Câu 1 (2 điểm) a) Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim. b) Tại sao cử động hô hấp có tiêu tốn năng lượng (ATP) còn trao đổi khí qua bề mặt trao đổi khí thì không tiêu tốn năng lượng (ATP)? c) Giải thích tại sao con người không nên ăn các loại thức ăn ôi thiu.
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10, 11 THPT NĂM HỌC 2017 - 2018
ĐỀ THI MÔN: SINH HỌC 11 - THPT
Thời gian: 180 phút, không kể thời gian giao đề.
(Đề thi gồm 02 trang) Câu 1 (2 điểm)
a) Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim
b) Tại sao cử động hô hấp có tiêu tốn năng lượng (ATP) còn trao đổi khí qua bề mặt trao đổi khí thì không tiêu tốn năng lượng (ATP)?
c) Giải thích tại sao con người không nên ăn các loại thức ăn ôi thiu
Câu 2 (2 điểm)
a) Kể tên những đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
b) Trong tế bào nhân thực, ti thể có màng kép còn bộ máy Gôngi có màng đơn Nếu ti thể mất đi
một lớp màng, bộ máy Gôngi có màng kép thì có thể ảnh hưởng như thế nào đến chức năng của chúng?
Câu 3 (2 điểm)
a) Trình bày cơ chế giúp duy trì ổn định bộ nhiễm sắc thể của loài trong các trường hợp sau:
- Qua các thế hệ tế bào của cơ thể đa bào
- Qua các thế hệ cơ thể của: loài sinh sản sinh dưỡng, loài sinh sản hữu tính, hình thức trinh sản b) Trình bày cơ chế làm sạch vết thương của nước oxi già (H2O2) Giải thích tại sao ban đầu khi nhỏ nước ôxi già vào vết thương thì có hiện tượng sủi bọt khí nhiều còn sau khi đã vệ sinh vết thương nhỏ nước ôxi già vào thì lượng khí thoát ra rất ít
Câu 4 (2 điểm)
a) Quan sát hình 1 dưới đây và cho biết đường cong nào biểu diễn quá trình hô hấp trong đời sống của cây ở điều kiện bình thường? Giải thích
(mgCO2/g/giờ)
Hình 1 Cường độ hô hấp ở các giai đoạn phát triển trong đời sống của cây b) Em hãy cho biết những ứng dụng của đường cong hô hấp này trong việc bảo quản các sản phẩm
nông nghiệp
ĐỀ CHÍNH THỨC
Nảy mầm
Trang 2c) Một số bệnh lí về gan làm rối loạn quá trình sản xuất prôtêin huyết tương có thể dẫn đến bệnh phù nề (tích nước trong mô) Giải thích cơ chế của hiện tượng trên
Câu 5 (2 điểm) Người ta đo hàm lượng hai chất được hình thành trong pha tối ở lục lạp của thực
vật C3 và được kết quả sau:
- Khi chiếu sáng nồng độ hai chất ít thay đổi
- Khi tắt ánh sáng nồng độ một chất tăng, một chất giảm
- Khi nồng độ CO2 bằng 0,1% thì hàm lượng hai chất gần như không thay đổi
- Khi nồng độ CO2 giảm xuống 0,02% thì nồng độ một chất tăng, một chất giảm
Đó là hai chất nào? Giải thích
Câu 6 (2 điểm)
a) Khi bắn mũi tên có tẩm chất curare (có trong 1 loại cây ở Nam Mĩ) vào con vật, thì con vật không chạy được do bị liệt cơ Hãy nêu cơ chế tác dụng của curare ở hiện tượng trên
b) Ở thực vật, vì sao vận động hướng động xảy ra chậm, ứng động không sinh trưởng xảy ra nhanh? Nêu vai trò của các kiểu hướng động trong đời sống thực vật
Câu 7 (2 điểm)
a) Nêu đặc điểm chung của hoocmôn thực vật Vì sao một số loại hạt cây mặc dù được đảm bảo đầy
đủ các yếu tố về nhiệt độ, độ ẩm tối ưu nhưng hạt vẫn không nảy mầm?
