- Cuộc kháng chiến thắng lợi còn nhờ sự phối hợp chiến đấu, đoàn kết giúp đỡ nhau trong quá trình đấu tranh chống kẻ thù chung của ba dân tộc Đông Dương; sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ [r]
Trang 1NỘI DUNG TỰ ÔN TẬP MÔN SỬ 12
T HỜI GIAN TỰ NGHIÊN CỨU VÀ HOÀN THÀNH BÀI:
MIỀN BẮC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ KINH TẾ - XÃ HỘI,
MIỀN NAM ĐẤU TRANH CHỐNG CHẾ ĐỘ MĨ - DIỆM,
GÌN GIỮ HOÀ BÌNH ( 1954 – 1960 ) NỘI DUNG CHÍNH:
1 Tình hình và nhiệm vụ cách mạng nước ta sau hiệp định Giơnevơ 1954 vềĐông Dương
2 Miền Bắc hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, cải tạo quan hệ
Câu 1 Khái quát đặc điểm, tình hình nước ta sau hiệp định Giơnevơ
1954 về Đông Dương ? Do đâu dẫn tới đặc điểm tình hình đó?
Hiệp định Giơnevơ 1954 về Đông Dương được kí kết đã chấm dứt cuộc chiến
tranh xâm lược Việt Nam, Lào , Campuchia của thực dân Pháp có đế quốc Mỹgiúp sức
* Về phía ta: Ngày 10 – 10- 1954, quân ta tiến vào tiếp quản Hà Nội trong
không khí cách mạng tưng bừng của ngày hội giải phóng Ngày 1 -1 – 1955,Trung ương Đảng, chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh ra mắt nhân dân Thủ đô.Toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi Hải Phòng ngày 13 – 5- 1955, rút khỏi đảoCát Bà ngày 16 – 5- 1955 Miền Bắc nước ta hoàn toàn giải phóng
* Về phía Pháp: Giữa tháng 5 – 1956, Pháp rút hết quân khỏi miền Nam khi
chưa thực hiện hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất hai miền Nam - Bắc ViệtNamtheo điều khoản của hiệp định Giơnevơ
* Về phía Mĩ: Ngay sau khi Hiệp định Giơnevơ, Mỹ liền thay thế thực dân
Pháp dựng lên chính quyền Ngô Đình Diệm ở Miền Nam, thực hiện âm mưuchia cắt nước ta, biến Miền Nam thành thựôc địa kiểu mới và căn cứ quân sựcủa Mỹ ở Đông Dương và Đông Nam Á
Trang 2Như vậy sau năm 1954 đặc điểm nổi bật nhất là đất nước ta tạm thời bịchia cắt làm 2 miền với 2 chế độ chính trị khác nhau: Miền Bắc đã hoàn toànđược giải phóng, miền Nam vẫn dưới ách thống trị của Mỹ- Diệm.
Đặc điểm tình hình nêu trên của nước ta là do âm mưu của đế quốc Mỹ
và tay sai của Mỹ là chính quyền Diệm muốn chống phá sự nghiệp cách mạngnước ta, muốn xâm lược và biến nước ta thành thuuộc địa kiểu mới và căn cứquân sự của chúng
Câu 2: Nhiệm vụ cách mạng nước ta sau năm 1954? Vị trí và vai trò của
cách mạng từng miền?Mối quan hệ của các mạng hai miền?
* Nhiệm vụ:
Xuất phát từ đặc điểm tình hình nước ta bị chia cắt làm 2 miền với 2 chế
độ chính trị khác nhau Đảng ta đã xác định: sự nghiệp cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân trên cả nước chưa hoàn thành; nhân dân vừa phải hàn gắn vếtthương chiến tranh, khôi phục kinh tế ở miền Bắc, đưa miền Bắc tiến lên chủnghĩa xã hội, vừa phải tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ởmiền Nam, thực hiệnu hoà bình, thống nhất nước nhà.Nhiệm vụ chung của cáchmạng 2 miền là chống Mỹ để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
*Vị trí của cách mạng từng miền:
Miền Bắc: đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Miền Bắc sẽ là hậu phươngchi viện sức người sức của cho miền Nam chống Mỹ
Miền Nam : tiếp tục làm cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, chống Mỹ
và tay sai để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
*Vai trò của cách mạng 2 miền:
Miền Bắc là hậu phương giữ vai trò quyết định nhất trong cuộc khángchiến chống Mỹ Miền Nam là tiền tuyến giữ vai trò quyết định trực tiếp đối vớithắng lợi chung của kháng chiến chống Mỹ
*Mối quan hệ : Cách mạng 2 miền có mối quan hệ gắn bó khăng khít,
tác động qua lại và hỗ trợ nhau Thắng lợi ở miền Nam góp phần bảo vệ miềnBắc và thắng lợi ở miền Bắc góp phần chi viện giúp miền Nam thắng Mỹ
Câu 3: Những thành tựu của miền Bắc trong thời kỳ từ 1954 đến 1960? (hỏi dạng khác: Nêu thành tựu của miền Bắc trong hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế cải tạo quan hệ sản xuất (1954 – 1960 )
a Hoàn thành cải cách ruộng đất, khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh ( 1954 – 1957 )
* Hoàn thành cải cách ruộng đất
- Căn cứ hoàn cảnh thực tế miền Bắc và nhằm đáp ứng yêu cầu về quyền lợikinh tế, chính trị của nông dân, củng cố khối liên minh công nông, mở rộng mặttrận dân tộc thống nhất, Đảng và Chính phủ quyết định “ Đẩy mạnh phát độngquần chúng thực hiện cải cách ruộng đất )
- Thực hiện chủ trương của Trung ương, trong hơn hai năm ( 1954 – 1956 ),miền Bắc đã tiến hành đợt 6 giảm tô và tiếp 4 đợt cải cách ruộng đất còn lại ( từđợt 2 đến đợt 5 ) ở 3.314 xã thuộc 22 tỉnh đồng bằng và trung du
Trang 3=> Qua 5 đợt cải cách ruộng đất, chúng ta đã tịch thu, trưng thu, trưng mua
khoảng 81 vạn hecta ruộng đất, 10 vạn trâu bò, 1.8 triệu nông cụ từ tay giai cấpđịa chủ đem chia cho trên 2 triệu hộ nông dân Giai cấp địa chủ đã căn bản bịxoá bỏ, nông dân đã làm chủ nông thôn, nguyện vọng lâu đời của nông dân là “người cày có ruộng” đã được thực hiện
- Tuy vậy, trong cải cách ruộng đất, chúng ta phạm một số sai lầm nghiêmtrọng như : Đấu tố cả những người thuộc tầng lớp trên có công với cách mạng,quy nhầm một số nông dân, cán bộ, đảng viên… thành địa chủ Sai lầm còn thểhiện trong phương pháp đấu tố tràn lan, thô bạo
- Tháng 9 – 1956, Hội nghị lần thứu 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng
( khoá 11 ) đã đề ra chủ trương kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộngđất Công tác sửa sai những sai lầm được tiến hành trong cả năm 1957 Nhờ đó,hậu quả của sai lầm đã được khắc phục Sau cải cách ruộng đất, bộ mặt củanông thôn miền Bắc có nhiều thay đổi Khối liên minh công nông được củng cố
* Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh
Tại Kì họp thứ 4, Quốc hội khoá 1 ( tháng 3 – 1955 ) đã ra nghị quyết củng
cố miền Bắc bằng cách “ ra sức khôi phục và phát triển kinh tế, văn hoá”
- Trong nông nghiệp, nông dân hăng hái khai khẩn ruộng đất bỏ hoang, bảođảm cày cấy hết ruộng đất vắng chủ, tăng thêm đàn trâu bò, sắm thêm nông cụ
Hệ thống đê điều dài hơn 3.000 km được tu bổ Nhiều đập nước như đập BáiThượng ( Thanh Hoá), Đô Lương ( Nghệ An), Thác Huống ( Thái Nguyên ) đãđược sửa chữa Nhiều công trình thuỷ nông mới được xây dựng, có tác dụng mởrộng diện tích tưới và tiêu nước
- Trong công nghiệp, chúng ta đã nhanh chóng khôi phục và mở rộng hầu hếtcác cơ sở công nghiêp, các nhà máy, xí nghiệp quan trọng như mỏ than HònGai, dệt Nam Định,…; xây dựng thêm nhà máy mới như cơ khí Hà Nội, diêmThống Nhất, …
=> Đến cuối năm 1957, miền Bắc có tất cả 97 nhà máy, xí nghiệp lớn do nhànước quản lý Ngành thủ công nghiệp đã cung cấp gần 59 % số hàng hoá tiêudùng trong nước, giải quyết phần nào việc làm cho người lao động
- Trong thương nghiệp, hệ thống mậu dịch quốc doanh và hợp tác xã mua bánđược mở rộng, đã cung cấp ngày càng nhiều mặt hàng cho nhân dân Đến cuốinăm 1957, miền Bắc đã đặt quan hệ buôn bán với 27 nước
- Giao thông vận tải được chú trọng, khôi phục gần 700 km đường sắt, sửachữa và làm mới hàng nghìn km đường ôtô, xây dựng và mở rộng thêm một sốcảng như cảng Hải Phòng, Cẩm Phả, Bến Thuỷ; đường hàng không dân dụngquốc tế được khai thông
- Văn hoá giáo dục y tế dược đâỷ mạnh Nền giáo dục được phát triển theohưỡng xã hội chủ nghĩa Hệ thống giáo dục phổ thông theo chương trình 10 năm
đã được khẳng định; giáo dục đại học được chú ý phát triển
Hệ thống y tế chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân được nhà nước quan tâm xâydựng Nếp sống lành mạnh, giữ gìn vệ sinh được vận động thực hiện ở khắp mọinơi
Trang 4Trong giai đoạn này, chính quyền và quân đội được củng cố, khả năng phòngthủ đất nước được tăng cường, quan hệ ngoạ giao được mở rộng Mặt trận Tổquốc được thành lập tháng 9-1955 đã tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân xâydựng đất nước.
