NGHIÊN CỨU SỰ THAY ĐỔI INTERLEUKINE 6, 10 VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI MỨC ĐỘ NẶNG Ở BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG - Ths BS Lê Tiến Dũng

Khảo sát sự thay đổi nồng độ interleukin-6, interleukin-10 theo thời gian sau chấn thương.. Nghiên cứu mối liên quan giữa nồng độ.[r]

Ths BS Lê Tiến Dũng

TS Tô Vũ Khương

TS Phạm Thái Dũng PGS.TS Mai Xuân Hiên PGS.TS Bùi Văn Mạnh PGS.TS Nguyễn Trường Giang

NGHIÊN CỨU SỰ THAY ĐỔI INTERLEUKINE 6, 10 VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI

MỨC ĐỘ NẶNG Ở BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG

ĐẶT VẤN ĐỀ

➢ Đa chấn thương (ĐCT) hay gặp ở khoa hồi sức, là nguyên nhân chủ yếu gây tử vong do CT Đánh giá mức độ nặng BN ĐCT rất quan trọng Phổ biến dùng bảng điểm lâm sàng: AIS (Abbreviated Injury Scale) và ISS (Injury Severity Score)

➢ ĐCT: sốc mất máu, thiếu oxy & tổn thương nặng các cơ quan → tử vong, diễn biến SLB chủ yếu là đáp ứng viêm (*)

➢ Sự tăng cao & vai trò các cytokine như IL- 6,10 một & số dấu ấn sinh học khác trong ĐCT cần những NC đánh giá

(*)Keel Marius and Otmar Trentz, 2005.Donat R Spahn, Bertil Bouillon, Vladimir Cerny, et al (2013), "Management of bleeding

and coagulopathy following major trauma: an updated European guideline", Crit Care, 17(2), R76

Sơ đồ tóm tắt sinh lý bệnh của đa chấn thương

Keel Marius and Otmar Trentz,(2005)

1 Khảo sát sự thay đổi nồng độ interleukin-6,

interleukin-10 theo thời gian sau chấn thương.

2 Nghiên cứu mối liên quan giữa nồng độ interleukin -6, interleukin-10 với mức độ nặng ở bệnh nhân đa chấn thương

Mục tiêu:

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Add Your Title

Add Your Title

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

BN đa chấn thương điều trị tại khoa Hồi sức tích cực – Bệnh viện Quân y 103 (3/2016 - 5/2017)

❖Tiêu chuẩn lựa chọn

➢ Chẩn đoán ĐCT theo (Patel 1971 và Trentz 2000)

➢ Vào viện trong 6 giờ đầu

➢ Chưa điều trị cơ bản trước đó

➢ Không có các bệnh nội khoa nặng kết hợp

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

➢ Thiết kế nghiên cứu: Tiến cứu, mô tả, theo dõi dọc

➢ Nội dung nghiên cứu:

- Đặc điểm chung: tuổi, giới, nguyên nhân chấn thương

- Đánh giá độ nặng đa chấn thương bằng bảng điểm ISS.

- Định lượng nồng độ IL 6, 10 tại các thời điểm nhập viện, sau bị thương 6h, 12h, 24h, 48h và 72h (Tnv, T6, T12, T24, T48, T72)

- Tìm liên quan giữa nồng độ IL 6, 10 với mức độ nặng đa chấn thương theo điểm ISS

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

➢ Đánh giá độ nặng đa chấn thương bằng điểm ISS.

Bước 1. Xác định số vùng tổn thương theo Baker, gồm 6 vùng: sọ não, hàm mặt, ngực, bụng chậu, chi thể, da

Bước 2 Xác định độ nặng tổn thương từng vùng bằng điểm AIS(*)

Tổn thương nặng, không đe doạ tính mạng 3

Tổn thương trầm trọng, nguy cơ tử vong cao 5

(*)1969 bởi Hiệp hội an toàn giao thông Mỹ (American Association for Automotive Medicine), được bổ sung, sửa chữa (1971, 1974, 1985) và mới nhất 1990 (AIS-90).

