Định luật I Niu-tơn và ghi nhận định Nếu một vật không chịu tác luật I dụng của lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực có hợp lực bằng không, thì vật đang - Hs nhắc lại đứng yên sẽ tiếp [r]
Trang 1TUẦN 9 NGÀY SOẠN: 10/10/2014 TIẾT 17 NGÀY DẠY: 15/10/2014
Bài 10: BA ĐỊNH LUẬT NIU-TƠN(t1)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Phát biểu được: Định nghĩa quán tính, định luật I và II Niu-tơn, định nghĩa của khối lượng và nêu được tính chất của khối lượng
- Viết được công thức của định luật II
- Phát biểu được định luật III Niu-tơn
- Viết được biểu thức của định luật III Niu-tơn và của trọng lực
- Nêu được đặc điểm của cặp lực và phản lực
2 Kỹ năng và năng lực:
a Kỹ năng:
- Vận dụng được định luật I, II Niu-tơn và khái niệm quán tính để giải thích một số hiện tượng vật lí đơn giản và để giải các bài tập trong bài
- Chỉ ra được điểm đặt của cặp “lực và phản lực” Phân biệt được cặp lực trực đối và cặp lực cân bằng
- Vận dụng phối hợp định luật II và III Niu-tơn để giải các bài tập ở trong bài
b Năng lực:
- Kiến thức : K1, K3
- Phương pháp: P2, P5
- Trao đổi thông tin:,X5,X6,X8
- Cá thể: C1
3 Thái độ:
- GDMT: Từ ĐL III Niu-tơn: tác động xấu đến môi trường thì sẽ nhận lấy hậu quả (tương tác)
II CHUẨN BỊ
Gv: Chuẩn bị thêm một số ví dụ về các định luật của Niu-tơn, nhằm tăng niềm tin cho học sinh vào tính đúng đắng của định luật
III PHƯƠNG PHÁP
- Đặt vấn đề, thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:(2 phút)
2 Kiểm tra bài cũ (13 phút): Phát biểu được định nghĩa tổng hợp lực, phân tích lực và
quy tắc hình bình hành?
+ Vận dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực của 2 lực đồng quy, phân tích một lực thành 2 lực đồng quy theo các phương cho trước
3 Bài mới.
Hoạt động 1: Tìm hiểu định luật I Niu-tơn.(15 phút)
Các năng lực
cần đạt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản
Trang 2P2- mô tả được
các hiện tượng
tự nhiên bằng
ngôn ngữ vật lí
và chỉ ra các quy
luật vật lí trong
hiện tượng đó
Mô tả lại TN
lịch sử của
Ga-li-lê
X8- tham gia
hoạt động nhóm
trong học tập vật
lí trả lời câu
hỏi
K1- Trình bày
được kiến thức
về các hiện
tượng, đại
lượng, định luật,
nguyên lí vật lí
cơ bản Trình
bày được mối
quan hệ giữa các
kiến thức vật lí
Để phát biểu
và ghi nhận định
luật I
K3- Sử dụng
được kiến thức
vật lí để thực
hiện các nhiệm
vụ học tậpđể
trả lời câu hỏi
C1
- Mô tả lại TN lịch sử của Ga-li-lê
+ Vì sao viên bi không lăn đến độ cao ban đầu?
+ Khi giảm h2 đoạn đường mà viên bi lăn được
sẽ thế nào?
+ Nếu đặt máng 2 nằm ngang, quãng đường hòn
bi lăn được sẽ thế nào so với lúc đầu?
+ Làm thí nghiệm theo hình 10.1c SGK
+ Nếu máng 2 nằm ngang và không có ma sát thì hòn bi sẽ chuyển động như thế nào?
- Vậy có phải lực
là nguyên nhân của chuyển động không?
- Giảng về sự khái quát hoá của Niu-tơn thành nội dung định luật I Niu-tơn
- Em hãy phát biểu lại định luật như SGK
- Khái niệm quán tính đã được học
ở lớp 8
-Theo ĐL I thì chuyển động thẳng đều được
- Quan sát hình
vẽ thí nghiệm và rút ra nhận xét
- Do có ma sát giữa viên bị và máng nghiêng
- Viên bi đi
đường xa hơn
- Suy luận cá nhân hoặc trao đổi nhóm để trả lời: (sẽ dài hơn lúc đầu)
- Lăn mãi mãi
- Không
- Hs phát biểu
và ghi nhận định luật I
- Hs nhắc lại (nếu được)
-Xu hướng bảo toàn vận tốc cả
về hướng và độ lớn
- HS trả lời
I Định luật I Niu-tơn 1.Thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê
(1) (2)
(1)
(2)
(1)
(2)
* Nếu không có ma sát và nếu máng (2) nằm ngang thì hòn bi sẽ lăn với vận tốc không đổi mãi mãi
2 Định luật I Niu-tơn
Nếu một vật không chịu tác dụng của lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực có hợp lực bằng không, thì vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên, đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều
thì 0
F a 0
3 Quán tính
Quán tính là tính chất của mọi vật có xu hướng bảo toàn vận tốc cả về hướng và
độ lớn
* Định luật I gọi là định luật quán tính và chuyển động thẳng đều được gọi là
Trang 3X6- trình bày
các kết quả từ
các hoạt động
học tập vật lí
của mình
(nghe giảng,
tìm kiếm thông
tin, thí nghiệm,
làm việc
nhóm… ) một
cách phù hợp
gọi là chuyển
quántính
- Vậy quán tính là gì?
Trả lời câu C1
chuyển động theo quán tính
Hoạt động 2: Tìm hiểu định luật II Niu-tơn.(10 phút)
Các năng lực
cầnđạt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản
K3- Sử dụng
được kiến thức
vật lí để thực
hiện các nhiệm
vụ học tập để
trả lời các câu
hỏi và câu hỏi
C2,C3
K1- Trình bày
được kiến thức
về các hiện
tượng, đại
lượng, định luật,
nguyên lí vật lí
cơ bản để
phát biểu nội
dung định luật II
niu tơn
P5- Lựa chọn và
sử dụng các
công cụ toán học
phù hợp trong
học tập vật lí
để viết CT ĐL II
- Muốn gây ra gia tốc cho vật ta phải
có lực tác dụng lên vật đó Nếu ta đẩy một thùng hàng khá nặng trên đường bằng phẳng Theo em gia tốc của thùng hàng phụ thuộc vào những yếu tố nào?
- Khái quát thành câu phát biểu về gia tốc của vật?
- Giảng về sự khái quát của Niu- tơn thành nội dung định luật II
- Nếu nhiều lực tác dụng lên vật thì ĐL II được áp dụng như thế nào?
- Ở lớp 6 em hiểu khối lượng là gì?
- Qua nội dung
ĐL II, khối lượng còn có ý nghĩa gì khác?
-Trả lời câu C2 (SGK)?
- HS trả lời
+ m càng lớn thì a càng nhỏ
+ a và F cùng hướng
- HS phát biểu:
gia tốc của vật tỉ
lệ thuận với lực tác dụng và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật
- F lúc này là hợp lực
1 2 3
F F F F
- Là đại lượng chỉ lượng vật chất của một vật
- HS trả lời
- Lắng nghe và ghi nhận
II Định luật II Niu-tơn
1 Định luật II Niu-tơn
Gia tốc của một vật cùng hướng với lực tác dụng lên vật Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực và
tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật
hay
m
F a
a m
F
- Trong đó: a: là gia tốc của vật (m/s2)
+ F: là lực tác dụng (N) + m: khối lượng của vật (kg)
Trường hợp vật chịu nhiều lực tác dụng F F F 1; ; 2 3 thì
là hợp lực của tất cả các
F
lực đó
F F1 F2 F3
2 Khối lượng và mức quán tính
a Định nghĩa
Khối lượng là đại lượng đặc trưng cho mức quán tính của vật
Trang 4Niu Tơn.
X5-Ghi lại được
các kết quả từ
các hoạt động
học tập vật lí
của mình (nghe
giảng, tìm kiếm
thông tin, thí
nghiệm, làm
việc nhóm… )
- Nhận xét câu trả lời của hs
- Thông báo tính chất của khối lượng (2 tính chất)
- Trả lời câu C3(SGK)?
- HS trrả lời b Tính chất của khối
lượng.
- Khối lượng là một đại lượng vô hướng, dương và không đổi đối với mọi vật
- Khối lượng có tính chất cộng
Hoạt động 3 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Các năng lực cần đạt Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
C1: Xác định được trình độ
hiện có về kiến thức vật lý
Tóm tắt lại kiến thức
K3: Sử dụng được kiến thức
vật lí để thực hiện các
nhiệm vụ học tập Làm
bài tập vận dụng
X5- X6: Ghi lại được các
kết quả từ các hoạt động
học tập vật lí của mình
(nghe giảng, tìm kiếm
thông tin, thí nlàm việc
nhóm… )
Trình bày các kết quả từ các
hoạt động học tập vật lí của
mình (nghe giảng, tìm kiếm
thông tin, thí nghiệm, làm
việc nhóm… ) một cách
phù hợp Để hoàn thành
bài tập vận dụng
+ GV yêu cầu HS tóm tắt lại nội dung chính của bài
+ Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập SGK và ghi các BT do GV đưa ra
+ Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Lĩnh hội kiến thức và thực hiện các yêu cầu của GV:
- Tóm tắt những kiến thức cơ bản
- Làm bài tập
- Ghi các bài tập về nhà
- Chuẩn bị bài mới.(ĐL III Niu Tơn)
V PHỤ LỤC
Câu 1: Một vật đang chuyển động với vận tốc 3m/s Nếu bỗng nhiên các lực tác dụng lên
nó mất đi thì
A Vật dừng lại ngay B Vật đổi hướng chuyển động
C Vật chuyển động chậm dần rồi mới dừng lại D Vật tiếp tục chuyển động theo hướng
cũ với vận tốc 3m/s
Chọn câu đúng
Câu 2: Câu nào đúng.
A Nếu không chịu lực nào tác dụng thì mọi vật phải đứng yên
B Khi không còn lực nào tác dụng lên vật nữa, thì vật đang chuyển động sẽ lập tức dừng lại
C Vật chuyển động được là nhờ có lực tác dụng lên nó
D Khi thấy vận tốc của vật thay đổi thì chắc chắn là đã có lực tác dụng lên vật
VI RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………