b Cải tạo quan hệ sản xuất, bước đầu phát triển kinh tế-xã hội 1960).
Trong 3 năm tiếp theo (1958-1960), miền Bắc lấy cải tạo xã hội chủ nghĩa
làm trọng tâm: Cải tạo đối với nông nghiêp, thủ công nghiệp, thương nghiệpnhỏ, công thương nghiệp tư bản tư doanh trong đó khâu chính là hợp tác hoánông nghiệp Chủ trương này được cụ thể hoá trong kế hoạch 3 năm cải tạo vàbước đầu phát triển kinh tế văn hoá (1958-1960), do quốc hội khoá 1 kỳ họp thứ
8 thông qua tháng 4-1958
- Thực hiện chủ trương trên, khắp nơi sôi nổi thi đua xây dựng hợp tác xã.Cuộc vận động hợp tác hoá nông nghiệp được tiến hành theo nguyên tắc tựnguyện, cùng có lợi và quản lý dân chủ; Đến cuối năm 1960, công cuộc hợp táchoá nông nghiệp đã căn bản hoàn thành – trên 85 % hộ nông dân vào hợp tác xãvới 70 % diện tích canh tác
- Đối với tư sản dân tộc, Đảng và Nhà nước chủ trương cải tạo bằng phươngpháp hoà bình, sử dụng mặt tích cực của tư sản dân tộc, đưa họ vào làm ăn tậpthể dưới hình thức công tư hợp doanh Đến cuối 1960, có hơn 95 % hộ tư sảnvào công tư hợp doanh
- Đối với lực lượng tiểu thương, tiểu chủ, thợ thủ công, Nhà nước chủ trươngđưa họ vào con đường làm ăn tập thể trong các hợp tác xã thủ công nghiệp, hợptác xã mua bán Đến cuối năm 1960, có hơn 87% số hộ thủ công và 45% ngườibuôn bán nhỏ vào hợp tác xã
- Đồng thời với nhiệm vụ cải tạo xã hội chủ nghĩa, công nghiệp quốc doanhđược ưu tiên đầu tư xây dựng Đến cuối 1960, miền Bắc có 172 xí nghiệp lớn
do Trung ương quản lý, trên 500 xí nghiệp do địa phương quản lý
- Những tiến bộ về kinh tế đã thúc đẩy sự nghiệp văn hoá giáo dục phát triển => Những thành tựu đạt được trong thời gian thực hiện kế hoạch 3 năm cùngvới những thay đổi của miền Bắc sau 2 kế hoạch 3 năm ( 1954 – 1960 ) đượcphản ánh tập trung trong bản Hiến pháp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà,
do Quốc hội khoá 1, kì họp thứ 11, thông qua ngày 31 – 12 – 1959 Hiến phápcòn thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân Việt Nam quyết tâm đưa miền
Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất nước nhà
Câu 4 Khái quát phong trào của nhân dân Miền Nam trong đấu tranh chống chế độ Mỹ - Diệm, giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng, tiến tới
Trang 5của nhân dân Đông Dương, Trung ương Đảng đề ra cho cách mạng miền Namnhiệm vụ chuyển cuộc đấu tranh vũ trang chống Pháp sang đấu tranh chính trịchống Mỹ - Diệm, đòi chúng thi hành hiệp định Giơnevơ năm 1954 về ĐôngDương, giữ gìn và phát triển lực lượng cách mạng.
- Tháng 11 – 1954, Mỹ - Diệm tiến hành khủng bố, đàn áp, lùng bắt các nhàlãnh đạo phong trào Nhưng phong trào đấu tranh vì mục tiêu hoà bình cảu cáctầng lớp nhân dân tiếp tục dâng cao, lan rộng, lôi cuốn hàng triệu người thamgia, gồm tất cả các tầng lớp nhân dân, các đảng phái, các dân tộc ít người…hình thành nên mặt trận chống Mỹ - Diệm
- Mục tiêu phong trào đựoc mở rộng, hình thức đấu tranh có những thay đổicho phù hợp với tình hình mới Đấu tranh vừa đòi Mỹ - Diệm thi hành hiệp địnhGiơnevơ, đòi hiệp thương tổng tuyển cử tự do thống nhất đất nước, chống cáigọi là “ trưng cầu dân ý”, “ bầu cử quốc hội” … của Diệm, vừa chống Mỹ -Diệm khủng bố, đàn áp, chống chiến dịch “ tố cộng”, “ diệt cộng “ của chúng,đòi các quyền tự do, dân sinh, dân chủ Đấu tranh giữ gìn kết hợp với phát triểnlực lượng cách mạng Hình thức đấu tranh từ đấu trannh chính trị, hoà bình sangđấu tranh vũ trang tự vệ, rồi dùng bạo lực cách mạng
b Phong trào “ Đồng Khởi” ( 1959 -1960).
