* tồn tại: Bên cạnh một số đông giáo viên đã tích cực thay đổi phương pháp dạy học, không tránh khỏi một số đồng chí còn làm việc rất khuôn mẫu theo sách hướng dẫn, sách giáo khoa.Giáo v[r]
Trang 1PHẦN I MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài :
1.1.Xuất phỏt từ vị trớ và tầm quan trọng của dạy phộp nhõn trong việc dạy
mụn Toỏn trong tiểu học.
Việc dạy học ở cỏc trường tiểu học nước ta cú một quỏ trỡnh phỏt triển
lõu.Chương trỡnh mụn Toỏn ở bậc Tiểu học gồm cú 5 tuyến kiến thức chớnh là:
Số đại số, cỏc yếu tố hỡnh học, đo cỏc đại lượng, giải toỏn.Trong đú số lớn nhất trọng tõm đúng vai trũ “cỏi trục chớnh” mà bốn mạch chuyển động chung quanh
nú, phụ thuộc vào nú Cỏc biện phỏp tớnh, của phộp nhõn và dóy tớnh Trong ba mảng kiến thức này thỡ mảng cỏc biện phỏp tớnh là quan trọng nhất, đặc biệt là
việc rốn luyện kỹ năng thực hành phộp nhõn , chia đúng vai trũ hết sức chủ đạo,
nú là trọng tõm của tuyến kiến thức số học, đại số và là hạt nhõn của toàn bộ chương trỡnh tiểu học
bảng nhõn 2, 3, 4, 5 chớnh thức được đưa vào chương tỡnh Toỏn lớp hai ở bậc tiểu học Núi như vậy thấy tầm quan trọng và vai trũ của phộp nhõn trong mụn Toỏn Trong cỏc bài toỏn luôn cú liờn quan đến phộp tớnh nhõn Vỡ vậy tớnh nhõn, chớnh là “ chỡa khoỏ “ và “ cầu nối” giữa toỏn học và thực tiễn đời sống Nú chiếm vị trớ rất quan trọng trong chương trỡnh mụn toỏn lớp 3 và mụn toỏn tiểu
học núi chung nhất là về mặt thực hành tớnh toỏn
1.2.Xuất phỏt từ nhu cầu đặt ra trong cụng cuộc đổi mới giỏo dục núi chung
và đổi mới dạy học mụn toỏn ở tiểu học núi riờng.
* Cụng cuộc đổi mới kinh tế, xó hội đang diễn ra từng ngày từng giờ trờn khắp đất nước Nú đũi hỏi phải cú những lớp người lao động mới cú bản lĩnh, cú năng lực, chủ động sỏng tạo, dỏm nghĩ dỏm làm, thớch ứng được với thực tiễn đời sống xó hội luụn luụn phỏt triển Nhu cầu này làm cho mục tiờu đào tạo của nhà trường phải được điều chỉnh một cỏch hợp lý dẫn đến sự thay đổi tất yếu về nội dung và phương phỏp dạy học
* Đặc điểm của phương phỏp dạy học cũ là cú sự mất cõn đối rừ rệt giữa
hoạt động dạy của giỏo dục và hoạt động của học sinh Trong đú:
- Giỏo viờn thường chỉ truyền đạt, giảng giải cỏc tài liệu đó cú sẵn trong sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn (hướng dẫn giảng dạy).Vỡ vậy giỏo viờn thường làm việc một cỏch mỏy múc và ớt quan tõm đến việc phỏt huy khả năng sỏng tạo của học sinh
- Học sinh học tập một cỏch thụ động, chủ yếu chỉ nghe giảng ghi nhớ rồi làm theo bài mẫu Do đú học sinh ớt cú hứng thỳ học tập, cỏc năng lực vốn cú của học sinh ớt cú cơ hội phỏt triển
- Giỏo viờn là người duy nhất cú quyền đỏnh giỏ kết quả học tập của học sinh Học sinh ớt khi được tự đỏnh giỏ mỡnh và đỏnh giỏ lẫn nhau
Cỏch dạy học như vậy đang cản trở việc đào tạo những người lao động năng động, tự tin, sỏng tạo, sẵn sàng với những đổi mới đang diễn ra hàng ngày Do
đú chỳng ta phải cú cố gắng đổi mới phương phỏp dạy học để nõng cao chất lượng giỏo dục đỏp ứng nhu cầu cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ của đất nước
1.3.Xuất phỏt từ thực trạng việc dạy học mụn toỏn cụ thể là kỹ năng thực
hành phộp nhõn cho học sinh lớp 3 trong nhà trường Tiểu học hiện nay.