b) Nếu như một vòng đầy đủ của vỏ thứ cấp được bóc ra quanh một thân cây gỗ (quá trình này được gọi là bóc vỏ), thì quá trình sinh trưởng, phát triển của cây sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Giải thích
Câu 8 (2 điểm)
a) Ở trẻ em, tại sao thiếu hụt hoocmôn tirôxin trong quá trình phát triển thường gây suy giảm trí tuệ?
b) Trong hoạt động của tim, hai tâm nhĩ co gần như đồng thời nhưng tâm thất thường co sau tâm nhĩ Giải thích
Câu 9 (2 điểm)
a) Ở thực vật có hoa, hạt phấn có được gọi là giao tử đực không? Tại sao?
b) Một loài thực vật hạt kín có bộ nhiễm sắc thể 2n = 12 Có 5 tế bào trong bao phấn giảm phân để
hình thành các hạt phấn Hãy xác định số nhiễm sắc thể mà môi trường cung cấp cho quá trình hình
thành các hạt phấn nói trên
Câu 10 (2 điểm)
Các khẳng định sau đúng hay sai? Nếu sai hãy giải thích
a) Nhờ sản phẩm của quang hợp mà thực vật có khả năng tự tổng hợp các loại cacbohidrat, lipit Trong khi đó thực vật không có khả năng tổng hợp axit amin nên cây phải hấp thụ axit amin từ đất b) Cây thích nghi với điều kiện khô hạn thoát hơi nước qua cutin ở mạnh hơn so với cây chịu bóng c) Hiện tượng con mèo đang đói chỉ nghe thấy tiếng bày bát đĩa lách cách nó đã vội vàng chạy xuống bếp là hình thức học tập điều kiện hóa đáp ứng (điều kiện hóa kiểu Paplôp)
d) Trong quá trình trao đổi khí tại bề mặt trao đổi khí, sắc tố hô hấp làm tăng nồng độ khí oxi trong dung dịch máu
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ tên thí sinh: ………Số báo danh………
Trang 4SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KÌ THI CHỌN HSG LỚP 10, 11 THPT
Năm học 2017 – 2018 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: SINH HỌC 11 - THPT
(hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
Câu Nội dung Điể m 1 (2 điểm) a) Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim: - Độ pH, nhiệt độ, nồng độ enzim, nồng độ cơ chất, chất hoạt hóa và chất ức chế
( HS trả lời được 3-4 nhân tố cho 0,25 điểm) 0,5 b) - Cử động hô hấp liên quan đến hoạt động của cơ nên cần ATP………
- Trao đổi khí tuân theo quy luật khuếch tán nên không tiêu tốn năng lượng……
0,25 0,25 c) - Đã bị giảm dinh dưỡng………
- Có các loại vi khuẩn có thể gây bệnh cho con người (vi khuẩn tả)………
- Thực phẩm bị phân hủy tạo ra các loại chất độc………
- Vi khuẩn tiết ra các loại chất độc………
0,25 0,25 0,25 0,25 2 (2 điểm) a) Những đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống + Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
+ Hệ thống mở và tự điều chỉnh
+ Thế giới sống liên tục tiến hóa
0,25 0,25 0,25 b) - Ti thể có hai lớp màng, giữa hai màng là xoang gian màng Nhờ cấu trúc này giúp ti thể thực hiện chức năng tổng hợp ATP theo thuyết hóa thẩm
- Nếu ti thể chỉ còn một lớp màng sẽ ảnh hưởng đến khả năng tổng hợp năng lượng ATP
+ Nếu mất màng trong thì không tổng hợp được ATP
+ Nếu mất màng ngoài thì khả năng tổng hợp ATP giảm
- Bộ máy Gôngi có chức năng thu gom, chế biến và phân phối sản phẩm trong tế bào thông qua các túi tiết
- Nếu bộ máy Gôngi có màng kép sẽ ảnh hưởng đến khả năng hình thành các túi tiết, chức năng bị ảnh hưởng
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 3 (2 điểm) a) - Qua các thế hệ tế bào trong cơ thể đa bào: Nguyên phân………
- Qua các thế hệ cơ thể của: + Loài sinh sản sinh dưỡng: Nguyên phân………
+ Loài sinh sản hữu tính: Giảm phân và thụ tinh………
+ Hình thức trinh sản: Giảm phân………
0,25 0,25 0,25 0,25 b) - Cơ chế làm sạch vết thương của nước oxi già + Oxi hóa các thành phần của vi khuẩn………
+ Giết vi khuẩn kị khí vì vi khuẩn kị khí không có enzim catalaza phân giải H2O2 - Bọt khí xuất hiện do hoạt động của enzim catalaza của vi khuẩn hiếu khí và của tế bào người phân hủy H2O2 thành H2O và O2………
- Sau khi vệ sinh vết thương có rất ít bọt khí vì vi khuẩn hiếu khí (có enzim catalaza) bị loại bỏ khỏi vết thương………
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 5(2 điểm)
a) Đường cong đúng là: đường cong C
Vì: Giai đoạn hạt đang nẩy mầm và giai đoạn cây ra hoa trái là giai đoạn hô hấp mạnh trong đời sống của cây
0,5
0,5 b) Ứng dụng trong bảo quản hạt giống, hoa quả:
- Quá trình hô hấp mạnh của các sản phẩm như hoa quả, củ, hạt, lúc bảo quản làm tiêu hao nhanh chất hữu cơ, nên làm giảm chất lượng sản phẩm
- Các phương pháp hạn chế hô hấp để bảo quản là: bảo quản lạnh, tăng lượng khí
CO2 khí nitơ, làm giảm độ thông thoáng và độ ẩm
0,25
0,25 c) Prôtêin huyết tương tham gia vào quá trính duy trì áp suất thẩm thấu của máu
- Một số bệnh lí về gan làm lượng prôtêin huyết tương giảm => giảm áp suất thẩm thấu của máu =>làm nước tích lũy trong mô gây phù nề………
0,25 0,25
5
(2 điểm)
Hai chất đó là:
APG – Sản phẩm đầu tiên 3C của chu trình Canvin………
Giải thích
+ Khi được chiếu sáng, pha sáng diễn ra tạo ATP và NADPH cung cấp cho pha tối
cố định CO2, chu trình Canvil diễn ra bình thường, hàm lượng hai chất ổn định
+ Khi tắt ánh sáng, pha sáng không xảy ra, thiếu ATP và NADPH, chu trình Canvil ngừng hoạt động, APG tăng còn RiDP giảm………
+ Khi nồng độ CO2 bằng 0,1%, thuận lợi cho quá trình quang hợp, nên quá trình quang hợp xảy ra bình thường nên nồng độ hai chất cũng ổn định………
+ Khi nồng độ CO2 giảm xuống 0,02%, nồng độ này quá thấp, quang hợp yếu, APG giảm, quá trình tái tạo RiDP vẫn tiếp tục nên RiDP tăng………
0,25 0,25
0,25 0,5 0,25 0,5
6
(2 điểm)
a) Curaze phong tỏa màng sau xinap thần kinh – cơ vì vậy xung thần kinh từ não không thể đến được cơ xương, gây liệt cơ ……… 0,5 b) * Giải thích
- Vận động hướng động: liên quan đến các quá trình sinh trưởng (phân chia, lớn
chậm………
- Ứng động không sinh trưởng: liên quan đến đồng hồ sinh học hay do sự thay đổi sức căng trương nước ở các tế bào khớp nhanh………
* Vai trò của các kiểu hướng động trong đời sống thực vật
- Tính hướng sáng dương, hướng trọng lực âm của thân và ngọn giúp cây tìm đến nguồn sáng để quang hợp