* Nguyên nhân:
- Trong những năm 1957 – 1959, cách mạng miền Nam gặp muôn vàn khókhăn Ngô Đình Diệm ban hành đạo luật đặt cộng sản ngoài vòng pháp luật.Luật 10/59 ( đề ra tháng 5 – 1959 ) cho phép thẳng tay giết hại bất cứ người yêunước nào, bất cứ ai có biểu hiện chống lại chúng, làm cho hàng chục vạn cán
bộ, đảng viên bị giết hại, hàng chục vạn đồng bào yêu nước bị tù đày Cuộc đấutranh của nhân dân ta ở miền Nam đòi hỏi có một biện pháp quyết liệt để đưacách mạng vượt qua khó khăn, thử thách
- Tháng 1 -1959, Hội nghị lần thứ 15 Ban chấp hành Trung ương Đảng quyếtđịnh để nhân dân miền Nam sử dụng bạo lực cácg mạng đánh đổ chính quyền
Mỹ - Diệm và nhấn mạnh: Ngoài con đường dùng bạo lực cách mạng, nhân dânmiền Nam không có con đường nào khác Phương hướng cơ bản của cách mạngmiền Nam là “ dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợpvới lực lượng vũ trang để đánh đổ ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thiếtlập chính quyền cách mạng của nhân dân”
* Diễn biến:
Phong trào nổi dậy từ chỗ lẻ tẻ ở từng địa phương, như cuộic nổi dậy ở VĩnhThạnh ( Bình Định), Bác Ái ( Ninh Thuận) tháng 2 – 1959, ở Trà Bồng ( QuảngNgãi) tháng 8 – 1959, lan ra khắp miền Nam thành cao trào cách mạng, tiêubiểu với cuộc “ Đồng Khởi” ở Bến Tre
Tại Bến Tre, ngày 17 – 1- 1960, cuộc “Đồng Khởi” nổ ra ở 3 xã điểm làĐịnh Thuỷ, Bình Khánh và Phước Hiệp thuộc huyện Mỏ Cày, rồi nhanh chónglan ra toàn huyện và các huyện Giồng Trôm, Thạnh Phú, Ba Tri, Châu Thành,Bình Đại
Trang 6Hoà nhịp với cuộc “Đồng Khởi” ở Bến Tre, nhân dân các tỉnh Tây Ninh, MỹTho, Trà Vinh, Bạc Liêu, Rạch Giá, Cà Mau, Châu Đốc, Kiến Phong, KiếnTường…đồng loạt nổi dậy làm chủ 2/3 xã ấp.
=> Kết quả: Cuối năm 1960, tại NBộ, CM đã làm chủ 600/1298 xã, Ở trungtrung bộ, CM làm chủ 904/3829 thôn và ở Tây Nguyên có tới 3200/5721 thônđược giải phóng
* Ý nghĩa:
- Thắng lợi phong trào “ Đồng Khởi” mở ra vùng giải phóng rộng lớn, liênhoàn, dẫn đến sự ra đời của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Namngày 20 -12- 1960 do luật sư Nguyễn Hữu Thọ làm chủ tịch Mặt trận chủtrương đoàn kết tất cả các tầng lớp nhân dân, các giai cấp, các dân tộc, các tôngiáo và nhân sĩ yêu nước, đánh đổ ách thống trị của đế quốc Mỹ và tập đoànNgô Đình Diệm
- Đồng khởi đã giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân kiểu mới của Mĩ ở
MN, đồng thời làm lung lay tận gốc chíng quyền tay sai Ngô Đình Diệm
- Phong trào “ Đồng Khởi” thắng lợi đánh dấu bước ngoặt của cách mạng miềnNam, chuyển cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, chấm dứtthời kì ổn định tạm thời của chế độ thực dân mới cuả Mỹ ở miền Nam
Câu 5: Sự kiện nào đánh dấu cách mạng miền Nam chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công? Trình bày về sự kiện đấu tranh đó?
Sự kiện đánh dấu cách mạng miền Nam chuyển từ thế giữ gìn
lực lượng sang thế tiến công là phong trào Đồng Khởi ( 1960).
1959- Trình bày về sự kiện Đồng Khởi
* Nguyên nhân:
- Trong những năm 1957 – 1959, cách mạng miền Nam gặp muôn vàn khókhăn Ngô Đình Diệm ban hành đạo luật đặt cộng sản ngoài vòng pháp luật.Luật 10/59 ( đề ra tháng 5 – 1959 ) cho phép thẳng tay giết hại bất cứ người yêunước nào, bất cứ ai có biểu hiện chống lại chúng, làm cho hàng chục vạn cán
bộ, đảng viên bị giết hại, hàng chục vạn đồng bào yêu nước bị tù đày Cuộc đấutranh của nhân dân ta ở miền Nam đòi hỏi có một biện pháp quyết liệt để đưacách mạng vượt qua khó khăn, thử thách
- Tháng 1 -1959, Hội nghị lần thứ 15 Ban chấp hành Trung ương Đảng quyếtđịnh để nhân dân miền Nam sử dụng bạo lực cácg mạng đánh đổ chính quyền
Mỹ - Diệm và nhấn mạnh: Ngoài con đường dùng bạo lực cách mạng, nhân dânmiền Nam không có con đường nào khác Phương hướng cơ bản của cách mạngmiền Nam là “ dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợpvới lực lượng vũ trang để đánh đổ ách thống trị của đế quốc và phong kiến, thiếtlập chính quyền cách mạng của nhân dân”
* Diễn biến:
Trang 7Phong trào nổi dậy từ chỗ lẻ tẻ ở từng địa phương, như cuộic nổi dậy ở VĩnhThạnh ( Bình Định), Bác Ái ( Ninh Thuận) tháng 2 – 1959, ở Trà Bồng ( QuảngNgãi) tháng 8 – 1959, lan ra khắp miền Nam thành cao trào cách mạng, tiêubiểu với cuộc “ Đồng Khởi” ở Bến Tre.
Tại Bến Tre, ngày 17 – 1- 1960, cuộc “Đồng Khởi” nổ ra ở 3 xã điểm làĐịnh Thuỷ, Bình Khánh và Phước Hiệp thuộc huyện Mỏ Cày, rồi nhanh chónglan ra toàn huyện và các huyện Giồng Trôm, Thạnh Phú, Ba Tri, Châu Thành,Bình Đại
Hoà nhịp với cuộc “Đồng Khởi” ở Bến Tre, nhân dân các tỉnh Tây Ninh, MỹTho, Trà Vinh, Bạc Liêu, Rạch Giá, Cà Mau, Châu Đốc, Kiến Phong, KiếnTường…đồng loạt nổi dậy làm chủ 2/3 xã ấp
=> Kết quả: Cuối năm 1960, tại NBộ, CM đã làm chủ 600/1298 xã, Ở trungtrung bộ, CM làm chủ 904/3829 thôn và ở Tây Nguyên có tới 3200/5721 thônđược giải phóng
* Ý nghĩa:
- Thắng lợi phong trào “ Đồng Khởi” mở ra vùng giải phóng rộng lớn, liênhoàn, dẫn đến sự ra đời của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Namngày 20 -12- 1960 do luật sư Nguyễn Hữu Thọ làm chủ tịch Mặt trận chủtrương đoàn kết tất cả các tầng lớp nhân dân, các giai cấp, các dân tộc, các tôngiáo và nhân sĩ yêu nước, đánh đổ ách thống trị của đế quốc Mỹ và tập đoànNgô Đình Diệm
- Đồng khởi đã giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân kiểu mới của Mĩ ở
MN, đồng thời làm lung lay tận gốc chíng quyền tay sai Ngô Đình Diệm
- Phong trào “ Đồng Khởi” thắng lợi đánh dấu bước ngoặt của cách mạng miềnNam, chuyển cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, chấm dứtthời kì ổn định tạm thời của chế độ thực dân mới cuả Mỹ ở miền Nam
Thời kỳ 1961- 1965 XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC, CHIẾN ĐẤU CHỐNG CÁC CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH CỦA
ĐẾ QUỐC MĨ Ở MIỀN NAM ( 1961 – 1968 ) NỘI DUNG CHÍNH:
1 Miền Bắc xây dựng bước đầu cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội( 1961 – 1965)
2 Miền Nam chiến đấu chống chiến lược “ Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc
Mỹ ( 1961 – 1965 )
1 Miền Bắc xây dựng bước đầu cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội ( 1961 – 1965)
Câu 6: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng ( 9 –
1960 )diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử nào? Nội dung và ý nghĩa của sự kiện đó?
