Các nguyên tố halogen khác, ngoài số oxi hóa âm, còn có các số oxi hóa dương trong các hợp chất với nguyên tố có độ âm điện lớn hơn... Cấu tạo phân tử đơn chất - Đơn chất halogen: gồm 2 [r]
Trang 1Bài 1 KHÁI QUÁT NHÓM HALOGEN
dung:
I NHÓM HALOGEN TRONG
II
III TÍNH
IV TÍNH
V %& PHÁP '( )
Câu ,- /012 /3 (3)
I NHÓM HALOGEN TRONG
- "8 trí các halogen: nhóm VIIA, /+3 chu kì, ngay 9:HI/ khí ,.JC
- Nhóm halogen 2KC 5 nguyên 93A Flo (F), Clo (Cl), Brom (Br), Iot (I), Atatin (At)
- Trong OBD atatin là nguyên 93 phóng RSD không 2UQ trong thiên nhiên và OHW/ nghiên /X+ trong nhóm các nguyên 93 phóng RS
- Trong nhóm halogen, clo OHW/ tìm 9,YG Z [S12 9\ do O]+ tiên vào 1^C 1774 Sau OB cùng VI d\ tìm ra các nguyên 93 còn >S 1,H flo, iot, brom ,…các nhà hóa ,i/ CI có 9,j E,k12 O81, d\ 2.312 nhau Vl tinh /,Y9 /0= các nguyên 93 này ^C 1811, nhà hóa ,i/ 'X/ I.Schweiger Ol 12,8 OU9 tên cho nhóm nguyên 93 là Halogen theo 9.J12 Latin 12,o=
là sinh ra C+3.D do chúng có 9,j EJ9 ,WQ [q dàng VI kim >?S E.lC 9S? thành các C+3 O.j1 hình
r+ Os1 /,Y9 flo r+ Os1 /,Y9 clo
Lop10.com
Trang 2r+ Os1 /,Y9 brom r+ Os1 /,Y9 iot
[']+ trang u]
II
- IQ electron ngoài cùng /0= các halogen Ol+ có 7 electron
- Y+ hình e >IQ ngoài cùng 9w12 quát: (n là d3 9,X 9\ >IQ ngoài cùng)
2 89 oxi hóa 3=< halogen trong />? 3/.4
- Flo /,y có d3 oxi hoá -1
- Clo, brom, iot có d3 oxi hoá: -1, +1, +3, +5, +7
@ thích
b3 oxi hóa /0= halogen Q,{ 9,+|/ vào d3 eletron O|/ thân
} 9:S12 thái /s g~1A các nguyên 9 halogen có 1 e O|/ thân
} 9:S12 thái kích thích:
Lop10.com
Trang 3} các 9:S12 thái kích thích, nguyên 9 clo, brom, iot có 9,j có 3, 5, 7 electron O|/ thân
U9 khác, flo có O| âm O.1 >I1 1,Y9 nên trong 9Y9 /~ các ,WQ /,Y9 /,y có d3 oxi hóa âm Các nguyên 93 halogen khác, ngoài d3 oxi hóa âm, còn có các d3 oxi hóa [Hs12 (trong các ,WQ /,Y9 VI nguyên 93 có O| âm O.1 >I1 ,s16
3 ". 4C6 phân 4E FG 3/.4
- 's1 /,Y9 halogen: 2KC 2 nguyên 9 liên EJ9 g12 liên EJ9 /|12 hoá 9:8 không /\/D 9S? thành phân 9 X2
^12 >HW12 liên EJ9 X-X /0= phân 9 X2 không >I1 ( 9 151 OJ1 243 kJ/mol) nên các phân 9 halogen 9Hs12 O3 [q tách thành hai nguyên 9
[']+ trang u]
III TÍNH " & I LÍ
Khí màu >{/ 1,S9 Khí màu vàng >{/ -12D màu O- nâu Tinh 9,j màu tím
Y+ hình electron >IQ ngoài
2 2p 5 3s 2 3p 5 4s 2 4p 5 5s 2 5p 5
/L xét NO PQ FR tính 3/.4 SL4 lí 3=< các FG 3/.4 4U flo FQ iot:
-
- Màu d/A OC []1
- ,.9 O| nóng /,~G và 1,.9 O| sôi 9^12 []1
- Bán kính nguyên 9 9^12 []1D O| âm O.1 2.~C []1
[']+ trang u]
Lop10.com
Trang 4IV TÍNH " & HÓA W"
- Do >IQ electron ngoài cùng có /Y+ 9S? 9Hs12 9\ ( ns2np5 ) nên các halogen :Y9 2.312 nhau Vl tính /,Y9 hoá ,i/ /12 1,H thành Q,]1 và tính /,Y9 /0= các ,WQ /,Y9
- Nguyên 9 halogen VI 7 electron >IQ ngoài cùng nên [q 1,1 thêm 1 electron Oj 9S? ra
>IQ ngoài cùng gl1 V12 2.312 khí ,.JC
"Tôi là nguyên 9 halogen, làm s1 cho tôi 1 electron nhé!"
