2020, trường THCS Trịnh Phong tổ chức các khóa học bài mới trực tuyến trên VNPT E-Learning, các em HS theo dõi lịch và tham gia các khóa học cho đầy đủ.

Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng đuôi dài thích nghi với đời sống ở cạn.[r]

Trang 2

NGÀNH ĐVCXS – LỚP BÒ SÁT

TIẾT 40 - BÀI 38 THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI

I ĐỜI SỐNG

II.CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN

Trang 3

T40-B38: THẰN LẰN BÓNG ĐUÔI DÀI

Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- Nắm được đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng

- Giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài phù hợp với môi trường

- Kỹ năng tự tin trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ đa dạng sinh thái

4 Năng lực:

- Năng lực kiến thức Sinh học: Vận dụng kiến thức về đời sống và cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng để có khả năng nhận diện được loài vật này, có biện pháp bảo vệ môi trường sống của thằn lằn bóng nói riêng

và các loài Bò sát có lợi nói chung

Trang 5

I ĐỜI SỐNG:

Trang 7

Dựa vào thông tin SGK, hãy nêu đặc

điểm của thằn lằn bóng đuôi dài về :

- Thằn lằn bóng đuôi dài sống ở đâu

Dựa vào thông tin SGK, hãy nêu đặc

điểm của thằn lằn bóng đuôi dài về :

- Thằn lằn bóng đuôi dài sống ở đâu

Trang 8

 Hãy so sánh đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng

đuôi dài với ếch đồng?

a Ưa sống những nơi khô ráo

b Bắt mồi trên cạn

Những câu lựa chọn

c Thích phơi nắng Trú đông trong hốc đất

d Đi bắt mồi về ban ngày

e Đi bắt mồi lúc chập tối hay ban đêm

g Ưa sống nơi ẩm ướt bên cạnh các vực nước

h Bắt mồi bên các bờ vực nước hoặc trong nước

i Thích ở nơi tối hoặc có bóng râm Trú đông trong hốc đất ẩm bên bờ các vực nước hoặc trong bùn

Trang 9

 Bảng so sánh đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng

đuôi dài với ếch đồng

Trang 11

? Đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng đuôi dài có gì

tiến hóa hơn ếch đồng?

vào môi trường

nước

Trang 12

Bảng so sánh đặc điểm sinh sản của thằn lằn bóng

Ít

Có vỏ dai, nhiều noãn hoàng

Thụ tinh trong

Phát triển trực tiếp (Trứng nở thành con)

Phát triển có biến thái (trứng nở thành nòng

nọc)

Phát triển có biến thái (trứng nở thành nòng

nọc)CóCó

Trang 13

Thằn lằn sinh sản vô tính vừa được phát hiện

ở Việt Nam

Thằn lằn sinh sản vô tính vừa được phát hiện

Trang 14

Loài thằn lằn lưỡng tính

Whiptail chỉ tồn tại con cái

và sinh sản bằng phương pháp thụ thai đơn tính, tức

là trứng của loài này

không cần qua thụ tinh mà phát triển luôn thành cá

thể mới

Loài thằn lằn lưỡng tính

Whiptail chỉ tồn tại con cái

và sinh sản bằng phương pháp thụ thai đơn tính, tức

là trứng của loài này

không cần qua thụ tinh mà phát triển luôn thành cá

thể mới

Trang 15

II CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN:

1 Cấu tạo ngoài:

Trang 23

stt Đặc điểm cấu tạo Ý nghĩa thích nghi

1 Da khô có vảy sừng bao bọc

2 Có cổ dài

3 Mắt có mi cử động, có nước mắt

4 Màng nhĩ nằm trong một hốc nhỏ bên đầu

5 Thân dài, đuôi rất dài

A Tham gia di chuyển trên cạn

E Phát huy vai trò các giác quan nằm trên đầu, tạo điều kiện bắt mồi dễ dàng

Trang 24

stt Đặc điểm cấu tạo Ý nghĩa thích nghi

1 Da khô có vảy sừng bao bọc

D Bảo vệ mắt, có nước mắt để màng mắt không bị khô

A Tham gia di chuyển trên cạn

E Phát huy vai trò các giác quan nằm trên đầu, tạo điều kiện bắt mồi dễ dàng

C Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm thanh vào màng nhĩ

G Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thể

Bảng Đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng đuôi dài

thích nghi với đời sống ở cạn

Trang 25

Hãy so sánh đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng

với ếch đồng theo những đặc điểm dưới đây

Da trần,ẩm ướt Không có cổ, đầu liền thân

Đặc

Da Cổ Mắt, tai

Thân, đuôi Chi

Trang 26

II CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN:

2 Di chuyển:

Trang 28

Chân cố định Chân di chuyển Hướng di chuyển Quãng đường

di chuyển được

PHẢI TRÁI

- Thân uốn sang trái, đuơi

uốn sang phải

-Chi trước bên trái, chi sau

bên phải chuyển lên phía

trước cố định vào cây hoặc

đất Chân trước bên phải,

chân sau bên trái di chuyển

- Thân uốn sang phải, đuơi uốn sang trái

-Chi trước bên phải, chi sau

bên trái chuyển lên phía trước

cố định vào cây hoặc đất

Chân trước bên trái, chân sau bên phải di chuyển

Trang 30

Thân và đuôi tì vào đất cử động uốn liên tục, phối hợp với các chi giúp cơ thể tiến lên

Thằn lằn bóng di chuyển được nhờ sự phối hợp của các yếu tố nào ?

