Bài giảng chuyên đề tích hợp kĩ năng sống

- Nói cách khác , KNS là khả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với XH, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống của mỗi con người

Phòng GD-ĐT Núi Thành

Trường TH Nguyễn Du

CHUYÊN ĐỀ

TÍCH HỢP KNS TRONG MÔN ĐẠO ĐỨC

Báo cáo viên : Nguyễn Ngọc Tuý

Chức vụ : P Hiệu trưởng

Tích hợp KNS trong môn đạo đức

• UNICEF: KNS là cách tiếp cận giúp thay đổi

hoặc hình thành HV mới Cách tiếp cận này lưu

ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình

thành thái độ và KN

1 - K ĩ năng sống là gì (Ti ếp) :

- KNS bao gồm một loạt các KN cụ thể, cần

thiết cho cuộc sống hàng ngày của con

người

- Bản chất của KNS là KN tự quản bản thân và

KN xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả

- Nói cách khác , KNS là khả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với XH, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống của mỗi con người.

Tích hợp KNS trong môn đạo đức

2.Vì sao phải giáo dục kĩ năng sống

• KNS góp phần thúc đẩy sự phát triển cá nhân

• KNS góp phần thúc đẩy sự phát triển xã hội.

• Đặc điểm lứa tuổi HS phổ thông

• Bối cảnh hội nhập quốc tế và nền kinh tế thị

trường

• Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

• Giáo dục KNS cho HS trong các nhà trường phổ

thông là xu thế chung của nhiều nước trên thế

giới

Tích hợp KNS trong môn đạo đứcTóm lại:

Để có một thế hệ tưng lai của đất nước, có đầy đủ tri thức, sự am hiểu và khả năng thích ứng với cộng

đồng và xã hội.Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển

và thích nghi với thế giới xung quanh

giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi

khám phá Song còn thiếu kinh nghiệm sống , dễ bị lôi kéo,

dễ bị kích động Đặc biệt trong bối cảnh đất nươc trong thời

thông là việc làm cần thiết.

3.Tích hợp KNS trong các môn học như thế nào?

3.1.Cách tiếp cận

Việc giáo dục KNS cho HS trong nhà trường

PTđược thực hiện thông qua việc dạy các môn học và tổ chức các họat động giáo dục Nhưng không phải lồng ghép , tích hợp thêm KNS vào một nội dung các môn học và các hoạt động

giáo dục ; mà theo cách tiếp cận mới : Đó là

sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy

học tích cực để tạo điều kiện, cơ hội cho học sinh thực hành, trải nghiệm KNS trong quá trình học tập

3.2 Một số lưu ý trong GD-KNS

• -Không tăng thời lượng tiết học

• -Làm cho tiết học nhẹ nhàng hơn,sinh

động hơn và hiệu quả hơn

KT “Khăn trải bàn”

• HS được chia thành các nhóm nhỏ từ 4 đến 6 người Mỗi nhóm sẽ có một tờ giấy A0 đặt trên bàn, như là một chiếc khăn trải bàn.

• - Chia giấy A0 thành phần chính giữa và phần xung

quanh, tiếp tục chia phần xung quanh thành 4 hoặc 6

phần tuỳ theo số thành viên của nhóm ( 4 hoặc 6 người.)

• - Mỗi thành viên sẽ suy nghĩ và viết các ý tưởng của mình ( về một vấn đề nào đó mà GV yêu cầu) vào phần cạnh “khăn trải bàn” trước mặt mình Sau đó thảo luận nhóm, tìm ra những ý tưởng chung và viết vào phần

chính giữa “khăn trải bàn”

KT “Trưng bày phòng tranh

• GV nêu câu hỏi/ vấn đề cho cả lớp hoặc cho các nhóm.

• - Mỗi thành viên ( hoạt động cá nhân) hoặc các nhóm (hoạt động nhóm) phác hoạ những ý

tưởng về cách giải quyết vấn đề trên một tờ bìa

và dán lên tường xung quanh lớp học như một triển lãm tranh

• - HS cả lớp đi xem “ triển lãm’’và có thể có ý

kiến bình luận hoặc bổ sung.