- Tính hướng đất và hướng trọng lực dương của rễ giúp rễ đâm sâu vào đất, giúp cây vững chắc
- Tính hướng nước giúp cây tìm đến nguồn nước lấy nguyên liệu tổng hợp chất hữu
cơ
- Tính hướng hóa giúp cây tìm đến nguồn dinh dưỡng thích hợp, tránh xa chất độc hại ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây
0,25 0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 6(2 điểm)
a) - Đặc điểm chung của hoocmôn thực vật:
+ Được tạo ra ở một nơi nhưng gây ra phản ứng ở một nơi khác trong cây………
+ Chỉ với nồng độ rất thấp có thể gây ra những biến đổi mạnh trong cơ thể……
+ Tính chuyên hóa thấp hơn nhiều so với hoocmôn ở động vật bậc cao…………
- Hạt không nảy mầm được do trong hạt tương quan GA/AAB nghiêng về phía AAB=> ức chế sự nảy mầm của hạt… ………
0,25 0,25 0,25 0,25
b) Cây sẽ chết………
- Giải thích:
Phần vỏ thứ cấp giới hạn gồm tất cả các mô phía ngoài tầng sinh mạch…………
Khi bóc hết phần vỏ thứ cấp sẽ bóc mất phần mạch rây làm nhiệm vụ vận chuyển các sản phẩm quang hợp từ lá đến rễ -> cây chết………
0,25 0,25 0,5
8
(2 điểm)
a)- Hoocmôn tirôxin có vai trò đảm bảo sự phát triển bình thường của cơ thể trẻ em
- Nếu thiếu hoocmôn tirôxin sẽ làm cho xương và mô thần kinh sinh trưởng không bình thường do đó có thể gây ra suy giảm trí tuệ………
0.5 0.5
b) - Nút xoang nhĩ phát xung -> lan truyền khắp xoang nhĩ phải và do thành xoang nhĩ mỏng nên xung truyền nhanh sang xoang nhĩ trái-> xoang nhĩ trái chỉ co sau xoang nhĩ phải chỉ 1 chút không đáng kể………
- Xung điện do nút xoang nhĩ phát ra truyền xuống tâm thất nhưng bị 2 van nhĩ thất cản lại (2 van đóng vai trò làm vật cản xung điện), xung chỉ truyền xuống được nút nhĩ thất rất chậm-> nút nhĩ thất phát xung điện -> lan theo bó His và mạng lưới Puôckin sang 2 tâm thất như nhau-> 2 tâm thất co cùng lúc nhưng sau tâm nhĩ …
0.5
0.5
9
(2 điểm)
a) Hạt phấn không gọi là giao tử đực ………
Vì: Hạt phấn là thể giao tử gồm 2 tế bào đơn bội, sau khi hạt phấn nảy mầm, nhân sinh sản mới nguyên phân cho hai giao tử đực tham gia vào quá trình thụ tinh còn hạt phấn không trực tiếp thụ tinh
0.5
0.5 b) Sơ đồ hình thành hạt phấn:
(Giảm phân) (Nguyên phân 1 lần)
1 Tế bào trong bao phấn -> 4 Tế bào đơn bội -> 4 Hạt phấn
- Số NST trong 5 tế bào trong bao phấn là: 5x12=60 NST
- Số hạt phấn tạo ra từ 5 tế bào trong bao hạt phấn là: 5x4=20 Hạt phấn
- Mỗi hạt phấn có hai tế bào đơn bội nên số NST trong các tế bào của tất cả các
hạt phấn là: 20x12= 240
(NST)
- Số nhiễm sắc thể mà môi trường cung cấp cho 5 tế bào mẹ sinh hạt phấn là:
240-60 = 180 (NST)………
(HS làm theo cách khác có chỉ ra các bước làm đúng vẫn cho điểm tối đa)
0.25 0.25 0.25 0.25
10
(2 điểm)
a) Sai - Thực vật có khả năng tự tổng hợp aa từ axit hữu cơ Thực vật không hấp thụ chất hữu cơ, chỉ hấp thụ chất khoàng hòa tan………
0.5 b) Sai - Cây thích nghi với điều kiện khô hạn thoát hơi nước qua cutin ở mạnh hơn
Trang 7c) Đúng……… 0.5 d) Sai - Sắc tố hô hấp liên kết với oxi làm cho nồng độ ôxi trong dung dịch giảm