Giáo án Khoa học lớp 5 - Tuần học 14 đến tuần 18

- GV nêu: Trước âm mưu cô lập Việt Bắc khoá chặt biên giới Việt Trung của địch, Đảng và Chính phủ ta đã quyết định mở chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 nhằm mục đích: Tiêu diệt một bộ[r]

Trang 1

TUẦN 14

Thứ ngày tháng năm 2013

Lịch sử THU - ĐÔNG 1947, VIỆT BẮC “ MỒ CHÔN GIẶC PHÁP”

I MỤC TIÊU.

Sau bài học HS có thể: trình bày sơ lược được diễn biến của chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947 trên lược đồ, nắm được ý nghĩa thắng lợi (phá tan âm mưu tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến, bảo vệ căn cứ địa kháng chiến)

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC.

+ Hình minh hoạ trong SGK

+ Lược đồ chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947 ( phóng to) chưa có các mũi tên chỉ đường tiến công của địch, đường quân ta tiến công chặn đánh, đường quân địch rút lui, tháo chạy

+ Các mũi tên làm theo 3 loại SGK

+ Chỉ đường tiến công của địch: 12 chiếc, màu đen

+ Chỉ đường tấn công của quân địch ta: 5 chiếc, màu đỏ

+ Chỉ đường rút lui của địch: 4 chiếc, màu đen không liền nét

Làm bằng bìa, có thể gắn lên lược đồ

+ Phiếu học tập của HS

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU.

KIỂM TRA BÀI CŨ – GIỚI THIỆU BÀI MỚI.

- GV gọi 3 HS lên bảng hỏi và yêu cầu

trả lời các câu hỏi về nội dung bài cũ,

sau đó nhận xét và cho điểm HS

- 3 HS lần lượt lên bảng trả lời các câu hỏi sau:

+ Em hãy nêu dẫn chứng về âm mưu quyết tâm cướp nước ta một lần nữa của thực dân Pháp?

+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ Tịch Hồ Chí Minh thế hiện điều gì? Đọc một đoạn trong lời kêu gọi

mà em thích nhất?

+ Thuật lại cuộc chiến đấu của nhân dân

Trang 2

- GV giới thiệu bài Hà Nội ?

Hoạt động 1.

ÂM MƯU CỦA ĐỊCH VÀ CHỦ TRƯƠNG CỦA TA.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc

SGK và trả lời 2 câu hỏi

+ Sau khi đánh chiếm được Hà Nội và

các thành phố lớn thực dân Pháp có âm

mưu gì?

+ Vì sao chúng quyết tâm thực hiện

bằng được âm mưu đó?

+ Trước âm mưu của thực dân Pháp,

Đảng và Chính phủ ta đã có chủ trương

gì?

- GV cho HS trình bày ý kiến trước lớp

- GV kết luận về nội dung hoạt động

theo các ý trên

- HS đọc SGK và tự tìm hiểu câu trả lời

+ Sau khi đánh chiếm được các thành phố lớn, thực dân Pháp âm mưu mở cuộc tấn công với quy mô lớn lên căn cứ Việt Bắc

+ Chúng quyết tâm tiêu diệt Việt Bắc vì đây là nơi tập trung cơ quan đầu não kháng chiến và bộ đội chủ lực của ta Nếu đánh thắng chúng có thể sớm kết thúc chiến tranh xâm lược và đưa nước

ta về chế độ thuộc địa

+ Trung ương Đảng, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã họp và quyết định: Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc

- Mỗi HS trình bày 1 ý kiến, các HS khác theo dõi và bổ sung ý kiến để có câu trả lời hoàn chỉnh

DIỄN BIẾN CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU - ĐÔNG 1947.

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm,

đọc SGK, sau đó dựa vào SGK và lược

đồ trình bày diễn biến của chiến dịch

Việt Bắc thu - đông 1947 GV có thể

nêu các câu hỏi gợi ý sau để HS dựa vào

đó và xây dựng các nội dung cần trình

- HS làm việc theo nhóm, mỗi nhóm gồm 4 HS Lần lượt từng HS vừa chỉ trên lược đồ vừa trình bày diễn biến, các

HS cùng nhóm nghe và góp ý cho bạn

Trang 3

bày về diễn biến của chiến dịch:

+ Quân địch tấn công lên Việt Bắc theo

mấy đường? Nêu cụ thể từng đường?

