+ Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh và nhiệt năng càng lớn... + Chất rắn dẫn nhiệt tốt.[r]
Trang 1Tiết 25 →28 Chủ đề: NHIỆT NĂNG Ngày dạy: 20/4/2020
1 Kiểm tra kiến thức cũ:
Các chất được cấu tạo như thế nào?Nêu mối liên hệ giữa chuyển động phân tử và nhiệt độ?
-Các chất được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử, phân tử
-Giữa các nguyên tử, phân tử cĩ khoảng cách
-Các nguyên tử, phân tử chuyển động khơng ngừng
* Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh
Nhiệt năng là gì, cĩ các hình thức truyền nhiệt nào?
Các em hãy tìm hiểu chủ đề hơm nay “Nhiệt Năng”
I NHIỆT NĂNG
- Các em hãy đọc thông tin I SGK trang 74
- Tự trả lời câu hỏi:
+ Thế nào là động năng của một vật?
+ Nhiệt năng là gì? Mối quan hệ giữa nhiệt năng và nhiệt độ?
- Các em hãy đọc thông tin II SGK trang 74
- Đọc SGK
- Trả lời:
+ Cơ năng của vật do chuyển động mà gọi là động năng + Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật
+ Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh và nhiệt năng càng lớn
Trang 2- Tự trả lời câu hỏi:
+ Có những cách nào làm thay đổi nhiệt năng của vật?
- Yêu cầu hs đọc thông tin III SGK về nhiệt lượng và đơn vị đo
- Các em tự nghiên cứu và làm phần vận dụng SGK trang 75
+ Có 2 cách làm thay dổi nhiệt năng:
Thực hiện công Truyền nhiệt Tìm hiểu về nhiệt lượng
C3: Nhiệt năng của miếng đồng giảm, của nước tăng Đây là
sự truyền nhiệt
C4: Sự chuyển hóa từ cơ năng sang nhiệt năng Đây là thực
hiện công
C5: Là do một phần cơ năng đã biến thành nhiệt năng của
không khí gần quả bóng của quả bóng với mặt bàn
1 Nhiệt năng:
+ Nhiệt năng của một vật là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật
+ Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh và nhiệt năng càng lớn
+ Có 2 cách làm thay dổi nhiệt năng:
Thực hiện công: vd Cọ xát miếng đồng
Truyền nhiệt : vd Hơ nóng miếng đồng
2 Nhiệt lượng:
Nhiệt lượng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm được hay mất bớt đi trong quá trình truyền nhiệt
Kí hiệu: Q - Đơn vị: Jun (J)
Trang 3II CÁC HÌNH THỨC TRUYỀN NHIỆT:
- Các em tự đọc thông tin sách giáo khoa trang 77 SGK
- Quan sát thí nghiệm hình 22.1 và tự trả lời câu hỏi
+ Khi đốt nóng 1 đầu thanh đồng các đinh rơi xuống chứng tỏ
điều gì?
+ Các đinh rơi xuống theo thứ tự nào?
+ Dựa vào thứ tự rơi xuống của các đinh hãy mô tả sự truyền
nhiệt năng trong thanh đồng AB?
Rút ra kết luận về sự dẩn nhiệt:
+ Dẫn nhiệt là gì?
+ So sánh tính dẫn nhiệt của các chất (Rắn, lỏng, khí)?
- Các em tự nghiên cứu và làm phần vận dụng SGK trang 78
- Đọc SGK
- Trả lời câu hỏi:
+ Nhiệt đã truyền đến sáp, lám sáp nóng lên chảy ra, đinh rơi xuống
+ a, b, c, d…
+ Nhiệt được truyền từ đầu A đến đầu B của thanh đồng
+ Dẫn nhiệt là sự truyền nhiệt năng từ phần này sang phần
khác của một vật, từ vật này sang vật khác
+ Chất rắn dẫn nhiệt tốt Trong chất rắn kim loại dẫn nhiệt tốt nhất
+ Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém
C9: Vì kim loại dẫn nhiệt tốt, sứ dẫn nhiệt kém
C10: Vì không khí giữa các lớp áo mỏng dẫn nhiệt kém C11: Mùa đông Để tạo ra các lớp không khí dẫn nhiệt kém
giữa các lông chim
C12: Vì kim loại dẫn nhiệt tốt Những ngày trời rét, nhiệt độ
bên ngoài thấp hơn nhiệt độ cơ thể nên khi sờ vào kim loại,
Trang 4- GV mô tả thí nghiệm hình 23.1: Đặt một gói nhỏ đựng các
hạt thuốc tím vào đáy một cốc thủy tinh đựng nước rồi dùng
đèn cồn đun nóng cốc nước ở phía có đặt thuốc tím
- Hiện tượng xảy ra:
+ Nước màu tím di chuyển thành dòng
+ Lớp nước ở dưới được đun nóng đi lên phía trên còn lớp
nước lạnh ở phía trên lại đi xuống phía dưới bởi vì: Lớp nước
ở dưới nóng lên trước nở ra, trọng lượng riêng của nó trở nên
nhỏ hơn trọng lượng riêng của lớp chất lỏng ở trên Do đó lớp
nước nóng nổi lên còn lớp nước lạnh chìm xuống tạo thành
dòng đối lưu
→ Sự truyền nhiệt năng nhờ tạo thành các dòng gọi là sự đối
lưu
Ngoài ra Sự đối lưu có xảy ra trong chất khí
- Sự đối lưu là gì?
- Yêu cầu học sinh quan sát H23.4và H23.5 mô tả hiện tượng
xảy ra
- Các em tự trả lời câu hỏi SGK (C7, C8, C9)
nhiệt từ cơ thể truyền vào kim loại và phân tán trong kim loại nhanh nên ta cảm thấy lạnh Ngày trời nóng, nhiệt độ bên ngoài cao hơn nhiệt độ cơ thể nên nhiệt từ kim loại truyền vào
cơ thể nhanh và ta có cảm giác nóng
- HS quan sát hình 23.1 SGK
+ HS lắng nghe
- HS trả lời: Sự truyền nhiệt năng nhờ tạo thành các dòng chất lỏng hoặc chất khí gọi là sự đối lưu
Trang 5Thông báo về bức xạ nhiệt và khả năng hấp thụ tia nhiệt
*Kết luận: Sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng gọi là
bức xạ nhiệt ( xảy ra ngay cả trong chân không)
Vật có bề mặt càng xù xì và màu càng sẫm thì hấp thụ tia nhiệt
càng nhiều
- Các em tự nghiên cứu và làm phần vận dụng SGK trang 82
HS Tự trả lời
C7: Không khí trong bình nóng lên và nở ra
C8: Không khí trong bình đã lạnh đi miếng gỗ đã ngăn không
cho nhiệt truyền đèn sang bình Điều này chứng tỏ nhiệt được truyền từ đèn đến bình theo đường thẳng
C9: Sự truyền nhiệt từ nguồn nhiệt tới bình không phải là dẫn
nhiệt và đối lưu vì nhiệt được truyền theo đường thẳng
C10: Tăng khả năng hấp thụ tia nhiệt
C11: Giảm sự hấp thụ tia nhiệt C12: Hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng là dẫn
nhiệt, chất lỏng và chất khí là đối lưu, của chân không là bức xạ nhiệt
1 Dẫn nhiệt:
Dẫn nhiệt là sự truyền nhiệt năng từ phần này sang phần khác của một vật, từ vật này sang vật khác
Vd: Hơ nóng một đầu thanh đồng, lát sau chậm tay vào đầu còn lại ta thấy nóng
Tính dẫn nhiệt của các chất:
+ Chất rắn dẫn nhiệt tốt Trong chất rắn kim loại dẫn nhiệt tốt nhất
Trang 6+ Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém
2 Đối lưu:
Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng và chất khí, đó là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và chất khí
Vd: Khi đun nước ta thấy các dòng đối lưu chuyển động từ dưới lên trên mặt nước và từ trên mặt nước xuống đáy bình
Các ngôi nhà thường có cửa sổ để tạo điều kiện cho sự đối lưu trong không khí
3 Bức xạ nhiệt:
Bức xạ nhiệt là sự truyền nhiệt bằng các tia nhiệt đi thẳng Bức xạ nhiệt có thể xảy ra trong chân không
Vd: Sự truyền nhiệt từ Mặt trời xuống Trái đất
Đứng lại gần bếp lửa ta thấy nóng
→ Các hình thức truyền nhiệt: Dẫn nhiệt , đối lưu, bức xạ nhiệt