Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp này quy định, nhưng để biến khả năng khách quan đó thành hiện thực thì phải thông qua nhân tố chủ quan của giai cấp công nhân. Trong những nhân tố chủ quan đó thì việc thành lập Đảng Cộng Sản, một đảng trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân, của dân tộc, vững mạnh về chính trị, tư tuởng và tổ chức là nhân tố giữ vai trò quyết định nhất bảo đảm cho giai cấp công nhân hoàn thành được sứ mệnh lịch sử của mình. Cũng từ đó, trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, tiêu cực... thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, cả trên hai phương diện: lý luận và thực tiễn, nó được thể hiện ra sao? Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì? Nội dung và điều kiện khách quan là gì? Và để củng cố và tăng cường sự lãnh đạo của giai cấp công nhân cần phải tiến hành những biện pháp gì? Vì vậy em xin chọn đề tài: “Vai trò của Đảng Cộng Sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam” để làm sáng tỏ vấn đề được nêu trên.
Trang 1MỤC LỤC
Trang 2MỞ ĐẦU
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp này quy định, nhưng để biến khả năng khách quan đó thành hiện thực thì phải thông qua nhân tố chủ quan của giai cấp công nhân Trong những nhân tố chủ quan đó thì việc thành lập Đảng Cộng Sản, một đảng trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân, của dân tộc, vững mạnh về chính trị, tư tuởng và tổ chức
là nhân tố giữ vai trò quyết định nhất bảo đảm cho giai cấp công nhân hoàn thành được sứ mệnh lịch sử của mình Cũng từ đó, trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, tiêu cực thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, cả trên hai phương diện: lý luận và thực tiễn, nó được thể hiện ra sao? Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là gì? Nội dung và điều kiện khách quan là gì? Và để củng cố
và tăng cường sự lãnh đạo của giai cấp công nhân cần phải tiến hành những biện pháp gì?
Vì vậy em xin chọn đề tài: “Vai trò của Đảng Cộng Sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam” để làm sáng tỏ vấn đề được nêu trên.
Vì thời gian cùng với sự hiểu biết hạn hẹp nên không thể tránh khỏi những thiếu sót của mình trong phần trình bày dưới đây Mong quý thầy cô và các bạn bỏ qua
Trang 3NỘI DUNG
CHƯƠNG I
VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN
1 Khái niệm giai cấp công nhân
Khi sử dụng khái niệm giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen đã dùng
một số thuật ngữ khác nhau để biểu đạt khái niệm đó, như: giai cấp vô sản, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp, Mặc dù vậy, về cơ bản những thuật ngữ này trước hết đều biểu thị một khái niệm thống nhất, đó là chỉ giai cấp công nhân hiện đại, con đẻ của nền sản xuất đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất hiện đại
Giai cấp công nhân là giai cấp có hai đặc trưng cơ bản sau đây:
Thứ nhất, về phương thức lao động của giai cấp công nhân: Giai cấp
công nhân là lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hoá cao
Thứ hai, về địa vị của giai cấp công nhân trong hệ thống tư bản chủ nghĩa: đó là những người lao động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao
động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột về giá trị thặng dư
2 Vai trò của Đảng Cộng Sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân
Đầu tiên là tính tất yếu của sự hình thành, phát triển chính đảng của giai cấp công nhân Trong thực tế lịch sử, phong trào đấu tranh của giai cấp công
nhân chống lại giai cấp tư sản đã nổ ra ngay từ khi chủ nghĩa tư bản hình thành
và phát triển, theo quy luật có áp bức có đấu tranh Mặc dù phong trào công nhân có thể phát triển về số lượng, quy mô cuộc đấu tranh có thể được mở rộng nhưng cuối cùng đều bị thất bại vì thiếu một lý luận khoa học và cách mạng soi đường Chỉ khi nào giai cấp công nhân đạt đến trình độ tự giác bằng cách tiếp thu lý luận khoa học và cách mạng thì lúc đó phong trào đấu tranh của giai cấp
Trang 4này mới thật sự là phong trào mang tính chất chính trị Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ khi đi vào phong trào công nhân mới được biến thành sức mạnh vật chất để lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, xây dựng xã hội mới Như vậy, đảng cộng sản là sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân
Khi đảng cộng sản ra đời, thông qua sự lãnh đạo của đảng, giai cấp công nhân nhận thức được vai trò, vị trí của mình trong xã hội, hiểu được con đường, biện pháp đấu tranh cách mạng, từ đó tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân lao động, thực hiện việc lật đổ chủ nghĩa tư bản, giải phóng giai cấp mình, giải phóng toàn xã hội và tổ chức xây dựng xã hội mới về mọi mặt
Đảng cộng sản muốn hoàn thành vai trò lãnh đạo cách mạng thì trước hết phả luôn luôn chăm lo xây dựng về tư tưởng và tổ chức, phải luôn luôn làm cho đảng vững mạnh về chính trị, không ngừng nâng cao về trí tuệ, gắn bó với quần chúng nhân dân, có năng lực lãnh đạo và hoạt động thực tiễn
Tiếp theo phải kể đến mối quan hệ giữa đảng cộng sản và giai cấp công nhân Đảng cộng sản là tổ chức chính trị cao nhất của giai cấp công nhân, đại
biểu cho lợi ích và trí tuệ của giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động
Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác và Ph.Ăngghen
đã chỉ rõ: "Những người cộng sản không phải là một đảng riêng biệt, đối lập với các đảng công nhân khác Họ tuyệt nhiên không có một lợi ích nào tách khỏi lợi ích của toàn thể giai cấp vô sản"
Giai cấp công nhân là cơ sở xã hội của đảng cộng sản, là nguồn bổ sung lực lượng phong phú cho đảng cộng sản Những đảng viên của đảng là những người công nhân giác ngộ lý tưởng cách mạng, được trang bị lý luận cách mạng,
tự giác gia nhập đảng và được các tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân giới thiệu cho đảng Trong hàng ngũ của đảng có những đảng viên không phải là công nhân, nhưng phải là người giác ngộ về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và luôn luôn phải đứng trên lập trường, trên lợi ích của giai cấp công nhân
Với một đảng cộng sản chân chính thi sự lãnh đạo của đảng cũng chính là
sự lãnh đạo của giai cấp công nhân Giai cấp công nhân thực hiện vai trò lãnh
Trang 5đạo của mình thông qua đảng cộng sản Tuy nhiên, không thể đồng nhất đảng cộng sản với giai cấp công nhân Đảng là một tổ chức chính trị chỉ tập trung những công nhân tiên tiến, giác ngộ lý tưởng cách mạng, được trang bị lý luận cách mạng, do vậy đảng trở thành đội tiên phong chiến đấu, lãnh tụ chính trị và
bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân
Là đội tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đảng cộng sản có sự tiên phong về lý luận và hành động Trên cơ sơ lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, căn cứ vào thực tiễn của đất nước trong mỗi giai đoạn cách mạng, đảng cộng sản phải đưa ra được cương tĩnh, đường lối cách mạng phù hợp với mỗi giai đoạn cách mạng Cán bộ, đảng viên phải nắm được quan điểm, đường lối của đảng để phổ biến tuyên truyền tới quần chúng nhân dân, phải thông qua hành động tiên phong gương mẫu mà lôi kéo quần chúng và các phong trào cách mạng
Đảng cộng sản là lãnh tụ chính trị của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Đảng viên là những người được trang bị lý luận, nắm được quan điểm, đường lối của đảng, do vậy "họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ là
họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản" Cán bộ, đảng viên phải tuyên truyền phổ biến quan điểm, đường lối của đảng tới các tầng lớp nhân dân làm cho quần chúng nhân dân hiểu và phải bằng hành động gương mẫu của mình để tập hợp, lôi cuốn quần chúng nhân dân vào các phong trào cách mạng
Đảng cộng sản có những lợi ích cơ bản thống nhất với lợi ích của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động, vì thế đảng có thể thực hiện giác ngộ quần chúng nhân dân, đưa họ tham gia các phong trào cách mạng Có tập hợp được quần chúng nhân dân, huy động được quần chúng tham gia các phong trào cách mạng thì những chủ trương, đường lối của đảng mới được thực hiện và khi đó đảng mới có sức mạnh, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân mới thực hiện được
Đảng cộng sản là bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân và cả dân tộc Khi nói tới vai trò tham mưu chiến đầu của đảng là muốn nói tới vai trò
Trang 6đưa ra những quyết định của đảng, nhất là trong những thời điểm lịch sử quan trọng Những quyết định đúng đắn sẽ tạo điều kiện đưa phong trào cách mạng tiên lên, ngược lại có thể gây ra những tổn thất cho cách mạng Sở dĩ đảng cộng sản trở thành đội tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân vì đảng bao gồm những người tiên tiến trong giai cấp công nhân, được trang bị lý luận khoa học, cách mạng và là những người được tôi luyện từ trong thực tiễn phong trào cách mạng