Lớp 3 là lớp kết thúc giai đoạn đầu của bậc tiểu học, là lớp chuẩn bị kiến thức để học sinh có thể học tốt ở giai đoạn cuối của bậc tiểu học, đạt trình độ phổ
Lop4.com
Trang 2Một trong những mục tiờu của mụn Toỏn của bậc tiểu học là hỡnh thành
cỏc kỹ năng thực hành tớnh toỏn Bởi vậy, ngay từ lớp 2, học sinh đó được làm quen với bảng nhõn với 2, 3, 4, 5 trong phạm vi 1000 Sang lớp ba, học sinh học bảng nhõn với 6, 7, 8, 9 và nhõn chia ngoài bảng trong phạm vi 100.000 (với số
cú một chữ số) Việc rốn luyện ghi nhớ các bảng nhân gúp phần trọng yếu trong việc phỏt triển năng lực tư duy, năng lực thực hành, đặc biệt là khả năng phõn tớch, suy luận lụgớc và phẩm chất khụng thể thiếu được của người lao động mới
Xuất phỏt từ những lý do thực tế trờn, qua nghiờn cứu quỏ trỡnh dạy học mụn toỏn lớp 3 ở bậc tiểu học, kết hợp với những hiểu biết đó cú và những điều
mới mẻ lĩnh hội được từ cỏc bại giảng về “Phương phỏp dạy học Toỏn ở Tiểu
học” của cỏc thầy giỏo trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2, trong khuụn khổ cho
phộp của một bài tập nghiên cứu khoa học, tụi quyết định chọn đề tài này
2 Mục đích nghiên cứu:
Dạy học toán thực chất là dạy cách giải bài tập Vì vậy đề tài chủ yếu vân dụng cơ sở lý luận khoa học tâm lý , toán học Tỡm hiểu những vấn đề lớ luận về đổi mới dạy học tớch cực núi chung và dạy học tớch cực trong mụn Toỏn núi riờng.Vận dụng dổi mới phương pháp để thiết kế bài dạy để rốn luyện kỹ năng thực hành phộp nhõn gúp phần nõng cao chất lượng dạy và học Toỏn Tiểu học núi chung và lớp 3 núi riờng Đề tài rất mong nhận được sự gúp ý của cỏc bạn đồng nghiệp, các thầy cụ của trường Đại học Sư phạm để đổi mới , nõng cao hiệu quả dạy học phộp nhõn cho học sinh lớp 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Bao gồm các nhiệm vụ chính sau:
- Tỡm hiểu, phõn tớch, tổng hợp chương trỡnh sỏch giỏo khoa Toỏn 3 và
phõn loại cỏc bài toỏn cú liờn quan đến dạy phộp nhõn ở lớp 3 thành những dạng
cơ bản Tỡm hiểu những nội dung và phương phỏp giảng dạy học phép nhân cho học sinh lớp 3 và những vấn đề chung về dạy học tớch cực
- Tỡm hiểu về nội dung và phương phỏp dạy học tớch cực để rốn kỹ năng thực hành phộp nhõn cho học sinh lớp 3
- Tỡm hiểu thực trạng dạy học phộp nhõn trong nhà trường Tiểu học hiện nay.Từ đó đề xuất áp dụng thực nghiệm phương pháp hiệu quả nhất nhằm gúp phần nõng cao hiệu quả của giờ dạy Toỏn núi chung và việc dạy học bảng nhõn 7 cho học sinh lớp 3 núi riờng Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :
- Khách thể khảo sát nghiên cứu và thực nghiệm là : Học sinh khối lớp 3 , Trường TH&THCS Minh Tiến - Lục Yên -Yên Bái
- Đối tượng khảo sát lá : Học sinh lớp 3 và giáo viên tiểu học đang dạy lớp 3
- Đối tượng nghiên cứu: áp dụng đổi mới phương pháp trong dạy học “Bảng
nhân 7”cho học sinh lớp 3
- Phạm vi giới hạn khảo sát: Học sinh và giáo viên lớp 3A, 3B Trường TH&THCS Minh Tiến - Lục Yên -Yên Bái
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương phỏp nghiờn cứu lý luận : Tìm hiểu cỏc tài liệu ,văn bản , giỏo trỡnh
cú liờn quan đến vấn đề nghiờn cứu
- Phương phỏp quan sát.
- Phương phỏp điều tra: Tỡm hiểu thực trạng việc dạy phộp nhõn lớp 3.