• - Cuối cùng, tất cả các ph-ương án giải quyết

được tập hợp lại và tìm ph-ương án tối -ưu

• - Các nhóm đọc và góp ý kiến bổ sung cho nhóm bạn Sau

đó lại tiếp tục luân chuyển kết quả cho nhóm tiếp theo và nhận tiếp kết quả từ một nhóm khác để góp ý

mình cùng với các ý kiến góp ý , sẽ xem và xử lí các ý

kiến,hoàn thiện lại kết quả thảo luận của nhóm Sau khi hoàn thiện xong, nhóm sẽ treo kết quả thảo luận lên tường lớp học.

viên của từng nhóm cũ Mỗi “ chuyên gia”

về từng vấn đề có trách nhiệm trao đổi lại với cả nhóm về vấn đề mà em đã có cơ

hội tìm hiểu sâu ở nhóm cũ

• Điều quan trọng nhất các em học đuợc

hôm nay là gì

KT “Hoàn tất một nhiệm vụ”

• GV đưa ra một câu chuyện/ một vấn đề/một bức tranh/một thông điệp/ mới chỉ được giải quyết một phần và yêu cầu HS/nhóm HS hoàn tất nốt

phần còn lại.

KT “Hỏi và trả lời”

• GV nêu chủ đề

• GV (hoặc 1 HS) sẽ bắt đầu đặt một câu hỏi về chủ đề và yêu cầu một HS khác trả lời câu hỏi đó

• HS vừa trả lời xong câu hỏi đầu tiên lại

được đặt tiếp một câu hỏi nữa và yêu cầu một HS khác trả lời

KT “Đọc hợp tác”

• GV nêu câu hỏi/yêu cầu định hướng HS đọc bài/phần đọc

• HS làm việc cá nhân

• HS chia sẻ kết quả đọc của mình theo

nhóm 2, hoặc 4 và giải thích cho nhau

thắc mắc (nếu có), thống nhất với nhau ý chính của bài/phần đọc đọc

• HS nêu câu hỏi để GV giải đáp (nếu có)

• Mỗi PP/KTDH tích cực có thể có ưu thế trong

việc rèn luyện các KNS khác nhau.

• Tùy đặc trưng môn học, cấp học mà có thể

GD cho HS các KNS với mức độ khác nhau; cũng như sử dụng các PPDH, KTDH tích cực khác nhau

Các bước thực hiện bài giáo dục

Phân loại/Xác định chùm vấn đề, Thảo

luận, Chơi trò chơi tương tác, đặt câu hỏi,

…

Giai đoạn 2: Kết nối

• Giới thiệu thông tin mới và các kĩ năng liên quan

đến thực tế cuộc sống (tạo “cầu nối” liên kết

giữa cái “đã biết” và “chưa biết” Cầu nối này sẽ kết nối kinh nghiệm hiện có của học sinh với bài học mới = chương trình học dựa trên thực

tiễn/thực tế).

• PP/KTDH thường sử dụng: Thảo luận nhóm,

nghiên cứu trường hợp điển hình, phân tích tình huống, động não, Hỏi chuyên gia, Công đoạn,

Giai đoạn 4: Vận dụng

• Tạo cơ hội cho học sinh áp dụng các KNS

đã học vào các tình huống/bối cảnh mới hoặc tình huống/bối cảnh thực tiễn

• PP/KTDH thường sử dụng: Dự án, hoạt động nhóm,

Ví dụ minh họa

• Bài dạy : Trả lại của rơi ( đạo đức 3)

• I Mục tiêu

• Giúp HS biết được:

• - Khi nhặt được của rơi cần tìm cách trả lại cho người mất.

• - Trả lại của rơi là thật thà, sẽ được mọi người quý trọng.

• - Quý trọng những người thật thà, không tham của rơi.

• * Tư Tưởng HCM: Cần kiệm liêm chính Trả lại của rơi thể hiện đức tính thật thà, thực hiện theo 5 điều Bác Hồ dạy

• * KNS: KN xác định giá trị bản thân ( giá trị của sự thật thà )

• * KTDH: Hoàn tất một nhiệm vụ.

Bài soạn có tích hợp KNS

• Bài: Trả lại của rơi

• I Mục tiêu

• Giúp HS biết được:

• - Khi nhặt được của rơi cần tìm cách trả lại cho người mất.

• - Trả lại của rơi là thật thà, sẽ được mọi người quý trọng.

• - Quý trọng những người thật thà, không tham của rơi.

• * Tư Tưởng HCM: Cần kiệm liêm chính Trả lại của rơi thể hiện đức tính thật thà, thực hiện theo 5 điều Bác Hồ dạy

• * KNS: KN xác định giá trị bản thân ( giá trị của sự thật thà )

Các bước lên lớp Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Giữ trật tự, vệ sinh nơi công cộng.

H: Em đã làm gì để giữ vệ sinh nơi công cộng?

H: Mọi người cần làm gì để giữ trật tự, vệ sinh nơi công cộng?

- Các nhóm HS thảo luận, đưa ra cách giải quyết tình huống và chuẩn bị sắm vai.

- Một vài nhóm HS lên sắm vai.

- Các nhóm trao đổi, nhận xét, bổ sung.

* Hoạt động 2: Kt: Hoàn tất một nhiệm vụ Tình huống :-Trên đương đi học về , hai bạn HS nhặt được cái

ví , trong ví có rất nhiều tiền, hai bạn học sinh

-Hai bạn HS nên trả lại ví cho người phụ nữ Nếu không kịp đưa ngay cho người phụ nữ thì hai bạn có thể đứng chờ hoặc đưa cho bác bán hàng, nhờ bác trả lại giúp cho người phụ nữ.

* Kết luận: Khi nhặt được của rơi, cần trả lại cho người mất.

- Nhận xét hoạt động.

- Phát phiếu cho các nhóm HS.

- Các nhóm HS nhận phiếu, thảo luận và hoàn tất công việc còn lại trong tình huống đã đưa ra

Đánh dấu x vào ô trước ý kiến em cho

là đúng ( giải thích).Trả lại

của rơi là thật thà, tốt bụng.

Trả lại của rơi là ngốc nghếch.

Chỉ trả lại của rơi khi món đồ đó có giá trị.

Trả lại của rơi sẽ mang lại niềm vui cho người mất và cho chính bản thân mình.

Không cần trả lại của rơi.

- Các nhóm HS trình bày kết quả và có kèm giải thích.

- Các nhóm trao đổi, nhận xét, bổ sung

Bài soạn( Tiếp theo)

Các bước lên lớp Hoạt động của GV Hoạt động của HS

4.Củng cố :

của HS.

* Kết luận: Nhặt được của

rơi cần trả lại cho người mất Làm như thế sẽ không chỉ mang lại niềm vui cho người khác mà còn mang lại niềm vui cho chính bản thân mình.

Các nhóm HS nhận phiếu, thảo luận cùng làm phiếu.

Đánh dấu x vào ô trước ý kiến

Không cần trả lại của rơi.

- Các nhóm HS trình bày kết quả và

có kèm giải thích.

- Các nhóm trao đổi, nhận xét, bổ sung

• Lưu ý tiếp:

• Các KNS thường ko tách rời mà có mối

liên quan chặt chẽ với nhau

• KNS không phải tự nhiên có được mà

phải được hình thành trong quá trình

học tập, lĩnh hội và rèn luyện trong

cuộc sống Quá trình hình thành KNS diễn ra cả trong và ngoài hệ thống giáo dục

Lưu ý tiếp:

• KNS vừa mang tính cá nhân, vừa mang tính xã hội KNS mang tính cá nhân vì đó

là khả năng của cá nhân KNS mang tính

XH vì KNS phụ thuộc vào các giai đoạn

phát triển lịch sử xã hội, chịu ảnh hưởng của truyền thống và văn hóa của gia đình, cộng đồng, dân tộc

NỘI DUNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG

- KN tìm kiếm và xử lí thông tin

- KN tư duy phê phán

- KN tư duy sáng tạo

- KN hợp tác

- KN đảm nhận trách nhiệm,…

KN tự nhận thức

• KN tự nhận thức là khả năng của con

người hiểu về chính bản thân mình, như

cơ thể, tư tưởng, các mối quan hệ xã hội của bản thân; biết nhìn nhận, đánh giá

đúng về tiềm năng, tình cảm, sở thích,

thói quen, điểm mạnh, điểm yếu, của bản thân mình; quan tâm và luôn ý thức được mình đang làm gì

KN xác định giá trị

• Kĩ năng xác định giá trị là khả năng con

người hiểu rõ được những giá trị của bản thân mình để sống và hành động theo các giá trị đó

• Kĩ năng này còn giúp ngưòi ta biết tôn

trọng và chấp nhận những giá trị và niềm tin của người khác, có thể rất khác mình

KN kiểm soát cảm xúc

• Kiểm soát cảm xúc là khả năng con

người:

- nhận thức rõ cảm xúc của mình trong một tình huống nào đó,

- hiểu được ảnh hưởng của cảm xúc đối với bản thân và người khác như thế nào,

- biết cách điều chỉnh và thể hiện cảm xúc một cách phù hợp

KN ứng phó với căng thẳng

• KN ứng phó với căng thẳng là khả năng

con người:

- bình tĩnh, sẵn sàng đón nhận những tình huống căng thẳng như là một phần tất yếu của cuộc sống,

- nhận biết sự căng thẳng, hiểu được

nguyên nhân, hậu quả của căng thẳng,

- biết cách suy nghĩ và ứng phó một cách

tích cực khi bị căng thẳng

KN tìm kiếm sự hỗ trợ

KN tìm kiếm sự hỗ trợ là khả năng con

người:

• Ý thức được nhu cầu cần giúp đỡ,

• Biết xác định được những địa chỉ hỗ trợ đáng tin cậy,

• Tự tin và biết tìm đến các địa chỉ đó

• Biết bày tỏ nhu cầu cần giúp đỡ một cách phù hợp

KN giao tiếp

• Kĩ năng giao tiếp là khả năng có thể bày

tỏ ý kiến của bản thân theo hình thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa, đồng thời biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay cả khi bất đồng quan

điểm Bày tỏ ý kiến bao gồm cả bày tỏ về suy nghĩ, ý tưởng, nhu cầu, mong muốn

và cảm xúc, đồng thời nhờ sự giúp đỡ và

sự tư vấn khi cần thiết

KN lắng nghe tích cực

KN lắng nghe tích cực là khả năng:

• biết thể hiện sự tập trung chú ý và quan

tâm lắng nghe ý kiến,phần trình bày của người khác (qua các cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt, nét mặt, nụ cười),

• biết cho ý kiến phản hồi và trao đổi 1 cách hợp lí

• Có thái độ động viên, khuyến khích người nói

KN cảm thông chia sẻ

Là khả năng có thể :

• hình dung và đặt mình trong hoàn cảnh

của người khác, giúp chúng ta hiểu và

chấp nhận người khác

• biết thể hiện sự cảm thông, giúp đỡ người khác một cách phù hợp

KN thương lượng

• KN thương lượng là khả năng trình bày

suy nghĩ, phân tích và giải thích, thảo luận để đạt được một sự điều chỉnh và thống nhất về cách suy nghĩ, cách làm hoặc về một vấn đề gì đó

KN ra quyết định và giải quyết vấn đề

• KN ra quyết định là khả năng của cá nhân

biết quyết định lựa chọn phương án tối ưu để giải quyết vấn đề hoặc tình huống gặp phải trong cuộc sống một cách kịp thời

• KN giải quyết v/đ là khả năng của cá nhân

biết quyết định lựa chọn phương án tối ưu và

hành động theo phương án đã chọn để giải

quyết vấn đề hoặc tình huống gặp phải trong cuộc sống

KN giải quyết mâu thuẫn

• là khả năng con người nhận thức được

nguyên nhân nảy sinh mâu thuẫn và giải quyết những mâu thuẫn đó với thái độ tích cực, không dùng bạo lực, thỏa mãn được nhu cầu và quyền lợi các bên và giải

quyết cả mối quan hệ giữa các bên một

cách hòa bình

mình muốn trong những hoàn cảnh cụ

thể, dung hoà được giữa quyền, nhu cầu của mình với quyền, nhu cầu của người khác

Tư duy phê phán và tư duy sáng

tạo

• KN tư duy phê phán là khả năng phân tích một

cách khách quan và toàn diện các vấn đề, hiện tượng,hành vi, xảy ra

• KN tư duy sáng tạo là khả năng nhìn nhận và

giải quyết vấn đề theo một cách mới, với ý

tưởng mới, theo phương thức mới, cách sắp

xếp và tổ chức mới; là khả năng khám phá và kết nối mối quan hệ giữa các khái niệm, ý

tưởng, quan điểm, sự việc; độc lập trong suy

nghĩ

• Kĩ năng hợp tác là khả năng cá nhân

biết chia sẻ trách nhiệm, biết cam kết và cùng làm việc có hiệu quả với những

thành viên khác trong nhóm.

• KN đảm nhận trách nhiệm là khả năng

con người thể hiện sự tự tin, chủ động

và ý thức cùng chia sẻ công việc với các thành viên khác trong nhóm

• Kĩ năng quản lý thời gian là khả năng

con người biết sắp xếp các công việc

theo thứ tự ưu tiên, biết tập trung vào

giải quyết công việc trọng tâm trong một thời gian nhất định

• KN đặt mục tiêu là khả năng của con

người biết đề ra mục tiêu cho bản thân trong cuộc sống cũng như lập kế hoạch

để thực hiện được mục tiêu đó.