- Halogen là 1,12 phi kim O.j1 hình, chúng có tính oxi hóa tính oxi hóa 2.~C []1
@ thích:
Các halogen có O| âm O.1 >I1
Lop10.com
Trang 5[']+ trang u]
V
- '.1 phân ,1 ,WQ
KF và HF
- Cho axit HCl OU/ tác [{12
VI /,Y9 oxi hóa CS1, 1,H MnO2, KMnO4, …
- '.1 phân dung [8/, NaCl
có màng 12^1
- Dùng Cl2Oj oxi hóa ion Br– (trong 1HI/
g.j16 thành Br2
- Tách NaI 9 rong g.j1D sau OB oxi hóa ion I– thành I2.
Câu /\ 3= 39
1.
Hãy so sánh 3. hình electron 3=< các nguyên 4E halogen ?
9 nhau:
- 'l+ có 7 electron Z >IQ ngoài cùng (ns2np5).
- } 9:S12 thái /s g~1D nguyên 9 các halogen Ol+ có 1 electron O|/ thân.
Khác nhau:
- b3 >IQ electron trong nguyên 9 9^12 []1 9 flo OJ1 iot, vì VG >IQ electron ngoài cùng càng Z xa ,S9 nhân.
- IQ ngoài cùng /0= F không có phân >IQ d, còn >IQ ngoài cùng /0= Cl, Br, I Ol+ có phân >IQ d còn 9:312
Lop10.com
Trang 6Vì sao trong các />? 3/.4a nguyên 49 flo luôn luôn có N9 oxi hóa âm, còn các halogen khác ngoài N9 oxi hóa âm còn có N9 oxi hóa eG ?
Do flo là nguyên 49 có F âm Fg 2h /.4
- Khi 9S? thành liên EJ9 ion thì flo luôn có xu ,HI12 1,1 thêm 1e Oj 9S? thành ion âm và theo quy HI/ nó có d3 oxi hóa là -1.
- Còn trong liên EJ9 /|12 hóa 9:8 thì /UQ e dùng chung có xu ,HI12 g8 >/, Vl phía flo (nguyên 93 có O| âm O.1 >I1 ,s16 nên nó /12 có d3 oxi hóa là -1.
Z9 Sh các nguyên 49 halogen khác
- Khi liên EJ9 VI nguyên 93 có O| âm O.1 1,- ,s1 thì có d3 oxi hóa âm.
- 2HW/ >S.D khi chúng liên EJ9 VI nguyên 93 có O| âm O.1 >I1 ,s1 thì có d3 oxi hóa [Hs12
3
C sao /g4 F sôi và /g4 F nóng 3/@^ 3=< các FG 3/.4 halogen 4i j 4U flo FQ iot ?
Trong Os1 /,Y9 halogen, các phân 9 X2 liên EJ9 VI nhau g12 liên EJ9 liên phân 9 4>\/ Van der Waals) \/ này 9^12 lên theo /,.l+ 9^12 /0= phân 9 E,3 (M) và E,~ 1^12 g8 /\/ hóa /0= phân 9 halogen nên 9 flo OJ1 iot, 1,.9 O| nóng /,~G và 1,.9 O| sôi 9^12 lên:
} O.l+ E.1 bình 9,H12A
- Flo và clo là /,Y9 khí.
- Brom là /,Y9 >-12
- Iot là /,Y9 :1
Bài 2 FLO
dung:
I
II
III TÍNH
IV TÍNH
V
Lop10.com
Trang 7VI '( )
VII
Câu ,- /012 /3 (1)
NGUYÊN % FLO
- Công 9,X/ phân 9A F2
I k" 8, TÌM RA NGUYÊN %
- Tên 2i flo (Fluere) theo 9.J12 Latin có 12,o= là /,~GD tên 2i g9 12+K1 9 V./ các nhà >+G1 kim 9, RH= 9,H12 cho thêm x+U12 florit Oj 9S? VI kim >?S ,1 ,WQ [q nóng /,~GD 1, OB tách OHW/ kim >?S tinh E,.J9 ra E,- Ry
-
(CaF2) VI axit sunfuric thì thu OHW/ /,Y9 CI có tính /,Y9 9Hs12 9\ axit clohidric nên OHW/ 2i là axit fluoric "./ này /,X12 9- có C|9 nguyên 93 CI OHW/ phát ,.1D có tính /,Y9 9Hs12 9\ clo 1,H12 do flo ,?S9 O|12 hóa ,i/ quá CS1, nên Vr1 /,H= ai có 9,j O.l+ /,J OHW/ [S12 Os1 /,Y9 /0= nó
- Mãi OJ1 1^C 1886, 9:HI/ C|9 0G ban OU/ g.9 /0= ".1 Hàn lâm khoa ,i/ Paris, nhà hóa ,i/ 12H Pháp Ferdinand Frederic Henri Moissan O trình g~G thành công thí 12,.C thu khí flo nguyên /,Y9
Lop10.com
Trang 8Carl William Scheele (1742- 1786) Ferdinand F Henri Moissan (1826 – 1907)
[']+ trang u]
II ) THÁI l NHIÊN
- Trong 9\ nhiên, flo /,y 9K1 9S Z [S12 ,WQ /,Y9D có trong men :^12 /0= 12H và O|12 V9D trong lá /0= C|9 d3 >?S cây
- Flo /,.JC 0,08% E,3 >HW12 V- Trái 'Y9D 12,o= là 1,.l+ ,s1 OK12D E CD El1 và C|9 d3 nguyên 93 9Hs12 O3 Q,w g.J1 khác ,]1 >I1 flo có trong khoáng V9 florit (CaF2) và
criolit (AlF3.3NaF)
Lop10.com
Trang 11¡+U12 Fluorite (CaF2 )
¡+U12 Criolit (AlF3.3NaF)
[']+ trang u]
III TÍNH " & I LÍ
- } O.l+ E.1 9,H12D flo là /,Y9 khí màu >{/ 1,S9 Khí flo :Y9 O|/D nó là nguyên nhân [r1 OJ1 cái /,J9 /0= 1,.l+ nhà hóa ,i/ trong khi nghiên /X+ tính /,Y9 /0= Os1 /,Y9 flo
- Khí flo ,s 1U12 ,s1 không khí, có tính ^1 mòn cao
r+ khí flo
[']+ trang u]
IV TÍNH " & HÓA W"
- Nguyên 93 flo có O| âm O.1 >I1 1,Y9 nên là phi kim có tính oxi hóa CS1, 1,Y9 Khi tham gia Q,~1 X12 , nguyên 9 flo [q 1,1 thêm 1e Oj thành ion florua
Lop10.com
Trang 12Flo tác [{12 OHW/ VI 9Y9 /~ các kim >?S.D Ej /~ vàng (Au) và gS/, kim (Pt) 9S? ra C+3 florua
- Khí flo oxi hóa OHW/ ,]+ ,J9 các phi kim "I khí ,.O:?D Q,~1 X12 1w CS1, R~G ra ngay /~ trong bóng 93 và 1,.9 O| :Y9 9,YQ (-252oC), 9S? ra ,.O:? florua:
- .O:? florua (HF) là khí tan trong 1HI/ không có 2.I ,S1D 9S? thành axit f>?,.O:./ Axit f>?,.O:./ không 9,j O\12 trong các bình 9,0G tinh vì nó có OU/ O.jC ^1 mòn 9,0G tinh 4OHW/ O\12 trong các bình g12 chì, polietilen, cao su) và dùng Oj E,/ /,D E,/ hình lên 9,+¢ tinh, 9£G 1,12 VJ9 cát trên CU9 kim >?S.
- Khí flo oxi hóa 1HI/ [q dàng Z ngay 1,.9 O| 9,H12D và ,s 1HI/ nóng khi 9.JQ xúc VI khí flo thì g3/ cháy
Câu /\ \= vào Q,~1 X12 trên, hãy so sánh tính oxi hóa /0= flo và oxi?
[']+ trang u]
V n fo
Lop10.com
Trang 13- 12 [{12 quan 9:i12 và /,0 GJ+ /0= flo là Oj O.l+ /,J C|9 d3 [r1 R+Y9 ,.O:?/=/g?1 /,X= flo, OB là 1,12 d~1 Q,£C trung gian Oj d~1 R+Y9 ra /,Y9 [¥?