+ Quân ta đã tiến công, chặn đánh quân

địch như thế nào?

+ Sau hơn một tháng tấn công lên Việt

Bắc, quân địch rơi vào tình thế như thế

nào?

+ Sau hơn 75 ngày đêm chiến đấu quân

ta thu được kết quả ra sao?

+ Quân địch tấn công lên Việt Bắc bằng một lực lượng lớn và chia thành 3 đường

+ Binh đoàn quân dù nhảy dủ xuống thị

xã Bắc Kạn, Chợ Mới, Chợ Đồn + Bộ binh theo đường số 4 tấn công lên đèo Bông Lau, Cao Bằng rồi vòng xuống Bắc Kạn

+ Thuỷ binh từ Hà Nội theo sông Hồng

và sông Lô qua Đoan Hùng đánh lên Tuyên Quang

+ Quân ta đánh địch ở cả 3 đường tấn công của chúng

+ Tại thị xã Bắc Kạn, Chợ Mới, Chợ Đồn khi địch vừa nhảy dù xuống đã rơi vào trận địa phục kích của bộ đội ta + Trên đường số 4 ta chặn đánh địch ở đèo Bông Lau và giành thắng lợi lớn + Trên đường thuỷ, ta chặn đánh địch ở Đoan Hùng, tàu chiến và ca nô Pháp bị đốt cháy trên dòng sông Lô

+ Sau hơn một tháng bị sa lầy ở Việt Bắc, địch buộc phải rút quân Thế nhưng đường rút quân của chúng cũng

bị ta chặn đánh dữ dội tại Bình Ca, Đoan Hùng

+ Sau hơn 75 ngày đêm chiến đấu ta đã tiêu diệt hơn 3000 tên địch , bắt giam hàng trăm tên, bắn rơi 16 máy bay địch, phá huỷ hàng trăm xe cơ giới, tàu chiến,

ca nô

Ta đã đánh bại cuộc tấn công quy mô lớn của địch lên Việt Bắc, bảo vệ cơ

Trang 4

- GV tổ chức cho HS thi trình bày diễn

biến của chiến dịch Việt Bắc thu - đông

1947

- GV tuyên dương các HS đã tham gia

thi- tuyên bố HS thắng cuộc

quan đầu não của kháng chiến

- 3 HS lên thi trước lớp, yêu cầu HS vừa trình bày vừa sử dụng mũi tên để gắn lên lược đồ chiến dịch

- HS cả lớp theo dõi, sau đó nhận xét và bình chọn bạn trình bày đúng, hay nhất

Hoạt động 3

Ý NGHĨA CỦA CHIẾN THẮNG VIỆT BẮC THU ĐÔNG 1947.

- GV lần lượt nêu các câu hỏi cho HS

suy nghĩ trả lời để rút ra ý nghĩa của

chiến thắng Việt Bắc thu đông 1947

+ Thắng lợi của chiến dịch đã tác động

thế nào đến âm mưu đánh nhanh, thắng

nhanh, kết thúc chiến tranh của thực dân

Pháp?

+ Sau chiến dịch, cơ quan đầu não

kháng chiến của ta ở Việt Bắc như thế

nào?

+ Chiến dịch Việt Bắc thắng lợi chứng

tỏ điều gì về sức mạnh và truyền thống

của nhân dân ta?

+ Thắng lợi tác động thế nào đến tinh

thần chiến đấu của nhân dân cả nước?

