Giáo án Khoa học Lớp 4 - Học kỳ II

Hoạt động 2: Thực hành các cách phát ra aâm thanh Mục tiêu: HS biết và thực hiện được các cách khác nhau để làm cho vật phát ra âm thanh Caùch tieán haønh: Bước 1: Làm việc theo nhóm - G[r]

Ngày: Tuần: 19 Môn: Khoa học

BÀI 37: TẠI SAO CÓ GIÓ?

I.MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:

1 Kiến thức - Kĩ năng:

Sau bài học, HS biết:

- Làm thí nghiệm chứng minh không khí chuyển động tạo thành gió

- Giải thích tại sao có gió

- Giải thích tại sao ban ngày gió từ biển thổi vào đất liền, ban đêm gió từ đất liền thổi ra biển

2 Thái độ:

- Ham hiểu biết khoa học, giải thích được những hiện tượng và ứng dụng vào cuộc sống

II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- Hình trang 74, 75 SGK

- Chong chóng (đủ cho mỗi HS)

- Chuẩn bị các đồ dùng cho nhóm: hộp đối lưu, nến, diêm, miếng giẻ hoặc vài nén hương

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:

THỜI

ĐDDH

1 phút

5 phút

1 phút

8 phút

 Khởi động

 Bài cũ: Không khí cần cho sự sống

- Hãy cho biết không khí cần cho sự sống

như thế nào?

- GV nhận xét, chấm điểm

 Bài mới:

 Giới thiệu bài

Mở bài: GV yêu cầu HS quan sát các hình

1,2 và hỏi: nhờ đâu lá cây lay động, diều

bay?

Hoạt động 1: Chơi chóng chóng

Mục tiêu: HS làm thí nghiệm chứng minh

không khí chuyển động tạo thành gió

Cách tiến hành:

Bước 1: Tổ chức, hướng dẫn

GV kiểm tra xem HS có đem đủ chong

chóng đến lớp không, chong chóng có quay

được không và giao nhiệm vụ cho các em

trước khi HS ra sân chơi chong chóng:

- Các nhóm trưởng điều khiển các bạn

nhóm mình chơi có tổ chức

- Trong quá trình chơi tìm hiểu xem:

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS quan sát và trả lời

Chong chóng

 Khi nào chong chòng quay?

quay chậm?

Bước 2: Chơi ngoài sân theo nhóm

- HS ra sân chơi theo nhóm, GV kiểm tra

bao quát hoạt động của các nhóm

Bước 3: Làm việc trong lớp

Kết luận của GV:

- Khi ta chạy, không khí xung quanh ta

chuyển động tạo ra gió Gió thổi làm chong

chóng quay Gió thổi mạnh làm chong

chóng quay nhanh Gió thổi yếu làm chong

Nhóm trưởng điều khiển các bạn chơi:

- Cả nhóm xếp thành hai hàng quay mặt vào nhau, đứng yên và giơ chong chóng về phía trước Nhận xét xem chong chóng của mỗi ngưới có quay không? Giải thích tại sao? (Nếu trời lặng gió: chong chóng không quay, nếu trời có gió mạnh một chút thì chong chóng sẽ quay)

- Trường hợp chong chóng không quay, cả nhóm sẽ bàn xem: làm thế nào để chong chóng quay? (Phải tạo ra gió bằng cách chạy…)

- Nhóm trưởng đề nghị 2 đến 3 bạn cùng cầm chong chóng chạy qua cho những HS khác cùng quan sát: nhận xét xem chong chóng của ai quay nhanh hơn

dươngchong chóng của bạn nào quay nhanh nhất và cùng nhau phát hiện xem tại sao chong chóng của bạn đó quay nhanh

 Giải thích tại sao khi bạn chạy nhanh, chong chóng lại quay nhanh?

- Đại diện các nhóm báo cáo xem trong khi chơi, chong chóng của bạn nào quay nhanh và giải thích:

quay?

nhanh hay chậm?