Ví m
Floroten dùng g~? V các chi 9.J9D V9 9,j g12 kim >?S.D 23C dXD 9,0G tinh E,- g8 ^1 mòn
,Y9 [¥? teflon là C|9 polime có tính /,Y9 O|/ O<?D gl1 Vl /s ,i/ /12 1,H Vl hoá ,i/D không g8 axit và E.lC phá ,+¢ và khó nóng /,~G nên OHW/ dùng Oj /,J 9S? các vòng OQ làm kín chân không, Q,0 lên các [{12 /{ nhà gJQ (xoong, /,~?6 Oj 9S? gl CU9 không dính
|9 d3 [r1 R+Y9 ,.O:?/=/g?1 khác có /,X= flo là O./>?O.f>?C@9=1 CF2Cl2 , còn 2i
là
sinh hàn trong
[{12 do sinh ra khí có E,~ 1^12 phá ,0G 9]12 ozon
,Y9 Freon OHW/ dùng làm /,Y9 sinh hàn
- Dung [8/, NaF loãng OHW/ dùng làm 9,+3/ /,312 sâu :^12 Ngoài ra, flo còn OHW/ dùng trong công 12,.Q ,S9 nhân Oj làm giàu 235U
[']+ trang u]
VI
- Flo có tính oxi hóa CS1, 1,Y9 nên không C|9 /,Y9 nào có 9,j oxi hóa OHW/ F- thành F2
,Hs12 pháp duy 1,Y9 Oj d~1 R+Y9 flo trong công 12,.Q là Q,Hs12 pháp O.1 phân
Lop10.com
Trang 14- '.1 phân nóng /,~G ,1 ,WQ KF và 2 HF, bình O.1 phân có /\/ âm làm g12 thép OU/ g.9 hay OK12 và /\/ [Hs12 g12 than chì Khí ,.O:? thoát ra Z /\/ âm và khí flo thoát ra
Z /\/ [Hs12
bs OK bình O.1 phân HF
[']+ trang u]
VII p* " & "- FLO q OXI
- Trong ,WQ /,Y9 OF2, flo có d3 oxi hóa -1 và oxi có d3 oxi hóa +2 4 ~ thích: do O| âm O.1 /0= flo >I1 ,s1 /0= oxi)
Mô hình phân 9 OF2
- Oxi florua OF2 OHW/ O.l+ /,J g12 cách cho flo qua dung [8/, NaOH loãng (2%) và
>S1,A
- OF2 là /,Y9 khí không màu, có mùi OU/ g.9D :Y9 O|/
- OF2 là /,Y9 oxi hóa CS1,D tác [{12 VI ,]+ ,J9 các kim >?S và phi kim 9S? thành oxit
và florua
Lop10.com
Trang 15[']+ trang u]
Câu /\ 3= 39
1.
C sao không 4/s 3/t< dung u3/ HF trong các bình Pv 4/=^ tinh?
Do HF có tính /,Y9 ^1 mòn 9,0G tinh theo Q,~1 X12 sau:
SiO2 + 4 HF -> SiF4 + 2 H2O
Bài 3 CLO
dung:
I
II
III TÍNH
IV TÍNH
V
VI '( )
Câu ,- /012 /3 (2)
NGUYÊN % CLO
- Kí ,.+ hóa ,i/A Cl
- ,3 >HW12 nguyên 9A 35,45
- "8 trí: ô d3 17, nhóm VIIA, chu kì 3
- Công 9,X/ phân 9A Cl2
I k" 8, TÌM RA NGUYÊN %
Lop10.com
Trang 16- +3 ^1 (NaCl) là ,WQ /,Y9 /,X= clo OHW/ con 12H d [{12 :|12 rãi 9 9, xa RH= sunfuric tác [{12 VI C+3 ^1
- Tuy nhiên, vào
William Scheele và OHW/ 9,= 1,1 là C|9 nguyên 93 vào 1^C 1810 gZ nhà hóa ,i/ 12H Anh Humphry Davy
- Tên 2i clo (Chloas) theo 9.J12 Hy >SQ có 12,o= là “vàng >{/D OB /12 chính là màu d/ /0= khí clo
Carl William Scheele (1742- 1786) Humphry Davy (1778 – 1829)
[']+ trang u]
II ) THÁI l NHIÊN
- Trong 9\ nhiên, 9K1 9S hai OK12 V8 /0= clo :
- Do ,?S9 O|12 hoá ,i/ CS1, nên clo ,]+ 1,H /,y 9K1 9S trong 9\ nhiên Z [S12 ,WQ /,Y9D /,0 GJ+ là C+3 clorua Natri clorua 4C+3 ^16 có 1,.l+ trong 1HI/ g.j1 4C|9 lít 1HI/ g.j1 /,X= E,?~12 30g NaCl) 12 9,YG natri clorua Z [S12 :1D 9S? thành 1,12 Vy= >I1 :~ rác trong V- Trái 'Y9 2i là C+3 C-
Lop10.com
Trang 17Tinh 9,j C+3 ^1 (NaCl) - C+3 Z Texas – o
- |9 vài ,WQ /,Y9 khác /0= clo /12 Q,w g.J1 trong 9\ nhiên, ví [{ kali clorua là thành Q,]1 /0= /,Y9 khoáng cacnalit KCl.MgCl2.6H2O Clo /,.JC 0,05% E,3 >HW12 V- Trái 'Y9
¡+U12 Sylvite (NaCl - KCl) ¡+U12 Carnalite (KCl.MgCl2.6H2O)
[']+ trang u]
III TÍNH " & I LÍ
- ¨ O.l+ E.1 9,H12D clo là /,Y9 khí màu vàng >{/D mùi R3/
Lop10.com
Trang 18r+ khí clo
- HI áp d+Y9 9,H12D clo hóa >-12 Z -33,6oC và hóa :1 Z -101,0oC
- } 20oC, C|9 9,j tích 1HI/ hoà tan 2,5 9,j tích clo Dung [8/, /0= khí clo trong 1HI/ còn 2i là 1HI/ clo có màu vàng 1,S9 Clo tan 1,.l+ trong các dung môi ,+ /s
- Khí clo :Y9 O|/D C|9 >HW12 1,- /12 gây ra d\ kích thích CS1, OH12 hô ,YQ và viêm các niêm CS/ Hít Q,~ 1,.l+ clo thì g8 12S9 và có 9,j /,J9
[']+ trang u]
IV TÍNH " & HÓA W"
- Clo có O| âm O.1 >I1 (3,16) /,y OX12 sau flo (3,98) và oxi (3,44) Vì VGD trong ,WQ /,Y9 VI các nguyên 93 này clo có d3 oxi hóa [Hs12 (+1,+3,+5,+7), còn trong các ,WQ /,Y9 khác clo có d3 oxi hóa âm (-1)
- Khi tham gia Q,~1 X12D nguyên 9 clo [q 1,1 thêm 1e Oj thành ion clorua:
- "G tính /,Y9 hóa ,i/ /s g~1 /0= clo là tính oxi hóa CS1,
1 Tác m Sh kim 26C
Clo tác [{12 9:\/ 9.JQ VI ,]+ ,J9 các kim >?S.D Q,~1 X12 R~G ra nhanh, 9?~ 1,.l+ 1,.9 b~1 Q,£C là các C+3 halogenua X12 VI d3 oxi hóa cao 1,Y9 kim >?S.
Lop10.com
Trang 19TN.1: Natri nóng /,~GD cháy trong clo VI 12i1 >= sáng chói, 9S? thành natri clorua.
Xem phim
TN.2: b9 cháy trong clo 9S? thành khói màu nâu 2KC 1,12 ,S9 :Y9 1,- d9 (III) clorua
Xem phim
TN.3: Nung O- dW dây OK12 C~1, :K OH= vào bình O\12 khí clo, dây OK12 cháy sáng, d~1 Q,£C Q,~1 X12 là OK12 (II) clorua
Xem phim
- } 1,.9 O| 9,H12 và trong bóng 93.D khí clo oxi hóa /,C ,.O:?
- Khi OHW/ /,.J+ sáng CS1, (ánh sáng CU9 9:.D ánh sáng /0= magie cháy) hay ,s nóng, Q,~1 X12 trên R~G ra nhanh và có 9.J12 1w 1 ,WQ 1w CS1, 1,Y9 khi 9y > mol 2.= ,.O:? và clo là 1:1
Lop10.com
Trang 20Xem phim
- Khi tan trong 1HI/D C|9 Q,]1 clo tác [{12 VI 1HI/ :
- Axit ,.Q?/>?:s (HClO) có tính oxi hoá :Y9 CS1, phân ,+¢ OHW/ các /,Y9 màu Vì VG clo hoàn toàn khô không có tính 9£G 9:12D 1,H12 clo £C >S có tính /,Y9 OB do d\ 9S?
- Phân 9 Cl2 V= là /,Y9 E,D V= là /,Y9 oxi hoá, nên Q,~1 X12 9,+|/ >?S 9\ oxi hóa – E,
Xem phim
Clo không oxi hóa OHW/ ion florua, 1,H12 oxi hóa [q dàng các ion bromua và iotua
Lop10.com