Mở bài: Nêu vài trò quan trọng của lí tưởng, ý chí, và nghị lực trong cuộc sống mà câu tục ngữ đã đúc kết.. + Chí giúp người ta vượt qua những khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua[r]
Trang 1NGỮ VĂN LỚP 7 GV: NGUYỄN THỊ BÍCH TRÂM
Trang 2Em hãy đọc thuộc lòng phần ghi nhớ sgk/23
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3Giới thiệu bài mới: Ở tiết học này chúng ta cùng tìm hiểu 2 đơn vị bài Tìm hiểu chung
về văn lập luận chứng minh, cách làm văn lập luận chứng mình Tuy nhiên chúng ta sẽ tập trung vào phần I Phần II,III các em tự
học thêm tại nhà
Trang 6 - GV giới thiệu bài mới: Trong cuộc sống khi ta muốn ai đó tin lời mình nói là đúng, chúng ta thường đưa ra những dẫn chứng hoặc số liệu cụ thể, làm như vậy gọi là
chứng minh.Vậy chứng minh trong văn
nghị luận như thế nào, bài học hôm nay
chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu.
Trang 7trả lời câu hỏi ở
Trang 8Cho c¸c t×nh huèng sau:
T×nh huèng 1:
Nam có việc gấp , mượn xe máy của bạn về thăm
mẹ ốm ở quê.Vì quá lo, quá vội, bạn đã phóng xe
quá nhanhvà bị chú công an giữ xe lại, kiểm tra giấy
tờ Nam lại quên tất cả ở trường.Vậy bạn phải trình
bày với nhà chức trách như thế nào?
Nam phải chứng minh được đây là xe của bạn:có
đủ giấy đăng kí, chứng nhận mua bảo hiểm, có bằng lái xe, chứng minh thư của bản thân (vật
chứng).Tiếp theo bạn phải trình bày để chú công
an có thể thông cảm phần nào lí do vì sao phải đi
Nam đã phải chứng minh một vấn đề, làm rõ một
sự thật: bạn đã đi xe máy quá nhanh trên
soáng
Trang 9Trong đời sống khi nào ta cần chứng minh?
Tiết 80 TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Mục đích và phương pháp chứng minh
1 Nhu c u ch ng minh trong ầ ứ đờ ố i s ng
Trong đời sống, khi cần chứng tỏ cho người khác tin rằng lời nói của em là sự thật, em nói thật, không nói dối, em phải chứng minh
Chứng minh là đưa ra những bằng
chứng để làm sáng tỏ, để chứng tỏ sự đúng
đắn của vấn đề
- Khi cần chứng minh cho
ai đó tin rằng lời nói của
em là thật, em phải làm như thế nào?
Cần đưa ra những bằng chứng để thuyết phục Bằng chứng ấy có thể là người, vật, sự việc, số liệu
- Từ đó, em rút ra nhận xét thế nào là chứng minh?
Chứng minh là đưa ra những bằng chứng để làm sáng tỏ, để chứng tỏ sự đúng đắn của vấn đề
Ghi nhớ ý 1/SGK/42
Trang 10Tiết 80 TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Mục đích và phương pháp chứng minh
1 Nhu c u ch ng minh trong ầ ứ đờ ố i s ng
Chứng minh là đưa ra những bằng
chứng để làm sáng tỏ, để chứng tỏ sự đúng
đắn của vấn đề
Ghi nhớ ý 1/SGK/42
2.Chứng minh trong văn nghị luận
a.Tìm hiểu văn bản “Đừng sợ vấp
ngã”/SGK/41
Trang 11Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững biết
đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống n ớc và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì…
Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bại Điều đáng sợ hơn là bạn bỏ qua nhiều cơ hội chỉ vì không cố gắng hết sức mình.
(Theo Trái tim có điều kì diệu)
Oan Đi-xnây từng bị toà báo sa thải vì thiếu ý t ởng Ông cũng nếm mùi
Đừng sợ vấp ngã
Lúc còn học ở phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình phá sản nhiều lần tr ớc khi sáng tạo nên Đi-xnây-len.
Về môn Hoá, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp.
Lép Tôn-xtôi,tác giả của bộ tiểu thuyết nổi tiếng Chiến tranh và hoà bình,
bị đình chỉ học đại học vì Vừa không có năng lực, vừa thiếu ý thức học tập “ ”
Hen-ri Pho thất bại và cháy túi tới năm lần tr ớc khi thành công.
Ca sĩ ô-pê-ra nổi tiếng En-ri-cô Ca-ru-xô bị thầy giáo cho là thiếu chất giọng và không thể nào hát đ ợc.
Trang 12Oan §i- xn©y (1901-1966)
Oan §i- xn©y lµ nhµ lµm phim ho¹t h×nh næi tiÕng, ng êi s¸ng lËp §i- xn©y len, c«ng viªn gi¶i trÝ khæng lå t¹i Ca-li-phoãc-ni-a.
6
Trang 13Lu-I Pa-xtơ (1822-1895)
Lu-I Pa-xtơ nhà khoa học Pháp, ng ời đặt nền móng cho ngành vi sinh vật học cận đại.
6
Trang 14Lép Tôn-xtôi (1828-1910)
Lép Tôn-xtôi là nhà văn
vĩ đại của n ớc Nga.
6
Trang 16En-ri-c« Ca-ru-x« (1873-1921)
En-ri-c« Ca-ru-x« lµ danh ca I-ta-li-a.
6
Trang 17? Trong văn bản nghị luận, khi người ta chỉ được sử dụng lời văn thì làm thế nào để chứng tỏ một ý kiến nào đó là đúng sự thật và đáng tin cậy?
Tiết 80 TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Mục đích và phương pháp chứng minh
1 Nhu c u ch ng minh trong ầ ứ đờ ố i s ng
Chứng minh là đưa ra những bằng
chứng để làm sáng tỏ, để chứng tỏ sự đúng
đắn của vấn đề
Ghi nhớ ý 1/SGK/42
2.Chứng minh trong văn nghị luận
a.Tìm hiểu văn bản “Đừng sợ vấp
ngã”/SGK/41
- Trong văn bản nghị luận, khi người ta chỉ được sử dụng lời văn thì muốn chứng minh vấn đề cũng chỉ có cách dùng lời lẽ, lời văn trình bày, lập luận để làm sáng rõ vấn đề
- Luận điểm chính của văn bản này là gì?
- Luận điểm cơ bản: “Đừng sợ vấp ngã”
Hãy tìm những câu mang luận điểm trên?
+ Những câu văn mang luận điểm (luận điểm
nhỏ):
Đã bao lần bạn vấp ngã mà khơng hề nhớ
Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bại
Điều đáng sợ hơn là bạn đã bỏ qua nhiều cơ
hội chỉ vì khơng cố gắng hết mình
Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bạ
Trang 18- Để khuyên người ta đừng sợ vấp ngã, bài văn đã lập luận như thế nào?
Tiết 80 TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Mục đích và phương pháp chứng minh
1 Nhu c u ch ng minh trong ầ ứ đờ ố i s ng
2.Chứng minh trong văn nghị luận
a.Tìm hiểu văn bản “Đừng sợ vấp ngã”/SGK/41
- Đã dùng phương pháp lập luận chứng minh:
+ Oan Đi-xnây từng bị nhà báo sa thải vì thiếu ý tưởng.
+ Lúc còn học phổ thông Lu-I Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình.
+ L.T.xtôi bị đình chỉ học đại học vì vừa không có năng lực vừa thiếu ý chí học tập.
+ He-ri Pho thất bại và cháy túi tới 5 lần trước khi
đi tới thành công
+ Ca sĩ En-ri-cô Ca-ru- xô bị thầy cho là thiếu chất giọng và không thể nào hát được
+Lần đầu c/chững bước đi, bạn đã bị ngã.
+Lần đầu tiên tập bơi,bạn uống nước và suýt chết
đuối
# Những người nổi tiếng cũng đã từng vấp
ngã,những thất bại khơng ngăn cản họ trở thành
người nổi tiếng (d/c):
+Oan Đi-nây từng bị tồ báo sa thải vì thiếu ý
tưởng.
+Lúc cịn học phổ thơng Lu-i Pa-xtơ chỉ là
một học sinh trung bình.
+L.Tơn-xtơi,tácgiả bộ tiểu thuyết nổi tiếng“Chiến
tranh và hồ bình” bị đình chỉ học đại học
.thiếu ý chí học tập.
+ Hen-ri Pho thất bại và cháy túi đến 5 lần
trước khi đi tới thành cơng.
+Ca sĩ Ơ-pê-ra nổi tiếng En-ri-cơ Ca-ru-xơ
thiếu chất giọng và khơng thể nào hát được.
Qua đó, em hiểu phép lập luận chứng minh là gì ?
Để khuyên người ta đừng sợ vấp ngã, tác giả đã sử dụng phương pháp lập luận chứng
minh bằng một loạt các sự thật có độ tin cậy và sức thuyết phục cao
- Em có nhận xét gì về các dẫn chứng trên?
- Là dùng những lí lẽ, bằng chứng chân thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới là đáng tin cậy
Trang 19Tiết 80 TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Mục đích và phương pháp chứng minh
1 Nhu c u ch ng minh trong ầ ứ đờ ố i s ng
2.Chứng minh trong văn nghị luận
a.Tìm hiểu văn bản “Đừng sợ vấp ngã”/SGK/41
Dùng phương pháp lập luận chứng minh bằng
một loạt các lời lẽ, bằng chứng chân thực …để làm
sáng rõ vấn đề.
Học phần ghi nhớ ý 2,3 /sgk / 42.
Trang 20Bài tập nhanh:
Chỉ ra dấu hiệu nhận biết kiểu nghị luận chứng minh đối với đoạn văn bản sau:
Tai nạn giao thông trong 10 năm qua gia tăng liên tục Năm 1990, số ng
ời bị chết vì tai nạn giao thông là 2.268 ng ời Đến những năm giữa thập niên, số ng ời chết khoảng 6.000 ng ời Đến năm 2001, số ng ời bị chết tăng
đột biến, lên đến 10.866 ng ời Riêng 10 tháng đầu năm 2002, số ng ời chết
là 10.556 ng ời và bị th ơng là 26.529 ng ời Đây là những con số biết nói, rung lên hồi chuông báo động toàn xã hội tr ớc tai hoạ khủng khiếp này.
(Dựa trên số liệu thống kê của Bộ Giao thông vận tải - tháng 10-2002)
Trang 23H íng dÉn vÒ nhµ
- N¾m ch¾c kh¸i niÖm phÐp lËp luËn CM -Ghi nhí 2 yÕu tè quan träng trong bµi v¨n nghÞ luËn CM.
Trang 24TiÕt 80
Trang 25
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Các bước làm bài văn lập luận chứng
nói chung ?
1 Ví dụ: Đề bài: Nhân dân ta thường nói:
“Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng
Trang 26Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I Các bước làm bài văn lập luận chứng
1 Ví dụ: Đề bài: Nhân dân ta thường nói:
“Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng
đắn của câu tục ngữ đó
+ Nêu dẫn chứng xác thực (Đừng sợ vấp ngã)
+Nêu lí lẽ (không sợ sai lầm)
- HS đọc dàn bài sgk/49
? Dàn bài của bài lập
luận chứng minh gồm những phần nào ? Nhiệm vụ của từng phần là gì?
Trang 27I/ Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng
đắn của câu tục ngữ đó.
a Xác định yêu cầu chung của đề
b Giải thích nghĩa của câu tục ngữ
c Các cách lập luận chứng minh
Đề nêu ra vấn đề gì và yêu cầu chúng
ta làm gì?
Câu tục ngữ khẳng định điều gì? Chí có nghĩa là gì?
Muốn chứng minh thì chúng ta có mấy cách lập luận?
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 28I Các bước làm bài văn lập luận chứng minh:
1 Ví dụ: Đề bài: Nhân dân ta thường nói:
“Có chí thì nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó
- Tìm hiểu đề và tìm ý
- Lập dàn bài
Trang 29* Các cách mở bài
1/ Hoài bão, ý chí, nghị lực là điều không thể thiếu đối
với những ai muốn thành đạt Câu tục ngữ của dân gian
Có chí thì nên đã nêu bật tầm quan trọng đó.
2/ Sống tức là khắc phục khó khăn Không có ý chí,
niềm tin, nghị lưc để khắc phục mọi trở ngại trên đường
đời thì không thể thành đạt được Do đó, từ xưa nhân
dân đã dạy: “ Có chí thì nên”.
3/ Ở đời mấy ai mà không mong muốn được thành đạt
về sự nghiệp? Nhưng không phải ai cũng có đủ niềm
tin, nghị lực để tiếp tục sự nghiệp cho đến thành công
Bởi thế cho nên từ xưa nhân dân ta đã dạy : Có chí thì
Trang 30I/ Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí thì
nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ
đó.
2- Lập dàn bài
3- Viết bài
Viết từng đoạn, từ Mở bài cho đến Kết bài
a Mở bài: Có thể chọn trong các cách mở bài sau:
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 31a Mở bài: Nêu vài trò quan trọng của lí tưởng, ý chí, và
nghị lực trong cuộc sống mà câu tục ngữ đã đúc kết Đó
+ Những người có chí đều thàng công ( nêu dẫn chứng)
+ Chí giúp người ta vượt qua những khó khăn tưởng
chừng không thể vượt qua được ( nêu dẫn chứng)
c Kết bài: Mọi người nên tu dưỡng ý chí, bắt đầu từ những
việc nhỏ, để khi ra đời làm được việc lớn
Nêu luận điểm cần chứng minh.
Nêu lí lẽ và dẫn chứng chúng tỏ luận điểm là đúng đắn.
Nêu ý nghĩa của luận điểm
đã được chứng minh.
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 32a Mở bài: Nêu vài trò quan trọng của lí tưởng, ý chí, và
nghị lực trong cuộc sống mà câu tục ngữ đã đúc kết Đó
+ Những người có chí đều thàng công ( nêu dẫn chứng)
+ Chí giúp người ta vượt qua những khó khăn tưởng
chừng không thể vượt qua được ( nêu dẫn chứng)
c Kết bài: Mọi người nên tu dưỡng ý chí, bắt đầu từ những
việc nhỏ, để khi ra đời làm được việc lớn
Nêu luận điểm cần chứng minh.
Nêu lí lẽ và dẫn chứng chúng tỏ luận điểm là đúng đắn.
Nêu ý nghĩa của luận điểm
đã được chứng minh.
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 33I/ Các bước làm bài văn lập luận chứng
minh.
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí
thì nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của
Nhân dân ta thường khuyên nhau: Có
công mài sắt, có ngày nên kim Em hãy
chứng minh lời khuyên trên
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 34•Một số Mở bài tham khảo:
Con đường đi đến thành công thường quanh co khúc khuỷu và lắm chông gai.
Để động viên con cháu có sự kiên trì, phấn đấu để đạt được thành công trong cuộc
sống, ông cha ta có câu tục ngữ: Có công mài sắt, có ngày nên kim
Cuộc sống vốn không như ta mong muốn Nó rất chông gai và đầy thử thách Nếu không có sự kiên trì thì sẽ không đạt được được thành công trong cuộc sống Do đó,
từ xưa nhân dân ta có câu: Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Trong cuộc sống, tất nhiên ai cũng muốn thành công Nhưng không phải ai cũng có thể có đủ nghị lực và sự kiên trì để tiếp tục sự nghiệp cho đến khi thành công Bởi
thế nhân dân ta đã dạy: Có công mài sắt, có ngày nên kim.
Trang 35
I/ Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí thì nên” Hãy
chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó.
- Trước hết phải có từ ngữ chuyển đoạn, tiếp nối phần Mở
bài: Thật vậy… hoặc Đúng như vậy…
- Viết đoạn phân tích lí lẽ
- Viết đoạn nêu các dẫn chứng tiêu biểu về những người
nổi tiếng, vì ai cũng biết họ nên dễ có sức thuyết phục
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 36I/ Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí thì nên”
Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ đó.
- Sử dụng từ ngữ chuyển đoạn: Tóm lại…, hoặc nhắc
lại ý trong phần Mở bài: “ Câu tục ngữ đã cho ta bài
học…”
- Chú ý: Kết bài phải hô ứng với Mở bài
Tiết 80 CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Trang 37* Kết bài phải hô ứng với Mở bài:
Mỗi người chúng ta nên tu dưỡng ý chí, hoài bão, nghị lực để làm được những gì ta mong muốn.
Mỗi người chỉ sống có một lần, chỉ có một thời tuổi trẻ, nếu không có ý chí, hoài bão, nghị lực để làm một công việc xứng đáng, chẳng phải là đáng tiếc lắm hay sao?.
Cho nên có hoài bão tốt đẹp là rất đáng quý, nhưng đáng quý hơn nữa là nghị lực và niềm tin, nó đảm bảo cho sự thành công của con người.
Trang 38I/ Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.
Cho đề văn: Nhân dân ta thường nói: “ Có chí thì
nên” Hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ
Trang 39Hướng dẫn về nhà học bài
- Học thuộc phần ghi nhớ
- TỰ HỌC PHẦN II,III
- Của 2 đơn vị bài
- + Tìm hiểu chung về phép lập luận
- + Cách làm bài văn lập luận chứng minh.
- Chuẩn bị bài mới:
- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
Tiết 79 Đề văn nghị luận và cách lập ý cho bài văn nghị luận