10 phút

6 phút

chóng quay chậm Không có gió tác động

thì chong chóng không quay

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân gây

ra gió

Mục tiêu: HS biết giải thích tại sao có gió

Cách tiến hành:

Bước 1: Tổ chức và hướng dẫn

- GV chia nhóm và đề nghị các nhóm

trưởng báo cáo về việc chuẩn bị các đồ

dùng để làm các thí nghiệm này

- GV yêu cầu các em đọc các mục Thực

hành trang 74 để biết cách làm

Bước 2:

Bước 3:

Kết luận của GV:

- Không khí chuyển động từ nơi lạnh đến

nơi nóng Sự chênh lệch nhiệt độ của không

khí là nguyên nhân gây ra sự chuyển động

của không khí Không khí chuyển động tạo

thành gió

Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên nhân gây

ra sự chuyển động của không khí trong tự

nhiên

Mục tiêu: HS giải thích được tại sao ban

ngày gió từ biển thổi vào đất liền và ban

đêm gió từ đất liền thổi ra biển

Cách tiến hành:

Bước 1: Tổ chức và hướng dẫn

- GV đề nghị HS làm việc theo cặp

- GV yêu cầu các em quan sát, đọc thông

tin ở mục Bạn cần biết trang 75 và những

kiến thức đã thu được qua hoạt động 2 để

giải thích câu hỏi: Tại sao ban ngày gió từ

biển thổi vào đất liền và ban đêm gió từ đất

liền thổi ra biển?

Bước 2:

Bước 3:

- Các nhóm HS làm thí nghiệm và thảo luận trong nhóm theo các câu hỏi gợi ý trong SGK

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm

- HS làm việc cá nhân trước khi làm việc theo cặp

- Các em thay nhau hỏi và chỉ vào hình để làm rõ câu hỏi trên

- Đại diện một số nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm

Hộp đối lưu, nến, diêm, miếng giẻ

5 phút

Kết luận của GV:

- Sự chênh lệch nhiệt độ vào ban ngày và

ban đêm giữa biển và đất liền đã làm cho

chiều gió thay đổi giữa ngày và đêm

 Củng cố – Dặn dò:

- GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập

của HS

- Chuẩn bị bài: Gió nhẹ, gió mạnh, phòng

chống bão

Các ghi nhận, lưu ý:

Ngày: Tuần: 19 Môn: Khoa học

BÀI 38: GIÓ NHẸ, GIÓ MẠNH

PHÒNG CHỐNG BÃO

I.MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:

1 Kiến thức – Kĩ năng:

Sau bài học, HS biết:

- Phân biệt gió nhẹ, gió khá mạnh, gió to, gió dữ

- Nói về những thiệt hại do dông, bão gây ra và cách phòng chống bão

2 Thái độ:

- HS ham học hỏi, tìm hiểu về thiệt hại và cách phòng chống bão

II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- Hình trang 76, 77 SGK

- Phiếu học tập đủ dùng cho các nhóm

- Sưu tầm các hình vẽ, tranh ảnh về các cấp gió, về những thiệt hại do dông, bão gây ra (nếu có)

- Sưu tầm hoặc ghi lại những bản tin thời tiết có liên quan đến gió bão

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:

THỜI

ĐDDH

1 phút

5 phút

1 phút

10 phút

 Khởi động

 Bài cũ: Tại sao có gió?

- Nguyên nhân gây ra gió?

- Nguyên nhân gây ra sự chuyển động của

không khí trong tự nhiên?