- Phương phỏp thực nghiệm:
Trang 3PHẦN II: NỘI DUNG ĐỀ TÀI
CHƯƠNG I CƠ Sở Lý LUậN
1.Vị trớ của mụn toỏn học ở tiểu học:
Mỗi mụn học ở tiểu học đều gúp phần vào và phỏt triển những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhõn cỏch con người Việt Nam cựng cỏc mụn học khỏc, mụn Toỏn cú vị trớ quan trọng vỡ:
Cỏc kiến thức , kỹ năng của mụn Toỏn ở Tiểu học cú nhiều ứng dụng trong
đời sống, chỳng rất cần thiết cho mọi người lao động, rất cần thiết để học tập cỏc
mụn học khỏc ở Tiểu học và học tập tiếp mụn Toỏn ở trung học
Mụn Toỏn giỳp học sinh nhận biết được cỏc mối quan hệ về số lượng và
hỡnh dạng khụng gian của thế giới thực.Nhờ đú mà học sinh cú phương phỏp nhận thức một số mặt của thế giới xung quanh và biết cỏch hoạt động cú hiệu quả trong đời sống
Mụn Toỏn gúp phần rất quan trọng trong việc rốn luyện phương phỏp suy
nghĩ, phương phỏp suy luận, phương phỏp giải quyết vấn đề, nú gúp phần phỏt triển trớ thụng minh, cỏch suy nghĩ độc lập, linh hoạt, sỏng tạo, nú đúng gúp vào việc hỡnh thành cỏc phẩm chất cần thiết và quan trọng của người lao động: cần
cự, cẩn thận, cú ý chớ vượt khú khăn, làm việc cú kế hoạch, cú nền nếp tỏc phong khoa học
2.Vị trớ và tầm quan trọng của dạy phộp nhõn trong dạy học toỏn lớp 3:
Dạy học cỏc phộp tớnh nhõn là một chủ đề quan trọng trong chương trỡnh Toỏn
lớp 3 và bậc Tiểu học, vỡ :
+ Đõy là một trọng tõm lớn xuyờn suốt trong trương trỡnh Toỏn lớp 2, 3, 4, 5
+ Đõy là những kỹ năng rất cần thiết để học lờn cỏc cấp học trờn (khụng chỉ
trong mụn Toỏn) và để giải quyết những bài toỏn do thực tiễn cuộc sống đặt ra
+ Đõy là một mảng rất khú, trừu tượng và rất hấp dẫn, nú ảnh hưởng lớn đến kết quả dạy Toỏn đại trà và việc bồi dưỡng phỏt triển năng lực tư duy sỏng tạo
cho học sinh giỏi bậc Tiểu học
+ Những kiến thức, kỹ năng về phộp nhõn là “cầu nối” giữa Toỏn học trong nhà trường và ứng dụng trong đời sống xó hội
+ Nhờ được rốn luyện cỏc kỹ năng thực hành phộp nhõn mà học sinh giải toỏn nhanh hơn, tỡm ra nhiều cỏch giải khỏc nhau của bài toỏn
3 đổi mới phương pháp dạy học tiểu học như thế nào?.
Đổi mới phương pháp dạy học được hiểu là: đưa các phương pháp dạy học
mới vào nhà trường trên cơ sở phát huy mặt tích cực của các phương pháp dạy
học truyền thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả đào tạo của
giáo dục Hiểu như vậy thì không thể chỉ nhấn mạnh vào một vài phương pháp
dạy học mới mà không kế thừa các phương pháp dạy học truyền thống cũng
không thể chỉ là cải tiến các phương pháp dạy học hiện có mà không đưa các
phương pháp dạy học mới vào nhà trường
Đổi mới phương pháp dạy học phải thiết thực góp phần thực hiện mục tiêu
giáo dục tiểu học, tạo điều kiện để cá thể hoá dạy học và khuyến khích dạy học phát hiện ra nội dung mới của bài học, làm như vậy sẽ phát huy được năng lực sở trường của từng học sinh, rèn luyện học sinh trở thành những người lao động tự chủ, sáng tạo
Đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học phải thực hiện đồng bộ với việc
3
Lop4.com
Trang 4đổi mới mục tiêu và nội dung giáo dục, đổi mới đào tạo và bồi dưỡng giáo viên,
đổi mới cơ sở vật chất và thiết bị, đổi mới chỉ đạo và đánh giá giáo dục tiểu học
đó là quá trình lâu dài, phải kiên trì tránh nôn nóng phải kế thừa những thành tựu
về phương pháp dạy học của đội ngũ giáo viên tiểu học ở nước ta và khiêm tốn
học tập những kinh nghiệm thành công của đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu
học của nước ta, phải kế thừa và phát huy những mặt tích cực của phương pháp
dạy học truyền thống và vận dụng hợp lý các phương pháp dạy học mới Mức độ
thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học tuỳ thuộc vào điều kiện và
hoàn cảnh cụ thể, cũng như sự cố gắng của từng địa phương của giáo viên từng
trường, từng lớp