- GV tổng kết lại các ý chính về ý nghĩa

của chiến thắng Việt Bắc thu – đông

1947

- HS suy nghĩ và phát biểu ý kiến trước lớp

+ Thắng lợi của chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947 đã phá tan âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh kết thúc chiến tranh của thực dân Pháp, buộc chúng phải chuyển sang đánh lâu dài với ta

+ Cơ quan đầu não của kháng chiến tại Việt Bắc được bảo vệ vững chắc

+ Chiến dịch Việt Bắc thắng lợi cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết và tinh thần đấu tranh kiên cường của nhân dân ta

+ Thắng lợi của chiến dịch đã cổ vũ phong trào đấu tranh của toàn dân ta

CỦNG CỐ - DẶN DÒ.

- GV hỏi: Tại sao nói: Việt Bắc Thu - đông 1947 là “ mồ chôn giặc Pháp”?

Trang 5

- GV tổng kết tiết học, dặn dò HS về nhà trình bày lại diễn biến của chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947 trên lược đồ và chuẩn bị bài học sau

TUẦN 15

Lịch sử TIẾT 15 : CHIẾN THẮNG BIÊN GIỚI THU ĐÔNG 1950

I MỤC TIÊU.

Sau bài học HS có thể:

- Tường thuật sơ lược được diễn biến chiến dịch Biên giới trên lược đồ

- Kể lại được tấm gương anh hùng La Văn Cầu

+ Lược đồ chiến dịch Biên giới thu - đông 1950

+ Các hình minh hoạ trong SGK

+ Một số chấm tròn làm bằng bìa màu đỏ, đen ( đủ dùng)

KIỂM TRA BÀI CŨ- GIỚI THIỆU BÀI MỚI.

- GV giới thiệu bài

+ Thực dân Pháp mở cuộc tấn công lên Việt Bắc nhằm âm mưu gì?

+ Thuật lại diễn biến chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947

+ Nêu ý nghĩa của thắng lợi Việt Bắc thu - đông 1947

TA QUYẾT ĐỊNH MỞ CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950.

- GV dùng bản đồ Việt Nam hoặc lược đồ vùng Bắc Bộ sau đó giới thiệu:

+ Giới thiệu các tỉnh trong căn cứ địa Việt Bắc, giới thiệu đến tỉnh nào thì dán vào

vị trí tỉnh đó một hình tròn đỏ

Trang 6

Nếu để Pháp tiếp tục khoá chặt biên giới

Việt Trung, sẽ ảnh hưởng gì đến Căn cứ

địa Việt Bắc và kháng chiến của ta?

- Vậy nhiệm vụ của kháng chiến lúc này

là gì?

- HS trao đổi và nêu ý kiến: Nếu tiếp tục

để địch đóng quân tại đây và khoá chặt Biên giới Việt – Trung thì căn cứ địa Việt Bắc bị cô lập, không khai thông được đường liên lạc quốc tế

- Lúc này chúng ta cần phá tan âm mưu khoá chặt biên giới của địch, khai thông biên giới, mở rộng quan hệ giữa ta và quốc tế

- GV nêu: Trước âm mưu cô lập Việt Bắc khoá chặt biên giới Việt Trung của địch, Đảng và Chính phủ ta đã quyết định mở chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 nhằm mục đích: Tiêu diệt một bộ phận quan trong sinh lực địch, giải phóng một phần vùng biên giới, mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc, đánh thông đường liên lạc quốc tế với các nước xã hội chủ nghĩa

DIỄN BIẾN, KẾT QUẢ CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU- ĐÔNG 1950.

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm,

cùng đọc SGK sau đó sử dụng lược dồ

để trình bày diễn biến chiến dịch Biên

giới thu - đông 1950 GV đưa ra các câu

hỏi gợi ý để HS định hướng các nội

dung cần trình bày

+ Trận đánh mở màn cho chiến dịch là

trận nào? Hãy thuật lại trận đánh đó?

+ Sau khi mất Đông Khê, địch làm gì?