- GV nhận xét, chấm điểm

 Bài mới:

 Giới thiệu bài Hoạt động 1: Tìm hiểu về một số cấp gió

Mục tiêu: HS phân biệt được gió nhẹ, gió

khá mạnh, gió to, gió dữ

Cách tiến hành:

Bước 1:

- GV giới thiệu hoặc cho HS đọc trong

SGK về người đầu tiên nghĩ ra cách phân

chia sức gió thổi thành 13 cấp độ (kể cả cấp

0 là khi trời lặng gió)

Bước 2:

- GV yêu cầu HS họp nhóm đôi, phát

phiếu học tập cho mỗi nhóm, yêu cầu HS

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS đọc

- HS họp nhóm và làm việc theo yêu cầu của phiếu học tập

Phiếu học tập

10 phút

5 phút

1 phút

họp nhóm quan sát hình vẽ và đọc các

thông tin trong trang 76 và hoàn thành phiếu

bài tập

Bước 3:

- GV nhận xét, chữa bài

Hoạt động 2: Thảo luận về sự thiệt hại

của bão và cách phòng chống bão

Mục tiêu: HS nói về những thiệt hại do

dông, bão gây ra và cách phòng chống bão

Cách tiến hành:

Bước 1:

- GV yêu cầu HS họp nhóm 4, quan sát

hình 5, 6 và nghiên cứu mục Bạn cần biết

trang 77 để trả lời câu hỏi:

 Nêu những dấu hiệu đặc trưng của bão

 Nêu tác hại do bão gây ra và một số

cách phòng chống bão

Bước 2:

- GV nhận xét

Hoạt động 3: Trò chơi Ghép chữ vào hình

Mục tiêu: Củng cố hiểu biết của HS về các

cấp độ của gió: gió nhẹ, gió khá mạnh, gió

to, gió dữ

Cách tiến hành:

- GV phô tô hoặc cho vẽ lại hình minh hoạ

trong SGK trang 76, viết lời ghi chú vào các

tấm phiếu rời

 Củng cố – Dặn dò:

- GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập

của HS

- Chuẩn bị bài: Không khí bị ô nhiễm

- Một số HS lên trình bày

- HS nhận xét

- HS họp nhóm, thảo luận và trả lời các câu hỏi HS có thể sử dụng các hình vẽ, tranh ảnh về các cấp gió, về những thiệt hại

do dông, bão gây ra và các bản tin thời tiết có liên quan đến gió bão sưu tầm được

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả của nhóm mình kèm theo những hình vẽ, tranh ảnh về các cấp gió, về những thiệt hại do dông, bão gây ra và các bản tin thời tiết có liên quan đến gió bão

- HS nhận xét, bổ sung

- Các nhóm HS thi nhau gắn chữ vào hình cho phù hợp, nhóm nào làm nhanh và đúng là thắng cuộc

Hình, lời ghi chú

Các ghi nhận, lưu ý:

Ngày: Tuần: 20 Môn: Khoa học

BÀI 39: KHÔNG KHÍ BỊ Ô NHIỄM

I.MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:

1 Kiến thức - Kĩ năng:

Sau bài học, HS biết:

- Phân biệt không khí sạch (trong lành) và không khí bẩn (không khí bị ô nhiễm)

- Nêu những nguyên nhân gây nhiễm bẩn bầu không khí

2 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ khộng khí

II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- Hình trang 78, 79 SGK

- Sưu tầm các hình vẽ, tranh ảnh về cảnh thể hiện bầu không khí trong sạch, bầu không khí bị ô nhiễm

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:

THỜI

ĐDDH

1 phút

5 phút

1 phút

15 phút

 Khởi động

 Bài cũ: Gió nhẹ, gió mạnh, phòng chống

bão

- Nêu tác hại do bão gây ra

- Nêu 1 số cách phòng chống bão mà địa

phương em đã áp dụng

- GV nhận xét, chấm điểm

 Bài mới:

 Giới thiệu bài Hoạt động 1: Tìm hiểu về không khí ô

nhiễm và không khí sạch

Mục tiêu: HS phân biệt được không khí sạch

(trong lành) và không khí bẩn (không khí bị

ô nhiễm)

Cách tiến hành:

Bước 1: Làm việc theo cặp

- GV yêu cầu HS lần lượt quan sát các

hình trang 78, 79 SGK và chỉ ra hình nào thể

hiện bầu không khí trong sạch? Hình nào

thể hiện bầu không khí bị ô nhiễm?

