TRƯỜNG ĐH HỒNG ĐỨC ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦNKHOA LLCT- Luật LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG PHƯƠNG ĐÔNG VÀ VIỆT NAM Bộ môn: Nguyên lý MÃ HỌC PHẦN : 124185 1.. - Biết vận dụng kiến thức lý luận của môn
Trang 1TRƯỜNG ĐH HỒNG ĐỨC ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
KHOA LLCT- Luật LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG PHƯƠNG ĐÔNG VÀ VIỆT NAM
Bộ môn: Nguyên lý MÃ HỌC PHẦN : 124185
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN.
1.1 Trịnh Duy Huy.
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ, giảng viên chính, Trưởng khoa.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201, nhà A5, cơ sở 2, Đại học Hồng Đức Số 307 đường Lê Lai, phường Đông Sơn, thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Phòng 201, nhà A5, cơ sở 2, Đại học Hồng Đức.
- Email: huydhhd@yahoo.com.vn
- Điện thoại: 0912 029 041.
1.2 Mai Thị Quý.
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ, giảng viên chính, Phó trưởng khoa.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201, nhà A5, cơ sở 2 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai, phường Đông Sơn, thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Phòng 201, nhà A5, cơ sở 2 Đại học Hồng Đức.
- Email: maiquyhd@gmail.com
- Điện thoại: 0912 603 834.
1.3 Lê Thị Thuỷ
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, giảng viên chính.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201, nhà A5, cơ sở 2 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai, phường Đông Sơn, thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Phòng 201, nhà A5, cơ sở 2 Đại học Hồng Đức.
Trang 22 THÔNG TIN CHUNG VỀ HỌC PHẦN
- Tên ngành: Cử nhân các chuyên ngành thuộc khoa học xã hội.
- Tên học phần: Lịch sử tư tưởng Phương Đông và Việt Nam.
- Giờ tín chỉ đối các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 18.
Trang 3- Biết vận dụng kiến thức lý luận của môn học vào việc tiếp cận các môn khoa học chuyên ngành và hoạt động thực tiễn của bản thân để hoàn thiện
- Sinh viên biết vận dụng những vấn đề lý luận đã học để hiểu rõ những ảnh hưởng của các học thuyết tư tưởng Phương Đông trong đời sống tinh thần của xã hội Việt Nam
3.3 Về thái độ:
- Học phần Lịch sử tư tưởng Phương Đông và Việt Nam góp phần xây dựng quan điểm nhân văn, rèn luyện phẩm chất chính trị đúng đắn, biết quý trọng, gìn giữ những thành tựu trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa Phương Đông.
- Góp phần bồi dưỡng thế giới quan và nhân sinh quan đúng đắn cho sinh viên.
- Nhìn nhận một cách khách quan hơn, đúng đắn hơn về những giá trị tư tưởng của lịch sử tư tưởng nhân loại để chúng ta hiểu rõ nền văn hóa nước nhà.
4 TÓM TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN:
Chương trình học phần Lịch sử tư tưởng Phương Đông và Việt Nam được chia làm hai phần: Phần 1: Lịch sử tư tưởng Phương Đông gồm 3 chương, trình bày khái quát về đặc điểm, sự hình thành, phát triển, nội dung tư tưởng của từng học thuyết tư tưởng ở Trung Quốc, Ấn Độ thời cổ đại; cùng với sự ra đời và phát triển của Hồi giáo Phần 2: Lịch sử tư tưởng Việt Nam gồm 3 chương, khái quát lịch sử tư tưởng Việt Nam từ thời kỳ dựng nước cho đến năm 1945; tư tưởng Nho giáo qua các thời kỳ Bắc thuộc, Lý - Trần, Lê – Nguyễn; tư tưởng dân chủ Tư sản của phái Tân học; tư tưởng cách mạng dân chủ của Phan Bội Châu; tư tưởng cải lương của Phan Chu Trinh và sự truyền
bá các tôn giáo ở Việt Nam (Phật giáo, Đạo giáo, Thiên chúa giáo, Đạo Tin lành, Đạo Cao Đài, Phật giáo Hòa hảo)
5 NỘI DUNG CHI TIẾT HỌC PHẦN :
PHẦN I : LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG PHƯƠNG ĐÔNG.
CHƯƠNG I LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG TRUNG QUỐC.
I Khái quát lịch sử Trung Quốc :
1 Các thủ lĩnh liên minh bộ lạc từ Hoàng Đế, Nghiêu, Thuấn, Vũ.
2 Thời kỳ Cổ đại: Hạ, Thương, Chu.
3 Thời kỳ Trung đại: Từ triều Tần đến chiến tranh thuốc phiện năm 1840.
4 Thời kỳ cận hiện đại Từ 1840 đế 1949.
Trang 4II Các thuyết Âm Dương, Bát quái,Ngũ hành và Âm Dương gia.
1 Học thuyết Âm dương, bát quái, ngũ hành và âm dương gia.
2 Âm dương gia.
III Nho gia.
1 Tư tưởng Khổng Tử.
2 Tư tưởng Mạnh Tử.
3 Tư tưởng Đổng Trọng Thư- Nho Giáo độc tôn.
4 Tống Nho.
IV Đạo Gia.
1 Sự hình thành và phát triển của Đạo gia.
2 Tư tưởng Lão Tử.
V Mặc gia.
1 Sự hình thành và phát triển của trường phái Mặc gia.
2 Tư tưởng Mặc Tử.
VI Pháp gia.
1 Tư tưởng Thương Ưởng.
2 Tư tưởng Hàn Phi Tử.
VII Tư tưởng cải lương và cách mạng Tư sản, sự truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin.
1 Hoàn cảnh lịch sử TQ và sự du nhập tư tưởng dân chủ tư sản phương Tây.
2 Khang Hữu Vi và Trương Hán Siêu.
3 Tư tưởng cách mạng dân chủ Tôn Trung Sơn.
4 Sự truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin vào Trung Quốc.
CHƯƠNG II LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG ẤN ĐỘ
2 Tư tưởng Triết học.
3 Quan điểm xã hội.
III Đạo Phật (Phật giáo)
1 Sự hình thành và phát triển của Phật giáo.
2 Học thuyết Phật giáo.
Trang 5CHƯƠNG III HỒI GIÁO (ISLAM)
1 Sự hình thành và phát triển của Hồi giáo.
2 Tiểu sử Mohamét và quá trình truyền bá Đạo Hồi.
PHẦN II : LỊCH SỬ TƯ TƯỞNG VIỆT NAM.
CHƯƠNG IV KHÁI QUÁT LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THỜI KỲ DỰNG NƯỚC ĐẾN 1945.
1 Nước văn lang và nước Âu lạc.
1 Sự truyền bá Nho giáo thời Bắc thuộc.
2 Sự phát triển bước đầu của Nho giáo dưới thời Lý- Trần.
3 Thời kỳ cực thịnh của Nho giáo thời Lê- Nguyễn.
4 Sự suy tàn của Nho giáo.
II Tư tưởng dân chủ Tư sản.
1 Hoàn cảnh lịch sử.
2 Những dòng tư tưởng tiêu biểu.
III Sự truyền bá Chủ nghĩa Mác- Lênin vào Việt Nam.
1 Phong trào Cộng sản quốc tế và sự đấu tranh chống áp bức bóc lột của nhân dân Việt Nam trong thập kỷ 20 của thế kỷ XX.
2 Những con đường truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin vào Việt Nam.
CHƯƠNG VI CÁC TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM.
I Phật giáo.
1 Sự truyền bá phật giáo dưới thời bắc thuộc.
2 Thời kỳ cực thịnh của Phật giáo thời kỳ Lý- Trần.
3 Sự suy tàn của Phật giáo thời kỳ Lê- Nguyễn.
4 Phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thé kỷ XX.
Trang 6II Đạo giáo.
1.Sự truyền bá đạo giáo thời kỳ Bắc thuộc.
2.Những hoạt động tuyên truyền Đạo giáo đầu thế kỷ XX.
III Thiên chúa giáo.
1.Sự ra đời và phát triển của đạo Kitô.
2.Sự truyền bá đạo Thiên chúa ở Việt Nam.
IV Đạo tin lành.
1 Sự ra đời của đạo Tin lành.
2 Đạo tin lành ở Việt Nam.
V Đạo Cao Đài.
1 Sự ra đời của đạo Cao đài.
2 Nội dung của đạo Cao Đài.
VI Phật giáo hòa hảo.
1 Sự ra đời của Phật giáo Hòa hảo.
2 Nội dung của Phật giáo Hòa hảo.
VI Tín ngưỡng dân gian cổ truyền.
1 Thờ Tổ tiên và tín ngưỡng đa thần.
2 Đạo giáo ở Việt Nam.
6 HỌC LIỆU:
6.1 Học liệu bắt buộc
HL1: Nguyễn Văn Chinh, Lịch sử tư tưởng Phương Đông và Việt Nam, tài liệu tham khảo;
HL2: Nguyễn Hữu Vui, Lịch sử Triết học, NXB CTQG – Hà Nội 1998
6.2 Học liệu tham khảo.
HL3: Nguyễn Gia Phú, Lịch sử tư tưởng phương Đông và Việt Nam, ban XB trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.1998.
HL4: Nguyễn Thế Nghĩa, Lịch sử Triết học tập I, NXB KHXH 2002.
HL5: Nguyễn Hiến Lê, Kinh dịch, Đạo của người Quân Tử, NXB Văn học Hà Nội, năm 2002
HL6: Nguyễn Tài Thư chủ biên, Lịch sử tư tưởng Việt Nam Tập I, NXB KHXH, Hà Nội 1993
HL7: Lê Sỹ Thắng, Lịch sử tư tưởng Việt Nam tập II, NXB KHXH, 1997
HL8: Nguyễn Đức Hân, Tư tưởng Triết học và đời sống văn hoá, NXB VH, 1998
Trang 7HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC HỌC PHẦN Lý
thuyết
Xê mi na
Làm việc nhóm
học, tự nghiên cứu
Tư vấn của GV
7.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung.
Trang 8N I DUNG 1, TU N 1 ỘI DUNG 1, TUẦN 1 ẦN 1
Ghi chú
- Thời kỳ cổđại: Hạ Thương, Chu
2 Học thuyết
Âm Dương,Ngũ hành
1.- SV trình bày khái quátđược về điều kiện tự nhiên,
xã hội dẫn đến việc hìnhthành các học thuyết
- SV hiểu được các tư tưởngchủ yếu: về tôn giáo, văn hóa,chính trị, đạo đức, kinh tế
2.- Hiểu được sự ra đời, hìnhthành và phát triển của thuyết
ĐọcHL1(Tr23 - 33)ĐọcHL2(Tr 51- 58)
bộ lạc từHoàng Đế,Nghiêu,Thuấn, Vũ
2 Thời kỳTrung đại: Từtriều Tần đếnchiến tranhthuốc phiệnnăm 1840
3 Thời kỳcận hiện đại
Từ 1840 đến1949
1 Sv hiểu, biết trình bày kháiquát các giai đoạn phát triểnlịch sử tư tưởng Trung Quốc
2 Hiểu được đặc điểm, tìnhhình kinh tế- xã hội là cơ sởchủ yếu để hình thành và pháttriển chế độ phong kiến
3 Hiểu được đất nước TrungQuốc giai đoạn này như mộtbức tranh hỗn chiến, tính chất
xã hội TQ vần là nữa phongkiến, nữa thuộc địa
- Trình bàykhái quátvào vở tựhọc nhữngnội dung ởbên
Đọc HL1 (Tr2 - 22)
- Đọc trướcnội dung tựhọc tuần 2
- Đáp ứng nhu cầu nhận thứccủa SV đối với từng nộidung
- Giúp SV hiểu đúng, hiểusâu, biết vận dụng vào thựctiễn
- Đọc,nghiên cứutrước khihỏi
- Lựa chọncâu hỏi phùhợp với nộidung củabài học
chỉ TVnhữngvấn đề
có liênquanđến nộidungbài học
Trang 9N I DUNG 2, TU N 2 ỘI DUNG 1, TUẦN 1 ẦN 1
Nội dung chính Mục tiêu cụ thể Yêu cầu
- Hiểu được những nộidung tư tưởng cơ bảncủa Nho gia (tư tưởngcủa Khổng Tử và tưtưởng của Mạnh Tử)
- Vận dụng các nộidung cơ bản của Nhogia để nhận thức xã hộiViệt Nam hiện nay
ĐọcHL1(Tr34 - 53)ĐọcHL2(Tr 27 - 36)
- Nho Giáo độctôn
2 Tống Nho
1.- Trình bày khái quátđược sự phát triển củaNho gia sau khi Khổng
Tử mất
- Hiểu được những tưtương cơ bản của ĐổngTrọng Thư với những tưtưởng duy tâm của ông
2.- Hiểu được Nho giáothời Tống là một Nhogiáo đã tiếp thu khá sâusắc những yếu tố tưtưởng của Đạo giáo vàPhật giáo
- Trình bàyvào vở tựhọc nhữngnội dung ởbên
ĐọcHL1(Tr50 - 55)ĐọcHL2(Tr 66 - 74)
- Đọc trướcnội dung tựhọc tuần 3
- Đáp ứng nhu cầu nhậnthức của SV đối vớitừng nội dung
- Giúp SV hiểu đúng,hiểu sâu, biết vận dụngvào thực tiễn
- Đọc,nghiên cứutrước khihỏi
- Lựa chọncâu hỏi phùhợp với nộidung củabài học
chỉ TVnhữngvấn đề
có liênquanđến nộidungbài học
NỘI DUNG 3, TUẦN 3
