Qua lêi kÓ cña nhµ v¨n, anh chÞ thµnh ý tưởng, dự kiến cốt truyện < có thể dự kiến häc tËp ®îc ®iÒu g× trong qu¸ tr×nh hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện phần mở đầu và kết thúc tru[r]
Trang 1Ngày soạn: 13/09/2009
Ngày giảng: 15/09/2009
Tiết 13.Làm văn
Lập dàn ý bài văn tự sự
A Mục tiêu bài học:
Giúp HS
- Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bài văn tự sự.
- Nắm () kết cấu và biết cách lập dàn ý bài văn tự sự.
- Nâng cao nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc lập dàn ý để có thói quen lập dàn ý (; khi viết 1 bài văn tự sự nói riêng, các bài văn khác nói chung.
B Phương pháp và phương tiện:
1 Phương pháp:
Quy nạp.
2 Phương tiện:
Sgk.Sgv NV10(T1) + Giáo án.
C Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
Không
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Cha ông ta I(0 nay từng răn dạy con cháu: " Uốn +(M bảy lần
(; khi nói" Nghĩa là phải suy nghĩ cho kĩ (; khi nói hay làm bất cứ 1 điều gì Làm 1 bài văn cũng vậy phải có dàn ý, có sự sắp xếp các ý, các sự kiện (R/ đối
hoàn chỉnh Để thấy rõ vai trò của dàn ý, chúng ta cùng tìm hiểu bài học "Lập dàn ý bài văn tự sự ".
Gọi 2 HS đọc đoạn trích
HS đọc
? Trong phần trích, nhà văn
Nguyên Ngọc nói về việc gì?
Hs trả lời
? Qua lời kể của nhà văn, anh (chị)
học tập được điều gì trong quá trình
hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện
để chuẩn bị lập dàn ý cho bài văn tự
sự?
Hs trả lời
I Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện
1 Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình suy nghĩ chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn "Rừng xà nu"
2 Qua lời kể của nhà văn, kinh nghiệm rút ra: + Để chuẩn bị viết một bài văn tự sự, cần hình thành ý (^/3 dự kiến cốt truyện < có thể dự kiến phần mở đầu và kết thúc truyện>; sau đó suy nghĩ, (^/ ()/ về các nhân vật theo những mối quan hệ nào đó và nêu những sự việc, chi tiết tiêu biểu, đặc sắc tạo nên cốt truyện
+ Tiếp theo là "(; lập dàn ý, gồm 3 phần: Mở
Trang 2Gọi HS đọc tình huống và yêu cầu
HS lập dàn ý cho 2 đề bài
( HS chia 2 nhóm thảo luận)
HS đọc và chia nhóm thảo luận và
cử 2 HS lập dàn ý theo Sgk trên
bảng.- Đặt nhan đề cho bài viết
- Lập dàn ý theo bố cục 3 phần
bài, thân bài,kết bài
II Lập dàn ý:
1
- Nhan đề:
+ Đề bài 1: Sau cái đêm ấy, ánh sáng
+ Đề bài 2: &/(Z đậy nắp hầm bem
Mở bài - Chị Dậu hớt hải chạy khỏi nhà tên
quan cụ theo (;/ làng mình trong
đêm tối
- Về tới nhà, trời đã khuya thấy 1 /(Z
lạ đang nói chuyện với chồng
- Vợ chồng gặp nhau mừng mừng tủi
tủi
- Chị Dậu chạy khỏi nhà quan cụ, trở về làng cùng chồng con tiếp tục làm ăn
- Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra Tuy làng Đông Xá bị
địch chiếm (/ hằng đêm vẫn xuất hiện một, hai cán bộ cách mạng hoạt động bí mật
Thân bài - &/(Z khách lạ là cán bộ Việt Minh
tìm đến hỏi thăm tình cảnh gia đình chị
- Từng "(; giảng giải cho vợ chồng
chị Dậu nghe vì sao dân mình khổ,
muốn hết khổ phải làm gì? Nhân dân
xung quanh vùng đã làm () gì, (
thế nào?