Trang 31

sẽ khiến kẻ thù giật mình và giúp con thằn lằn cụt đuôi có cơ hội quý giá để chạy trốn.Sau đó một chiếc đuôi mới sẽ được mọc ra từ sụn Còn chiếc đuôi nguyên gốc thì bắt nguồn từ xương sống

Nhiều con thằn lằn có thể tự vứt bỏ chiếc đuôi của mình khi bị kẻ thù săn đuổi Nhờ sự co thắt của dây thần kinh chiếc đuôi bị đứt ra vẫn ngọ nguậy như thể nó vẫn đang sống Vật thể không đầu kỳ dị này

sẽ khiến kẻ thù giật mình và giúp con thằn lằn cụt đuôi có cơ hội quý giá để chạy trốn.Sau đó một chiếc đuôi mới sẽ được mọc ra từ sụn Còn chiếc đuôi nguyên gốc thì bắt nguồn từ xương sống

Trang 32

Thằn lằn đuôi dài

Thằn lằn đuôi dài Thằn lằn báo đốm Thằn lằn báo đốm

Thằn lằn đuôi gai

Trang 35

Trong những đặc điểm sau, đặc điểm nào chỉ chung

Có cổ dài

Da khô, có vảy sừng bao bọc

Trang 36

Các cử động nào của thằn lằn tham gia vào hoạt

Chi trước và chi sau tác động vào đất.

c. Thân và đuôi cử động liên tục.

Thân và đuôi tì vào đất

Thân và đuôi tì vào đất, cử động uốn liên tục,

chi trước và chi sau tác động vào đất.

Trang 37

Trong những đặc điểm sau, đặc điểm nào không

Da khô, có vảy sừng bao bọc Thân dài, đuôi rất dài.

Trang 38

chính của ng ời Việt Nam

các phần phụ ?Gồm 8 ch cái: Cơ quan cảm giác của cáGồm 7 ch cái: d ng bi n thữ ữ ạ ế ỏi của ếch đồng

là chất x ơngGồm 5 ch cái: Da của ếch tiết chất nhầy để gảm khi bơiGồm 7 ch cái: Vào mùa đông thằn lằn th ờng có tập tính?ữữ

Trang 39

+ Trứng có vỏ dai, nhiều noãn hoàng, phát triển trực tiếp.

II Cấu tạo ngoài và di chuyển:

- Da khô có vảy sừng -> giúp giảm sự thoát hơi nước của cơ thể.

- Có cổ dài -> bắt mồi dễ dàng.

- Mắt có mi cử động, có nước mắt -> bảo vệ mắt.

- Màng nhỉ nằm trong một hốc nhỏ bên đầu -> Giúp bảo vệ màng

nhỉ, hướng âm thanh vào.

Trang 40

I Đời sống:

II Cấu tạo ngoài và di chuyển:

- Da khô có vảy sừng -> giúp giảm sự thoát hơi nước của cơ

thể.

- Có cổ dài -> bắt mồi dễ dàng.

- Mắt có mi cử động, có nước mắt -> bảo vệ mắt.

- Màng nhỉ nằm trong một hốc nhỏ bên đầu -> Giúp bảo vệ

màng nhỉ, hướng âm thanh vào.

- Thân dài, đuôi rất dài -> là động lực chính của sự di chuyển.

- Bàn chân có 5 ngón có vuốt -> tham gia di chuyển trên cạn.

2 Di chuyển:

- Di chuyển bằng 4 chi (còn yếu): Khi di chuyển, thân và đuôi tì

vào đất, cử động uốn thân phối hợp các chi, giúp cơ thể

tiến về trước (Cách di chuyển này gọi là bò sát đất).

Trang 41

Hướng dẫn về nhà

* Bài cũ: (HS làm vào giấy làm bài)

Câu 1 Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng đuôi dài thích nghi với đời sống ở cạn

Câu 2 Theo em, bò sát là bò như thế nào?

* Bài mới:

- Đọc thêm bài 39: Cấu tạo trong thằn lằn

- Đọc và tìm hiểu bài 40: Đa dạng và đặc điểm

chung của lớp Bò sát.

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	8,11 MB