Trang 10Mục tiêu cụ thể viên chuẩn bị Yêu cầu sinh Ghi chú
1 Đạo Gia 1.- Trình bày được tư
tưởng thế giới quan củaĐạo gia
- Hiểu được nội dung cơbản của trường phái Đạogia
- Chỉ ra được những ảnhhưởng tiêu cực trong quanđiểm nhân sinh của Đạogia
ĐọcHL1(Tr34-Tr54)Đọc HL2(Tr 40 – 47)
và văn hóa dẫnđến sự ra đờicác hệ tưtưởng ở TrungHoa thời Cổđại
1 Trình bày được các đặcđiểm về: Tự nhiên xã hội,văn hóa cơ sở chủ yếu đểhình thành các hệ tưtưởng thời cổ đại ở TrungQuốc
- Chuẩn bị vàogiấy những nộidung thảoluận
- Chuẩn bị ýkiến để thamgia thảo luận
- Chia nhóm từ
8 - 10 SV thảoluận và viếtbiên bản
Tự học ở nhà,
thư
viện
1 Sự hìnhthành và pháttriển của Đạogia
2 Sự hìnhthành và pháttriển củatrường pháiMặc gia
1 Sinh viên hiểu đượcquá trình hình thành vàphát triển, những nội dung
cơ bản của trường pháiĐạo gia
2 Sinh viên hiểu đượcquá trình hình thành vàphát triển, những nội dung
cơ bản của trường pháiMặc gia
- Trình bàykhái quát vào
vở tự họcnhững nộidung ở bên
Đọc HL1(Tr72 - 82)
Đọc HL2 (Tr 37 - 40)
- Đọc trướcnội dung tựhọc tuần 4
và Mặc gia
- Đáp ứng nhu cầu nhậnthức của SV đối với từngnội dung
- Giúp SV hiểu đúng, hiểusâu, biết vận dụng vàothực tiễn
- Đọc, nghiêncứu trước khihỏi
- Lựa chọn câuhỏi phù hợpvới nội dungcủa bài học
chỉ TVnhữngvấn đề
có liênquanđếnNDbài
NỘI DUNG 4, TUẦN 4
Trang 11Mục tiêu cụ thể Yêu cầu
sinh viên chuẩn bị
Ghi chú
- Giáo dục ý thức trântrọng đối với nhữngthành tựu tư tưởng củanền văn minh TrungQuốc, vận dụng vào thựctiễn xã hội Việt Nam
Đọc HL1(Tr91 - 116)Đọc HL2(Tr 48 - 51)
Âm -Dương,Ngũ Hành
2 Nhận định
về giá trị củahọc thuyết
Âm - dương,Ngũ hành
1 Hiểu được những nộidung cơ bản của họcthuyết âm dương và ngũhành
2 Hiểu được sự thể hiệntrình độ tư duy mang tínhkhái quát cao của họcthuyết Âm - dương, Ngũhành
- Chuẩn bịvào giấynhững nộidung thảoluận
- Chuẩn bị ýkiến đểtham giathảo luận
- Chia nhóm
từ 8- 10 SVthảo luận vàviết biênbản
Tự học Ở nhà,
thư
viện
1 Sự hìnhthành và pháttriển củatrường pháiPháp gia
2 Tư tưởngcải lương vàcách mạng Tưsản
1.- SV hiểu biết cơ bản
về tiền đề tư tưởng củatrường phái pháp gia( tưtưởng Thận Đáo, ThânBất Hại, Thương Ưởng)đặt nền móng cho trườngphái Pháp gia
2.- SV hiểu được hoàncảnh lịch sử Trung Quốc
và sự du nhập tư tưởngdân chủ tư sản phươngTây
- Trình bàykhái quátvào vở tựhọc nhữngnội dung ởbên
ĐọcHL1(Tr91 - 94)
- Đọc trướcnội dung tựhọc tuần 5
Trang 12- Nắm được nội dung tưtưởng cơ bản của KhangHữu Vi
- Tư tưởng cách mạngdân chủ của Tôn TrungSơn
- Sự truyền bá chủ nghĩaMác - Lênin vào TQ
- Đáp ứng nhu cầu nhậnthức của SV đối với từngnội dung
- Giúp SV hiểu đúng,hiểu sâu, biết vận dụngvào thực tiễn
- Đọc,nghiên cứutrước khihỏi
- Lựa chọncâu hỏi phùhợp với nộidung củabài học
chỉ TVnhữngvấn đề
có liênquanđếnnộidungbàihọc
NỘI DUNG 5 TUẦN 5
Trang 132 Đạo Phật.
1.Hiểu được đặc điểm cơbản của xã hội Ấn Độ cổđại
2.- Hiểu được truyềnthuyết của phật Thích ca
- Nắm được quan niệm
về thế giới quan của Phậtgiáo
ĐọcHL1(Tr118 - 129)ĐọcHL2(Tr 109 - 132)
cơ bản củaKhổng Tử
2 Phân tíchnội dung tưtưởng cơ bảncủa Mạnh Tử
1 Biết khái quát vài nét
về Khổng Tử.Trình bàyđược những nội dungtrong tư tưởng cơ bảncủa Khổng Tử (Về chínhtrị, về Nhân, Lễ vàChính danh)
2 Hiểu được những nộidung cơ bản trong tưtưởng của Mạnh Tử
- Chuẩn bị vàogiấy những nộidung thảoluận
- Chuẩn bị ýkiến để thamgia thảo luận
- Chia nhóm từ
8 - 10 SV thảoluận và viếtbiên bản
Tự học ở nhà,
Thư
viện
1 Hoàn cảnhlịch sử của Ấn
Độ cổ đại
2 Đạo Bà LaMôn và ĐạoHin Đu (Ấn
- Từ thế kỷ XIII- XIX
2 Hiểu được sự hìnhthành và phát triển về :(giáo lý, tư tưởng triếthọc, quan điếm xã hội)của Ấn Độ giáo
- Trình bàykhái quát vào
vở tự họcnhững nộidung ở bên
Đọc HL1(Tr118- 129)
- Đọc trướcnội dung tựhọc tuần 6
nội dung
- Giúp SV hiểu đúng,hiểu sâu, biết vận dụngvào thực tiễn
- Đọc, nghiêncứu trước khihỏi
- Lựa chọn câuhỏi phù hợpvới nội dungcủa bài học
chỉ TVnhữngvấn đề
có liênquanđếnnộidungbàihọcKT-
ĐG Giảngđường Kiểm tra nhậnthức của SV - Trình bày các kháiniệm đã học trong các kiến thức cơNắm vững
Trang 14nội dung 3, 4.
- Phân tích được nộidung cơ bản và bước đầubiết vận dụng và thựctiễn
bản từ tuần 3đến tuần 4
N I DUNG 6, TU N 6 ỘI DUNG 1, TUẦN 1 ẦN 1
Hình
thức tổ
Thời gian,
Nội dung chính
Mục tiêu cụ thể Yêu cầu
sinh viên
Ghi chú
Trang 151.- Trình bày được sựhình thành và phát triểncủa Phật giáo.
- Hiểu nội dung tưtưởng cơ bản của củaPhật giáo
- Biết đánh giá nhữngmặt tích cực và hạn chếtrong tư tưởng của Phậtgiáo, vận dụng vào việcgiáo dục đạo đức trong
xã hội Việt Nam hiệnnay
ĐọcHL1(Tr130-146)ĐọcHL2(Tr133-140)
Thảo luận Giảng
2 Hãy chỉ ramặt tích cực vàhạn chế trong tưtưởng của Nhogia
1 SV hiểu được cáchtiếp cận của Nho giáo
về con người được bắtđầu từ:
- Dù đứng trên quanđiểm duy tâm, songNho giáo đặc biệt coitrọng các giá trị chínhtrị- đạo đức có ý nghĩanhân loại nhất định
- Chuẩn bịvào giấynhững nộidung thảoluận
- Chuẩn bị ýkiến để thamgia thảoluận
- Chia nhóm
từ 8- 10 SVthảo luận vàviết biênbản
Tự học ở nhà,
thư
viện
1.Truyền thuyếtcủa phật Thíchca
2 Sự phát triểncủa Phật giáo
và sự phân chiathành: Phật giáotiểu Thừa vàPhật giáo Đạithừa
1 Trình bày được sựhình thành và phát triểncủa Phật giáo
2 SV hiểu được haitông phái của Phật giáo(Tiểu Thừa và ĐạiThừa)
- Trình bàykhái quátvào vở tựhọc nhữngnội dung ởbên
Đọc HL1(Tr130-132)
- Chuẩn bị
để giáo viênkiểm traphần tự học
Tư vấn Văn
phòng
BM,
- Tư vấn phầnthảo luận: Vấn
đề con người
- Đáp ứng nhu cầu nhậnthức của SV đối vớitừng nội dung
- Đọc,nghiên cứutrước khi
chỉ TVnhữngvấn đề