4 Đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở tiểu học:
Đổi mới quan trọng nhất là giáo viên nên phối hợp các hình thức tổ chức dạy
học một cách hợp lý để giờ học đạt hiệu quả tốt, không bị đơn điệu nhàm chán
Việc phối hợp các hình thức tổ chức dạy học trong một tiết Toán phụ thuộc
vào nội dung từng bài cụ thể, vào điều kiện từng lớp học Trong dạy học Toán,
nói chung, ba hình thức dạy học: dạy học cá nhân, dạy học theo nhóm và dạy học
theo lớp thường được phối hợp với nhau
Với môn Toán, nên có sự kết hợp các hình thức tổ chức dạy học, nhưng dạy
học cá nhân vẫn được xem là hình thức dạy học chính, có tác dụng phát huy tối
đa năng lực của mỗi học sinh Nhờ phối hợp các hình thức tổ chức dạy học mà ưu
điểm của các phương pháp dạy học truyền thống được phát huy, đồng thời tạo
điều kiện để có sự thâm nhập các yếu tố của phương pháp dạy học mới
Trong một giờ dạy Toán có sử dụng phiếu học tập, giáo viên có điều kiện
thực hiện “cá thể hoá” triệt để Từng học sinh được làm việc độc lập trên mỗi
phiếu Tuỳ theo sức học mà các em có thể hoàn thành cá dạng bài tập thuộc diện
đại trà hoặc các bài tập thuộc diện nâng cao, cá biệt có những bài tập bổ xung chỉ
dùng riêng cho các em dưới mức trung bình hoặc các em giỏi xuất sắc
Tất nhiên, tác dụng của việc dạy học Toán bằng phiếu học tập sẽ được nhân
lên gấp bội nếu nó được kết hợp với các hình thức học tập khác, và nếu trong một
tiết dạy giáo viên biết vận dụng linh hoạt sáng tạo các phương pháp dạy học cả
truyền thống lẫn hiện đại và phát huy được các thế mạnh của các phương pháp đó
làm giờ dạy đạt hiệu quả cao
5 vấn đề của đổi mới phương pháp khi dạy học toán 3 cần quan tâm:
Tớnh tớch cực được xem là một điều kiện, đồng thời là một kết quả của sự
phỏt triển nhõn cỏch trong quỏ trỡnh giỏo dục
3.1.Tớnh tớch cực của học sinh trong học tập:
Tớnh tớch cực của con người được biểu hiện trong hoạt động, đặc biệt trong
những hoạt động chủ động của chủ thể Học tập là hoạt động chủ đạo ở lứa tuổi
đi học.Tớnh tớch cực trong hoạt động học tập tớnh tớch cực nhận thức, đặc trưng ở
khỏt vọng hiểu biết, cố gắng trớ tuệ và nghị lực cao trong quỏ trỡnh chiếm lĩnh tri
thức
Tớnh tớch cực nhận thức trong hoạt động học tập liờn quan trước hết với
động cơ học tập Động cơ cú đỳng đắn tạo ra hứng thỳ.Hứng thỳ là tiền đề của tự
giỏc Hứng thỳ và tự giỏc là 2 yếu tố tạo nờn tớnh tớch cực Tớnh tớch cực sản sinh
tư duy độc lập suy nghĩ, độc lập suy nghĩ là mầm mống của sỏng tạo Ngược lại
phong cỏch học tập tớch cực độc lập sỏng tạo sẽ phỏt triển tự giỏc, hứng thỳ, bồi
dưỡng động cơ học tập
3.2.Độc lập với tớnh tớch cực là tớnh thụ động:
Trang 5- Học sinh chủ yếu ít nghe giảng, ghi nhớ rồi làm bài theo mẫu.
- Học sinh ít hứng thú học tập, không thích phát biểu ý kiến
- Trong lớp học sinh ít chú ý vào vấn đề đang học, không kiên trì nên không
hoàn thành các bài tập Khi gặp khó khăn học sinh dễ chán nản, buông xuôi Học sinh không tự giác đánh giá kết quả học tập của mình và của bạn
Do cách học như vậy nên học sinh thiếu năng động, tự tin , làm việc máy móc, không thể thích ứng được với những đổi mới đang diễn ra hàng ngày
3.3 Những dấu hiệu đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực:
a) Dạy và học thông qua các tổ chức các hoạt động học tập của học sinh:
Trong phương pháp tích cực, người học được cuốn hút vào các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu nhưng tri thức đã được giáo viên sắp đặt Dạy theo cách này thì giáo viên không chỉ đơn giản truyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn hành động
b) Dạy và học chú trọng phương pháp rèn luyện: Phương pháp tích cực
xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho học sinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học.Phải quan tâm dạy cho trẻ phương pháp học ngay từ bậc Tiểu học và càng lên bậc học cao hơn càng phải được chú trọng
Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rèn luyện
cho người học có được phương pháp , kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì tạo ra cho họ lòng tham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi người, kết quả học tập
sẽ được nhân lên gấp bội Vì vậy, ngày nay người ta nhấn mạnh mặt hoạt động học trong quá trình dạy tự học ngay trong trường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà sau bài lên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên
c) Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác:
Trong một lớp học mà trình độ kiến thức tư duy của học sinh không thể đồng đều tuyệt đối thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hoá về trình độ, tiến độ hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài học được thiết kế thành một chuỗi công tác độc lập
Tuy nhiên, trong học tập, không phải mọi tri thức, kỹ năng, thái độ đều được
hình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân Trong nhà trường, phương
pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp cao nhóm, tổ, lớp hoặc nhà trường
Được sử dụng phổ biến trong dạy học là hoạt động hợp tác trong nhóm 4 đến 6 người Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập nhất là lúc giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào đời sống học đường sẽ làm cho các thành viên quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội
d) Kết hợp đánh giá của thầy và sự đánh giá của trò:
Trong dạy học đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận định thực
trạng và điều chỉnh hoạt động của học sinh mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy
Trước đây giáo viên độc quyền đánh giá học sinh Trong phương pháp tích
cực, giáo viên phải hướng dẫn cho học sinh phát triển kỹ năng tự tạo điều kiện
thuận lợi để học sinh tham gia đánh giá lẫn nhau.Tự đánh giá đúng và điều chỉnh
hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạt trong cuộc sống mà nhà
Lop4.com
Trang 66 Thực trạng của dạy học phép nhân trong trường tiểu học :
4.1 Về nội dung ,chương trình :
Qua việc tỡm hiểu sỏch giỏo khoa Toỏn 3, cựng với việc điều tra thăm dũ ý kiến đỏnh giỏ của cỏc giỏo viờn đang thực hiện dạy học, đặc biệt là một giỏo viờn đang trực tiếp giảng dạy , chỳng tụi rỳt ra một số nhận xột như sau:
Nội dung dạy học cỏc phộp tớnh nhõn, chia mụn Toỏn lớp 3 tương đối nhiều,
đú là: Dạy bảng nhõn 6, 7, 8, 9; dạy nhõn số cú 2, 3, 4, 5 chữ số cú một chữ số; dạy gấp một số lờn nhiều lần, giảm một số đi nhiều lần, …số lượng bài tập nhiều.Mức độ yờu cầu của cỏc bài toỏn này hầu hết là cỏc bài tập ở dạng cơ bản, khụng cú yờu cầu nõng cao, khụng cú nhiều bài toỏn khú như một số sỏch tham khảo
Theo ý kiến nhận xột của một số giỏo viờn đang trực tiếp giảng dạy thỡ do khối lượng bài tập nhiều mà thời gian một tiết học chỉ cú hạn (35 phỳt) nờn học sinh trung bỡnh khụng làm hết bài Những em học sinh khỏ, giỏi thỡ làm bài rất nhanh, thừa thời gian
Túm lại cả nội dung và phương phỏp rốn kỹ năng thực hiện phộp tớnh nhõn ở lớp 3 cú những điểm là hợp lý, vừa sức với học sinh, song cũng cú những điểm chưa thật sự hợp lý muốn dạy học tốt giỏo viờn phải hiểu rừ những điểm này và dựa trờn khả năng của học sinh mà xõy dựng nội dung, sử dụng phương phỏp dạy học sao cho phự hợp
Sau một thời gian nghiờn cứu, tỡm hiểu thức trạng việc dạy học và học ở trường Tiểu học, chỳng tụi thấy cú một vấn đề như sau:
4.2 Về giáo viên:
* ưu điểm:
- Giỏo viờn nắm vững nội dung và phương phỏp dạy học Bờn cạnh đú, nội
dung dạy học phộp nhõn của sỏch Toỏn 3 tương đối đơn giản, trọng tõm nờn việc triển khai núi chung khụng gặp nhiều khú khăn Chớnh vỡ những lý do trờn mà hiện nay dạy học phộp nhõn được giỏo viờn thực hiện tương đối đơn giản, nhẹ nhàng và đạt yờu cầu
- Do quỏn triệt được tinh thần nờn giỏo viờn đó thể hiện được tư tưởng đú khi dạy học mụn Toỏn núi chung, dạy phộp tớnh nhõn lớp 3 núi riờng.Cụ thể là:
- Giỏo viờn đó chủ động lập kế hoạch giảng dạy cho những tiết học, tuần học, sắp xếp và dành nhiều thời gian cho học sinh làm việc với sỏch giỏo khoa, vở bài tập và cỏc tài liệu tham khảo
- Trong giờ học, khi truyền đạt nội dung mới của bài, giỏo viờn đó biết kết hợp nhiều phương phỏp truyền thống với cỏc phương phỏp dạy học hiện để dẫn học sinh tới kiến thức cần đạt được Khi củng cố rốn luyện cỏc kỹ năng, kiến thức của giờ học, giỏo viờn đó dầu tư, suy nghĩ hỡnh thức củng cố bài học
-Về cụng tỏc kiểm tra, đỏnh giỏ, giỏo viờn đó cú sự kết hợp hài hoà giữa việc
thầy kiểm tra, trũ tự kiểm tra đỏnh giỏ bài mỡnh và kiểm tra đỏnh giỏ bài lẫn lộn
* tồn tại: Bờn cạnh một số đụng giỏo viờn đó tớch cực thay đổi phương phỏp dạy
học, khụng trỏnh khỏi một số đồng chớ cũn làm việc rất khuụn mẫu theo sỏch hướng dẫn, sỏch giỏo khoa.Giỏo viờn chỉ chỳ ý sao cho học sinh giải được bài toỏn cụ thể trong sỏch giỏo khoa chứ chưa chỳ ý đến việc phỏt triển đề toỏn thành cỏc bài toỏn tương tự bằng việc yờu cầu học sinh thay đổi số liệu để giỳp học sinh nắm vững dạng toỏn đồng thời giỳp cho cỏc em phỏt triển năng lực tư duy
* Nguyên nhân: Đa số học sinh đều nắm vững kỹ thuật tớnh nhõn nờn đối với
Trang 7dạng bài tập “Đặt tớnh rồi tớnh, tớnh giỏ trị biểu thức” học sinh làm tốt.Thế nhưng với những dạng bài tập cần suy luận hay cần dựa vào mối quan hệ giữa cỏc phộp tớnh, dựa vào cỏc tớnh chất của phộp nhõn để giải thỡ học sinh làm chưa tốt Đõy cũng là lỗi do sự lạm dụng sỏch giỏo khoa và vở bài tập nờn học sinh thường làm việc như một cỏi mỏy Bài nào khỏc dạng đi một chỳt là khụng làm được phải hỏi
ý kiến của giỏo viờn
4.3 Về học sinh
* ư u điểm: Qua điều tra và trực tiếp giảng dạy ở lớp 3, chỳng tụi thấy học sinh
làm tốt cỏc bài tập về phộp nhõn trong sỏch giỏo khoa Kết quả đạt được là cao, song đối với cỏc bài toỏn cú yờu cầu nõng cao hơn, cỏc em vẫn lỳng tỳng Đõy là điều dễ hiểu vỡ mức độ yờu cầu của cỏc bài toỏn trong sỏch giỏo khoa khỏ đơn giản trong khi thực tế hàng ngày cú những bài toỏn khụng phải là dễ
* tồn tại: Bắt nguồn từ phớa sỏch giỏo khoa, với nội dung bài tập và mức độ yờu
cầu chưa cao nờn việc khắc sõu, củng cố cỏc dạng toỏn chưa thật hiệu quả, tư duy của học sinh chưa được chỳ ý đỳng mức Bởi thế cỏc em sẽ gặp nhiều khú khăn khi gặp cỏc bài tập nõng cao hoặc những bài Toỏn diễn ra trong thực tế hàng ngày
* Nguyên nhân : từ phớa giỏo viờn, một số đụng chớ cũn mang nặng dạy học theo
phương phỏp cổ truyền nờn học sinh tiếp nhận kiến thức giải cỏc bài toỏn riờng lẻ
mà chưa cú phương phỏp tổng quỏt để ỏp dụng cho cỏc bài toỏn khỏc nhau
7 Nội dung chủ yếu của dạy học bảng nhân 7- toán 3:
- Bảng nhõn 7
- Nhõn nhẩm
- Tăng một số lờn một số lần
- So sỏnh hai số gấp kộm nhau một số lần
- Giải toỏn
chương II kết quả khảo sát thực tiễn THỰC NGHIỆM
I.Mục đớch thực nghiệm:
Xuất phỏt từ mục đớch nghiờn cứu của đề tài là áp dụng đổi mới phương
pháp trong dạy học “Bảng nhân 7”cho học sinh lớp 3 Xuất phỏt từ thực trạng dạy phộp nhõn và từ những đề xuất đó nờu ra, chỳng tụi đó tiến hành thực nghiệm để
kiểm nghiệm tớnh khả thi của đề tài, sự hiệu quả của cỏc phương phỏp, hỡnh thức
tổ chức dạy học, cũng như giỳp học sinh tớnh nhõn tích cực, biết suy nghĩ tỡm tũi
phỏt triển trước những đề Toỏn gặp phải
II.Nội dung thực nghiệm:
Chúng tôi đã tiến hành soạn minh họa và dạy 1 tiết thực nghiệm :
Lớp thực nghiệm: 3A có 18 học sinh Lớp đối chứng: 3B có 19 học sinh
Toán Tuần 7- Tiết 31: Bảng nhân 7
I Mục tiêu:
Kiến thức :Giúp HS : Thành lập bảng 7 ( 7 nhân với 1, 2, 3, 10 ) và học thuôc
lòng bảng nhân này
Kỹ năng : áp dụng bảng nhân 7 để giải toán có lời văn bằng một phép tính nhân.