* Hoàn cảnh:
Trang 8- Về phia Mĩ - Diệm: Chính quyền Mĩ - Diệm đã chấm dứt thời kì ổn định tạmthời, bọ đánh bại trong chiến lược chiến tranh đơn phương bởi phong trào ĐồngKhởi của nhân dân miền Nam
- Về phía ta: Ở MBắc đã đạt được nhiều thành tựu trong công cuộc cải cáchruộng đất, khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh Từ năm 1958 –
1960, công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa và bước đầu phát triển kinh tế thuđược nhiều thắng lợi Ở MNam, sau phong trào Đồng Khởi, cách mạng đãchuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công
=> Trong hoàn cảnh đó, Đại hội lần thứ III của Đảng được triệu tập từ ngày 5đến ngày 10 tháng 9-1960 ở Hà Nội Tham dự Đại hội có 525 đại biểu chínhthức và 51 đại biểu dự khuyết, thay mặt cho hơn 50 vạn đảng viên trong cảnước
bó và tác động lẫn nhau nhằm hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhândân trong cả nước, thực hiện hoà bình thống nhất đất nước ( Đối với miền Bắc,Đại hội khẳng định đưa miền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủnghĩa xã hội )
- Đại hội thông qua Báo cáo chính trị, Báo cáo sửa đổi điều lệ Đảng và thôngqua kế hoạch nhà nước 5 năm lần thứ nhất (1961-1965) nhằm xây dựng bướcđầu cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, thực hiện một bước côngnghiệp hoá xã hội chủ nghĩa Đại hội bầu Ban chấp hành Trung ương mới củaĐảng, bầu Bộ Chính trị Hồ Chí Minh được bầu lại làm Chủ tịch Đảng, Lê Duẩnđược bầu giữ chức Bí thư thứ nhất của Đảng
* Ý nghĩa: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ ba của Đảng là “ nguồn ánh sáng
mới, lực lượng mới cho toàn Đảng và toàn dân ta xây dựng thắng lợi chủ nghĩa
xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thực hiện hoà bình thống nhất nước nhà”
Câu 7: Những thành tựu cơ bản mà miền Bắc đã đạt được qua kế hoạch nhà nước 5 năm ( 1961-1965)
- Nhiệm vụ cơ bản của kế hoạch 5 năm: Ra sức phát triển công nghiệp vànông nghiệp, tiếp tục công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa, củng cố và tăng cườngthành phần kinh tế quốc doanh, cải thiện một bước đời sống vật chất và văn hoácủa nhân dân lao động, củng cố quốc phòng, tăng cường trật tự và an ninh xãhội
- Trong tất cả các ngành, các giới đều dấy lên phong trào thi đua yêu nước sôinổi: nông nghiệp có “ Đại phong”, công nghiệp có : “ Duyên Hải”, thủ côngnghiệp có: “ Thành Công”, quân đội có : “ Ba Nhất”, giáo dục có “ Hai Tốt”…
- Thành tựu:
Trang 9+ Ngành công nghiệp được ưu tiên đầu tư xây dựng Với sự giúp đỡ của Liên
Xô, Trung Quốc và các nước XHCN từ năm 1961-1964 vốn đầu tư xây dựng cơbản cho công nghiệp là 48%, trong đó công nghiệp nặng chiếm gần 80% Giá trịsản lượng ngành công nghiệp nặng năm 1965 tăng 3 lần so với năm 1960
+ Trong nông nghiệp sau khi đưa đại bộ phận nông dân vào các hợp tác xã, từnăm 1961 các địa phương thực hiện chủ trương xây dựng hợp tác xã sản xuấtnông nghiệp bậc cao Nông dân bước đầu áp dụng khoa học kỹ thuật vào sảnxuất nông nghiệp Hệ thống thuỷ nông phát triển, trong đó có công trình Bắc-Hưng- Hải Nhiều hợp tác xã đạt và vượt năng suất 5 tấn thóc trên 1 hecta gieotrồng
+ Thương nghiệp quốc doanh được nhà nước ưu tiên phát triển nên đã chiếmlĩnh thị trường, góp phần phát triển kinh tế, củng cố quan hệ sản xuất mới, ổnđịnh và cải thiện đời sống nhân dân
+ Hệ thống giáo dục từ phổ thông đến đại học phát triển nhanh Hệ thống y tế,chăm lo sức khoẻ được đầu tư phát triển, xây dựng khoảng 6000 cơ sở
- Miền Bắc còn làm nghĩa vụ chi viện cho tiền tuyến miền Nam Trong 5 nămmột khối lượng lớn vũ khí, đạn dược, thuốc men… đựoc chuyển vào chiếntrường Ngày càng có nhiều đơn vị vũ trang, cán bộ quân sự và cán bộ cácngành được đưa vào miền Nam tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu và xâydựng vùng giải phóng
=> Những thành tựu đạt được trong việc thực hiện kế hoạch 5 năm 1965) và nói chung trong 10 năm (1954-1964) đã làm thay đổi bộ mặt xã hộimiền Bắc Tại Hội nghị chính trị đặc biệt tháng 3- 1964, Chủ tịch Hồ Chí Minhnói:” trong 10 năm qua, miền Bắc nước ta đã tiếm những bước dài chưa từngthấy trong lịch sử dân tộc Đất nươc, xã hội và con người đều đổi mới”
Kế hoạch nhà nước 5 năm 1961-1965 đang thực hiện có kết quả, thì ngày
7-2-1965, đế quốc Mỹ chính thức mở rộng chiến tranh bằng không quân và hải quânđánh phá miền Bắc Miền Bắc phải chuyển hướng xây dựng và phát triển kinh
tế cho phù hợp với điều kiện chiến tranh
Câu 8:Vì sao Mỹ đề ra ở Miền Nam chiến lược “ Chiến tranh đặc biệt” 1961
– 1965 Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ trong chiến lược này?
a Hoàn cảnh của Chiến lược “ Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ ở miền Nam
- Sau phong trào “ Đồng Khởi” ( 1959 – 1960), nhân dân ta ở miền Nam tiếptục nổi dậy, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang chỗng Mỹ vàchính quyền Sài Gòn Trong khi đó, trên thế giới, phong trào giải phóng dân tộcdâng lên mạnh mẽ, trực tiếp đe doạ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc,
Để đối phó lại, J Kennodi, vừa lên làm Tổng thống Mỹ ( đầu 1961), đã đề rachiến lược toàn cầu “ phản ứng linh hoạt “ và tiến hành chiến tranh xâm lượcmiền Nam Việt Nam với chiến lược “ chiến tranh đặc biệt”
b.Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ:
Trang 10“ Chiến tranh đặc biệt” là một hình thức chiến tranh xâm lược thực dânkiểu mới, được tiến hành bằng quân đội tay sai, dứi sự chỉ huy của hệ thống “
cố vấn” Mỹ, dựa vào vũ khí, trang bị kĩ thuật, phương tiện chiến tranh của Mỹ,
nhằm chống lại các lực lượng cách mạng và nhân dân ta Âm mưu cơ bản của
chiến tranh đặc biệt là “ dùng người Việt trị người Việt”.
- Mỹ đề ra “ kế hoạch Xtalay – Taylo” với nội dung chủ yếu là bình định miềnNam trong vòng 18 tháng Thực hiện kế hoạch, Mĩ tăng cường viện trợ quân sựcho chính quyền Ngô Đình Diệm, tăng nhanh lực lượng quân đội Sài Gòn, tiếnhành dồn dân, lập “ ấp chiến lược”, sử dụng phổ biến các chiến thuật mới “ trựcthăng vận”, “ thiết xa vận”
- Được Mĩ hỗ trợ chiến đấu và chỉ huy bằng hệ thống cố vấn, quân đội Sài Gònliên tiếp mở các cuộc hành quân càn quét nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng,tiến hành những hoạt động phá hoại miền Bắc, phong toả biên giới, vùng biểnnhằm ngăn chặn chi viện của hậu phương miền Bắc với chiến trường miềnNam
Câu 9: Quân dân Miền Nam chiến đấu chống chiến lược “ chiến tranh
đặc biệt” của Mỹ như thế nào?
