Tài liệu bài 29: ĐIEN THE HOAT DONG CUC HAY

Bài 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH... Điện thế nghỉ Kích thích Giai đoạn mất phân cực Giai đoạn đảo cực Giai đoạn tái phân cực - 70mV Hình 29.1: Đồ thị điện thế

KIỂM TRA BÀI CŨ

Thế nào là điện thế nghỉ? Điện thế nghỉ được hình thành như thế nào?

Bài 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG

VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG

THẦN KINH

Điện thế nghỉ

Kích thích

Giai đoạn mất phân cực

Giai đoạn đảo cực

Giai đoạn tái phân cực

- 70mV

Hình 29.1: Đồ thị điện thế hoạt động của TBTK mực ống

Bài 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG

THẦN KINH

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

1 Đồ thị điện thế hoạt động:

Bằng cách nào người ta xác định được khi tế bào bị kích thích

sẽ xuất hiện điện thế hoạt động?

Qua đồ thị ở hình 29.1 cho ta biết những thông tin gì? Đặc điểm của mỗi giai đoạn? Vậy thế nào là điện thế hoạt động?

Bài 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN XUNG

Vì sao khi cổng Na + mở

Na + ồ ạt từ ngoài vào trong tế bào

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

1 Đồ thị điện thế hoạt động:

2 Cơ chế hình thành điện thế hoạt động:

- Giai đoạn mất phân cực

- Giai đoạn tái phân cực

- Giai đoạn đảo cực

và sự di chuyển đó

có tác dụng gì?

Sau ba giai đoạn: Na + bên trong nhiều, K + bên ngoài nhiều.

Vậy để lập lại trật tự như ban đầu thì phải nhờ quá trình nào?

Sau ba giai đoạn chênh lệch điện tích đã trở lại – 70mV nhưng ion trong và ngoài màng thay đổi như thế nào so với trước?

Sau ba giai đoạn bơm Na-K vận chuyển Na + từ trong ra ngoài TB

và K + từ ngoài vào trong TB theo tỉ lệ 3 Na + : 2 K + để lập lại trật tự như ban đầu, quá trình này tiêu tốn năng lượng.

Na + Na +

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH

Sợi thần kinh không có bao miêlin

Sợi thần kinh có bao miêlin Bao miêlin

Eo Ranvie

Hai loại sợi thần kinh cấu tạo khác nhau ở điểm nào?

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH

 Nghiên cứu SGK và quan sát sơ đồ sau để hoàn thành phiếu học tập sau

Các tiêu chí so sánh Trên sợi không có

bao miêlin Trên sợi có bao miêlin Cách thức lan truyền

Cơ chế lan truyền

Tốc độ lan truyền

Tiêu tốn năng lượng

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG :

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH:

Sự lan truyền xung trên sợi thần kinh

Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh không có bao miêlin (trên)và

sợi có miêlin (dưới)

A B C D E

A B C D E

Trên sợi khơng cĩ bao

Do mất phân cực, đảo cực và tái phân cực liên tiếp vùng này sang vùng khác

Lan truyền theo cách

“nhảy cóc” từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác.

Do mất phân cực, đảo cực và tái phân cực xảy ra từ eo

Ranvie này sang eo

Ranvie khác

Chậm(3 – 5 m/s) Nhanh (100m/s) Tốn nhiều năng lượng Tốn ít năng lượng

I ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG

II SỰ LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH:

A B C D E F G

A B C D E F G

Khi xung thần kinh lan truyền từ A sang B, xung ở B kích thích C tại sao

lại không kích thích trở lại A?

Do điểm A sau khi tái phân cực bị trơ không nhận kích thích nên xung không truyền trở lại.

Kết luận:

- Xung thần kinh chỉ lan truyền một chiều, không quay trở lại.

- Nếu kích thích vào giữa sợi thần kinh thì xung lan truyền về hai phía.

Xung sẽ lan truyền như thế nào nếu có kích thích vào giữa

sợi thần kinh?

Kích thích

Chiều lan truyền xung thần kinh

CỦNG CỐ BÀI HỌC Câu 1: Xung thần kinh là:

A sự xuất hiện điện thế hoạt động

B thời điểm sắp xuất hiện điện thế hoạt động

C thời điểm chuyển giao giữa điện thế nghỉ sang điện thế hoạt động

D thời điểm sau khi xuất hiện điện thế hoạt động

Câu 2: Vì sao trong ĐTHĐ xảy ra giai đoạn mất phân cực?

A Do Na + đi vào làm trung hoà điện tích dương trong màng TB.

B Do Na + đi vào làm cân bằng điện tích trong và ngoài màng TB.

C Do K + đi vào làm trung hoà điện tích âm trong màng TB.

D Do K + đi vào làm trung hoà điện tích trong và ngoài màng TB.

B Vì tạo cho tốc độ truyền xung nhanh.

C Vì không thay đổi tính thấm của màng chỉ xảy ra tại các eo Ranvie.

D Vì đảm bảo cho sự tiết kiệm năng lượng.

Bài tập:

bao miêlin từ vỏ não xuống đến các cơ ngón chân làm

ngón chân co lại Hãy tính thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỏ não xuống ngón chân (biết chiều cao của

người nào đó là 1,6 m, tốc độ lan truyền là 100 m/ giây).

Thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỏ não xuống ngón chân là:

1,6 m : 100 m / giây = 0,016 giây

Giải:

Giai đoạn Nguyên nhân Kết quả

Na + vào trong màng quá nhiều

Cổng Na + đóng, cổng K +

mở K + từ trong đi ra ngoài

Bên ngoài lại mang điện tích + bên trong lại

mang điện -.

Bên trong mang điện tích + bên ngoài mang điện tích -.

Sau 1 thời gian dài lao động trí óc căng

thẳng thì khả năng nhận và trả lời kích thích của tế bào thần kinh giảm xuống, dẫn đến

khả năng tiếp thu bài giảm, cần phải nghỉ

ngơi để khôi phục trở về như cũ.

cần có 5 – 10 phút giải lao?

 Tốc độ dẫn truyền hưng phấn trên sợi

thần kinh có giống sự lan truyền điện trên

dây kim loại không?

Điện trên dây kim loại có thể chạy tới 300000 km/giây Điện thần kinh ở động vật có vú chạy nhanh nhất

+ Xung TK lan truyền trên sợi TK được là nhờ các cổng Na + cạnh nhau mở nối tiếp nhau, dẫn đến khử cực và đảo cực liên tiếp dọc theo sợi

TK Các chất ngăn chặn không cho cổng Na +

mở, không gây khử cực và đảo cực nên xung TK không thể lan truyền đi được.

+ Vì nó có tác dụng ngăn không cho cổng Na +

mở ra

 Tại sao các chất đó có thể ngăn chặn xung TK lan truyền trên sợi TK?

Cá Đuối

Điện phát ra là 60V

Cá Chình

Điện phát ra là 600V

Cá Nheo

Điện phát ra là 400V

BÀI TẬP VỀ NHÀ

- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa.

- Đọc trước bài 30 “Truyền tin qua xinap”.

II LAN TRUYỀN XUNG THẦN KINH TRÊN SỢI THẦN KINH:

Tại sao điện thế hoạt động lan truyền trên sợi

TK có bao miêlin theo lối “nhảy cóc”?

Vì miêlin có tính chất cách điện, nên không khử cực và đảo cực ở vùng có bao miêlin.