Yêu cầu cần đạt * Kh¸i niÖm Tõ ®iÓm VH " VHDG còn gọi là Vchương bình dân hoặc Vchương truyền miệng; là những sáng tác NT ngôn từ của người LĐ, phát sinh từ thời công xã nguyên thuû, ph[r]
Trang 1Ngày soạn: 10/ 09/2007
Tiết theo PPCT: 05 - 06
Ký duyệt: Đọc - hiểu:
Khái quát văn học dân gian việt nam
A Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
1 Kiến thức:
- Nhận thức &'($ VHDG VN là bộ phận có vị trí và vai trò quan trọng tỏng lịch sử hình thành và phát triển của VHDT
gọn về các thể loại chính của VHDG VN
2 Kĩ năng:
- Biết vận dụng những tri thức trên để tìm hiểu và hệ thống hoá những tác phẩm sẽ học về bộ phận VH này
3 Thái độ:
B phương tiện thực hiện
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
- Tài liệu tham khảo
C CáCH THứC TIếN HàNH
gợi tìm, kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ:
Hỏi: Nền VHVN qua các thời kì lịch sử được chia làm mấy thời kì?Nêu những nét
đặc sắc truyền thống của VHVN?
ĐA: - VHVN &'($ chia làm 3 thời kì (TK X đến XIX; XX - 1945; 1945 - hết XX)
- Đặc sắc truyền thống:
+ Phong phú về thể loại, để lại nhiều tác phẩm có giá trị (Thơ, văn xuôi)
+ VHVN có sức sống dẻo dai và mãnh liệt.
Trang 22 Bài mới
I VHDG trong tiến trình
VHDT
Hãy kể tên một số tác phẩm
VHDG mà em biết?
Em hiểu thế nào là VHDG?
VHDG còn gọi là VH bình
dân hoặc VH truyền miệng;
Theo em cách gọi nào nói
lên được đặc trưng cơ bản
nhất của bộ phận VH này?
1.Văn học dân gian là VH
của quần chúng LĐ
( Gọi Hs đọc phần I )
VHDG ra đời từ khi nào?Tại
sao nói VHDG là VH của
quần chúng LĐ?
2 Văn học dân gian VN là
VH của nhiều DT
(Gọi Hs đọc SGK)
Dựa vào đâu để nói VHDG
* Khái niệm ( Từ điểm VH)
" VHDG còn gọi là Vchương bình dân hoặc
Vchương truyền miệng; là những sáng tác NT ngôn
từ của người LĐ, phát sinh từ thời công xã nguyên thuỷ, phát triển mạnh mẽ trong XH có giai cấp và tiếp tục phát triển trong XHXHCN Trong lịch sử sáng tạo NT của nhân loại nói chung và của mỗi
DT nói riêng, VHDG tồn tại song song với VH thành văn - VHV' "
- VHDG có nghĩa là VH Z&'($ -' truyền) trong dân - Dân là dân chúng, là ND - Tức là những tầng lớp tạo thành nền tảng của XH
-> VHDG là tiếng nói của đông đảo quần chúng LĐ trong XH
- VH bình dân đặc biệt nhấn mạnh đến tầng lớp
"thấp", chủ yếu trong XH có phân hoá giai cấp -> Văn học DG thuộc những thời kì có giai cấp
trọng hàng đầu của VHDG
=> Mỗi khái niệm trên đây đều có ý nghĩa của nó, nên không loại trừ lẫn nhau Song khái niệm "VHDG"
- VHDG ra đời từ thờ kì công xã nguyên thuỷ (tức là
XH $'6 có sự phân chia giai cấp, nên VHDG là của toàn XH) Nó phát triển mạnh mẽ trong các XH có giai cấp và tiếp tục phát triển cho đến ngày nay
- Trong suốt tiến trình phát triển của VHDT, VHDG
chúng LĐ đông đảo trong XH; là hình thức NT tập thể thể hiện ý thức cộng đồng của tầng lớp dân chúng
=> Gọi VHDG là VH của quần chúng LĐ
- VHDG là VH của nhiều DT, vì: Các DT trên đất riêng đóng góp cho sự phong phú, đa dạng của VHDG
Trang 3là VH của nhiều DT?
3 Một số giái trị cơ bản của
VHDG VN
Qua sự tiếp xúc với VHDG
VN emnhận thấy VHDG có
những giá trị cơ bản
nào?(giá trị nội dung và NT)
II Một số nét đặc trưng cơ
bản của VHDGVN
1 Tính truyền miệng và
tính tập thể của VHDG.
(Gọi HS đọc SGK)
a Tính truyền miệng của
VHDG
Tại sao VHDG lại có tính
truyền miệng?
+ 'W Kinh có ca dao, truyền thuyết, dân ca
+ 'W Tây Nguyên có sử thi "Đam Săn", "Xinh Nhã"
+ 'W Thái , Tày, H.Mông có truyện thơ
* Về nội dung: Phong phú, phản ánh nhiều mặt của
sống".( Tiếp nhận VHDG là tiếp nhận những "bài học dạy làm người" do chính cuộc sống cung cấp - Từ
thực tiến cuộc sống)
- Nó cung cấp những tri thức về tự nhiên và XH, góp
Ví dụ:
1 Chuồn chuồn bay thấp thì mưa Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm
2 Cơn mưa đằng Đông vừa trông vừa chạy, Cơn mưa đằng Nam vừa làm vừa chơi.
* Về NT: Bảo tồn và phát huy những truyền thống tốt
giữ gìn và phát huy ngôn ngữ NT của DT: Ngôn ngữ, hình thức thơ ca, xây dựng nhân vật
=> Tác động mạnh mẽ tới sự hình thành và phát triển của VHV'
bởi:
+ Khi có chữ viết, VH truyền miệng vẫn tiêpó tục phát triển (Một mặt vì ND đại đa không biết chữ, mặt
- nguyện vọng và sinh hoạt NTcủa ND -> Nhu cầu
Trang 4GV yêu cầu HS( hoặc GV)
ru
b Tính tập thể của VHDG
(Gọi Hs đọc phần 2)
Nói VHDG có tính tập thể,
tại sao vậy?
trực tiếp giữa các thành viên của cộng đồng -> Tạo phẩm VHDG)