- &/(Z khách lạ thỉnh thoảng ghé
thăm gia đình anh Dậu, mang tin mới,
khuyến khích chị Dậu
- Chị Dậu đã vận động những /(Z
xung quanh
- Cuộc tổng khởi nghĩa tháng tám nổ
ra, khí thế cách mạng sôi sục, chị Dậu
dẫn đầu đoàn biểu tình lên huyện (;
chính quyền, phá kho thóc của Nhật
chia cho /(Z nghèo…
- Chị và gia đình khác () vận
động đi theo Cách mạng gia đình
có hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ
và chị Dậu trở thành 1 /(Z tận tình với cách mạng
- Quân Pháp càn quét, truy lùng cán
bộ gắt gao
- Không khí trong làng trở nên hết sức căng thẳng Nhiều /(Z vô cùng hoảng sợ và lo lắng Chị Dậu vẫn bình tĩnh (;/ dẫn cán bộ xuống hầm bí mật…
- Sau những đợt càn quét của địch,
() sự vận động của chị Dậu và các cán bộ, toàn bộ làng Đông Xá trở thành thành trì vững chắc cho cán bộ Cách mạng cùng nhân dân chuẩn bị khởi nghĩa
Kết bài - Chị Dậu và bà con xóm làng chuẩn bị
đến mừng ngày tổng khởi nghĩa
- Chị Dậu đón cái Tý trở về, gia đình
xum họp
- Cách mạng tháng 8 thành công Làng Đông Xá trở thành địa (R/
đi đầu trong việc đứng lên khởi nghiã - (; chính quyền
- Gia đình chị xum họp
? Qua việc lập dàn ý trên, hãy
cho biết để lập được dàn ý bài văn
tự sự ta cần làm những gì?
Hs trả lời.
2
+ B(; khi lập dàn ý, cần suy nghĩ để chọn
đề tài, xác đinh chủ đề của bài viết.
+ Từ đề tài, chủ đề, /(Z viết phải (^/
Trang 3Từ ý kiến của HS GV tóm tắt
yêu cầu HS đọc ghi nhớ.
Hs đọc.
Yêu cầu HS đọc đề tài GV gợi
ý cho HS làm việc theo cá nhân.
Gọi 2 em đứng dậy đọc bài của
mình.
()/ và phác ra những nét chính của cốt truyện Cốt truyện nên dựa vào "mô hình" cấu trúc truyền thống của tác phẩm tự sự: trình bày
- Khai đoạn - phát triển - đỉnh điểm - kết thúc + Tiếp đó, có thể phác ra 3 phần của 1 dàn ý.
Mở bài ( phần trình bày)
Thân bài (phần khai đoan, phát triển, đỉnh điểm)
Kết bài ( phần kết thúc) + Dựa vào dàn ý, cần suy nghĩ tìm các yếu tố cấu thành 1 bài văn (G sự việc xảy ra, tâm trạng của nhân vật, cảnh thiên nhiên …
* Ghi nhớ:
Sgk.46
III Luyện tập:
Bài tập 1:
a, Đề tài: Một HS vốn có bản chất tốt, (/
do một hoàn cảnh nào đó xô đẩy mà phạm sai lầm, sau đó đã kịp thời tỉnh ngộ và (R lên.
b, Lập dàn ý: Có thể xây dựng cốt truyện đảo
/() thời gian.
- Mở bài: Kể một sự việc đã từng sa ngã, sai lầm vì " những phút yếu mềm" của nhân vật.
- Thân bài: kể một số việc:
+ Nhân vật hồi (^/ về bản chất tốt đẹp của mình.
+ Nhân vật tự đấu tranh và () /(Z thân, thầy, bạn bè giúp đỡ, dần dần tỉnh ngộ … + Một sự việc về sự (R lên của nhân vật.
- Kết bài:
Suy ngẫm, rồi rút ra bài học triết lí … có thể () lời Lê-nin để kết thúc câu chuyện: "Tôi không sợ khó, không sợ khổ … vẻ vang nhất".
4 Củng cố - Nhận xét:
- Hệ thống nội dung: Theo yêu cầu bài học.
- Nhận xét chung.
5 Dặn dò:
Học bài: Làm bài tập (2) Soạn bài "Uy-lít-xơ trở về"