- Thắng lợi đầu tiên của nhân dân MN sau sự ra đời của Mặt trận dân tộc giảiphóng miền Nam Việt Nam ra đời ( 20 – 12 – 1960), là sự ra đời của Trungương Cục miền Nam được thành lập ( 1 – 1961) và Quân giải phóng miền Namngày 15 – 2- 1961
- Trong những năm 1961 – 1962, quân giải phóng đã đẩy lùi nhiều cuộc cànquét, đồng thời với tiến công tiêu diệt nhiều đồn bốt lẻ của địch Năm 1962,quân dân ta đã đánh nhiều cuộc càn quét lớn của địch vào chiến khu D, căn cứ
U Minh, Tây Ninh, phía Bắc và Tây Bắc Sài Gòn
- Cuộc đấu tranh chống và phá “ ấp chiến lược” diễn ra gay go và quyết liệtgiữa ta và địch, có hàng chục triệu lượt người tham gia phá “ ấp chiến lược” điđôi với xây dựng làng chiến đấu Với quyết tâm “ một tấc không đi, một lykhông rời” , nhân dân miền Nam kiên quyết bám đất, giữ làng, phá thế kìm kẹpcủa địch
> Mỹ và chính quyền Sài Gòn dù tập trung sức vào dồn dân lập “ ấp chiếnlược” nhưng cũng chỉ thực hiện được một phần kế hoạch ( gần một nửa trongtổng số 6000 ấp) Đến cuối năm 1962, cách mạng kiểm soát trên một nửa tổng
số ấp, với gần 70% nông dân
- Ngày 2/1/1963, hơn 2000 quân nguỵ Sài Gòn có sự chỉ huy của cố vấn Mĩ,cùng với vũ khí và phương tiện ctranh đã tấn công vào thôn ẤP Bắc ( Mĩ Tho ).Sau 1 ngày chiến đấu, ta loại khỏi vòng chiến đấu 450 địch, 8 máy bay, 13 xebọc thép…
=> Chiến thắng Ấp Bắc đánh dấu bước trưởng thành của lực lượng vũ trangcách mạng miền Nam, đã bước đầu đánh bại các chiến thuật “ trực thăng vận”,
“ thiết xa vận” của địch, đánh sụp lòng tin của quân đội Sài Gòn vào trang bị
vũ khí hiện đại của Mỹ Chiến thắng này cũng chứng minh quân dân miền Nam
Trang 11hoàn toàn có khả năng đánh bại “ chiến tranh đặc biệt” của Mỹ và chính quyềnSài Gòn Sau trận Ấp Bắc, phong trào “ thi đua Âp Bắc, giết giặc lập công dấylên khắp miền Nam.
- Phong trào đấu tranh chính trị của các tầng lớp nhân dân trong các đô thị, cả
ở những thành phố lớn như Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng, có những bước phát triểnmạnh mẽ, nổi bật là đấu tranh của các tín đồ Phật giáo, của “ Đội quân tóc dài”chống lại sự đàn áp của chính quyền Diệm
- Phong trào đấu tranh chính trị ở đô thị cùng với phong trào phá “ Ấp chiếnlược “ ở nông thôn và những đòn tiến công liên tiếp của các lực lượng vũ trangcách mạng đã đẩy nhanh quá trình suy sụp của chính quyền Ngô Đình Diệm
- Sau khi lên làm Tổng thống ( thay G.Kennơdi bị ám sát ngày 22-11-1963),L.Giônxơn quyết định đẩy mạnh hơn nữa “ Chiến tranh đặc biệt” Kế hoạchGiônxơn-Mác Namara thay thế kế hoạch Xtalây-Taylo được vạch ra nhằm tăngcường viện trợ quân sự, ổn định chính quyền Sài Gòn, bình định miền Nam cótrọng điểm trong 2 năm (1964-1965)
- Sau chiến thắng Ấp Bắc, Quân giải phóng nhanh chóng trưởng thành và tiếnlên đánh những trận có quy mô lớn Cuối năm 1964, quân và dân Đông Nam
Bộ mở chiến dịch tiến công đông-xuân 1964-1965 với trận mở màn đánh vào
Sau thất bại của chiến lược “ Chiến tranh đặc biệt”, Mỹ đẩy mạnh chiếntranh xâm lược miền Nam, chuyển sang chiến lược “ chiến tranh cục bộ” và mởrộng chiến tranh phá hoại miền Bắc
“ Chiến tranh cục bộ” bắt đầu từ giữa 1965, là loại hình chiến tranh xâmlược thực dân mới, được tiến hành bằng lực lượng quân đội Mỹ, quân đồngminh của Mỹ và quân đội Sài Gòn, lúc cao nhất ( vào năm 1969) gtần 1.5 triệuquân, trong đó quân Mỹ chiếm hơn nửa triệu, quân đồng minh 7 vạn
Dựa vào ưu thế quân sự, với quân số đông, vũ khí hiện đại,hoả lực mạnh,quân Mỹ mới vào miền Nam đã cho mở ngay cuộc hành quân “ tìm diệt” vàocăn cứ của quân giải phóng ở Vạn Tường ( Quảng Ngãi) Tiếp đó, Mỹ mở liềnhai cuộc phản công chiến lược mùa khô (đông-xuân) 1965-1966 và 1966-1967bằng hàng loạt cuộc hành quân “ tìm diệt” và “ bình định” vào vùng “đất thánhviệt cộng”
b Chiến đấu chống chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mỹ
- Với ý chí không gì lay chuyển “ quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâmlược”, được sự phối hợp chiến đấu và chi viện của miền Bắc, quân dân ta ở
Trang 12miền Nam đã anh dũng chiến đấu, với các thắng lợi mở đầu ở Núi Thành( Quảng Nam), Vạn Tường (Quảng Ngãi).