Bước 2: Làm việc cả lớp

- GV gọi 1 số HS trình bày kết quả làm

việc theo cặp

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS quan sát tranh và thảo luận câu hỏi theo cặp

- HS trình bày kết quả làm việc:

 Hình 2 cho biết nơi có

SGK

12 phút

- GV yêu cầu HS nhắc lại một số tính chất

của không khí, từ đó rút ra nhận xét, phân

biệt không khí sạch và không khí bẩn

Kết luận của GV:

- Không khí sạch là không khí trong suốt,

không màu, không mùi, không vị, chỉ chứa

khói, bụi, khí độc, vi khuẩn với một tỉ lệ

thấp, không làm hại đến sức khoẻ con

người

- Không khí bẩn hay ô nhiễm là không khí

có chứa một trong các loại khói, khí độc,

các loại bụi, vi khuẩn quá tỉ lệ cho phép, có

hại cho sức khoẻ con người và các sinh vật

khác

Hoạt động 2: Thảo luận về những nguyên

nhân gây ô nhiễm không khí

Mục tiêu: HS nêu được những nguyên nhân

gây nhiễm bẩn không khí

Cách tiến hành:

- GV yêu cầu HS liên hệ thực tế và phát

biểu: nguyên nhân làm không khí bị ô

nhiễm?

Kết luận của GV:

Nguyên nhân làm không khí bị ô nhiễm:

- Do bụi: bụi tự nhiên, bụi núi lửa sinh ra,

bụi do hoạt động của con người (bụi nhà

máy, xe cộ, bụi phóng xạ, bụi than, xi

măng…)

- Do khí độc: sự lên men thối của xác sinh

vật, rác thải, sự cháy của than đá, dầu mỏ,

khói tàu, xe, nhà máy, khói thuốc lá, chất

độc hoá học

không khí trong sạch, cây cối xanh tươi, không gian thoáng đãng…

không khí bị ô nhiễm: Hình 1: nhiều ống khói nhà máy đang nhả những đám khói đen trên bầu trời, những lò phản ứng hạt nhân đang nhả khói; Hình 3: cảnh ô nhiễm do đốt chất thải ở nông thôn; Hình 4: cảnh đường phố đông đúc, nhiều ô to, xe máy đi lại xả khí thải và tung bụi, nhà cửa san sát, phía xa nhà máy đang hoạt động nhả khói trên bầu trời

- HS nêu

- HS nhận xét

5 phút  Củng cố – Dặn dò:- GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập

của HS

- Chuẩn bị bài: Bảo vệ bầu không khí

trong sạch

Các ghi nhận, lưu ý:

Ngày: Tuần: 20 Môn: Khoa học

BÀI 40: BẢO VỆ BẦU KHÔNG KHÍ TRONG SẠCH

I.MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:

1 Kiến thức - Kĩ năng:

Sau bài học, HS biết:

- Nêu những việc nên và không nên làm để bảo vệ bầu không khí trong sạch

- Cam kết thực hiện bầu không khí trong sạch

- Vẽ tranh cổ động tuyên truyền bầu không khí trong sạch

2 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ bầu không khí trong sạch

II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- Hình trang 80, 81 SGK

- Sưu tầm các tư liệu, hình vẽ, tranh ảnh về các hoạt động bảo vệ môi trường không khí

- Giấy khổ lớn đủ cho các nhóm, bút màu

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:

THỜI

ĐDDH

1 phút

5 phút

1 phút

12 phút

 Khởi động

 Bài cũ: Không khí bị ô nhiễm

- Thế nào là không khí sạch và thế nào là

không khí bị ô nhiễm?

- Nêu những nguyên nhân làm không khí

bị ô nhiễm

- GV nhận xét, chấm điểm

 Bài mới:

 Giới thiệu bài Hoạt động 1: Tìm hiểu những biện pháp

bảo vệ bầu không khí trong sạch

Mục tiêu: HS nêu những việc nên làm và

không nên làm để bảo vệ bầu không khí

trong sạch.

