LỜI GIỚI THIỆUTrong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc ta dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, cùngvới những thắng lợi to lớn
Trang 1TỔNG CỤC CHÍNH TRỊ
“HÀ NỘI – ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG”
CHIẾN THẮNG CỦA BẢN LĨNH VÀ TRÍ TUỆ VIỆT NAM
Tài liệu giáo dục, tuyên truyền kỷ niệm 40 năm
Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”
(12/1972 - 12/2012)
Hà Nội - 2012
Trang 2LỜI GIỚI THIỆU
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc ta dưới sựlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, cùngvới những thắng lợi to lớn của đồng bào và chiến sĩ ta trên chiến trường miền Nam,quân và dân miền Bắc đã vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh làm tốt nhiệm
vụ hậu phương lớn của cả nước, đồng thời đánh bại hai cuộc chiến tranh phá hoạibằng không quân của đế quốc Mỹ, đỉnh cao là đánh bại cuộc tập kích đường khôngchiến lược chủ yếu bằng máy bay B.52 cuối tháng 12/1972, làm nên Chiến thắng
“Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, buộc Chính phủ Mỹ phải ký Hiệp định Pari,chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam, góp phần tiến tới giải phónghoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc
Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” góp phần tô thắm trang
sử hào hùng chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta trong thế kỷ XX, mãi mãi làbiểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, ý chí kiên cường, bấtkhuất, bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam, để lại nhiều bài học kinhnghiệm quí báu cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”,
Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam biên soạn cuốn “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” – Chiến thắng của bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam làm tài
liệu chính thức để các cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương, cơ quan thông tấn,báo chí trong và ngoài quân đội tổ chức tuyên truyền, giáo dục sâu rộng trongtoàn quốc, toàn quân, làm cho nhân dân và cán bộ, chiến sĩ các lực lượng vũ trangnhận thức đầy đủ, sâu sắc về Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”,khơi dậy lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng vẻvang, vươn lên giành thắng lợi to lớn trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Quá trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được
Trang 3Phần thứ nhất
CUỘC TẬP KÍCH ĐƯỜNG KHÔNG CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẾ QUỐC MỸ VÀO MIỀN BẮC VIỆT NAM VÀ CHIẾN THẮNG “HÀ NỘI - ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG” CUỐI THÁNG 12 NĂM 1972
I CUỘC TẬP KÍCH ĐƯỜNG KHÔNG CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẾ QUỐC MỸ VÀO MIỀN BẮC VIỆT NAM CUỐI THÁNG 12 NĂM 1972
1 Bối cảnh diễn ra cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc
Mỹ vào miền Bắc Việt Nam cuối tháng 12 năm 1972
Năm 1954, bằng Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấnđộng địa cầu” của nhân dân ta, buộc thực dân Pháp ký Hiệp định Giơnevơ, chấmdứt cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Từ đó, nước ta tạm thời bị chia cắtthành hai miền, miền Bắc tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiếp tụcthực hiện cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân để giải phóng miền Nam,thống nhất đất nước Với bản chất hiếu chiến, xâm lược và phản động toàn diện,
đế quốc Mỹ đã thay chân thực dân Pháp thực hiện âm mưu chia cắt lâu dài đấtnước ta, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự để đánh phámiền Bắc, chống chủ nghĩa xã hội và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới
Trước tình hình đó, cách mạng miền Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ Từ
phong trào Đồng Khởi năm 1960, làm phá sản Chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”
của đế quốc Mỹ Để cứu vãn tình hình, tiếp tục mở rộng, leo thang chiến tranh,
đầu tháng 8/1964, đế quốc Mỹ dựng lên “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” và cho máy bay
đánh phá một số nơi ở miền Bắc như: Cửa sông Gianh, Bến Thủy, Lạch Trường
và thị xã Hòn Gai Đến đầu năm 1965, đế quốc Mỹ chuyển sang Chiến
lược“Chiến tranh cục bộ”, đưa quân Mỹ vào miền Nam Việt Nam, đồng thời mở
cuộc chiến tranh bằng không quân ra ngoài vĩ tuyến 20, tiến hành cuộc chiến
tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam lần thứ nhất
Trên cơ sở dự báo đúng tình hình, Đảng đã lãnh đạo quân và dân miền Bắckịp thời chuyển mọi hoạt động từ thời bình sang thời chiến, thực hiện vũ trang toàndân, đào đắp công sự chiến đấu, hầm hào phòng tránh, tiến hành sơ tán nhân dân vàhọc sinh về nông thôn, phân tán dân cư và tài sản, phương tiện vật chất khỏi nhữngvùng trọng điểm để tránh thiệt hại lớn, bảo đảm đời sống ổn định Đồng thời tổchức lực lượng chiến đấu chống các cuộc tập kích của không quân Mỹ Trong hơn
4 năm (8/1964 - 11/1968), quân và dân miền Bắc bám trụ kiên cường, vừa sảnxuất, vừa chiến đấu, bắn rơi, phá hủy 3.243 máy bay của địch, trong đó có 6 chiếcB.52, 3 chiếc F.111; diệt và bắt sống hàng nghìn giặc lái Mỹ
Bị thất bại liên tiếp trên cả hai miền Nam - Bắc, ngày 01/11/1968, Tổngthống Mỹ Giôn-xơn tuyên bố chấm dứt ném bom - kết thúc cuộc chiến tranh pháhoại lần thứ nhất đối với miền Bắc Việt Nam, đồng thời chuyển sang thực hiện
Chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”.
Tuy nhiên, đến đầu năm 1972, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước củanhân dân ta bắt đầu vào giai đoạn quyết định Trên cả ba mặt trận: quân sự, chính
trị và ngoại giao ta đều giành thắng lợi to lớn Chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh” của đế quốc Mỹ có nguy cơ sụp đổ hoàn toàn Để cứu vãn tình thế, ngày
Trang 46/4/1972, Tổng thống Mỹ Ních-xơn vội vã ra lệnh huy động một lực lượng lớnkhông quân và hải quân Mỹ ở khu vực Đông Nam Á tiến hành cuộc chiến tranhphá hoại lần thứ hai đối với miền Bắc nước ta với quy mô lớn hơn, tính chất ácliệt, tàn bạo hơn nhiều so với cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất.
Ngay từ những ngày đầu tháng 4/1972, Mỹ sử dụng máy bay chiến lượcB.52 cùng máy bay chiến thuật đánh phá các tỉnh: Quảng Bình, Nghệ An, ThanhHoá, Hải Phòng, Nam Định Quân và dân ta mà nòng cốt là Quân chủng Phòngkhông – Không quân đã chiến đấu kiên cường, dũng cảm, đẩy lùi các cuộc tậpkích đường không của địch Trong hơn 5 tháng (từ ngày 9/5 đến ngày20/10/1972) ta đã bắn rơi 561 máy bay các loại của địch, diệt và bắt sống nhiềugiặc lái Mỹ Thắng lợi này làm cho cục diện chiến tranh chuyển hướng có lợi cho
ta, trong khi phía Mỹ không đạt được ý đồ phá hoại miền Bắc Việt Nam lần thứhai bằng không quân Chiến tranh càng tiếp tục kéo dài, càng khoét sâu thêmnhững mâu thuẫn nội bộ và khó khăn về kinh tế, xã hội của nước Mỹ Trong khi
đó, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đang đến gần, sức ép của cử tri, của phong tràophản đối chiến tranh xâm lược Việt Nam và các lực lượng chính trị ở Mỹ tác độngcản trở không nhỏ đến đường lối chính trị, quân sự, ngoại giao của đương kimTổng thống Ních-xơn Nhân loại tiến bộ kịch liệt lên án và đòi Mỹ chấm dứtchiến tranh ở Việt Nam Hội nghị đàm phán bốn bên tại Pari đã kéo dài 4 năm mà
Mỹ vẫn chưa tìm được lối thoát Trước tình hình đó, Ních-xơn đã cử Kít-xinh-giơ,Ngoại trưởng - Đại diện Chính phủ Hoa Kỳ đến Pari nối lại cuộc đám phánthương lượng Phái đoàn của ta do Cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ - Đại diện Chínhphủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa làm trưởng đoàn Lần này, ta đưa ra dự thảoHiệp định “Về chấm dứt chiến tranh, lập lại hoà bình ở Việt Nam” và phía Mỹbước đầu chấp thuận bản dự thảo này
Tuy nhiên, với âm mưu tiếp tục đẩy mạnh chiến tranh xâm lược Việt Nam,ngày 23/10, Ních-xơn đột nhiên gửi Công hàm cho Chính phủ ta đề nghị tạmhoãn việc ký kết Hiệp định với lý do có “trục trặc” từ phía Chính quyền NguyễnVăn Thiệu Từ ngày 23/10/1972, không quân Mỹ tập trung đánh phá quyết liệtcác tuyến giao thông từ Nam vĩ tuyến 20 trở vào và tổ chức máy bay trinh sát raphía Bắc nhằm chuẩn bị cho bước leo thang quân sự mới Ngày 7/11/1972, saukhi Ních-xơn tái cử Tổng thống nhiệm kỳ hai, đế quốc Mỹ đã trắng trợn lật lọng,xóa bỏ bản dự thảo Hiệp định đã thỏa thuận với ta Hội nghị Pari bế tắc, chiếntranh tiếp diễn và đứng trước sự bùng nổ ác liệt Ních-xơn lập tức ra lệnh chuẩn bịmột kế hoạch tập kích đường không chiến lược bằng máy bay B.52 đánh vào HàNội, Hải Phòng và một số mục tiêu quan trọng trên miền Bắc nước ta Ngày13/12/1972, Kít-xinh-giơ khẳng định thái độ bất hợp tác bằng tuyên bố ngừngđàm phán vô thời hạn với ta Ngày 17/12/1972, Tổng thống Ních-xơn chính thức
ra lệnh tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược vào miền Bắc nước ta với
tên gọi Chiến dịch “Lai-nơ-bếch-cơ II”.
2 Âm mưu, thủ đoạn sử dụng lực lượng và tội ác của đế quốc Mỹ trong cuộc tập kích đường không chiến lược cuối tháng 12 năm 1972
Đế quốc Mỹ tiến hành cuộc tập kích đường không Lai-nơ-bếch-cơ II nhằm gây sức ép buộc ta phải chấp nhận ký Hiệp định Pari theo các điều khoản sửa đổi
Trang 5của chúng; đánh phá, hủy diệt tiềm lực kinh tế - quốc phòng của miền Bắc, hạn chế sự chi viện cho cách mạng miền Nam; làm tê liệt ý chí chiến đấu, giảm thế và
lực của ta so với ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn; đe doạ phong trào đấu tranh
của nhân dân thế giới.
Phía Mỹ đã huy động số lượng lớn máy bay, tàu chiến và các loại vũ khí đicùng; tập trung lực lượng, phương tiện tập kích đường không lớn nhất, hiện đạinhất kể từ sau đại chiến thế giới lần thứ hai đến năm 1972 để đánh phá miền BắcViệt Nam Trong đó, máy bay chiến lược B.52: 193/tổng số 400 chiếc hiện có củaquân đội Mỹ; máy bay không quân chiến thuật: 1.077/trên tổng số 3.043 chiếc (có
1 biên đội máy bay F.111 khoảng 50 chiếc); tàu sân bay: 6/24 chiếc; hơn 50 máybay tiếp dầu trên không và một số loại máy bay phục vụ khác như: máy bay gâynhiễu từ xa, máy bay trinh sát chiến lược, máy bay chiến thuật, máy bay chỉ huy,liên lạc dẫn đường, cấp cứu; cùng 60 tàu chiến các loại của Hạm đội 7 đang ởThái Bình Dương
Tất cả các loại máy bay, tàu chiến và vũ khí, khí tài quân Mỹ sử dụng trongChiến dịch này đều được cải tiến ở trình độ cao hơn nhiều so với cuộc chiến tranhphá hoại miền Bắc lần thứ nhất Trong đó, máy bay ném bom chiến lược B.52 cònđược gọi là “Siêu pháo đài bay B.52” – thần tượng bất khả chiến bại của khônglực Hoa Kỳ Đây là loại máy bay ném bom phản lực hạng nặng để làm nhiệm vụném bom hạt nhân trong chiến tranh toàn cầu
Với âm mưu, thủ đoạn và sử dụng lực lượng, phương tiện trên quy mô lớn,cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ vào miền Bắc nước tacuối tháng 12/1972 thực sự là một cuộc ném bom hủy diệt Trong 12 ngày vàđêm, đế quốc Mỹ đã sử dụng 663 lần chiếc B.52 và 3.920 lần chiếc máy baychiến thuật, ném xuống Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, thị xã trên miềnBắc nước ta hơn 100 ngàn tấn bom, đạn Riêng ở Hà Nội, địch sử dụng 441 lầnchiếc B.52 cùng nhiều máy bay chiến thuật ném hàng ngàn tấn bom xuống cáckhu phố, sân bay, nhà ga, bệnh viện, trường học Chúng đã tàn phá nhiều phố xá,làng mạc, phá sập 5.480 ngôi nhà, trong đó có gần 100 nhà máy, xí nghiệp,trường học, bệnh viện, nhà ga; giết chết 2.368 dân thường, làm bị thương 1.355người khác Chỉ trong một đêm, bom Mỹ đã hủy diệt cả chiều dài khu phố KhâmThiên trên 1.200 mét, với gần 2.000 ngôi nhà, đền chùa, trường học, trạm xá bịphá sập, làm 287 người chết, 290 người bị thương
II SỰ LÃNH ĐẠO, CHỈ ĐẠO CỦA TRUNG ƯƠNG ĐẢNG VÀ QUÂN ỦY TRUNG ƯƠNG ĐỐI PHÓ VỚI CUỘC TẬP KÍCH ĐƯỜNG KHÔNG CHIẾN LƯỢC CUỐI THÁNG 12 NĂM 1972
1 Chủ động nhận định, dự báo tình hình, chuẩn bị mọi mặt, trước hết
là về chiến lược
Ngay từ năm 1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dự báo đúng tình hình và chỉđạo Bộ Tư lệnh Phòng không phải thường xuyên quan tâm theo dõi chặt chẽ, nắmchắc về máy bay B.52 và hoạt động của nó Người thường xuyên quan tâm chỉđạo, định hướng tư tưởng, tổ chức, động viên quân và dân ta, nhất là lực lượngPhòng không – Không quân nêu cao ý chí quyết tâm, sẵn sàng đánh bại các cuộcchiến tranh phá hoại của địch Ngày 7/8/1964, hai ngày sau khi đế quốc Mỹ dựng
Trang 6lên “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ” lấy cớ đánh phá miền Bắc nước ta, Bác Hồ đã đến dự
và phát biểu tại Lễ Tuyên dương bộ đội Phòng không và Hải quân, Người biểudương thành tích chiến đấu dũng cảm của các quân chủng (trong đó, bộ đội Phòng
không vừa bắn rơi 8 máy bay Mỹ) Người còn khẳng định: “Nhân dân ta rất yêu chuộng hòa bình nhưng nếu đế quốc Mỹ và tay sai xâm phạm đến miền Bắc nước
ta thì toàn dân ta nhất định sẽ đánh bại chúng” Ngày 18/6/1965, lần đầu tiên đế
quốc Mỹ sử dụng máy bay B.52 ném bom rải thảm khu vực Bến Cát (Tây Bắc SàiGòn) Ngày 9/7/1965, nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đội 1, Tiểu đoàn 1,Đoàn Tam Đảo, Quân chủng Phòng không – Không quân, Hồ Chủ tịch nhận định:
“Từng ấy máy bay, từng ấy quân Mỹ chứ nhiều hơn nữa ta cũng đánh, mà đã đánh là nhất định thắng" Ngày 12/4/1966, máy bay B.52 của Mỹ ném bom khu
vực Đèo Mụ Giạ, Quảng Bình, mở đầu việc đánh phá của máy bay chiến lượcB.52 ra miền Bắc nước ta, sau đó chúng tiếp tục đánh phá đến Vĩnh Linh, phíaBắc vĩ tuyến 17 với mức độ ngày càng dữ dội Chủ tịch Hồ Chí Minh và Quân ủyTrung ương, Bộ Tổng Tư lệnh đã chỉ thị Quân chủng Phòng không - Không quân
phải tìm cách đánh cho được máy bay B.52 của địch.
Một ngày đầu năm 1968, Bác Hồ triệu tập đồng chí Phùng Thế Tài - PhóTổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và đồng chí Đặng Tính -Chính ủy kiêm Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân đến báo cáo tình
hình và Bác đã nhận định: "Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B.52 ra đánh
Hà Nội rồi có thua nó mới chịu thua Phải dự kiến trước tình huống này càng sớm càng tốt, để có thời gian mà suy nghĩ, chuẩn bị Ở Việt Nam, Mỹ sẽ nhất định thua, nhưng nó chỉ thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội" Ngày 5/4/1972,
Quân ủy Trung ương chỉ thị cho Quân chủng Phòng không - Không quân và các
quân khu: "Phải sẵn sàng đối phó với khả năng Mỹ cho không quân, kể cả không quân chiến lược đánh phá trở lại miền Bắc" Nhận rõ bản chất ngoan cố, lật lọng
của đế quốc Mỹ, ngay từ cuối tháng 10/1972, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trungương Đảng, Chính phủ, Quân ủy Trung ương đã liên tiếp chỉ đạo quân và dânmiền Bắc, đặc biệt là các lực lượng vũ trang đề cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấuđập tan mọi hành động phiêu lưu quân sự của địch
Thực hiện chỉ thị của Trung ương Đảng, Chính phủ, tất cả các bộ, ngànhTrung ương cùng các địa phương, đơn vị quân đội trên toàn miền Bắc đã chủđộng tiến hành khẩn trương, có hiệu quả công tác tuyên truyền giáo dục cán bộ,nhân dân và chiến sĩ các lực lượng vũ trang nêu cao cảnh giác, toàn dân, toànquân nhận thức rõ âm mưu, thủ đoạn của đế quốc Mỹ, tập trung xây dựng miềnBắc xã hội chủ nghĩa, vừa sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu Dưới sự lãnh đạo củaĐảng, cấp ủy, chính quyền các địa phương miền Bắc đã huy động được lực lượngđông đảo trong thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp, xây dựng lực lượngphòng không ba thứ quân vững mạnh, lấy Quân chủng Phòng không – Khôngquân làm nòng cốt, sẵn sàng đánh bại các cuộc tập kích đường không của địch,bảo vệ vững chắc miền Bắc xã hội chủ nghĩa
Từ ngày 16/4/1972, sau khi địch đánh phá trở lại miền Bắc, nhiệm vụphòng không nhân dân tiếp tục được tăng cường Tại Hà Nội, Thường vụ Thành
ủy ra Nghị quyết chuyên đề về công tác phòng không nhân dân trong tình hình
Trang 7mới Bộ Tư lệnh Thủ đô đã tổ chức tập huấn bắn máy bay tầm thấp cho cán bộ chỉhuy dân quân tự vệ từ Khẩu đội trưởng trở lên, tổ chức diễn tập bắn máy bay,đánh địch đổ bộ đường không, sơ tán cấp tốc, cứu thương, cứu sập Cùng với HàNội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Nam Định, Phú Thọ, Hà Bắc, Hà Tây (trước đây)
và các địa phương khác ở miền Bắc cũng triển khai có hiệu quả công tác tuyêntruyền giáo dục nâng cao tinh thần cảnh giác trong nhân dân và các lực lượng vũtrang, làm tốt công tác huấn luyện, xây dựng lực lượng, thế trận phòng khôngnhân dân, sẵn sàng ứng phó với cuộc tập kích đường không quy mô lớn của địch
Cuối tháng 11/1972 Quân ủy Trung ương tiếp tục nhận định: đế quốc Mỹ
có thể liều lĩnh dùng máy bay B.52 ném bom Hà Nội, Hải Phòng Đại tướng VõNguyên Giáp - Tổng Tư lệnh Quân đội ta cũng khẳng định: âm mưu của đế quốc
Mỹ cho máy bay B.52 đánh Thủ đô Hà Nội - linh hồn của cuộc kháng chiến sẽ làhành động gây sức ép cuối cùng để buộc chúng ta phải nhân nhượng Vì vậy,chúng ta phải kiên quyết đánh thắng chúng trên bầu trời Thủ đô
Ngày 24/11/1972, Thượng tướng Văn Tiến Dũng, Tổng Tham mưu trưởng
đã phê chuẩn Kế hoạch tác chiến đánh trả cuộc tập kích bằng máy bay B.52 của
Mỹ vào Hà Nội, Hải Phòng và chỉ thị: Quân chủng Phòng không - Không quân phải hoàn thành mọi công tác chuẩn bị trước ngày 3/12/1972 Trước ngày Ních- xơn nhậm chức, Mỹ có thể mở đợt tập kích bằng không quân chiến lược ra Hà Nội, Hải Phòng, phải nắm chắc địch, tuyệt đối không để bị bất ngờ, tập trung mọi khả năng để tiêu diệt B.52 1
Theo Kế hoạch này, chiến dịch phòng không bảo vệ Hà Nội và các địaphương miền Bắc được tích cực triển khai bằng lực lượng phòng không ba thứquân, lấy Quân chủng Phòng không - Không quân làm nòng cốt Đầu tháng12/1972, sau khi nghe Tư lệnh Phòng không – Không quân Lê Văn Tri báo cáo Kếhoạch đánh B.52, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ Nhất Ban Chấp hành Trung ương
Đảng nhấn mạnh: Để gây sức ép với ta, trước sau Mỹ cũng sẽ đưa máy bay B.52 ném bom Hà Nội, quân dân ta, mà nòng cốt là Quân chủng Phòng không - Không quân, phải kiên quyết làm thất bại âm mưu của chúng 2
Thực hiện các chỉ thị và Kế hoạch trên, công tác chuẩn bị mọi mặt đượctiến hành hết sức khẩn trương Quân chủng tập trung huy động, điều chỉnh lựclượng theo thế trận chiến tranh nhân dân trên toàn miền Bắc, điều chỉnh đội hìnhchiến đấu; triển khai Sở chỉ huy dự bị các cấp; báo cáo để Trung ương Đảng,Quân ủy Trung ương chỉ đạo đẩy mạnh hoạt động quân sự nhằm co kéo, phân tánlực lượng địch ở cả hai miền Nam - Bắc
2 Chủ động chuẩn bị về mặt chiến dịch, chiến thuật
Để có cơ sở xây dựng quyết tâm và kế hoạch đánh thắng B.52, ngay từtháng 5/1966, theo chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh, Bộ Tưlệnh Quân chủng Phòng không – Không quân đã tăng cường Trung đoàn Tên lửa
238 vào tuyến lửa Vĩnh Linh cùng lực lượng vũ trang và nhân dân địa phươngvừa trực tiếp đánh trả vừa nghiên cứu cách đánh B.52 Ngày 15/3/1967, máy bayB.52 xuất hiện, lần đầu tiên Trung đoàn 238 tổ chức trận đánh tập trung để diệt
1 “§iÖn Biªn Phñ trªn kh«ng”- chiÕn th¾ng cña ý chÝ vµ trÝ tuÖ ViÖt Nam, Nxb Q§ND, Hµ Néi, 2007, tr.107.
21 “§iÖn Biªn Phñ trªn kh«ng”- chiÕn th¾ng cña ý chÝ vµ trÝ tuÖ ViÖt Nam, Nxb Q§ND, Hµ Néi, 2007, tr.108.
Trang 8B.52 nhưng không thành Đến ngày 17/9/1967, sau một thời gian dày công nghiêncứu, nhận dạng, kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 84 - Trung đoàn 238 đã bắn rơi 1chiếc B.52 Đây là lần đầu tiên ta bắn rơi “Siêu pháo đài bay B.52” của đế quốc
Mỹ Chiến công này đã tác động rất lớn đến tư tưởng và quyết tâm chiến đấu củaquân và dân ta, khẳng định khả năng đánh thắng các cuộc tập kích đường khôngbằng B.52 của địch, củng cố lòng tin, tinh thần quyết chiến, quyết thắng của bộ
đội và nhân dân, đồng thời làm cơ sở viết nên cuốn cẩm nang “Cách đánh B.52”
Từ tháng 2/1968 đến giữa năm 1972, Quân chủng Phòng không - Khôngquân tiếp tục đưa thêm 4 trung đoàn tên lửa cùng một số máy bay Mig21 vào Khu
4 để chi viện cho Chiến dịch Trị - Thiên và tiếp tục nghiên cứu cách đánh máybay B.52 Đến tháng 9/1972, Quân chủng đã xây dựng được Phương án đánh máybay B.52
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tưlệnh, Bộ Tổng Tham mưu, Quân chủng Phòng không - Không quân đã sớm triểnkhai Kế hoạch tác chiến đánh trả cuộc tập kích bằng B.52 của Mỹ vào Hà Nội,Hải Phòng và biên soạn, phổ biến tài liệu hướng dẫn cách đánh máy bay B.52
Tiêu biểu là cuốn "Cẩm nang đỏ", đó là cuốn sách "Cách đánh B.52 của Bộ đội Tên lửa", kết quả của quá trình tìm tòi, khảo nghiệm, tổng kết thực tiễn chiến đấu,
sáng tạo cách đánh của lực lượng Phòng không - Không quân Trên cơ sở tài liệunày, ngày 31/10/1972, Quân chủng tổ chức Hội nghị cán bộ để thảo luận, phổbiến cách đánh B.52 Sau đó tổ chức huấn luyện cho các kíp chiến đấu; tiến hànhcông tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng, xây dựng quyết tâm; đôn đốc, kiểmtra mọi mặt công tác chuẩn bị đánh trả cuộc tập kích đường không của địch
Về công tác đảng, công tác chính trị, Tổng cục Chính trị Quân đội nhândân Việt Nam chỉ đạo Quân chủng Phòng không – Không quân và các lực lượng
vũ trang tổ chức đợt sinh hoạt chính trị làm cho cán bộ, chiến sĩ nhận thức sâu sắchơn về âm mưu thâm độc của kẻ thù; phân tích dự báo tình hình Mỹ sẽ đưa B.52ném bom Hà Nội; kịp thời định hướng tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ, lãnh đạo, chỉđạo triển khai các nhiệm vụ, sẵn sàng đối phó với âm mưu, thủ đoạn của địch
Ngày 3/12/1972, Quân chủng Phòng không - Không quân đã hoàn thànhmọi mặt công tác chuẩn bị chống tập kích đường không, quyết tâm của Quânchủng là không để bị bất ngờ, bắn rơi tại chỗ máy bay địch, kể cả máy bay B.52
3 Chỉ đạo, tổ chức sử dụng và phát huy các lực lượng tài tình, sáng tạo:
Với đường lối chiến tranh nhân dân đúng đắn và sự chủ động về chiến lược,chiến dịch, ta đã tổ chức xây dựng được thế trận phòng không nhân dân rộng
khắp, tạo thành sức mạnh tổng hợp Trong thế trận đó phải kể đến các lực lượng chủ yếu sau:
Bộ đội Rađa: Làm nhiệm vụ trinh sát, quản lý vùng trời, phát hiện chính
xác địch trên không, thông báo, báo động kịp thời cho lực lượng Phòng không Không quân chuyển cấp sẵn sàng chiến đấu và nhân dân sơ tán, trú ẩn; cung cấptình báo cho các đơn vị hoả lực, dẫn đường cho Không quân đánh địch trênkhông; hình thành hệ thống quản lý bầu trời: mạng rađa, quan sát bằng mắt, tainghe cho các hướng
Trang 9-Bộ đội Tên lửa Phòng không: Là lực lượng chủ yếu đánh máy bay B.52,
không ngừng được củng cố, tăng cường lực lượng, phương tiện, khí tài, bố trí ởnhững hướng chủ yếu (khu vực Hà Nội chiếm 50% lực lượng) và đánh vào banđêm là chính
Bộ đội Pháo Phòng không: Là lực lượng đông đảo và rộng khắp của các lực
lượng phòng không ba thứ quân với nhiệm vụ bắn máy bay bay thấp, bay bằng,
bổ nhào ném bom ở độ cao trung bình và thấp, bảo vệ trận địa tên lửa, sân bay vàcác mục tiêu quan trọng
Bộ đội Không quân tiêm kích: Là lực lượng hoả lực có khả năng đột kích
mạnh, cơ động cao, tầm hoạt động xa, đánh địch bay từ bất cứ hướng nào tới, cókhả năng chi viện cho các khu vực tác chiến mà lực lượng phòng không mỏng
Lực lượng phòng không của bộ đội địa phương và dân quân tự vệ: Là lực
lượng tại chỗ, được tổ chức rộng khắp để đánh máy bay địch bay thấp, hoạt độngtốp nhỏ, chiếc lẻ, trực tiếp bảo vệ các mục tiêu quan trọng của địa phương Ngoàibắn máy bay, lực lượng này còn làm nhiệm vụ báo động phòng không nhân dân
và tổ chức sơ tán, phòng tránh bom địch, bắt giặc lái nhảy dù Trong đó, lựclượng phòng không Thủ đô Hà Nội có 92 trận địa pháo tầm thấp và 4 đại đội cao
xạ tầm trung (loại 100mm), nhiều trận địa được bố trí trên các tòa nhà cao tầng,gần các mục tiêu trọng điểm, đón lõng trên các đường bay của không quân địch.Ngoài ra, Hà Nội còn có 1.122 tổ, đội dân quân, tự vệ phối hợp đánh trả máy bayđịch, phục vụ chiến đấu, tổ chức sơ tán, bảo vệ dân
Lực lượng công an nhân dân, cán bộ, nhân viên cơ quan, nhà máy, xí nghiệp, đài phát thanh và nhân dân các địa phương toàn miền Bắc được tổ
chức chặt chẽ, huy động tối đa lực lượng, phương tiện để tham gia những nhiệm
vụ hết sức quan trọng như: tổ chức, giúp đỡ nhân dân sơ tán, giữ gìn, bảo đảm anninh, trật tự an toàn xã hội, san lấp, sửa chữa sân bay, làm trận địa tên lửa, cao xạ,rađa, nguỵ trang cất giữ vũ khí, khí tài, báo động địch tấn công, tuyên truyền tinchiến thắng, động viên, khích lệ cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng cầm súng ngàyđêm canh giữ bầu trời
III ĐÁNH THẮNG CUỘC TẬP KÍCH ĐƯỜNG KHÔNG CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẾ QUỐC MỸ, LÀM NÊN CHIẾN THẮNG “HÀ NỘI – ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG” CUỐI THÁNG 12/1972
Vào lúc 10h30’ ngày 17/12/1972, ngay khi Tổng thống Mỹ Ních-xơn ra lệnh
mở cuộc tiến công bằng không quân vào Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố,thị xã trên miền Bắc, Quân và dân toàn miền Bắc đã vào trạng thái sẵn sàng chiếnđấu, quyết tâm đánh bại cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ
Ngày 18/12/1972 – những trận đánh đầu tiên, hạ gục tại chỗ “Siêu pháo đàibay B.52”- thần tượng của không lực Hoa Kỳ:
18h50’, toàn Quân chủng Phòng không – Không quân chuyển trạng thái sẵnsàng chiến đấu cấp 1 19h15’, Chỉ huy Trung đoàn 291 báo cáo: “B.52 đang vàomiền Bắc” 19h25’, không quân ta được lệnh cất cánh đón đánh các tốp máy baychiến thuật của địch Bộ Tư lệnh Quân khu Thủ đô Lệnh báo động toàn Thànhphố Từ 19h25’ đến 20h18’, nhiều tốp B.52 (mỗi tốp 3 chiếc) liên tiếp dội bomxuống khu vực sân bay Nội Bài, Đông Anh, Yên Viên, Gia Lâm 19h44’, quả đạn
Trang 10tên lửa đầu tiên của Tiểu đoàn 78 Trung đoàn Tên lửa 257 được phóng lên cuộc chiến đấu 12 ngày và đêm của lực lượng phòng không ba thứ quân bảo vệ
-Hà Nội bắt đầu 20h13’, B.52 tiếp tục đánh phá Một kíp chiến đấu của Tiểu đoàn
59 - Trung đoàn Tên lửa 261 đã phóng 2 quả đạn từ cự ly thích hợp hạ ngay 1máy bay B.52 Đây là chiếc B.52 đầu tiên bị bắn rơi tại chỗ trên bầu trời Hà Nội,cách trận địa chưa đầy 10 km Thắng lợi ngay trong đêm đầu tiên, hạ gục tại chỗ
“Siêu pháo đài bay B.52” – thần tượng của không lực Hoa Kỳ có ý nghĩa đặc biệtquan trọng về tư tưởng và tác chiến, giải tỏa những lo lắng, băn khoăn của BộChính trị, Bộ Tổng Tư lệnh và tất cả cán bộ, chiến sĩ trực tiếp chiến đấu bảo vệ
Hà Nội vì cả 9 trận đánh cấp tiểu đoàn trong đợt đầu tiên đều chưa thành công
Suốt đêm 18 đến rạng ngày 19/12, quân Mỹ huy động 90 lần chiếc B.52ném 3 đợt bom xuống Thủ đô Hà Nội Xen kẽ các đợt đánh phá của B.52 có 8 lầnchiếc F.111 và 127 lần chiếc máy bay cường kích, bắn phá các khu vực nội, ngoạithành Trong đêm đầu tiên Mỹ đã ném khoảng 6.600 quả bom xuống 135 địađiểm thuộc Thủ đô Hà Nội, 85 khu vực dân cư bị trúng bom, làm chết 300 người.Quân và dân ta anh dũng chiến đấu, bắn rơi 6 máy bay các loại, trong đó có 2 máybay B.52 rơi tại chỗ
Từ đêm 19/12 đến 29/12/1972: quân Mỹ liên tục tấn công Hà Nội và cácđịa phương khác ở miền Bắc, như: Hải Phòng, Thái Nguyên, Phú Thọ, Lạng Sơn,Bắc Giang, Yên Bái, Quảng Ninh bằng máy bay chiến lược B.52, máy bayF.111 “cánh cụp cánh xòe”, máy bay F4, F5 và các loại phương tiện tiến côngđường không chiến thuật hiện đại khác.Trong 12 ngày đêm oanh liệt đó, quân vàdân ta đều bắn rơi máy bay B.52 của Mỹ (trừ ngày 25/12, do bị thất bại nặng nề,lấy cớ nghỉ lễ Nôen, địch tạm ngừng tập kích để củng cố lực lượng, ổn định tinhthần và tìm thủ đoạn đánh phá mới)
Thành tích tiêu biểu: 21h 20/12, tại trận địa Vân Đồn (Hà Nội), các chiến sĩĐại đội tự vệ của 3 nhà máy (Cơ khí Mai Động, Gỗ Hà Nội và Cơ khí LươngYên), bằng 19 viên đạn 14,5 mm đã bắn rơi 1 máy bay F.111 của địch Cũng trongngày 20/12, Bộ đội tên lửa phòng không bảo vệ Hà Nội đã thực hiện trận đánhxuất sắc, chỉ 35 quả đạn, bắn rơi 7 chiếc B.52 (có 5 chiếc rơi tại chỗ); trận đánhđêm 20, rạng ngày 21/12, chỉ trong 9 phút (từ 5h2’ đến 5h11’), các tiểu đoàn (57,
77, 79) với 6 quả đạn đã bắn rơi 4 chiếc B.52 (3 chiếc rơi tại chỗ) Trong trận đánhrạng sáng ngày 23/12, Bộ đội phòng không Hải Phòng lập công xuất sắc, Tiểuđoàn 82 (Đoàn Hạ Long) ở trận địa An Lão bắn rơi 1 chiếc B.52 Ngày 24/12: bắnrơi 5 máy bay: 1 chiếc B.52, 2 chiếc F4, 2 chiếc A7 Trong đó, bắn rơi “Siêu pháođài bay B.52” vào đêm 24/12 là chiến công đầu của quân và dân Thái Nguyên
Cao điểm nhất là ngày 26/12/1972, từ 22h05’ đến 23h20’, địch sử dụng 105lần chiếc B.52 và 110 lần chiếc máy bay chiến thuật hộ tống đánh phá ồ ạt, liêntục, đồng thời từ nhiều hướng và tập trung vào nhiều mục tiêu trên cả 3 khu vực
Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên Trận chiến đấu đêm 26/12/1972 diễn ra hơnmột giờ, lực lượng phòng không ba thứ quân của Hà Nội, Hải Phòng, TháiNguyên đã đánh một trận tiêu diệt lớn, bắn rơi 8 máy bay B.52 (riêng Hà Nội bắnrơi 5 chiếc, trong đó 4 chiếc rơi tại chỗ) và 10 máy bay chiến thuật khác Trongtrận này, lần đầu tiên Quân khu Việt Bắc (Trung đoàn 256) bắn rơi 1 chiếc B.52
Trang 11chỉ bằng pháo cao xạ 100 mm Đây là trận đánh then chốt, quyết định nhất, bắnrơi nhiều máy bay B.52 nhất trong 9 ngày chiến đấu Chiến thắng này đã làm suysụp hẳn tinh thần và ý chí của giới cầm quyền Nhà Trắng và giặc lái Mỹ.
22h20’ ngày 27/12/1972, đồng chí Phạm Tuân, phi công lái máy bay Mig21được lệnh cất cánh bất ngờ từ sân bay Yên Bái, vượt qua hàng rào bảo vệ B.52của máy bay tiêm kích F4, tiến về hướng đội hình B.52 của địch, tiếp cận mụctiêu ở cự ly gần, bắn rơi chiếc B.52 thứ 2 trong đội hình 3 chiếc của địch, đây làchiếc B.52 đầu tiên bị Không quân ta bắn rơi trong chiến dịch này
Do bị tổn thất nặng nề trong 11 ngày liên tiếp, đến ngày 29/12, máy bayB.52 của địch chỉ đánh một số địa phương vòng ngoài như nhà máy điện CaoNgạn, Đồng Hỷ và khu vực cây số 4 Bắc Thái Nguyên, khu gang thép TháiNguyên, khu Trại Cau, Đồng Mỏ (Lạng Sơn), Kim Anh (Vĩnh Phú) mà khôngdám tập trung lực lượng ở toạ độ lửa - Hà Nội nữa Về phía ta, các tiểu đoàn 72,
78, 79 bố trí ở vòng ngoài tham gia đánh B.52, đã bắn rơi 2 máy bay (1 chiếcB.52, 1 chiếc F4) Đây là trận đánh kết thúc thắng lợi 12 ngày đêm bảo vệ Thủ đô
Hà Nội nói riêng và miền Bắc nói chung cuối tháng 12/1972
Trong 12 ngày đêm chiến đấu anh dũng, kiên cường, mưu trí, sáng tạo,quân và dân ta đã đánh bại cuộc tập kích chiến lược đường không quy mô lớnchưa từng có của đế quốc Mỹ, làm nên Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trênkhông” Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử “Siêu pháo đài Bay B.52” thất trận
và không quân Mỹ phải chịu thiệt hại nặng nề nhất Cụ thể, có 81 máy bay Mỹ bị
ta bắn rơi, gồm: 34 chiếc B.52, 5 chiếc F.111A, 21 chiếc F4CE, 4 chiếc A6A, 12chiếc A7, 1 chiếc F105D, 2 chiếc RA5C, 1 chiếc trực thăng HH53, 1 chiếc trinhsát không người lái 147SC Phía Mỹ còn phải chịu tổn thất không bù đắp được làmất rất nhiều phi công Chỉ hơn 10 ngày, không quân Hoa Kỳ đã mất hàng trămphi công, hầu hết là những phi công kỳ cựu, đã bay hàng nghìn giờ, là nguồn nhânlực tác chiến bậc cao của quân đội Mỹ
Trước sự thất bại liên tiếp trong 12 ngày đêm đánh phá miền Bắc, 7h sángngày 30/12, Tổng thống Mỹ Ních-xơn buộc phải tuyên bố ngừng ném bom từ vĩtuyến 20 trở ra và chấp nhận họp lại Hội nghị Pari về Việt Nam Cuộc tập kíchđường không chiến lược quy mô lớn bằng máy bay B.52 của đế quốc Mỹ vào HàNội, Hải Phòng và một số địa phương miền Bắc kéo dài 12 ngày đêm đã bị thấtbại hoàn toàn Ngày 27/01/1973 Hiệp định Pari về “chấm dứt chiến tranh, lập lạihòa bình ở Việt Nam” được ký kết
Sau Hiệp định Pari, cuối tháng 3/1973, các đơn vị quân đội Mỹ và chư hầurút khỏi miền Nam Việt Nam, nhưng chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới vẫnchưa chấm dứt Phát huy tinh thần Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trênkhông”, quân và dân miền Bắc vừa tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh,chăm lo xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa tiếp tục chi viện cho cách mạng miềnNam đến thắng lợi hoàn toàn, thống nhất đất nước
Quân chủng Phòng không – Không quân đã cùng với các lực lượng vũtrang và nhân dân tiếp tục bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đồng thời tham gia
Trang 12chiến đấu trên chiến trường miền Nam Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậymùa Xuân năm 1975, các đơn vị cao xạ, tên lửa, rađa, không quân đã cùng cácbinh đoàn chủ lực trong đội hình quân binh chủng hợp thành hành quân thần tốctiến vào giải phóng miền Nam Ngày 26/4/1975, Trung đoàn Pháo phòng không
280 (đơn vị bắn rơi chiếc máy bay Mỹ đầu tiên ngày 5/8/1964) đã bắn rơi chiếcmáy bay cuối cùng của đế quốc Mỹ trước cửa ngõ Sài Gòn Ngày 28/4/1975 “Phiđội Quyết thắng” sử dụng máy bay A37 thu được của địch, cất cánh từ Phan Rangtập kích sân bay Tân Sơn Nhất phá hủy 25 máy bay và loại khỏi vòng chiến đấuhàng trăm tên địch Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quân chủngPhòng không - Không quân đã bắn rơi 2.635 máy bay trong tổng số 4.181 máybay Mỹ bị quân và dân ta bắn rơi
IV NGUYÊN NHÂN, Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA CHIẾN THẮNG “HÀ NỘI - ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG”
1 Nguyên nhân của Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”
Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” là kết quả tất yếu củanhiều nhân tố tạo nên, trong đó có những nguyên nhân cơ bản sau đây:
Một là, sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, tài tình, sáng tạo của Trung ương Đảng mà thường xuyên, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh có ý nghĩa quyết định làm nên Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”
Sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình, sáng tạo của Đảng thể hiện trước hết ở việcgiải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lược: cách mạng xã hộichủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, tậptrung cho kháng chiến thắng lợi Miền Bắc vừa xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật,phát triển kinh tế xã hội chủ nghĩa, vừa củng cố tổ chức, lực lượng tại chỗ sẵnsàng chiến đấu bảo vệ thành quả cách mạng, đồng thời làm hậu phương lớn chomiền Nam kháng chiến Miền Nam chủ động tiến hành cách mạng bạo lực để đưacuộc kháng chiến đến thắng lợi, thống nhất đất nước Chủ trương này đã phát huytối đa sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vừa xây dựng, bảo vệ được miền Bắc,vừa phát triển chiến tranh nhân dân giành thắng lợi trên chiến trường miền Nam
Trước những diễn biến phức tạp, khó khăn, ác liệt của cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước, Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương luôn giữ vững sựlãnh đạo, chỉ đạo, tập trung trọng tâm vào nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ miền Bắc xãhội chủ nghĩa, làm thất bại hoàn toàn ý đồ thâm hiểm của các thế lực thù địch là:Huy động tối đa lực lượng, phương tiện không quân thực hiện đòn đánh chiếnlược nhằm hủy diệt, triệt hạ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đưa Hà Nội trong đó cócác cơ quan Trung ương của ta – Trung tâm lãnh đạo, chỉ huy của cả cuộc khángchiến, kiến quốc trở về “thời kỳ đồ đá”, làm suy sụp ý chí chiến đấu của quân vàdân cả nước, tạo thế có lợi cho Mỹ trên bàn đàm phán Hiệp định Pari về chiếntranh Việt Nam
Cùng với đó, Đảng đã lãnh đạo, chỉ đạo kết hợp chặt chẽ đấu tranh quân sựvới đấu tranh chính trị và ngoại giao, đẩy mạnh tiến công quân Mỹ, Ngụy trênchiến trường miền Nam; đánh bại cuộc phản kích của không quân và hải quân Mỹ
ở Bình Trị Thiên, Bác Bình Định, Tây Nguyên… Đặc biệt là mặt trận Quảng Trị