- Ngµy 18/8/1965, Mĩ đã huy động 9000 quân, cùng với xe tăng, xe bọcthép, máy bay và tàu chiến mở cuộc hành quân vào thôn Vạn Tường Sau 1ngày chiến đấu, ta đã đẩy lùi được cuộc hành quân của địch, loại khỏi vòngchiến đấu 900 tên…
=> Vạn Tường được coi là “ Ấp Bắc” đối với quân Mỹ và đồng minh, mởđầu cao trào “ tìm Mỹ mà đánh, lùng nguỵ mà diệt” trên khắp miền Nam Nhiều
“ vành đại diệt Mỹ” xuất hiện như ở Hoà Vang, Chu Lai ( Quảng Nam), Củ Chi(Sài Gòn)… Một phong trào thi đua trở thành “ dũng sĩ diệt Mỹ” và “ đơn vịanh hùng diệt Mỹ” diễn ra sôi nổi khắp nơi
- Bước vào mùa khô thứ nhất (đông xuân 1965-1966) với 720000 quân, trong
đó Mỹ và đồng minh có hơn 220000 địch mở đợt phản công với 450000 cuộchành quân, trong đó có 5 cuộc hành quân tìm diệt lớn, nhằm vào 2 hướng chiếnlược chính Đông Nam Bộ và Liên khu 5 với mục tiêu đành bại chủ lực quân giảiphóng
=> Quân dân ta trong thế trận chiến tranh nhân dân, với nhiều phương thứctác chiến, đã chặn đánh địch trên mọi hướng, chủ động tiến công địch khắp mọinơi, loại khỏi vòng chiến đấu 104000 tên địch ( 42 000 quân Mĩ, 3500 quânđồng minh), bắn rơi 1430 máy bay
- Bước vào mùa khô thứ hai (đông xuân 1966-1967), với lực lượng được tănglên hơn 98 vạn quân, trong đó Mỹ và đồng minh có hơn 44 vạn, chúng mở đợtphản công với 895 cuộc hành quân, có 3 cuộc hành quân lớn “ tìm diệt” và “bình định”, lớn nhất là cuộc hành quân Gianxơncity đánh vào căn cứ DươngMinh Châu ( Bắc Tây Ninh), nhằm tiêu diệt quân chủ lực và cơ quan đầu nãocủa ta
=> Cùng với những cuộc chủ động tiến công địch trên chiến trương Thiên, Đường số 9… Quân dân ta mở hàng loạt cuộc phản công đánh bại cáccuộc hành quân “ tìm diệt” và “ bình định” của địch.Trong mùa khô thứ 2, taloại khỏi vòng chiến đấu 151 000 địch( 68 000 Mĩ, 5 500 đồng minh), bắn rơi
Trị-1231 máy bay
Ở hầu khắp các vùng nông thôn, quần chúng được sự hỗ trợ của lựclượng vũ trang đã đứng lên đấu tranh chống ách kìm kẹp của địch, phá từngmảng “ Ấp chiến lược” Trong hầu khắp các thành thị, công nhân, các tầng lớpnhân dân lao động khác, học sinh, sinh viên, Phật tử, một số binh sỹ quân độiSài Gòn… đấu tranh đòi Mĩ rút nước, đòi tự do dân chủ
Đến cuối năm 1967, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam có
cơ quan thường trực ở hầu hết các nước xã hội chủ nghĩa và ở một số nước “ thếgiới thứ 3” Cương lĩnh của mặt trận được 41 nước, 12 tổ chức quốc tế, 5 tổchức khu vực lên tiếng ủng hộ
Trong khi đó, đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn ngày càng bị cô lậptrên trường quốc tế Năm 1967, theo sáng kiến của nhà bác học người Anh
Trang 13Béctơrăng Rutxen, toà án quốc tế xét xử tội ác chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam
và Đông Dương được thành lập, tội ác chiến tranh của Mỹ được vạch trần
1968 ta tiến hành cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân trọngtâm là đô thị, nhằm tiêu diệt bộ phận lực lượng quân Mỹ, quân đồng minh, đánhđông mạnh vào chính quyền và quân đội Sài Gòn, giành chính quyền về taynhân dân, buộc Mỹ phải đàm phán, rút quân về nước Cuộc tổng tiến công giànhnhiều thắng lợi quan trọng Chiến thắng Mậu Thân đã làm lung lay ý chí xâmlược của Mỹ, Mỹ phải tuyên bố “ phi Mỹ hoá” chiến tranh xâm lược ( tức thừanhận thất bại của “ chiến tranh cục bộ” ), chấm dứt không điều kiện chiến tranhphá hoại miền Bắc,
- Chấp nhận đàm phán ở Pari để bàn về chấm dứt chiến tranh Cuộc Tổng tiếncông và nổi dậy đã mở ra bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Câu 10: Trình bày hoàn cảnh lịch sử, diễn biến và ý nghĩa của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968?
- Hoàn cảnh: Bước vào mùa xuân năm 1968, xuất phát từ nhận định so sánh
lực lượng thay đổi có lợi cho ta sau hai mùa khô, đồng thời lợi dụng mâu thuẫn
ở Mỹ trong năm bầu cử Tổng thống ( 1968), ta chủ trương mở cuộc Tổng tiếncông và nổi dậy trên toàn miền Nam, trọng tâm là đô thị, nhằm tiêu diệt bộ phậnlực lượng quân Mỹ, quân đồng minh, đánh đông mạnh vào chính quyền và quânđội Sài Gòn, giành chính quyền về tay nhân dân, buộc Mỹ phải đàm phán, rútquân về nước
- Diễn biến: Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy được mở đầu bằng cuộc tập kích
chiến lược của quân chủ lực vào hầu khắp các đô thị trong đêm 30 rạng sangngày 31 – 1 – 1968 ( Tết Mậu Thân) Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy đã diễn raqua ba đợt : từ 30 -1đến 25 – 2; tháng 5 và 6; tháng 8 và 9 – 1968
+ Trong đợt 1, ta đã đồng loạt tấn công ở 37/44 tỉnh, 4/6 đô thị lớn, và hầunhư khắp các ấp chiến lược Tại Sài Gòn, Quân giải phóng tiến công vào các vịtrí đầu não của địch như : Toà Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng tham mưuquân đội Sài Gòn, Bộ Tư lệnh Biệt Khu Thủ đô, Tổng nha cảnh sát, Đài phátthanh, sân bay Tân Sơn Nhất
+ Từ trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 cóthêm nhiều lực lượng mới chống Mỹ, chống chính quyền Sài Gòn xuất hiện,mặt trận đoàn kết dân tộc chống Mỹ cứu nước được mở rộng Tổ chức Liênminh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình ở Sài Gòn, Huế và toàn MiềnNam, đại diện cho các tầng lớp trí thức, tư sản dân tộc tiến bộ ở các thành thịđược thành lập
+ (Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân đã đánh đòn bất ngờ, làmcho địch choáng váng Nhưng do lực lượng địch còn đông ( hơn nửa triệu lính
Mỹ và đồng minh, gần một triệu quân Sài Gòn), cơ sở ở thành thị mạnh nênchúng đã nhanh chóng tổ chức lại lực lượng phản công quân ta ở cả thành thị vànông thôn Vì vậy, trong đợt 2 và đợt 3, lực lượng của ta gặp không ít khó khăn
và tổn thất Quân cách mạng vào chiếm giữ thành phố trong đợt 1 bị đẩy ra
Trang 14ngoài Những người dân có cảm tình với cách mạng và ủng hộ quân giải phóngtrước đó bị bắt hoặc bị giết hại Nhiều vùng nông thôn được giải phóng trướcđây, nay lại bị địch chiếm).
- Ý nghĩa:
- Đã làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ, Mỹ phải tuyên bố “ phi Mỹ hoá”chiến tranh xâm lược ( tức thừa nhận thất bại của “ chiến tranh cục bộ” ), chấmdứt không điều kiện chiến tranh phá hoại miền Bắc,
- Chấp nhận đàm phán ở Pari để bàn về chấm dứt chiến tranh Cuộc Tổng tiếncông và nổi dậy đã mở ra bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứunước
Câu 11: Sự kiện nào buộc Mỹ phải tuyên bố “ phi Mỹ hoá” chiến tranh xâm lược ( tức thừa nhận thất bại của “ chiến tranh cục bộ” )? Hãy trình bày về hoàn cảnh lịch sử và ý nghĩa của sự kiện đó?
*Sự kiện buộc Mỹ phải tuyên bố “ phi Mỹ hoá” chiến tranh xâm lược ( tức thừa
nhận thất bại của “ chiến tranh cục bộ” là cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân
Mậu Thân năm 1968.
*Trình bày hoàn cảnh và ý nghĩa của Mậu Thân
Hoàn cảnh: Bước vào mùa xuân năm 1968, xuất phát từ nhận định so
sánh lực lượng thay đổi có lợi cho ta sau hai mùa khô, đồng thời lợi dụng mâuthuẫn ở Mỹ trong năm bầu cử Tổng thống ( 1968), ta chủ trương mở cuộc Tổngtiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam, trọng tâm là đô thị, nhằm tiêu diệt bộphận lực lượng quân Mỹ, quân đồng minh, đánh đông mạnh vào chính quyền vàquân đội Sài Gòn, giành chính quyền về tay nhân dân, buộc Mỹ phải đàm phán,rút quân về nước
Ý nghĩa:
- Đã làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ, Mỹ phải tuyên bố “ phi Mỹ hoá”chiến tranh xâm lược ( tức thừa nhận thất bại của “ chiến tranh cục bộ” ), chấmdứt không điều kiện chiến tranh phá hoại miền Bắc,
- Chấp nhận đàm phán ở Pari để bàn về chấm dứt chiến tranh Cuộc Tổng tiếncông và nổi dậy đã mở ra bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứunước
Câu 12: Sự kiện nào đánh dấu việc Mỹ ném bom phá hoại miền Bắc? Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ trong tiến hành chiến tranh bằng không quân và hải quân phá hoại miền Bắc 1964- 1965?
*Sự kiện mở đầu :
- Ngày 5 – 8 – 1964, sau khi dựng lên “ sự kiện Vịnh Bắc Bộ”, Mỹ cho máybay bắn phá một số nơi ở miền Bắc như cửa sông Gianh ( Quảng Bình), Vinh -Bến Thuỷ ( Nghệ An), Lạch Trường ( Thanh Hoá), thị xã Hòn Gai ( QuảngNinh)
- Ngày 7 – 2 – 1965, lấy cớ trả đũa việc quân giải phóng miền Nam tiến côngdoanh trại quân Mỹ ở Plâycu, Mỹ cho máy bay ném bom bắn phá thị ã Đồng
Trang 15Hới ( Quảng Bình ), đảo Cồn Cỏ ( Vĩnh Linh)…, chính thức gây ra cuộc chiếntranh bằng không quân và hải quân phá hoại miền Bắc ( lần thứ nhất).
*Âm mưu: phá tiềm lực kinh tế, quốc phòng, phá công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội miền Bắc; ngăn chặn nguồn chi viện từ bên ngoài vào miền Bắc và
từ miền Bắc vào miền Nam; uy hiếp tinh thần, làm lung lay ý chí chống Mỹ củanhân dân ta ở hai miền đất nước
*Thủ đoạn :Mỹ đã huy động một lực lượng không quân và hải quân rất lớn,
gồm hang nghìn máy bay tối tân thuộc 50 loại khác nhau, cả những loại mớinhất, như F111, B52…và các loại vũ khí hiện đại
-Không quân và hải quân Mỹ tập trung đánh vào các mục tiêu quân sự, cácđầu mối giao thong, các nhà máy, xí nghiệp, hầm mỏ, các công trình thuỷ lợi,khu đông dân Chúng đánh cả trường học, nhà trẻ, bệnh viện, khu an dưỡng,đền, chùa, nhà thờ
-Máy bay, tàu chiến Mỹ ném bom, bắn phá liên tục, khắp mọi nơi, mọi lúctrong mọi thời tiết, với cường độ nguy hiểm ngày càng tăng Trung bình mỗingày có 300 lần chiếc máy bay mỹ đi gây tội ác với 1 600 tấn bom đạn trútxuống các làng mạc, phố xá Bom đạn của chúng đã tàn phá biết bao sinh mạng
và gây thương tích cho bao nhiêu người khác Bom đạn của chúng đã tàn phábiết bao của cải, cơ sở kinh tế, công trình văn hoá, giáo dục, y tế mà nhân dân ta
đã tạo nên trong hơn 10 năm trước đó
Câu 13: Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại phá hoại lần thứ nhất của mỹ, vừa sản xuất và làm nghĩa vụ hậu phương ( 1965 – 1968) như thế nào?
1 Miền bắc vừa sản xuất, vừa chiến đấu chống “ chiến tranh phá hoại”
- Trong sản xuất xây dựng kinh tế, ta chủ trương đẩy mạnh kinh tế địaphương, chú trọng phát triển nông nghiệp Xây dựng kinh tế thời chiến theohướng đó sẽ hạn chế được sự tàn phá của chiến tranh và tăng khả năng đảm bảoyêu cầu của cuộc chiến đấu tại chỗ và đời sống nhân dân các địa phương Trongchiến đấu và sản xuất, trên miền Bắc dấy lên phong trào thi đua chống Mỹ cứunước, thể hiện sang ngời chân lý “ không có gì quý hơn độc lập, tự do” Quaphong trào thi đua, quân dân ta tỏ rõ sức mạnh cảu một dân tộc giàu truyềnthống lao động cần cù, sang tạo, chiến đấu thông minh, dũng cảm, đã lập đượcthành tích to lớn trong chiến đấu và sản xuất
Trên mặt trận sản xuất, miền Bắc cũng lập được những thành tích quan trọng
- Trong nông nghiệp, diện tích canh tác được mở rộng, năng suất lao độngkhông ngừng tăng lên, ngày càng có nhiều hợp tác xã, nhiều địa phương đạt “
ba mục tiêu” ( 5 tấn thóc, 2 đầu lợn, 1 lao động / 1 ha diện tích gieo trồng trong
1 năm) Năm 1965, miền Bắc có 7 huyện, 640 hợp tác xã đạt mục tiêu 5 tấn thóc/ ha gieo trồng / năm; đến năm 1967, tăng lên 30 huyện và 2485 hợp tác xã
- Trong công nghiệp, năng lực sản xuất ở một số ngành được giữ vững Các
cơ sở công nghiệp lớn đã kịp thời sơ tán, phân tán, sớm đi vào sản xuất, đáp ứngnhu cầu thiết yếu nhất của chiến đấu, sản xuất và đời sống Công nghiệp địa
Trang 16phương và công nghiệp quốc phòng đều phát triển Mỗi tỉnh đều trở thành mộtđơn vị kinh tế tương đối hoàn chỉnh.
- Giao thông vận tải là một trong những trọng điểm bắn phá của địch, đượcquân và dân ta bảo đảm thường xuyên thông suốt
- Văn hoá, giáo dục, y tế, khoa học, văn học nghệ thuật cũng phát triển mạnh,
đã phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ chiến đấu, sản xuất và đời sống
2 Miền Bắc thực hiện nghĩa vụ hậu phương lớn
- Là hậu phương lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, miền Bắcluôn hướng về miền Nam Vì miền nam ruột thịt, miền Bắc phấn đấu “ Mỗingười làm việc bằng hai” Vì tiền tuyến kêu gọi, hậu phương sẵn sàng đáp lại “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”
Từ năm 1959, tuyến đường vận chuyển chiến lược Nam - Bắc mang tên Hồ ChíMinh bắt đầu khai thông, dài hang nghìn cây số, đã nối liền hậu phương với tiềntuyến
- Qua hai tuyến đường vận chuyển chiến lược đó, trong 4 năm ( 1965 – 1968 )miền Bắc đã đưa hơn 300 000 cán bộ, bộ đội vào Nam tham gia chiến đấu, phục
vụ chiến đấu, xây dựng kinh tế, văn hoá tại các vùng giải phóng; hàng chục vạntấn vũ khí, đạn dược, quân trang, quân dụng, xăng dầu, lương thực, thực phẩm,thuốc men và nhiều vật dụng khác Tính chung, sức người, sức của từ Bắc vàoNam trong 4 năm đã tăng gấp 10 lần so với giai đoạn trước
- Nguồn chi viện cùng với thắng lợi trong chiến đấu và sản xuất của nhân dânmiền Bắc đã góp phần quyết định vào thắng lợi của quân dân ta ở miền Namtrong chiến đấu chống chiến lược “ Chiến tranh cục bộ” của Mỹ
NHÂN DÂN HAI MIỀN CHIẾN ĐẤU CHỐNG VIỆT NAM HOÁ CHIẾN TRANH CỦA MĨ VÀ GIẢI PHÓNG HOÀN TOÀN
MIỀN NAM 1968 – 1975 Nội dung chính:
1 Chiến đấu chống chiến lược” Việt Nam hoá chiến tranh” ở miền Nam vàchiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai của đế quốc Mỹ ( 1969 – 1973)
2 MB khôi phục và phát triển kinh tế, xã hội, chiến đấu chống chiến tranh pháhoại lần 2 của đế quốc Mĩ
3 Đấu tranh trên mặt trận ngoại giao - Hiệp định Pari năm 1975 chấm dứt chiếntranh, lập lại hoà bình ở VNam
4 MN đấu tranh chống địch bìng định lấn chiếm của địch Giải phóng hoàntoàn Miền Nam, giành toàn vẹn lãnh thổ tổ quốc
Câu 14: Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ trong Chiến lược “ Việt Nam hoá chiến tranh” và “Đông Dương hoá chiến tranh” ?Quân dân ta đã đánh bại chiến lược đó như thế nào?