Cách tiến hành:

Bước 1: Làm việc theo cặp

- GV yêu cầu HS quan sát các hình trang

80,81 SGK và trả lời câu hỏi

Bước 2: Làm việc cả lớp

- GV gọi 1 số HS trình bày kết quả làm

việc theo cặp

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS quan sát và thảo luận câu hỏi theo cặp

- Một số HS trình bày kết quả làm việc HS cần nêu được:

Những việc nên làm để bảo vệ bầu không khí trong sạch được thể hiện qua các hình vẽ:

Hình 1: các bạn vệ sinh

SGK

12 phút

Kết luận của GV: Chống ô nhiễm không khí

bằng cách:

- Thu gom và xử lí rác, phân hợp lí

- Giảm lượng khí thải độc hại của xe co

1động cơ chạy bằng xăng, dầu và của nhà

máy, giảm khói đun bếp,…

- Bảo vệ rừng và trồng nhiều cây xanh để

giữ cho bầu không khí trong lành…

Hoạt động 2: Vẽ tranh cổ động bảo vệ

bầu không khí trong sạch

Mục tiêu: Bản thân HS cam kết tham gia bảo

vệ bầu không khí trong sạch và tuyên truyền,

cổ động người khác cùng bảo vệ bầu không

khí trong sạch.

Cách tiến hành:

Bước 1: Tổ chức và hướng dẫn:

GV chia nhóm và giao nhiệm vụ cho các

nhóm:

- Xây dựng bản cam kết bảo vệ bầu không

khí trong sạch

- Thảo luận để tìm ý cho nội dung tranh

tuyên truyền cổ động mọi người cùng bảo

lớp học để tránh bụi

Hình 2: vứt rác vào thùng có nắp đậy để tránh bốc mùi hôi thối và khí độc

Hình 3: nầu ăn bằng bếp cải tiến tiết kiệm củi, khói và khí thải theo ống bay lên cao, tránh cho người đun bếp hít phải

Hình 5: trường học có nhà vệ sinh hợp quy cáchgiúp HS đi đại tiện và tiểu tiện đúng nơi quy định và xử lí phân tốt không gây

ô nhiễm môi trường

Hình 6: cảnh thu gom rác ở thành phố làm đường phố sạch đẹp, tránh bị ô nhiễm môi trường

Hình 7: trồng cây gây rừng là biện pháp tốt nhất để giữ cho bầu không khí trong sạch

Việc không nên làm để bảo vệ bầu không khí trong sạch được thể hiện qua các hình:

Hình 4: nhóm bếp than tổ ong gây ra nhiều khói và khí thải độc hại

Liên hệ bản thân, gia đình HS đã làm gì để bảo vệ bầu không khí trong sạch

5 phút

vệ bầu không khí trong sạch

- Phân công từng thành viên của nhóm vẽ

hoặc viết từng phần của bức tranh

Bước 2: Thực hành

- GV đi tới các nhóm kiểm tra và giúp đỡ,

đảm bảo mọi học sinh được tham gia

Bước 3: Trình bày và đánh gia

- GV đánh giá, nhận xét, chủ yếu tuyên

dương các sáng kiến tuyên truyền cổ động

mọi người cùng bảo vệ bầu không khí trong

sạch Tranh vẽ đẹp hay xấu không quan

trọng

 Củng cố – Dặn dò:

- GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập

của HS

- Nhóm trưởng điều khiển các bạn trong nhóm làm việc như GV đã hướng dẫn

- Các nhóm treo sản phẩm của nhóm mình Cử đại diện phát biểu cam kết của nhóm về việc thực hiện bảo vệ bầu không khí trong sạch và nêu ý tưởng của bức tranh cổ động do nhóm vẽ

Các nhóm khác có thể góp ý để nhóm đó tiếp tục hoàn thiện, nếu cần

Giấy khổ lớn, bút màu

Các ghi nhận, lưu ý: