của CM TG Vị : CM ĐDươ à một bộ phận của CMTG

Là ươ ĩ CM ải phóng dân tộc sáng tạo, k t hợp

* Ý nghĩa lịch sử và Ý nghĩa Khẳ ị ường lố n củ Đảng và quyề ã o của g/cấp công nhân

bài học kinh nghiệm Hình thành khối liên minh công – nông

phong trào CM Đượ o o o ào ộng sản và công nhân quốc t

1930-1931 Là cuộc diễn tậ ầu tiên cho T ng khởi Cách m ng tháng Tám

Bài học kinh nghiệm kinh nghiệm quý báu về công tác t t ởng,

xây dựng khối liên minh công nông và Mặt trận DT thống nhất, t chứ và ã o

B15 P/TRÀO Tình hình thế giới Nhữ ăm 30 ủ TK XX, CNPX ời và ráo ri t chuẩn bị c/tranh TG

DÂN CHỦ 7/1935 QTCS họp Đ i Hội lầ VII ịnh kẻ thù và nhiệm vụ ư c m t là:

6/1935 Chính phủ MTND lên cầm quyền ở P, thi hành một số chính sách ti n bộ ở thuộ ịa

Tình hình trong nước C/trị: TD P n i rộng quyền tự do dân chủ, Đảng phái c/trị o ộng Kinh t : có sự phục hồi và p/triển Tuy nhiên vẫn l c hậu và lệ thuộc vào Pháp

XH: ời số ND ă ê ọ ă ấu tranh

Hội nghị BCH 7/1936 Hội nghị BCHTWĐCS ĐDươ ọp ở T ượng Hải (TQ) do Lê Hồng Phong chủ t

Trung ương ĐCS Nội dung Nhiệm vụ chiến l ợc của CMTS dân quyền Đôn D ơn : chố ĐQ và PK

Đông Dương 7/1936 Nhiệm vụ trực tiếp: chống ch ộ phả ộng thuộ ịa, phát xít, c/tranh

ơn p p đtr n : k t hợp công khai và bí mật, hợp pháp và bất hợp pháp Thành lập MT TNND phả ĐDươ , à Mặt tr n dân chủ ĐD ơn

15

B15 P/TRÀO Những phong trào Đ ò q yền tự do, dân sinh, dân chủ: P ào Đô Dươ Đ i hội (8/1936)

Ý nghĩa lịch sử Là ptrào quần chúng rộng l dư i sự lã o củ ĐCS ĐDươ

Buộc chính quyền thực dân phả ượng bộ một số yêu sách về dân sinh, dân chủ

Quầ ược giác ngộ về ctrị  lự ượng ctrị hùng hậu của CM

Cán bộ ựợc tập hợ và ưởng à , Đảng tích luỹ ược nhiều kinh nghiệm

Là cuộc diễn t p thứ hai chuẩn bị cho Tổn kn ĩ t n T m s u n y

Bài học kinh nghiệm Xây dựng MT dân tộc thống nhất, T chứ , ã o quầ ô , ợp pháp

Đảng thấy ược h n ch trong công tác mặt trận, vấ ề dân tộc

B16 PT GIẢI PHÓNG VNam trong Chính trị 6/1940, P ầ à Đức Pthực hiệ vơ vé VN

(1939 – 1945) Kinh tế Pháp: kinh tế chỉ huy

Nhật: buộc Pháp cung cấ ươ hực, nguyên liệu, cư p ruộ ất,

b t ND ta nh lúa, ngô, trồ y, ầu dầ … ục vụ c/tranh

Xã hội Cuối 1944 – ầu 1945, VN có gần 2 triệ ười ch

Các g/cấp tầng l ều bị ả ưởng c/sách bóc lột của P-Nhật

P/t gp dân tộc Hội nghị 6 BCHTW Họp t Bà Đ ểm (Hóc Môn), T B ư N yễ Vă C chủ trì

9/1939 – 3/1945 ĐCS ĐDương Nội dung T ư c m à ĐQ và y , ải phóng dtộc

11/1939 àm o ĐDươ oà oà ộc lập

T m gác khẩu hiệ CMRĐ ề ra khẩu hiệu tịch thu ruộng

ất củ quố và ịa chủ, chống tô cao, lãi nặng Thay khẩu hiệu lập chính quyền Xô vi t công nông binh bằng khẩu hiệu lập Chính phủ dân chủ cộng hòa

Chuyển tr dân sinh, dân chủ sang ĐQ, y

t hợp pháp, nửa hợp pháp sang bí mật Lập M/trận TNDT phả ĐD ( ọi t t MT phả ĐD)

=> Đ n dấu b c chuyển ng quan trọng về chỉ đạo chiến l ợc, nhạy bén về chính trị v năn lực sáng tạo củ Đ ng- đặt nhiệm vụ gi i phóng

dân tộ lên n đầu, đ n n d n t b c vào thời kỳ trực tiếp v n động cứu n c

16

B16 PT GIẢI PHÓNG P/t gp dân tộc Hội nghị 8 BCHTW 28/1/1941 NAQ về ư c trực ti ã o cách m ng VN

DÂN TỘC 9/1939 – 3/1945 ĐCS ĐDương Họp t i P c Pó (Cao Bằng) t 10  19/5/1941 do NAQ chủ trì

Hình thái của cuộ à k/n t ng phần lên t ng k/n

Lập Mặt tr n VN đl p đồng minh (Việt Minh)-19/5/1941

Chuẩn bị k/n là nhiệm vụ âm oà Đảng, toàn dân

=> Hoàn chỉnh chủ tr ơn đ ợ đề ra từ Hội nghị TW tháng 11/1939 nhằm gi i quyết mục tiêu

số một là gi i phóng dân tộc Có tầm quan trọn đặc biệt, quyết địn đến th ng lợi của CMT8

Chuẩn bị tiến tới k/n Xây dựng lực lượng Chính trị 19/5/1941 Việt N m độc l p đồng minh ời

giành chính quyền c o k/n vũ trang Cao Bằng ểm xdựng các hội Cứu quốc

Lập UB Việt Minh Cao Bằng và UB Việt Minh lâm

1943, ra Đề C ơn văn o V ệt Nam

1944 lập Đ ng Dân chủ VN, Hội Vhoá Cứu Quốc VN

Vậ ộ ười Việt, ngo i kiề ĐDươ

Vũ trang Đội du kích B Sơ ược thành lập

C ội du kích B Sơ ã ống nhất l i thành

Trun Đội Cứu quốc quân I (Thái Nguyên,

Tuyên Quang, L Sơ )

9/1941 Trun Đội Cứu quốc quân II ời

Căn cứ địa 2 ă ứ ầu tiên: B Sơ -Vũ N và C o Bằng

Mở rộng ở Hà Giang, B c K n, L Sơ

Gấp rút chuẩn bị Trun Đội Cứu quốc quân III

chính quyền 7/5/1944 T ng bộ Việt Minh ra chỉ thị “ ửa so ”

22/12/1944 lập Đội VN tuyên truyền gi i phóng quân

2 ầu tiên ở Phai kh t và Nà ngần