Thực hành đếm thêm 7
Thái độ : Có ý thức học tập tự giác , tích cực
7
Lop4.com
Trang 8II đồ dùng dạy học:
GV: - 10 tấm bài, mỗi tấm bìa có gắn 7 chấm tròn
- Bảng phụ viết sẵn bảng nhân 7 ( không ghi kết quả )
HS: - Bảng, vở, nháp
- Bộ học toán
III Các hoạt động dạy học:
1 ổn định tổ chức: - Cho học sinh hát một bài.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Cho 1-2 HS đọc bảng nhân 6 ,
- Chấm , chữa bài 4 ( trang 30 ) (B.2 đúng ) -> HS và GV nhận xét
3 Dạy bài mới:
* Giới thiệu bài:( ghi đầu bài ) Bảng nhân 7
*Hướng dẫn hoạt động học tập
hoạt động 1: Thành lập bảng nhân 7
* HS lập và nhớ được bảng nhân 7
- GV gắn tấm thẻ 7 chấm tròn lên bảng
hỏi : Có mấy chấm tròn ? - Có 7 chấm tròn
- 7 chấm tròn được lấy mấy lần ? - 7 được lấy 1 lần
-> 7 được lấy 1 lần nên ta lập được phép
tính nhân 7 x 1 -> GV ghi bảng phép
- GV gắn tiếp 2 tấm thẻ lên bảng - HS quan sát
+ Có 2 tấm thẻ mỗi tấm thẻ có 7chấm
tròn.Vậy7 chấm tròn được lấy mấy lần ? - 7 chấm tròn được lấy 2 lần
-Vậy 7 được lấy mấy lần ? - 7 được lấy 2 lần
+ Hãy lập phép tính tương ứng với 7
- 7 nhân 2 bằng mấy ? - 7 nhân 2 bằng 14
- Vì sao em biết 7 nhân 2 bằng 14 ? -> Vì 7 x 2 = 7 + 7 = 14 nên 7 x 2 = 14
- GV viết lên bảng phép nhân 7 x 2 = 14 - Vài HS đọc
- GV HD phân tích phép tính 7 x 3
tương tự như trên
* Hướng dẫn quy luật :
7 x 3 = 7 + 7 + 7 = 21 = 14 + 7
Vì 7 x 4 = 7 x 3 + 7 + Bạn nào có thể tìm được kết quả của
phép tính 7 x 4 = ? - HS nêu : 7 x 4 = 7 + 7+ 7+ 7 = 28
7 x 4 = 21 + 7 vì ( 7 x 4 ) = 7 x 3 + 7
- Yêu cầu 3 dãy HS mỗi dãy tìm kết
quả của 2 phép tính nhân còn lại vào
(bảng con)
- 6 HS lần lượt nêu
+ GV chỉ bảng nói : đây là bảng nhân 7
* GV yêu cầu HS đọc bảng nhân 7 vừa
lập được - Lớp đọc 2 - 3 lần - HS tự học thuộc bảng nhân 7
- GV xoá dần bảng nhân cho HS đọc
- GV tổ chức thi đọc thuộc lòng, cho
Hoạt động 2 : Thực hành
Bài 1 (31)Củng cố cho HS bảng nhân 7 Bài 1 (31) Tính nhẩm
Trang 9- GV yêu cầu HS nêu yêu cầu bài tập - HS nêu yêu cầu bài tập
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi
chuyền điện ( HS nêu còn GV ghi bảng) - HS làm nháp và nhẩm - HS chơi trò chơi -> nêu kết quả
7 x 3 = 21 7 x 8 = 56 7 x 2 = 14
7 x 5 = 35 7 x 6 = 42 7 x10 = 70
7 x 7 = 49 7 x 4 = 28 7 x 9 = 63 -> GV nhận xét sửa sai cho HS
Bài 2(31) Củng cố về tuần lễ có liên
quan đến bảng nhân 7
Bài 2 (31)
- GV gọi HS nêu yêu cầu - HS nêu yêu cầu
hướng dẫn phân tích và tóm tắt - HS phân tích bài toán -> giải vào vở
Bài giải :
- GV hướng dẫn HS làm bài vào vở 4 tuần lễ có số ngày là :
(Chấm tại chỗ một số vở) và nhận xét 7 x 4 = 28 (ngày )
Đáp số : 28 ngày -> GV nhận xét sửa sai cho HS
Bài 3 (31)
Củng cố cho HS về cách đếm thêm 7 Bài 3 (31)
- GV gọi HS nêu yêu cầu - HS nêu yêu cầu bài tập
- GV hướng dẫn làm phiếu theo cặp rồi
chơi tiếp sức để chữa bài
- HS đếm thêm 7 -> nêu miệng
HS làm vào phiếu và chữa bằng tiếp sức
- Vài HS đọc bài làm -> GV nhận xét ghi điểm
4- Củng cố- dặn dò:
- đọc lại bảng nhân 7 ?