Trang 7CHƯƠNG II
LIÊN HỆ VỚI THỰC TIỄN Ở VIỆT NAM
Để minh chứng cho sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, ta sẽ xét trên tình hình thực tế của nước ta
Trước khi có Đảng cộng sản, đất nước ta đặt dưới sự thống trị của thực dân Pháp, rất nhiều phong trào đấu tranh yêu nước, rất nhiều các tầng lớp khác nhau trong xã hội như phong trào Cần Vương của các sĩ phu yêu nước, phong trào đấu tranh theo ý thức hệ của giai cấp tự sản, tiểu tư sản Việt Nam như cuộc đấu tranh của Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Nguyễn Thái Học, những phong trào này đã đặt vấn đề giải phóng đất nước, giành độc lập dân tộc, thức tỉnh dân trí nhưng do ý chí đã lỗi thời hoặc mang tính cải lương nên không đáp ứng được đầy đủ yêu cầu của dân tộc, dân chủ bức thiết của đông đảo nhân dân lao động nước ta cũng như tỏ ra bất cập so với thời đại
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam chứng tỏ rằng: giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng Thực tế cho thấy ngay từ khi mới ra đời, đảng cộng sản việt nam đã mang trong mình tính thống nhất giữa yếu tố giai cấp và yếu tố dân tộc sự ra đời của đảng cũng là cột mốc lớn đánh dấu bước ngoạt trọng đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam, cuộc khủng hoảng
về đường lối cứu nước kéo dài mấy chục năm đã được giải quyết
Khi mà cách mạng XHCN tháng 10 Nga thành công đã thức tỉnh các dân tộc thuộc địa, mở ra con đường giải phóng dân tộc bỏ qua chế độ tư bản để tiến lên CNXH, nói cách khác, sự thất bại của các phong trào yêu nước đó còn do thiếu một đường lối đúng đắn và một đảng cách mạng chân chín Kể từ khi giai cấp công nhân Việt Nam tổ chức được chính đảng của mình và chuyển phong trào đấu tranh từ tự phát sang tự giác, lịch sử Việt Nam đã bước sang một trang mới Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu bước chuyển biến quyết định của cách mạng Việt Nam Đảng Cộng sản Việt nam là đội tiên phong chính trị của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp này Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm
Trang 8nên tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản
Đảng đề ra cương lĩnh đúng đắn của cách mạng Việt Nam, vạch ra đường lối đấu tranh cách mạng về chất so với những con đường cứu nước do những nhà yêu nước đương thời vạch ra Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân chỉ sau 19 năm thành lập (1930-1954), khai sinh ra nước Việt nam dân chủ cộng hòa, đưa miền bắc nước ta quá
độ tiến lên CNXH, đồng thời tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở miền nam Đến tháng 4/1975, sau 45 năm chiến đấu và trưởng thành, đảng đã lãnh đạo nhân dân ta thực hiện thành công cuộc đấu tranh chống kẻ thù xâm lược, thống nhất đất nước và đưa đất nước ta quá độ đi lên CNXH Qua hơn 30 năm xây dựng đất nước, tiến hành 2 cuộc chiến tranh chống xâm lược ở biên giới, đảng đã lãnh đạo nhân dân ta vượt qua muôn vàn khó khăn, trở ngại để đưa nước ta vững bước đi lên CNXH như ngày hôm nay
Sự thất bại của cách mạng pháp 1848-1850 và công xã Paris 1871 đã chứng minh nếu như không có sự soi sáng của học thuyết cách mạng và khoa học cuả chủ nghĩa Mác-lenin và sự dẫn dắt của một chính đảng thật sự cách mạng thì mọi cuộc đấu tranh lập đổ chính quyền để xây dựng một xã hội mới đều không vươn tới những thắng lợi cuối cùng Chỉ đến cách mạng tháng 10 nga
1917, dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản, một đảng theo học thuyết cách mạng
và khoa học của chủ nghãi Mác-lenin Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân mới giành được thắng lợi, từ đó cách mạng tháng 10 nga mở ra một thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới
Tuy nhiên do sinh ra và trưởng thành ở nước nông nghiệp lạc hậu, bị áp bức bóc lột nặng nề nên giai cấp công nhân Việt Nam còn có những hạn chế sau: trình độc văn hóa, khoa học kỹ thuật, chuyên môn nghề nghiệp chưa cao, tác phong, tập quán, thói quen, tâm lý còn ảnh hưởng nặng nề của người sản xuất nhỏ Hiện nay theo thống kê, số lượng công nhân nước ta có 10,2 triệu đồng trên tổng số 80 triệu dân, trong đó có 1,8 triệu công nhân trong doanh nghiệp nhà
