MUÏC TIEÂU: Kiến thức: – Biết các bước cơ bản khi tiến hành giải toán trên máy tính: xác định bài toán, xây dựng và lựa chọn thuật toán, lựa chọn cấu trúc dữ liệu, viết chương trình, hiệ[r]
Trang 1I MỤC TIÊU:
Kiến thức:
– Biết các bước cơ bản khi tiến hành giải toán trên máy tính: xác định bài toán, xây
dựng và lựa chọn thuật toán, lựa chọn cấu trúc dữ liệu, viết chương trình, hiệu chỉnh,
đưa ra kết quả và hướng dẫn sử dụng
Kĩ năng:
– Nắm được nội dung cụ thể các bước cần thực hiện khi giải một bài toán trên máy
tính
Thái độ:
– Rèn luyện tính khoa học khi làm một việc nào đó: lập kế hoạch, làm theo kế
hoạch
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: – Soạn giáo án trước ở nhà
- Bảng vẽ sơ đồ khối của thuật toán tìm UCLN
– Tổ chức hoạt động nhóm
Học sinh: Sách giáo khoa, vở ghi Đọc bài trước.
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
– Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
– Kiểm tra bài cũ: (3’)
H Làm thế nào máy tính có thể hiểu và thực hiện được một chương trình
được viết theo một ngôn ngữ nào đó?
Đ Nhờ có chương trình dịch.
– Giảng bài mới:
Nội dung Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Các bước giải bài toán:
Bước 1: Xác định bài toán
Bước 2: Lựa chọn hoặc
thiết kế thuật
toán
Bước 3: Viết chương
trình
Bước 4: Hiệu chỉnh CT
Bước 5: Viết tài liệu.
I Xác định bài toán:
Xác định phần Input và
Output của bài toán và
mối quan hệ giữa chúng
Từ đó xác định ngôn ngữ
Đặt vấn đề: MT là công cụ hỗ trợ
con người rất nhiều trong cuộc sống, nhưng để cho máy thực hiện giải bài toán thì ta phải đưa lời giải bài toán đó vào máy dưới dạng các lệnh Vậy các bước để giải một bài toán là gì?
GV có thể lấy một bài toán thực tế (hoặc toán học) để phân tích
* Xác định bài toán tức là cần phải
xác định cái gì?
Chia các nhóm thảo luận và gọi đại diện các nhóm trả lời
* Hãy nhắc lại thuật toán là gì?
Lắng nghe
Học sinh tham khảo SGK và trả lời
Đại diệân các nhóm trả lời + Xác định input và output
Trang 2liệu một cách thích hợp.
II Lựa chọn và thiết kế
thuật toán
a) Lựa chọn thuật toán:
Mỗi thuật toán chỉ giải 1
bài toán, song một bài
toán có thể có nhiều thuật
toán để giải Vậy ta phải
chọn thuật toán phù hợp
nhất trong những thuật
toán đưa ra
b) Diễn tả thuật toán:
Ta có thể diễn tả thuật
toán bằng cách liệt kê
hoặc bằng sơ đồ khối
Ví dụ: Tìm UCLN (M, N)
* Xác định bài toán.
Input: M, N nguyên
dương
Output: UCLN(M,N)
* Ý tưởng: Sử dụng t/c đã
biết;
* Thuật toán:
B1: Nhập M, N;
B2: Nếu M = N thì UCLN
= M; chuyển đến B5;
B3: Nếu M > N
thì M = M – N, quay lại
B2
B4: Nếu M<N thì
N = N – M, quay lại B2;
B5: Đưa ra kết quả UCLN
rồi kết thúc
* Với một bài toán có thể có bao
nhiêu thuật toán để giải? Ví dụ:
Xét bài toán "Tìm UCLN của 2 số nguyên dương"
Thuật toán tối ưu: Là thuật toán có các tiêu chí sau : dễ hiểu, trình bày dễ nhìn, thời gian chạy nhanh, tốn ít bộ nhớ.
GV hướng dẫn HS thực hiện từng bước
A Xác định bài toán?
B Nhắc lại t/c của ƯCLN?
Cho một nhóm lên bảng viết thuật toán bằng cách liệt kê
GV mô tả thuật toán bằng sơ đồ khối
HS trả lời
Đ Có thể có nhiều thuật toán
để giải một bài toán
Tìm UCLN có nhiều thuật toán
+ dùng hiệu của 2 số + dùng thương của 2 số
Đ.
Input: M, N nguyên dương Output: UCLN(M,N)
Đ
( , )
ƯCLN M N ƯCLN M N M nếuM N
ƯCLN M N N nếuM N
Các nhóm thảo luận rồi đưa
ra câu trả lời
III Viết chương trình:
Viết chương trình là
tổng hợp việc lựa chọn
cách tổ chức dữ liệu và sử
dụng ngôn ngữ lập trình
để diễn đạt đúng thuật
Đặt vấn đề: Ta đã có được thuật
toán của bài toán, công việc tiếp theo là phải chuyển đổi thuật toán đó sang chương trình
* Hãy nêu các ngôn ngữ lập trình
Trang 3 Khi viết chương trình
cần chọn ngôn ngữ thích
hợp với thuật toán Viết
chương trình trong ngôn
ngữ nào thì phải tuân theo
qui định ngữ pháp của
ngôn ngữ đó
IV Hiệu chỉnh:
Sau khi viết xong chương
trình cần phải thử chương
trình bằng một số bộ Input
đặc trưng Trong quá trình
thử này nếu phát hiện sai
sót thì phải sửa lại chương
trình Quá trình này gọi là
hiệu chỉnh
V Viết tài liệu:
Viết mô tả chi tiết bài
toán, thuật toán, chương
trình và hướng dẫn sử
dụng …
Chú ý: Các bước trên có
thể lặp đi lặp lại nhiều lần
cho đến khi ta cho rằng
chương trình đã làm việc
đúng đắn và hiệu quả.
mà em biết?
GV hướng dẫn HS kiểm thử thông qua việc mô phỏng thuật toán trên
Cho một nhóm mô phỏng thuật toán, một nhóm tìm theo cách đã học, rồi đối chiếu kết quả
Tìm UCLN(25,35), UCLN(17,5)
Sau khi viết chương trình đã hoàn thiện công việc còn lại là viết tài liệu mô tả thuật toán, chương trình và hướng dẫn sử dụng chương trình
Đ Pascal, C, …
UCLN(25,35) = 5 UCLN(17,5) = 1
Nhấn mạnh các bước giải bài toán trên máy tính, cách lựa chọn thuật toán và viết chương trình
4 BÀI TẬP VỀ NHÀ:
– Bài 1, 2, 3 sách giáo khoa
– Đọc trước bài “ Giải bài toán trên máy tính”
IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: