III. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý[r]
Trang 1NGỮ VĂN LỚP 7 GV: NGUYỄN THỊ BÍCH TRÂM
Trang 2NGỮ VĂN LỚP 7 GV: NGUYỄN THỊ BÍCH TRÂM
VỀ DỰ
TI ẾT
HỌ C
Trang 3CÂU ĐẶC BIỆT
TIẾT 82:
Trang 4Trong các câu sau, câu nào là câu rút gọn?
A Sài Gòn.Mùa xuân năm 1975.
B Ngày mai, tôi đi chợ.
C Học ăn, học nói, học gói, học mở.
D Nam là học sinh giỏi.
Trang 5CÂU ĐẶC BIỆT
TIẾT 82:
Trang 6VD: Ôi, em Thủy!
Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình
Em tôi bước vào lớp.
Có thể xác định được CN và VN của câu in đậm không?
Trang 7I Thế nào là câu đặc biệt?
VD: Ôi, em Thủy!
Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình
Em tôi bước vào lớp.
là câu đặc biệt?
Ta có thể khôi phục được thành phần bị
thiếu của câu in đậm không?
Được cấu tạo theo
mô hình CN – VN.
CÂU ĐẶC BIỆT
1.Ví dụ: Mục I sgk/trang 27
Trang 81 Tôi đi học.
2 Học ăn, học nói, học gói, học mở.
3 Tiếng hát ngừng Cả tiếng cười.
4 Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu ?
-> Câu bình thường: Có đầy đủ chủ ngữ và vị ngữ
I Thế nào là câu đặc biệt ? Các câu in đậm dưới đây thuộc các kiểu câu nào? Vì sao?
1 ví dụ: mục I sgk/trang 27.
2.Ghi nhớ 1: ( Học sgk/ trang 28
Trang 9So sánh và chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn?
CÂU ĐẶC BIỆT
Tiết 82
Trang 10So sánh và chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa câu đặc biệt và câu rút gọn?
- Là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ.
- Do từ hoặc cụm từ trong câu làm trung tâm cú pháp, không xác định được thành phần câu.
Trang 11II Tác dụng của câu đặc biệt:
Trang 12Tác dụng
Câu đặc biệt
Bộc lộ cảm xúc
Liệt kê,thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
Xác định thời gian, nơi chốn Gọi đáp
Một đêm mùa xuân. Trên
dòng sông êm ả, cái đò cũ
của bác tài Phán từ từ trôi
(Nguyên Hồng)
Đoàn người nhốn nháo
lên Tiếng reo Tiếng vỗ
tay.
(Nam Cao)
“Trời ơi!”, cô giáo tái mặt
và nước mắt giàn giụa Lũ
X
Trang 13CÂU ĐẶC BIỆT
Tiết 82
Một đêm mùa xuân Trên dòng sông êm ả,
cái đò cũ của bác tài Phán từ từ trôi
- Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn
Đoàn người nhốn nháo Tiếng reo
II Tác dụng của câu đặc biệt:
I Thế nào là câu đặc biệt?
1 Ví dụ: Mục II sgk/ tr 28:
2 Ghi nhớ 2:
( Học sgk/ tr 29)
Trang 15II Tác dụng của câu đặc biệt:
Trang 16a) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày
trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích,
tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi
người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến ( Hồ Chí Minh) - Câu rút gọn:
+ Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
BÀI TẬP 1+2 : Tìm trong các ví dụ dưới đây những câu đặc biệt và câu rút gọn Nêu tác dụng:
Làm cho câu gọn hơn, tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước.
III LUYỆN TẬP:
CÂU ĐẶC BIỆT
Tiết 82
Trang 17II Tác dụng của câu đặc biệt:
Làm cho câu gọn hơn, tránh lặp
những từ ngữ đã xuất hiện trong
câu đứng trước.
a) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày
Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến ( Hồ Chí Minh)
Trang 18
b) Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi
gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá!
d) Chim sâu hỏi chiêc lá:
-Lá ơi! Hãy kể cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
Trang 19- Câu đặc biệt:
“Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá!”
Xác định thời gian, bộc lộ cảm xúc.
CÂU ĐẶC BIỆT
Tiết 82
II Tác dụng của câu đặc biệt:
I Thế nào là câu đặc biệt ?
Trang 20II Tác dụng của câu đặc biệt:
d) Chim sâu hỏi chiêc lá:
- Lá ơi! Hãy kể cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!
-> Xác định thời gian, nơi chốn: chỉ ra bối cảnh
của những sự việc được trình bày tiếp theo
Trang 21B Gọi đáp.
C Bộc lộ cảm xúc
A Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn
ra sự việc được nói đến trong đoạn.
BÀI TẬP NHANH: Chọn câu trả lời đúng
Những câu đặc biệt trong đoạn văn sau có
tác dụng gì: “Một ngôi sao Hai ngôi sao Sao lấp lánh Sao như nhớ thương ”
D Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng.
Trang 22B Tiếng suối chảy róc rách.
C Hoa sim.
A Trên cao, bầu trời xanh không một gợn mây
Trong các câu sau, câu nào là câu đặc biệt ?
D Mưa rất to.
Trang 23III Luyện tập:
Bài tập 3: Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 5 – 7 câu) tả cảnh quê
hương em, trong đó có vài câu đặc biệt
Gợi ý:
- Nội dung: Cảnh quê hương em
- Hình thức: ngắn gọn (khoảng 5 - 7 câu) có sử dụng câu đặc biệt
CÂU ĐẶC BIỆT Tiết 82
Về nhà:
Trang 25Củng cố
Câu đặc biệt
Câu đặc biệt là loại câu không
cấu tạo theo mô hình chủ ngữ-
vị ngữ
-Xác định thời gian, nơi chốn -Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
-Bộc lộ cảm xúc
- Gọi đáp
Trang 26DẶN DÒ
1/ Học bài và viết đoạn văn có dùng câu rút gọn, câu đặc biệt (Chủ đề tự do )
2/ Soạn bài mới:
+Thêm trạng ngữ cho câu/ Thêm trạng ngữ cho câu
(tt)
+ Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thich/ Cách làm văn lập luận giải thích.
- Đọc lại bài “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”
Tìm bố cục và cách lập luận trong bài
- Xem sơ đồ trong SGK/ 30 để xác lập luận điểm trong từng phần và mối quan hệ giữa các phần.