- GV Đánh giá tiết học , biểu dương các em nào có cố gắng
- Về nhà học bài, chuẩn bị bài sau.
* Trong giờ dạy thực nghiệm, chỳng tụi đó sử dụng cỏc hỡnh thức tổ chức, phương phỏp sau đõy: Phương phỏp dạy học nờu vấn đề; Phương phỏp vấn đỏp -
gợi mở; Phương phỏp thực hành luyện tập
*Cỏc hỡnh thức: Dạy học theo lớp; Dạy học theo nhúm; Dạy học bằng phiếu học
tập
* Các giáo án trên thể hiện tính tích cực ở chỗ : Trong giờ học, hình thức tổ chức dạy học đa dạng: dạy học theo lớp , dạy học các nhân, tổ chức trò chơi.Mô hình trực quan đóng vai trò đáng kể trong việc trực quan hoá kiến thức để truyền tải kiến thức Giờ học truyền tải kiến thức cho HS thông qua các hoạt động.Tổ chức trò chơi học tập
III Kết quả thực nghiệm;
Căn cứ vào kết quả dự giờ của hai giờ trên lớp và áp dụng phương pháp trong quá trình dạy , kết quả chấm bài cho thấy: đa số HS đều tiếp thu tốt, hiểu và vận dụng nhanh chóng trong quá trình làm bài Các em có nhiều cách làm khác nhau và đưa ra cách tính nhanh nhất
Cụ thể kết quả như sau: Tổng số học sinh: 37em)
Lớp thực nghiệm : 3A có 18 học sinh
Lớp đối chứng : 3B có 19 học sinh
Loại điểm Điểm 9- 10 Điểm 7-8 Điểm 5-6 Điểm dưới 5 9
Lop4.com
Trang 10Số bài Tỉ lệ% Số bài Tỉ lệ% Số bài Tỉ lệ% Số bài Tỉ lệ%
Lớp đối chứng 3B
Lớp thực nghiệm3A
Chương III:
CáC giảI pháp NHằM NÂNG CAO CHấT LƯợNG DạY HọC BảNG NHÂN 7
giảI pháp I áp dụng các hình thức dạy học tích cực :
1.Dạy học theo nhúm nhỏ:
a)Ưu điểm của cỏch dạy học theo nhúm :
- Gúp phần rốn luyện tinh thần tự chủ của học sinh: Một số hoạt động cú thể giao cho học sinh tự làm, giỏo viờn khụng cần can thiệp trực tiếp vào
- Tạo ra cơ hội để học sinh hoà nhập cộng đồng Học sinh tập lắng nghe ý kiến
của người khỏc, tập lắng nghe ý kiến của chớnh mỡnh
- Tạo ra cơ hội để học sinh nõng cao năng lực hợp tỏc, học sinh tự xỏc định trỏch
nhiệm cỏ nhõn đối với cụng việc chung của nhúm, nhận xột đỏnh giỏ ý kiến của
bạn điều chỉnh suy nghĩ của mỡnh
- Tạo điều kiện để học sinh phỏt huy hết khả năng của mỡnh theo hướng phõn hoỏ trong dạy học
b)Hình thức học theo nhúm như sau:
+ Làm việc theo nhúm:
- Phõn cụng trong nhúm: Mỗi nhúm bầu ra một nhúm trưởng, ngoài ra cú thể bầu thư kớ (nếu cần)
- Cỏc nhúm làm việc: Nhúm trưởng điều khiển nhúm hoạt động , mỗi thành viờn trong nhúm đều phải hoạt động, khụng được ỷ lại vào nhúm trưởng và cỏc thành viờn khỏc trong nhúm, cần làm việc, suy nghĩ độc lập trước khi trao đổi, giỳp đỡ lẫn nhau, giỏo viờn theo dừi giỳp đỡ cỏc nhúm trưởng và giải quyết vướng mắc
của cỏc nhúm nếu cú
- Cử đại diện (hoặc phõn cụng) trỡnh bày kết quả làm việc theo nhúm
+ Tổng kết trước lớp:
- Cỏc nhúm lần lượt bỏo cỏo kết quả
- Thảo luận chung
- Giỏo viờn tổng kết, đặt vấn đề cho bài tiếp theo, hoặc vấn đề tiếp theo trong bài
c) Một số cỏch chia nhúm:
Nhỡn sơ bộ cú thể chia nhúm theo cỏch ngẫu nhiờn hoặc cú chủ định, cú thể
giao cựng hoặc giao khác nhiệm vụ khỏc nhau cho mỗi nhúm Xột theo cỏc tiờu chớ chia nhúm này, trong tiết học Toỏn ở Tiểu học cú thể cú một số cỏch chia nhúm như sau:
- Chia ngẫu nhiờn
- Chia thành cỏc nhúm cựng trỡnh độ
- Chia thành cỏc nhúm cú đủ trỡnh độ