Giáo án Địa lý và Lịch sử Lớp 4 - Học kfy II

lễ đón rước người đỗ về làng, khắc vào bia đá tên những người đỗ cao rồi cho đặt ở Văn Mieáu HS xem hình trong SGK HS xem tranh 4.Cuûng coá - Daën doø: - GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏ[r]

TUẦN 19

LỊCH SỮ NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN

I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

- Nắm được một số sự kiện về sự suy yếu của nhà Trần

+ Vua quan ăn chơi sa đoạ;trong triều một số quan lại bất bình,Chu Văn An dâng sớ xin chém 7 quan coi thường phép nước

+ Nông dân và nô tỳ nổi dậy đấ tranh

- Hoàn cảnh Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần,lập nên nhà Hồ:

+ Trước sự suy yếu của nhà Trần,Hồ Quý Ly một đại thần của nhà trần ,lập nên nhà Hồ và đổi tên nước là Đại Ngu

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- SGK

- Phiếu học tập của HS

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

1.Khởi động:

2.Bài cũ: Cuộc kháng chiến

chống quân xâm lược Mông Nguyên

Ba lần quân Nguyên Mông xâm lược nước ta, nhà Trần đã có kế sách như thế nào?

Kết quả ra sao?

GV nhận xét

3.Bài mới:

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

- Phát phiếu học tập cho các nhóm Nội

dung phiếu :

+ Vào nửa sau thế kỉ XIV :

- Vua quan nhà Trần sống như thế nào?

- Những kẻ có quyền thế đối với dân ra

- Vua quan ăn chơi sa đọa, vua bắt dân đào hồ trong hoàng thành, chất đá & đổ nước biển để nuôi hải sản

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

sao?

- Cuộc sống của nhân dân như thế nào?

- Thái độ phản ứng của nhân dân với

triều đình ra sao?

- Nguy cơ ngoại xâm như thế nào?

Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp

Trình bày tình hình nước ta từ giữa thế

kỉ XIV, dưới thời nhà Trần như thế nào?

GV chốt ý

Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân

+ GV cho HS thảo luận 3 câu hỏi :

- Hồ Quý Ly là ai?

- Ông đã làm gì?

Hành động truất quyền vua của Hồ Quý

Ly có hợp với lòng dân ? Vì sao?

- Những kẻ có quyền thế ngang nhiên vơ vét của dân để làm giàu; đê điều không

ai quan tâm

- Bị sa sút nghiêm trọng Nhiều nhà phải bán ruộng, bán con, xin vào chùa làm ruộng để kiếm sống

- Nông dân, nô tì đã nổi dậy đấu tranh; một số quan lại thì tỏ rõ sự bất bình

- Quân Chiêm quấy nhiễu, nhà Minh hạch sách…

+ Đại diện các nhóm trình bày tình hình nuớc tas dưới thời nhà Trần từ nửa sau thế

kỉ XIV

- Là 1 vị quan đại thần, có tài

- Tiến hành một số cải cách về kinh tế, tài chính & xã hội để ổn định đất nước

- Hành động truất quyền vua là hợp với lòng dân vì các vua cuối thời nhà Trần chỉ lo ăn chơi sa đoạ , làm cho tình hình đất nước ngày càng xấu

đi và Hồ Quý Ly có nhiều cải cách tiến bộ

4.Củng cố - Dặn dò:

- Nêu các biểu hiện suy tàn của nhà Trần?

- Hồ Quý Ly đã làm gì để lập nên nhà Hồ?

- Chuẩn bị bài: Chiến thắng Chi Lăng

ĐỊA LÝ

BÀI: THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

Nêu được một số đặc điểm chủ yếu của Thành phố Hải Phòng:

+Vị trí ven biển,bên bờ sông Cấm

+Thành phố cảng,trung tân công nghiệp đóng tàu,trung tâm du lịch,…

Chỉ được Hải Phòng trên lược đồ,bản đồ

II.CHUẨN BỊ:

- Bản đồ hành chính, giao thông Việt Nam

- Tranh, ảnh về thành phố Hải Phòng

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

1 phút

5 phút

8 phút

Khởi động:

Bài cũ: Thủ đô Hà Nội.

- Tìm và xác định vị trí thành phố Hải Phòng trên bản đồ hành chính Việt Nam?

- Kể một số điều kiện để Hải Phòng trở thành một cảng biển, một trung tâm du lịch lớn của nước ta?

- Nêu tên các sản phẩm của ngành công nghiệp đóng tàu ở Hải Phòng?

- GV nhận xét

Bài mới:

 Giới thiệu: Hôm nay chúng ta sẽ

bước sang tìm hiểu một thành phố mới, nơi được mệnh danh là “thành phố cảng”

Hoạt động1: Thảo luận nhóm Thảo luận theo gợi ý:

- Thành phố Hải Phòng nằm ở đâu?

- Trả lời các câu hỏi của mục 1/SGK

- Hải Phòng có những điều kiện

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS dựa vào SGK, các bản đồ hành chính và giao thông Việt Nam, tranh, ảnh thảo luận

- Đại diện HS trả lời câu hỏi

- Các nhóm khác bổ sung

8 phút

8 phút

tự nhiên thuận lợi nào để trỏ thành một cảng biển?

- Mô tả về hoạt động của cảng Hải Phòng

GV giúp HS hoàn thiện câu trả lời

Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp Trả lời câu hỏi:

- So với các ngành công nghiệp khác, công nghiệp đóng tàu ở Hải Phòng có vai trò như thế nào?

- Kể tên các nhà máy đóng tàu ở Hải Phòng

- Kể tên các sản phẩm của ngành đóng tàu ở Hai Phòng

GV bổ sung: Các nhà máy đóng tàu

ở Hai Phòng đã đóng được những chiếc tàu biển lớn không chỉ phục vụ cho nhu cầu trong nướo mà còn xuất khẩu Hình 3 trong SGK thể hiện chiếc tàu biển có trọng tải lớn của nhà máy đóng tàu Bạch Đằng

đang hạ thuỷ

Hoạt động 3: Hoạt động nhóm

Thảo luận theo gợi ý:

Hải Phòng có những điều kiện thuận lới nào để phát triển ngành du lịch?

GV giúp HS hoàn thiện câu trả lời

GV bổ sung: Đến Hải Phòng chúng

ta có thể tham gia được nhiều hoạt động lí thú: nghỉ mát, tắm biển, tham quan các danh lam, thắng cảnh, lễ hội, vườn quốc gia Cát Bà

Vườn quốc gia Cát Bà vừa được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển của thế giới

- HS dựa vào SGK trả lời câu hỏi

- Các nhóm dựa vào SGK, tranh ảnh, vốn hiểu biết của bản thân trao đổi

Đại diện nhóm trình bày kết quả

3 phút

1 phút

Củng cố

- Thành phố Hải Phòng nằm ở đâu?

- Hải Phòng có những điều kiện tự nhiên thuận lợi nào để trỏ thành một cảng biển?

Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: đồng bằng Nam Bộ

TUẦN 20 LỊCH SỮ CHIẾN THẮNG CHI LĂNG

I MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

-Nắm được một số sự kiện về khởi nghĩa Lam Sơn(tập trung vào trận Chi Lăng)

+Lê Lợi chịu tập binh sĩ xây dựng lực lượng toiến hành khởi nghĩa chống quân xâm lược Minh (khởi nghĩa Lam Sơn).Trận Chi Lăng là một trong những trận quyết định thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn

+Diễn biế trận Chi Lăng quân địch do Liễu Thăng chỉ huy đến ải Chi Lăng,kị binh

ta nghênh chiến,nhử Liễu Thăng và kị binh giặc vào ải.Khi kị binh của giặc vào ải,quân giặc hoản loạn và rút chạy

+Ý nghĩa:Đập tan mưu đồ cứu viện thành Đông Quan của quân Minh,quân Minh xin hàng và rút về nước

-Nắm được việc nhà Hậu Lê được thành lập:

+Thua trận ở Chi Lăng và một số trận khác,quân Minh phải đầu hàng,rút về

nước.Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế (năm 1428),mở đầu thời Hậu Lê

-Nêu các mẫu chuyện về Lê Lợi(kể chuyện Lê Lợi trả gươm cho rùa thần)

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- Hình trong SGK phóng to

- Phiếu học tập của HS

- SGK

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

1.Khởi động:

2.Bài cũ: Nước ta cuối thời Trần

Đến giữa thế kỉ thứ XIV, vua quan nhà Trần sống như thế nào?

Hồ Quý Ly truất ngôi vua Trần, lập nên nhà Hồ có hợp lòng dân không? Vì sao?