Trang 9nước Còn trình độ học vấn có: 62% có trình độ trung học phổ thông, 28% có trình độ trung học cơ sở, 5% có trình độ tiểu học và 0.32% không biết chữ Chính những hạn chế đó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân
Giữa đảng và giai cấp công nhân là cơ sở xã hội- giai cấp của đảng, là nguồn bổ sung lực lượng của đảng Ngược lại đảng là chính đảng của giai cấp công nhân, hình thành trên quan điểm lập trường giai cấp công nhân, là đội tiên phong chiến đấu, là bộ tham mưu của giai cấp Những đảng viên của đảng cộng sản có thể không phải là công nhân và đứng trên lập trường của giai cấp này Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu và Liên Xô cho thấy bài học kinh nghiệm sâu sắc rằng một khi đảng cộng sản xa rời lập trường giai cấp công nhân, không tự đổi mới về trình độ lý luận chính trị, đội ngũ đảng viên để lọt những phần tử cơ hội vào trong hàng ngũ của đảng gây lũng đọa làm cho bộ máy đảng biến chất thì sớm muộn đảng ấy cũng sẽ để mất vai trò lãnh đạo cách mạng Để giành lấy chính quyền từ tay giai cấp tư sản đã khó, nhưng việc giữ vững chính quyền và xây dựng xã hội mới XHCN lại càng khó hơn Sự thất bại của các nước Đông Âu và Liên Xô là một bài học đau đớn cho giai cấp công nhân và nhân dân lạo động trên toàn thế giới Sự thất bại đó là do tầng lớp lãnh đạo không thường xuyên tổng kết thực tiễn, nâng cao trình độ lý luận của đảng, việc chăm lo xây dựng đảng chưa chặt chẽ đã làm mất vai trò và tính tiên phong của đảng, đội ngũ đảng viên bị phân hóa, mơ hồ quan điểm, lập trường giai cấp,
dễ dấng ngã theo chủ nghĩa cơ hội, một số khác biến dạng hình thành một đảng cấp có đặc quyền, đặc lợi, xa rời quần chúng, sự thiếu kiên quyết trong việc giải quyết các vấn đề mang tính nguyên tắc trong đảng: vấn đề tổ chức hệ thống chính trị, chính sách kinh tế, chính sách đối ngoại, chính sách xã hội, đã làm cho đảng mất tính nhiệm giai cấp, đi đến chia rẽ tan rã
Ngày nay giai cấp công nhân Việt Nam đang lãnh đạo nhân dân ta tiến lên
sự nghiệp đổi mới đất nước, công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước; thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh Điều đó đòi hỏi giai cấp công nhân Việt Nam cần khắc phục nhanh chóng những hạn chế của
Trang 10mình, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng, chất lượng không ngừng nâng cao trình độ tự duy, trình độ tổ chức hoạt động thực tiễn, chỉ có như vậy mới đáp ứng được đòi hỏi của thực tiễn, mới hoành thành được sứ mệnh đối với dân tộc
Để thể hiện và giữ vững vai trò lãnh đạo của mình trong việc tổ chức cho giai cấp công nhân thực hiện và hoàn thành sứ mệnh lịch sử, đảng cộng sản phải luôn luôn giữ vững lập trường giai cấp đồng thời phải thường xuyên tự đổi mới
để vững mạnh về tư tưởng, chính trị và tổ chức, không ngừng tu dưỡng, rèn luyện nâng cao ý chí cách mạng, lập trường giai cấp, nâng cao toàn diện trình độ kiến thức, trình độ lý luận, kịp thời tổng kết kinh nghiệm đề ra thực tiễn sâu sắc nhằm đề ra đường lối chiến lược chiến sách đúng đắn, đồng thời phải xây dựng, chỉnh đốn đảng trong sạch vũng mạnh, nâng cáo hiệu quả và sức chiến đấu của đảng
Nhìn lại những thành tựu mà đất nước ta đã đạt được sau 70 năm từ khi có đảng lãnh đạo lãnh đạo, chúng ta càng tự hào vì có đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dân lao động việt nam - Đảng Cộng sản Việt nam Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, chúng ta cũng thẳng thắn nhận ra những khuyết điểm, sai lầm mà đã có lúc đảng ta đã vấp phải trong thời gian khá dài trước thời
kì đổi mới Vì vậy với cương lĩnh và đường lối đúng đắn, sáng tạo của mình, trong hơn 2/3 thế kỷ, vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được thể hiện rõ qua việc tổ chức, lãnh đạo mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Những thắng lợi đó là:
+ Thắng lợi cách mạng tháng Tám năm 1945 và việc thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa mở ra một kỷ nguyên mới
+ Thắng lợi của cuộc kháng chiến oanh liệt để giải phóng dân tộc, bảo vệ
tổ quốc bằng chiến thắng 30/4/1975, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
+ Thắng lợi sự nghiệp đổi mới và từng bước đưa đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội trãi qua nhiểu tìm tòi, khảo nghiệm, tổng kết sáng kiến của nhân dân, đảng ta đã đề ra và lãnh đạo thực hiện đường lối đổi mới, xây dựng chủ