*Âm mưu và thủ đoạn:
Đầu năm 1969, Nichxơn vưà lên nắm chính quyền đã đề ra chiến lượctoàn cầu “ Ngăn đe thực tế” ( thay cho chiến lược “ Phản ứng linh hoạt” của
Trang 17kennođi) và tiếp tục cuộc chiến tranh xâm lược thực dân mới, thực hiện chiếnlược “ Việt Nam hoá chiến tranh” ở miền Nam và mở rộng chiến tranh ra toànĐông Dương với chiến lược “Đông Dương hoá chiến tranh”.
Chiến lược “ Việt Nam hoá chiến tranh” được tiến hành bằng lực lượng quânđội Sài Gòn là chủ yếu, có sự phối hợp về hoả lực, không quân, hậu cần của Mỹ
và vẫn do Mỹ chỉ huy bằng hệ thống cố vấn
- Quân đội Sài Gòn còn được Mỹ sử dụng như lực lượng xung kích ở ĐôngDương trong các cuộc hành quân mở rộng xâm lược Campuchia (1970), tăngcường chiến tranh ở Lào ( 1971), thực hiện âm mưu “ dung người Đông Dươngđánh người Đông Dương”
- Mỹ còn dùng thủ đoạn ngoại giao, như lợi dụng mâu thuẫn Trung-Xô, thoảhiệp với Trung Quốc, hoà hoãn với Liên Xô nhằm hạn chế sự giúp đỡ của cácnước đó đối với cuộc kháng chiến của nhân dân ta
* Chiến đấu chống chiến lược “ VNH chiến tranh” và “Đông Dương hoá chiến tranh” của Mỹ
- Thắng lợi chính trị mở đầu giai đoạn chống “ Việt Nam hoá chiên tranh” là
sự ra đời của chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam
6-6-1969 Đó là chính phủ hợp pháp của nhân dân Việt nam Vừa ra đời, chính phủcách mạng lâm thời đã được 23 nước công nhận, trong đó có 21 nước đặt quanngoại giao
- Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta ở cả 2 miền
và cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc đang trên đà thắng lợi thì Chủtịch Hồ Chí Minh qua đời ngày 2-9-1969 Đó là một tổn thất lớn, không gì cóthể bù đắp đối với dân tộc ta, đối với cách mạng nước ta
Trong 2 năm 1970-1971, nhân dân ta cùng với nhân dân hai nước Campuchia
và Lào đã giành được những thắng lợi có ý nghĩa chiến lược trên mặt trận quân
Từ ngày 30-4 đến ngày 30-6-1970, quân đội Việt Nam có sự phối hợp của quândân Campuchia đã đập tan cuộc hành quân xâm lược Campuchia của 10 vạnquân Mỹ và quân đội Sài Gòn, loại khỏi vòng chiến đấu 17000 địch, giải phóngnhiều vùng đất đai rộng lớn với 4,5 triệu dân
- Từ ngày 12-2 đến ngày 23-3-1971 quân đội Việt nam có sự phối hợp củaquân dân Lào đã đạp tan cuộc hành quân mang tên “ Lam Sơn – 719” chiếm giữđường 9- Nam Lào của 4,5 vạn quân Mỹ và quân đội Sài Gòn, loại khỏi vòngchiến đấu 22000 địch, buộc quân Mỹ và quân đội Sài Gòn phải rút khỏi đường9- Nam lào, giữ vững hành lang chiến lược của cách mạng Đông Dương
Trang 18- Ở khắp các thành thị, phong trào của các tầng lớp nhân dân nổ ra lien tục.Đặc biệt ở Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng, phong trào học sinh, sinh viên nổ ra rầm rộ,
đã thu hút đông đảo giới trẻ tham gia
- Tại các vùng nông thôn, đồng bằng, rừng nui, ven thị, khắp nơi có phong tràocủa quần chúng nổi dậy chống “ bình định”, phá “Ấp chiến lược” của địch Đếnđầu năm 1971, cách mạng giành quyền làm chủ thêm 3600 ấp với 3 triệu dân.Chính quyền cách mạng cũng đã cấp cho nông dân trên 1,6 triệu hecta ruộngđất…
* Cuộc tiến công chiến lược 1972
Bước vào năm 1972, quân ta mở cuộc tiến công chiến lược từ ngày 30-3 lấyQuảng Trị làm hướng tiến công chủ yếu bên cạnh các hướng Đông Nam Bộ vàTây Nguyên, rồi phát triển rộng khắp ra chiến trường miền Nam
Quân ta tiến công địch với cường độ mạnh, quy mô lớn, trên hầu khắp các địabàn chiến lược quan trọng Chỉ trong thời gian ngắn(đến cuối tháng 6-1972),quân ta chọc thủng 3 phòng tuyến mạnh nhất của địch là Quảng Trị, TâyNguyên, Đông Nam Bộ, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 20 vạn tên địch, giảiphóng nhiều vùng đất đai rộng lớn và đông dân
Sau đòn mở đầu bất ngờ của quân ta, quân đội Sài Gòn có sự yểm trợ của
Mỹ đã phản công lại, gây cho ta nhiều tổn thất; còn Mỹ gây trở lại chiến tranhphá hoại miền Bắc từ ngày 6-4-1972
- Ý nghĩa: Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 đã giáng đòn nặng nề vào chiếnlược “ Việt Nam hoá chiến tranh”, buộc Mỹ phải tuyên bố “ Mỹ hoá” trở lạichiến tranh xâm lược ( tức thừa nhận thất bại của “ Việt Nam hoá chiến tranh” )
Câu 15: Sự kiện nào đánh dấu việc Mỹ phải tuyên bố “ Mỹ hoá” trở lại chiến tranh xâm lược ( tức thừa nhận thất bại của “ Việt Nam hoá chiến tranh” )? Trình bày về sự kiện đó?
* Sự kiện đánh dấu việc Mỹ phải tuyên bố “ Mỹ hoá” trở lại chiến tranh xâm
lược ( tức thừa nhận thất bại của “ Việt Nam hoá chiến tranh” là cuộc tiến côngchiến lược 1972
* Trình bày về cuộc tiến công chiến lược 1972.
-Bước vào năm 1972, quân ta mở cuộc tiến công chiến lược từ ngày 30-3lấy Quảng Trị làm hướng tiến công chủ yếu bên cạnh các hướng Đông Nam Bộ
và Tây Nguyên, rồi phát triển rộng khắp ra chiến trường miền Nam
-Quân ta tiến công địch với cường độ mạnh, quy mô lớn, trên hầu khắpcác địa bàn chiến lược quan trọng Chỉ trong thời gian ngắn(đến cuối tháng 6-1972), quân ta chọc thủng 3 phòng tuyến mạnh nhất của địch là Quảng Trị, TâyNguyên, Đông Nam Bộ, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 20 vạn tên địch, giảiphóng nhiều vùng đất đai rộng lớn và đông dân
Sau đòn mở đầu bất ngờ của quân ta, quân đội Sài Gòn có sự yểm trợ của
Mỹ đã phản công lại, gây cho ta nhiều tổn thất; còn Mỹ gây trở lại chiến tranhphá hoại miền Bắc từ ngày 6-4-1972