GV nhận xét

3.Bài mới:

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV trình bày bối cảnh dẫn đến trận Chi

Lăng : Cuối năm 1406, quân Minh xâm

lược nước ta Nhà Hồ không đoàn kết

được toàn dân nên cuộc kháng chiến thất

bại (1407) Dưới ách đô hộ của nhà

Minh, nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân

dân ta đã nổ ra, tiêu biểu là cuộc khởi

nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi khởi xướng

Năm 1418, từ vùng núi Lam Sơn (Thanh

Hoá), cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ngày

càng lan rộng ra cả nước Năm 1426,

quân Minh bị quân khởi nghĩa bao vây ở

Đông Quan (Thăng Long) Vương

Thông, tướng chỉ huy quân Minh hoảng

sợ, một mặt xin hoà, mặt khác bí mật sai

người về nước xin cứu viện Liễu Thăng

chỉ huy 10 vạn quân kéo vào nước ta

theo đường Lạng Sơn

Hoạt động2: Hoạt động cả lớp

- GV hướng dẫn HS quan sát hình trong

SGK và đọc các thông tin trong bài để

thấy được khung cảnh của Ải Chi Lăng

Hoạt động 3: Hoạt động nhóm

- Đưa ra câu hỏi cho HS thảo luận nhóm

+ Khi quân Minh đến trước aÛi Chi Lăng,

kị binh ta đã hành động như thế nào?

- HS quan sát hình 15 và đọc các thông tin trong bài để thấy được khung cảnh Ải Chi Lăng

- HS thảo luận nhóm

- Kị binh ta ra nghênh chiến rồi quay đầu nhử Liễu Thăng cùng đám quân kị vào ải

THỜI

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

+ Kị binh nhà Minh đã phản ứng thế nào

trước hành động của kị quân ta?

+ Kị binh của nhà Minh đã bị thua trận

ra sao?

+ Bộ binh nhà Minh thua trận như thế

nào?

Hoạt động 4 : Hoạt động cả lớp

+ Nêu câu hỏi cho HS thảo luận

- Trong trận Chi Lăng , nghĩa quân Lam

Sơn đã thể hiện sự thông minh như thế

nào ?

- Sau trận Chi Lăng, thái độ của quân

Minh và nghĩa quân ra sao ?

Ham đuổi nên bỏ xa hàng vạn quân đang lũ lượt chạy bộ

Kị binh nhà Minh lọt vào giữa trận địa “mưa tên”, Liễu Thăng & đám quân bị tối tăm mặt mũi, Liễu Thăng bị một mũi tên phóng trúng ngực

Bị phục binh của ta tấn công,

bị giết hoặc quỳ xuống xin hàng

- Dựa vào dàn ý trên thuật lại diễn biến chính của trận Chi Lăng

Nghĩa quân Lam Sơn dựa vào địa hình và sự chỉ huy tài giỏi của Lê Lợi

- Quân Minh đầu hàng, rút về nước

4.Củng cố - Dặn dò:

- Trận Chi Lăng chứng tỏ sự thông minh của nghĩa quân Lam Sơn ở những điểm nào?

- Chuẩn bị bài: Nhà hậu Lê và việc tổ chức quản lí đất nước

ĐỊA LÝ BÀI: ĐỒNG BẰNG NAM BỘ

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

- Nêu được một số đặc điểm tiêu biểu về địa hình,đất đai,sông ngòi của

đồng bằng Nam Bộ

+Đồng bằng Nam Bộ là đồng bằng lớn của nước ta,do phù sa của hệ thống của sông Mê Công và sông Đồng Nai bồi đắp

+ẹoàng baống Nam Boọ coự heọ thoỏng soõng ngoứi,keõng gaùch chaống chũt.Ngoaứi ủaỏt phuứ

sa maứu mụừ,ủoàng baống coứn nhieàu ủaỏt pheứn,ủaỏt maởn caàn phaỷi caỷi taùo

- Chỉ vị trí đồng bằng Nam Bộ trên bản đồ Việt Nam: sông Tiền, sông Hậu,

- Quan sát hình,tìm,chỉ và kể tên một số sông lớn của đồng bằng Nam Bộ:sông Tiền,sông Hậu

II.CHUAÅN Bề:

Baỷn ủoà thieõn nhieõn, haứnh chớnh Vieọt Nam

Baỷn ủoà ủaỏt troàng Vieọt Nam

Tranh aỷnh thieõn nhieõn veà ủoàng baống Nam Boọ

III.CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC CHUÛ YEÁU

THễỉI

GIAN

HOAẽT ẹOÄNG CUÛA GV HOAẽT ẹOÄNG CUÛA HS

1.Khụỷi ủoọng:

2.Baứi cuừ:

3.Baứi mụựi:

Giụựi thieọu:

ễÛ phớa Nam nửụực ta coự moọt ủoàng baống

roọng lụựn ẹoự laứ ủoàng baống Nam Boọ, chuựng

ta seừ cuứng tỡm hieồu veà ủoàng baống naứy xem

noự coự gỡ gioỏng & khaực vụựi ủoàng baống Baộc

Boọ

Hoaùt ủoọng1: Hoaùt ủoọng caỷ lụựp

GV yeõu caàu HS quan saựt hỡnh ụỷ goực phaỷi

SGK & chổ vũ trớ ủoàng baống Nam Boọ

GV chổ soõng Meõ Coõng treõn baỷn ủoà thieõn

nhieõn treo tửụứng & noựi ủaõy laứ moọt soõng lụựn

cuỷa theỏ giụựi, ủoàng baống Nam Boọ do soõng

Meõ Coõng & moọt soỏ soõng khaực nhử: soõng

ẹoàng Nai, soõng La Ngaứ… boài ủaộp neõn

Neõu ủaởc ủieồm veà ủoọ lụựn, ủũa hỡnh cuỷa ủoàng

baống Nam Boọ

Hoaùt ủoọng 2: Hoaùt ủoọng caự nhaõn

Neõu ủaởc ủieồm cuỷa soõng Meõ Coõng, giaỷi

thớch vỡ sao ụỷ nửụực ta soõng laùi coự teõn laứ

Cửỷu Long

HS trỡnh baứy keỏt quaỷ, vũ trớ caực soõng lụựn vaứ

moọt soỏ keõnh raùch cuỷa ủoàng baống Nam boọ

GV chổ laùi vũ trớ soõng MeõCoõng, soõng Tieàn,

soõng Haọu, soõng ẹoàng Nai, keõnh Vúnh Teỏ

HS quan saựt hỡnh & chổ vũ trớ ủoàng baống Nam Boọ

Caực nhoựm trao ủoồi theo gụùi

yự cuỷa SGK

ẹaùi dieọn nhoựm trỡnh baứy keỏt quaỷ thaỷo luaọn trửụực lụựp

HS dửùa vaứo SDK ủeồ neõu ủaởc ủieồm veà soõng Meõ Coõng, giaỷi thớch: do hai

… treõn baỷn ủoà Vieọt Nam.

Hoaùt ủoọng 3: Hoaùt ủoọng caự nhaõn

Giaỷi thớch vỡ sao ụỷ ủoàng baống Nam Boọ

ngửụứi daõn khoõng ủaộp ủeõ?

Soõng ngoứi ụỷ Nam Boọ coự taực duùng gỡ?

GV moõ taỷ theõm veà caỷnh luừ luùt vaứo muứa

mửa, tỡnh traùng thieỏu nửụực ngoùt vaứo muứa

khoõ ụỷ ủoàng baống Nam Boọ

GV sửỷa chửừa giuựp HS hoaứn thieọn phaàn traỷ

lụứi

nhaựnh soõng Tieàn Giang & Haọu Giang ủoồ ra bieồn baống chớn cửỷa neõn coự teõn laứ Cửỷu Long

HS traỷ lụứi caực caõu hoỷi

4.Cuỷng coỏ –daởn doứ

So saựnh sửù khaực nhau giửừa ủoàng baống Baộc Boọ & ủoàng baống Nam Boọ veà caực maởt ủũa hỡnh, khớ haọu, soõng ngoứi, ủaỏt ủai

Daởn doứ:

Chuaồn bũ baứi: Ngửụứi daõn ụỷ ủoàng baống Nam Boọ

TUAÀN 21 LềCH Sệế

NHAỉ HAÄU LEÂ VAỉ VIEÄC TOÅ CHệÙC

QUAÛN LÍ ẹAÁT NệễÙC

I MUẽC ẹÍCH - YEÂU CAÀU:

- Biết nhà Hậu Lê đã tổ chức quản lí đất nước tương đối chặt chẽ: soạn bộ luật Hồng

Đức (nắm nhữnh nội dung cơ bản),vẽ bản đồ đất nước

II ẹOÀ DUỉNG DAẽY HOẽC :

- Sụ ủoà veà nhaứ nửụực thụứi Haọu Leõ

- Phieỏu hoùc taọp cuỷa HS

- Moọt soỏ ủieồm cuỷa boọ luaọt Hoàng ẹửực

III.CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC CHUÛ YEÁU

1.Khụỷi ủoọng:

2.Baứi cuừ: Chieỏn thaộng Chi Laờng

Ai laứ ngửụứi ủaừ chổ huy nghúa quaõn Lam Sụn ủaựnh tan quaõn Minh ụỷ Chi Laờng?

Trận Chi Lăng có tác dụng gì trong cuộc kháng chiến chống quân Minh của nghĩa quân Lam Sơn?

GV nhận xét

3.Bài mới:

THỜI

GIAN

Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- Giới thiệu một số nét khái quát về nhà

Hậu Lê : Tháng 4 – 1482 , Lê Lợi chính

thức lên ngôi vua , đặt tên nước là Đại

Việt Nhà Hậu Lê trải qua một số đời vua

Nước Đại Việt thời Hậu Lê phát triển rực

rỡ nhất ở đời vua Lê Thánh Tông ( 1460 –

1497 )

Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp

- Tổ chức cho HS thảo luận nhóm

+ Nhìn vào tranh tư liệu về cảnh triều đình

vua Lê và nội dung bài học trong SGK, em

hãy tìm sự việc thể hiện vua là người có

quyền hành tối cao?

Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân

- GV giới thiệu bản đồ Hồng Đức và Bộ

luật Hồng Đức rồi nhấn mạnh, đây là công

cụ để quản lí đất nước

GV thông báo một số điểm về nội dung

của Bộ luật Hồng Đức sau đó chia nhóm

cho HS thảo luận

Luật Hồng Đức bảo vệ quyền lợi của ai?

Luật Hồng Đức có điểm nào tiến bộ ?

GV khẳng định mặt tích cực của Bộ luật

Hồng Đức: đề cao đạo đức của con cái đối

với bố mẹ, bảo vệ quyền lợi của người phụ

Tính tập quyền (tập trung quyền hành ở vua) rất cao Vua là con trời (Thiên tử ) có quyền tối cao, trực tiếp chỉ huy quân đội

HS quan sát

Vua, nhà giàu, làng xã, phụ nữ

- Đề cao đạo đức của con cái đối với bố mẹ, bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ

4.Cuỷng coỏ - Daởn doứ:

- Giaỷi thớch vỡ sao vua (thieõn tửỷ) coự quyeàn haứnh toỏi cao?

Nhaứ Leõ ra ủụứi nhử theỏ naứo?

Chuaồn bũ baứi: Trửụứng hoùc thụứi Haọu Leõ

ẹềA LYÙ NGệễỉI DAÂN ễÛ ẹOÀNG BAẩNG NAM BOÄ

I Muùc ủớch – Yeõu caàu

- Nhụự ủửụùc vaứ keồ teõn moọt soỏ daõn toọc soỏng ụỷ ủoàng baống Nam

Boọ,Kinh,Khụ-me,Chaờm,Hoa

- Trình bày những đặc điểm tiêu biểu về dân tộc, nhà ở, làng xóm, trang phục lễ hội của người dân ở đồng bằng Nam Bộ

+ Ngửụứi daõn ụỷ Taõy Nam Boọ thửụứng laứm nhaứ doùc theo caực soõng ngoứi,keõnh gaùch ,nhaứ cửỷa ủụn sụ

+Trang phuùc phoồ bieỏn cuỷa ngửụứi daõn ủoàng baống Nam Boọ trửụực ủaõy laứ quaàn aựo baứ

ba vaứ chieỏc khaờn raốn

II ẹoà duứng daùy hoùc

Baỷn ủoà daõn toọc Vieọt Nam

Tranh aỷnh veà nhaứ ụỷ, laứng queõ, trang phuùc, leó hoọi cuỷa ngửụứi daõn ụỷ ủoàng baống Nam

Boọ

III Caực hoaùt ủoọng daùy - hoùc

1.Khụỷi ủoọng:

2.Baứi cuừ: ẹoàng baống Nam Boọ.

Nam Boọ naốm ụỷ phớa naứo cuỷa ủaỏt nửụực? Do soõng naứo boài ủaộp neõn?

Neõu ủaởc ủieồm cuỷa ủoàng baống Nam Boọ?

Vỡ sao ủoàng baống Nam Boọ khoõng coự ủeõ?

GV nhaọn xeựt

3.Baứi mụựi:

THễỉI

GIAN

Hoaùt ủoọng cuỷa Giaựo vieõn Hoùat ủoọng cuỷa Hoùc sinh

Giụựi thieọu:

Ngửụứi daõn soỏng ụỷ ủoàng baống Baộc

Boọ chuỷ yeỏu laứ ngửụứi Kinh Coứn ụỷ

ủoàng baống Nam Boọ thỡ ngửụứi daõn