Bài giảng Bài 16. Đấu tranh giành độc lập (tiếp theo)

Khái quát phong trào đấu tranh từ thế kỉ I đến đầu thế kỉ X  Năm 40, cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ đầu tiên của nhân dân Âu Lạc bùng nổ..  Nhiều cuộc khởi nghĩa đã giành được thắng

Bài 16

GV : Nguyễn Chí Thuận Trường THPT Dĩ An – Bình Dương

NỘI DUNG

II Cuộc đấu tranh giành độc lập

(TK I – Đầu TKX)

1 Khái quát phong trào đấu tranh

từ thế kỉ I đến thế kỉ X

2 Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

Hoàng đế

Các quan văn Các chức Các quan võ

 Thống kê các cuộc đấu tranh tiêu biểu :

II  Các cuộc đấu tranh giành độc lập (từ thế kỉ I đến đàu thế kỉ X)

1 Khái quát phong trào đấu tranh từ thế kỉ I đến đầu thế

kỉ X

 Năm 40, cuộc khởi nghĩa chống ách đô hộ đầu tiên của nhân dân Âu Lạc bùng nổ. Từ đó cho đến thế kỉ X, nhiều cuộc khởi nghĩa liên tiếp nổ ra ở cả ba quận Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam.

 Nhiều cuộc khởi nghĩa đã giành được thắng lợi và thành lập chính quyền tự chủ như : khởi nghĩa Hai Bà Trưng, khởi nghĩa Lý Bí và khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ.

 Các cuộc khởi nghĩa nổ ra liên tiếp : đã chứng tỏ tinh thần yêu nước và ý chí quật cường của dân tộc.

 Yêu cầu HS theo dõi các cuộc khởi

nghĩa theo nội dung :

 Thời gian bùng nổ khởi nghĩa.

 Chống kẻ thù nào (Triều đại đô hộ nào).

 Địa bàn của cuộc khởi nghĩa.

 Diễn biến chính quyền khởi nghĩa.

 Nguyên nhân thắng lợi.

 Ý nghĩa lịch sử.

2 Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

a) Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng :

 Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng nổi dậy khởi nghĩa.

 Cuộc khởi nghĩa được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia.

 Quân khởi nghĩa lần lượt đánh chiếm Mê Linh (Vĩnh Phúc), Cổ Loa (Đông Anh - Hà Nội) và Luy Lâu (Thuận Thành - Bắc Ninh)

 Thái thú Tô Định phải bỏ chạy về nước.

 Cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc được suy tôn làm vua, đóng đô ở Mê Linh.

4 5

GIAO CHỈ

Mê Linh

BIỂN ĐÔNG

- Cuộc kháng chiến chống quân Hán xâm lược :

 Trưng Vương đã xây dựng chính quyền độc lập

 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng thể hiện khí phách anh hùng của dân tộc và vai trò to lớn của phụ nữ Việt Nam.

Khởi nghĩa của Hai Bà Trưng đánh đuổi Tô Định nhà Hán giành độc lập tự chủ (Tranh Đông Hồ)

Đền thờ Hai Bà Trưng ở Mê Linh

b) Cuộc khởi nghĩa Lý Bí và sự thành lập Nhà nước Vạn Xuân :

 Cuộc khởi nghĩa nổ ra vào năm 542 Chưa đầy 3 tháng, nghĩa quân đã chiếm được châu thành Long Biên, chính quyền đô hộ bị lật đổ.

 Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi vua (Lý Nam Đế),

đặt quốc hiệu là Vạn Xuân, dựng kinh đô ở cửa sông

 Năm 550, cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi, Triệu Quang Phục lên làm vua.

Giao Ch©u

Mïa xu©n n¨m 542 Lý

BÝ liªn kÕt víi hµo kiÖt c¸c Ch©u thuéc miÒn B¾c n íc ta næi dËy khëi nghÜa Ch a ®Çy ba th¸ng chiÕm ® îc Long Biªn

Long Biªn (n¨m 542)

Hîp Phè

Năm 544 n ớc Vạn Xuân độc lập ra đời

Lý Bí lên ngôi vua

(Lý Nam Đế), đặt quốc hiệu là Vạn Xuân nhằm mục đích gì ?

c) Cuộc khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ :

 Năm 905, nhân sự suy yếu của nhà Đường, Khúc Thừa

Dụ được nhân dân ủng hộ, đánh chiếm Tống Bình (Hà Nội), giành quyền tự chủ

 Năm 907, Khúc Hạo lên thay, đã tiến hành một số cải cách về kinh tế, hành chính nhằm ổn định tình hình xã hội.

 Ý nghĩa lịch sử : Cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta suốt nghìn năm Bắc thuộc đã giành được thắng lợi về căn bản, đặc biệt là những cải cách của Khúc Hạo trong toàn bộ tiến trình khởi nghĩa của nhân dân ta trong thời Bắc thuộc, đưa đến thắng lợi của trận Bạch Đằng năm 938.

d) Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 :

 Năm 931, Dương Đình Nghệ lãnh đạo nhân dân đánh bại cuộc xâm lược của quân Nam Hán và xưng là Tiết

độ sứ thay họ Khúc Nhưng sau đó ông bị Kiều Công Tiễn giết hại

 Công Tiễn cho người sang cầu cứu nhà Nam Hán Nhân cơ hội đó, quân Nam Hán sang xâm lược nước ta.

 Ngô Quyền đã dùng kế đóng cọc trên sông Bạch Đằng, cho quân mai phục hai bên bờ sông và nhử quân địch vào trong trận địa bãi cọc Với kế sách này, Ngô Quyền

đã đánh bại cuộc xâm lược của quân Nam Hán

 Ý nghĩa lịch sử : chiến thắng Bạch Đằng lịch sử năm

938 đã mở ra một thời đại mới - thời đại độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc.

Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng 938.

Đốn gỗ đóng cọc trên sông Bạch đằng

Đóng cọc trên sông Bạch Đằng

Khiêu chiến giả thua dụ địch vào bãi cọc

Giả thua để dụ địch

Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng 938.

Mai ph c b t ng t n coâng ñòch ục bất ngờ tấn coâng ñòch ất ngờ tấn coâng ñòch ờ tấn coâng ñòch ất ngờ tấn coâng ñòch

Quân Nam Hán đại bại

CÂU HỎI CỦNG CỐ

- Tính liên tục và rộng lớn của

phong trào đấu tranh chống Bắc thuộc ?

- Đĩng gĩp của Hai Bà Trưng, Lý

Bí, Triệu Quang Phục, Ngơ quyền trong cuộc đấu tranh giành độc lập thời Bắc thuộc ?

DẶN DÒ CHUẨN BỊ TUẦN SAU

 Học bài cũ và chuẩn bị Bài 17 :

“Quá trình hình thành và phát triển

nhà nước phong kiến”