Quân ta làm gì trước hành động đó của

- HS làm việc theo nhóm, mỗi nhóm 4

HS , lần lượt từng em vừa chỉ lược đồ vừa trình bày diễn biến của chiến dịch, các bạn trong nhóm nghe và bổ sung ý kiến cho nhau

Các nội dung cần trình bày

+ Trận đánh mở màn chiến dịch Biên giới thu - đông 1950 là trận Đông Khê Ngày 16-9-1950 ta nổ súng tấn công Đông Khê Địch ra sức cố thủ trong các

lô cốt và dùng máy bay bắn phá suốt ngày đêm Với tinh thần quyết thắng, bộ đội ta đã anh dũng chiến đấu Sáng 18 –

9 – 1950 quân ta chiếm được cứ điểm Đông Khê

+ Mất Đông Khê, quân Pháp ở Cao Bằng bị cô lập, chúng buộc phải rút khỏi

Trang 7

+ Nêu kết quả của chiến dịch Biên giới

th - đông 1950

- GV tổ chức cho 3 nhóm HS thi trình

bày diễn biến chiến dịch Biên giới thu

-đông 1950

- GV nhận xét phần trình bày của từng

nhóm HS, sau đó tổ chức cho HS bình

chọn nhóm trình bày đúng, hay nhất

- GV tuyên dương HS trình bày diễn

biến hay

Em có biết vì sao ta lại chọn Đông Khê

là trận mở đầu chiến dịch Biên giới thu -

đông 1950 không? ( gợi ý: Đông Khê ở

vị trí như thế nào trong tuyến phòng thủ

Biên gới của địch ?)

Cao Bằng, theo đường số 4 chiếm lại Đông Khê Sau nhiều ngày giao tranh quyết liệt, quân địch ở đường số 4 phải rút chạy

+ Qua 29 ngày đêm chiến đấu ta đã diệt

và bắt sống hơn 8000 tên địch , giải phóng một số thị xã và thị trấn, làm chủ

750 km trên dải biên giới Việt Trung Căn cứ địa Việt Bắc được củng cố và

mở rộng

- 3 nhóm HS cử đại diện lên bảng vừa trình bày vừa chỉ lược đồ ( mỗi nhóm có thể cử 3 hoặc 3 HS tiếp nối nhau trình bày theo các gợi ý trên) HS cả lớp theo dõi và nhận xét

- HS cả lớp tham gia bình chọn

- HS trao đổi sau đó một số em nêu ý kiến trước lớp

Ý NGHĨA CỦA CHIẾN THẮNG BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi cùng

trả lời các câu hỏi sau để rút ra ý nghĩa

của chiến thắng Biên giới thu - đông

1950

+ Nêu điểm khác chủ yếu của chiến dịch

biên giới thu - đông 1950 với chiến dịch

- 2 HS ngồi cạnh nhau trao đổi để tìm câu trả lời cho từng câu hỏi

+ Chiến dịch Biên giới thu - đông 1950

ta chủ động mở và tấn công địch Chiến

Trang 8

Việt Bắc thu - đông 1947 Điều đó cho

thấy sức mạnh của quân và dân ta như

thế nào so với những ngày đầu kháng

chiến?

+ Chiến thắng Biên giới thu đông 1950

đem lại kết quả gì cho cuộc kháng chiến

của ta?

+ Chiến thắng Biên giới thu - đông 1950

có tác động thế nào đến địch? Mô tả

những điều em thấy trong hình 3?

- GV tổ chức cho HS nêu ý kiến trước

lớp

- GV kết luận

dịch Việt Bắc thu - đông 1947 địch tấn công, ta đánh lại và giành chiến thắng Chiến thắng Biên giới thu-đông 1950 cho thấy quân đội ta đã lớn mạnh và trưởng thành rất nhanh so với ngày đầu kháng chiến, ta có thể chủ động mở chiến dịch và đánh thắng địch

+ Căn cứ địa Việt Bắc được củng cố và

mở rộng Chiến thắng cổ vũ tinh thần đấu tranh của toàn dân và đường liên lạc được nối liền

+ Địch thiệt hại nặng nề Hàng nghìn tên

tù binh mệt mỏi, nhếch nhác lê bước trên đường Trông chúng thật thảm hại

- Lần lượt từng HS nêu ý kiến, mỗi HS chỉ nêu ý kiến về 1 câu hỏi, các HS khác

bổ sung ý kiến để có câu trả lời hoàn chỉnh

BÁC HỒ TRONG CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950 GƯƠNG

CHIẾN ĐẤU DŨNG CẢM CỦA ANH LA VĂN CẦU.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, xem

hình minh hoạ 1 và nói rõ suy nghĩ của

em về hình ảnh Bác Hồ trong chiến dịch

Biên giới thu - đông 1950

- Một vài HS nêu ý kiến trước lớp

ví dụ:

Trong chiến dịch Biên giới thu - đông

1950, Bác Hồ đã trực tiếp ra mặt trận, kiểm tra kế hoạch và công tác chuẩn bị, gặp gỡ động viên cán bộ, chiến sĩ dân công tham gia chién dịch Hình ảnh Bác

Hồ đang quan sát mặt trận Biên giới, xung quanh là ác chiến sĩ của ta cho thấy Bác thật gần gũi với chiến sĩ và sát sao trong kế hoạch chiến đấu.Bức ảnh

Trang 9

- GV: Hãy kể những điều em biết về

gương chiến đấu dũng cảm của anh La

Văn Cầu Em có suy nghĩ gì về anh La

Văn Cầu và tinh thần chiến đấu của bộ

đội ta?

cũng gợi ra nét ung dung của Bác, nét ung dung của Người trong tư thế chiến thắng

- HS nêu ý kiến trước lớp

CỦNG CỐ - DẶN DÒ.

- GV tổng kết bài

- GV nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà học thuộc bài và sưu tầm tư liệu về 7 anh hùng chiến sĩ thi đua được bầu trong Đại hội chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc

TUẦN 16

Lịch sử

TIẾT16: HẬU PHƯƠNG NHỮNG NĂM SAU CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI

I MỤC TIÊU.

Sau bài học HS biết hậu phương được mở rộng và xây dựng vững mạnh

+ Các hình minh hoạ trong SGK

+ HS sưu tầm tư liệu về 7 anh hùng được bầu trong Đại hội anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất

+ Phiếu học tập cho HS

KIỂM TRA BÀI CŨ – GIỚI THIỆU BÀI MỚI.

+ Tại sao ta mở chiến dịch Biên giới thu

Trang 10

- GV hỏi: Em hiểu thế nào là hậu

phương? Thế nào là tiền tuyến?

- GV giới thiệu bài

- đông 1950?

+ Thuật lại trận Đông Khê trong chiến dịch Biên giới thu đông 1950?

+ Nêu ý nghĩa của chiến tháng Biên giới thu -đông 1950

+ Cảm nghĩ về gương chiến đấu dũng cảm La Văn Cầu

- HS nêu ý kiến trước lớp:

+ Tiền tuyến là nơi giao chiến giữa ta và địch

+ Hậu phương là vùng tự do ( không bị địch chiếm đóng) Trong kháng chiến, hậu phương là nơi cung cấp sức người

và sức của cho tiền tuyến

ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ II CỦA ĐẢNG (2 – 1951)

- GV yêu cầu HS quan sát hình 1 trong

SGK và hỏi: Hình chụp cảnh gì?

- GV nêu tầm quan trọng của Đại hội:

Đại hội la nơi tập trung trí tuệ của toàn

Đảng để vạch ra đường lối kháng chiến,

nhiệm vụ của toàn dân tộc ta

- GV nêu yêu cầu: Em hãy đọc SGK và

tìm hiểu nhiệm vụ cơ bạn mà Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ hai của đảng(

2 – 1951) đã đề ra cho Cách mạng: Để

thực hiện nhiệm vụ đó cần các điều kiện

gì?

- GV gọi HS nêu ý kiến trước lớp

- HS : hình chụp cảnh của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ hai của Đảng (2 – 1951)

HS đọc SGK và dùng bút chì gạch chân dưới nhiệm vụ cơ bản hiện nay mà Đại hội đề ra cho Cách mạng:

Nhiệm vụ: Đưa kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn

+ Phát triển tình thần yêu nước

+ Đẩy mạnh thi đua

+ Chia ruộng đất cho nông dân

- 1 HS nêu ý kiến, các HS khác bổ sung

ý kiến để có câu trả lời hoàn chỉnh

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	190,2 KB