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

➢ Đánh giá độ nặng đa chấn thương bằng điểm ISS.

Bước 3 Tính điểm ISS = tổng bình phương điểm AIS của 3 vùng

tổn thương nặng nhất.

Bảng phân loại độ nặng chấn thương theo điểm ISS

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

➢ Đánh giá độ nặng đa chấn thương bằng điểm ISS.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

1 Đặc điểm chung của bệnh nhân đa chấn thương

Tuổi, giới, nguyên nhân, thời gian và số vùng tổn thương

Tuổi trung bình (năm) 35,9 ± 15,5

Giới

Nam

Nữ

83,6% (n=51)16,4% (n=10)

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

1 Đặc điểm chung của bệnh nhân đa chấn thương

Tỉ lệ bệnh nhân theo mức độ nặng đánh giá bằng điểm ISS

Nguyễn Trường Giang 2007: 60% có ISS > 25; Hildebrand 2015: ISS trung bình 26,5 (Đức), 28,7 (Anh)

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

1 Đặc điểm chung của bệnh nhân đa chấn thương

Tỉ lệ tử vong ở các nhóm bệnh theo điểm ISS

ISS > 40ISS 25 - 40

ISS 16 - 24

NC của Schroeder 2008 /100 BN ĐCT ở Đức có 49% suy HH cấp, IL-10 tăng cao là yếu tố nguy

cơ của biến chứng

NC của Pamerneckas A 2007 /159 BN ĐCT, biến chứng cấp tính trên hô hấp 25,2%, SIRS 7,5% tổng số BN, nhiễm khuẩn nặng (Sepsis) 3,8%

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

2 Nồng độ IL 6, IL 10 tại các thời điểm sau chấn thương.

Nồng độ IL 6 tại các thời điểm sau chấn thương

Stensballe và cs(2009), 265 , IL-6 : 30,0 pg/ml (10,0-79,3) Sapan và cs (2016), 56 , IL-6: 47,3 pg/mL (15,5 – 177,4 )

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

2 Nồng độ IL 6, IL 10 tại các thời điểm sau chấn thương.

Nồng độ IL 10 tại các thời điểm sau chấn thương

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

3 Mối liên quan giữa nồng độ IL 6, IL 10 với điểm ISS

Liên quan giữa nồng độ Interleukin 6 và điểm ISS

Gebhard và cs (2000) tại thời điểm 6 giờ và 12 giờ (r = 0,61) Mimasaka và cs (2007), 156 , tương quan thuận (r = 0,33 )

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

3 Mối liên quan giữa nồng độ IL 6, IL 10 với điểm ISS

Liên quan giữa nồng độ Interleukin 10 và điểm ISS

Neidhardt và cs (1997), 417 , IL-10 nhóm ISS ≥ 25 tăng cao hơn nhóm ISS < 25

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

3 Mối liên quan giữa nồng độ IL 6, IL 10 với điểm ISS

Liên quan giữa nồng độ Interleukin 10 và điểm ISS

Cytokin Thời điểm

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Giá trị tiên lượng biến chứng NKH của IL - 6, IL -10

bệnh nhân có SIRS, NKH hoặc hội chứng SĐT

Ngược lại Svoboda (1994) lại chỉ ra rằng nồng độ IL-6 không có giá trị trong tiên lượng SĐT

chứng NKH

KẾT LUẬN

2 Liên quan giữa nồng độ IL-6, IL-10 với mức độ nặng của bệnh nhân đa chấn thương.

nhóm có ISS càng cao thì nồng độ IL 6 càng cao, p < 0,05 Có tươngquan thuận giữa nồng độ IL-6 với độ nặng của đa chấn thương theothang điểm ISS ở thời điểm nhập viện (r=0,378), 6 giờ (r=0,300) và 12giờ (r=0,301)

chứng nhiễm khuẩn huyết (ROC > 0,7) còn nồng độ IL-10 tại các thờiđiểm ít có giá trị tiên lượng nhiễm khuẩn huyết

không thấy mối tương quan giữa nồng độ IL-10 với mức độ nặngtheo thang điểm ISS