( Khi đặt vào hai đầu cuộn dây sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì sẽ tạo ra trong cuộn dây một dòng điện xoay chiều. Lõi sắt bị nhiễm từ trở thành một nam châm có[r]
Trang 1CHỦ ĐỀ TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA – MÁY BIẾN THẾ
A KIẾN THỨC CẦN NHỚ
I.TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA
1 Sự hao phí điện năng trên đường dây tải điện
Khi truyền tải điện năng đi xa bằng đường dây dẫn sẽ có một phần điện năng hao phí
do hiện tượng tỏa nhiệt trên đường dây
2 Công thức tính công suất hao phí do tỏa nhiệt P hp :
P hp = 2.
U
R P 2
Trong đó: +P là công suất điện được tải đi (W);
+ R là Điện trở của dẫy dẫn ();
+ U là hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây (V)
* Công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện tỉ lệ nghịch với bình phương hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây
3 Cách làm giảm công suất hao phí :
Từ công thức P hp = 2.
U
R P 2
. Cóhai cách:
+ Giảm R (mà R=
S
l
.
) → Tăng S tức là dùng dây dẫn có tiết diện lớn, có khối lượng, trọng lượng lớn, đắt tiền, nặng, dễ gãy, phải có hệ thống cột điện lớn Tổn phí
để tăng tiết diện S của dây dẫn còn lớn hơn giá trị điện năng bị hao phí
+ Tăng U: Công suất hao phí sẽ giảm rất nhiều (tỉ lệ nghịch với U2
) → Dùng máy biến thế →tiện lợi, thực tế sử dụng (lắp đặt các trạm biến áp)
- Vậy, để giảm hao phí điện năng do tỏa nhiệt trên đường dây tải điện thì tốt nhất là tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây
1 Định nghĩa: Máy biến thế là dụng cụ dùng để biến đổi hiệu điện thế xoay chiều
2 Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế
a) Cấu tạo:
Các bộ phận chính của một máy biến
thế gồm có:
+ Hai cuộn dây dẫn có số vòng dây
khác nhau, đặt cách điện với nhau
+ Một lõi sắt (hay thép) có pha silic
chung cho cả hai cuộn dây
b) Nguyên tắc hoạt động của máy
biến thế
( Khi đặt vào hai đầu cuộn dây sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì sẽ tạo ra trong cuộn dây một dòng điện xoay chiều Lõi sắt bị nhiễm từ trở thành một nam châm có từ trường biến thiên; số đường sức từ của từ trường xuyên qua tiết diện S của cuộn thứ cấp biến thiên, do đó trong cuộn thứ cấp xuất hiện dòng
Lõi sắt pha silic
~U1 n1 n2 ~U2
Trang 2điện cảm ứng xoay chiều Hay nói cách khác: ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều) →Phần này các em đọc để hiểu rõ, không cần học thuộc
*Nguyên tắc hoạt động: Khi đặt một hiệu điện thế xoay chiều (U 1 ) vào hai đầu cuộn
3 Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
- Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây của mỗi cuộn
- Công thức:
2 1 2
1
n
n U
U
Trong đó: U1 là hiệu điện thế ở hai đầu cuộn sơ cấp; U2 là hiệu điện thế ở hai đầu cuộn thứ cấp; n1 là số vòng dây quấn cuộn sơ cấp; n2 là số vòng dây quấn cuộn thứ cấp
+ Nếu n2 > n1 U2 > U1: ta có máy tăng thế;
+ Nếu n2 < n1 U2 < U1: ta có máy hạ thế
B BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Sách giáo khoa Vật lí 9: Làm các câu C4, C5/99 – Bài 36 và C4/105 – Bài 37
- Sách bài tập Vật lí 9: Làm bài 36.1 – 36.8 trang 78,79 và 37.1 – 37.5 trang 80