- Vẽ hoặc xé dán các hình ảnh thể hiện bối cảnh cho bức tranh thêm sinh động (các hình ảnh phải phù hợp với hoạt động của nhân vật như H1.5).. Cách 2: Tạo không gian 3 chiều cho.[r]
Trang 1Người dạy : Phan Thị Hà Phương
Trường TH Trịnh Thị Liền
GIÁO ÁN MĨ THUẬT KHỐI 2 Thứ hai ngày 05 tháng 09 năm 2016
Tuần 1- 2 -3 CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ Lớp : 2A , 2B ,2C MÙA HÈ CỦA EM
Thời lượng : 6 tiết ( 3 tiết chính khóa , 3 tiết luyện )
I / Mục tiêu :
- Học sinh và đánh giá được sản phẩm mĩ thuật ở mức độ đơn giản : Nêu được nội dung chủ đề , hình ảnh , màu sắc của bức tranh và cảm nhận về bức tranh đó
- Kể ra được các hoạt động đặc trưng của các em trong mùa hè Lựa chọn được hoạt động yêu thích và tạo hình được dáng người phù hợp với hoạt động dó
- Giới thiệu , nhận xét và nêu được cảm nhận về sản phẩm của nhóm mình , nhóm bạn
II / Phương pháp và hình thức tổ chức
- Phương pháp :
+ Liên kết học sinh với tác phẩm
+ Sử dụng quy trình Tạo hình con rối và Nghệ thuật biểu diễn
- Hình thức tổ chức : Hoạt động cá nhân , hoạt động nhóm
III / Đồ dùng và phương tiện
1 GV chuẩn bị :
- Sách Học Mĩ Thuật lớp 2
- Hình minh họa phù hợp với nội dung chủ đề
+ Tranh thiếu nhi
+ Các kí họa dáng người
+ Sản phẩm của HS
2 HS Chuẩn bị :
- Sách học Mĩ Thuật lớp 2
- Giấy vẽ , bìa cứng , màu vẽ , bút chì , hồ dán …
IV/ Các hoạt động dạy học chủ yếu :
TIẾT 1
CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ
MÙA HÈ CỦA EM
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
TIẾT 1
- Kiểm tra đồ dùng
Khởi động
GV làm động tác minh họa một số ttrò
chơi: Đá bóng, nhảy dây, thả diều, kéo
co……
- Hãy đoán tên trò chơi theo động tác
- Ban đồ dùng kiểm tra báo cáo
- Học sinh quan sát
- Trả lời câu hỏi
Trang 2minh họa?
GV Kết luận: Những hoạt động vui
chơi trong ngày hè rất bổ ích, lí thuc và
các em sẽ được thể hiện những hoạt
động đó trong chủ đề: “Mùa hè của
em”
1 Hoạt động 1: Hưóng dẫn tìm hiểu
- Tổ chức cho học sinh hoạt động theo
nhóm
* Đọc câu hỏi thảo luận:
+ Mùa hè các em thường tham gia
những hoạt động gì? Với ai? Ở đâu?
+ Cảnh thiên nhiên trong mùa hè như
thế nào?
+ Hãy kể tên những hoạt động trong
mùa hè mà em được biết?
- Yêu cầu thảo luận nhóm 1 phút
Hết thời gian thảo luận:
Giáo viên kết luận :
+ Có rất nhiều hoạt động diễn ra trong
mùa hè với phong cảnh đẹp: mát mẻ
khi lên rừng hay xuống biển, vi vu trên
cánh đồng thả diều hay vui chơi cùng
bạn bè, gia đình trong các lễ hội……
* Quan sát H 1.1 sách HMT(Tr5) đọc
câu hỏi thảo luận:
+ Hình ảnh nổi bật trong tranh a là gì?
Ngoài ra còn có hình ảnh gì khác?
+ Các nhân vật trong tranh b đang làm
gì? Đang thể hiện những động tác gì?
+ Kể tên màu sắc có nhiều trong tranh?
Màu nào đậm, màu nào nhạt?
+ Hai bức tranh a và b có điểm nào
giống nhau?
- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm 1
phút
Hết thời gian thảo luận:
- Lắng nghe
- Nhóm trưởng điều hành các thành viên thảo luận trả lời các câu hỏi
- Các nhóm lên trả lời phần thảo luận của nhóm, các nhóm khác bổ sung
- Lắng nghe
- Học sinh quan sát và thảo luận nhóm theo các câu hỏi
- Các nhóm lên trả lời phần thảo luận của nhóm, các nhóm khác bổ sung
- HS trả lời
Trang 3- Em thích bức tranh nào? Vì sao? Bức
tranh mang lại cho em những cảm xúc
gì?
GV tóm tắt :
- Nội dung Hình ảnh và màu sắc trong
mỗi bức tranh khác nhau nhưng đều thể
hiện các hoạt động vui chơi trong ngày
hè:
+ Bức tranh a có hình ảnh chính là các
bạn nhỏ đang thả diều, ngồi đọc sách
Hình ảnh phụ là ông mặt trời đang lên
cao dần sau những dãy núi, hoa cỏ,
chim muông đang đón chào mùa hè
Màu đỏ và màu cam được sử dụng
nhiều trong bức tranh, các màu sắc kết
hợp với nhau thể hiện sự vui tươi,rực rỡ
của mùa hè
+ Bức tranh b có hình ảnh chính là các
bạn nhỏ đang múa sạp, thể hiện rất sinh
động, đáng yêu qua dáng ngồi, dáng
múa và trang phục, hình ảnh phụ là
ngôi nhà, cây cối và mặt trời được sắp
xếp khá đặc biệt, tạo nên một bố cục
hợp lí và đẹp mắt
+ Màu sắc, đậm nhạt được thể hiện rõ
rang trên cả hai bức tranh Các hình ảnh
với nhiều màu sắc rực rỡ, nổi bật trên
nền đậm làm cho bức tranh đẹp hơn và
cuốn hút người xem
Dặn dò :
- Nhắc nhở học sinh bảo quản, sắp xếp
đồ dùng và sản phẩm để chuẩn bị cho
tiết 3
- Yêu cầu học sinh vệ sinh lớp học sạch
sẽ sau các giờ học mĩ thuật
- Học sinh lắng nghe
Trang 4TIẾT 2
CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ
MÙA HÈ CỦA EM ( Tiếp theo )
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Kiểm tra đồ dùng
2 Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hiện
- Nêu câu hỏi gợi mở để học sinh suy
nghĩ trả lời
+ Em sẽ vẽ những hoạt động vui chơi
gì trong mùa hè?
+ Các động tác của nhân vật sẽ như thế
nào?
+ Khi vẽ dáng người đang hoạt động
em sẽ vẽ bộ phận nào trước, bộ phận
nào sau?
+ Trang phục của nhân vật như thế
nào?
GV cho HS quan sát tranh :
- Quan sát H 1.2 sách HMT (Tr6) trả
lời câu hỏi:
+ Nêu cách vẽ dáng người đang hoạt
động vui chơi trong màu hè?
GV kết luận nêu cách vẽ:
+ Vẽ phác các bộ phận chính(đầu,
mình, chân, tay…) thể hiện dáng người
đang hoạt động
+ Vẽ thêm các chi tiết(mắt, mũi, miệng,
áo, quần, …)
+ Vẽ màu
+ Hình vẽ các bạn đang làm gì? Các
dáng giống hay khác nhau?
GVKL và hướng dẫn HS thảo luận để
thống nhất bức tranh chung của nhóm
và phân công các thành viên trong
nhóm thể hiện các nhân vật trong tranh
* dáng người ra khỏi tờ giấy, dán lên
khu vực phân công của nhóm
- Gọi một số hs chia sẻ cách vẽ dáng
- Ban đồ dùng kiểm tra báo cáo
+ Thả diều , bơi lội , đá banh …
+ Tả các động tác của tay , chân , đầu
+ Vẽ phác các bộ phận chính trước , vẽ chi tiết và vẽ màu sau
+ Nhiều màu sắc
- Học sinh quan sát và trả lời
- Lắng nghe và quan sát
- Học sinh thực hiện bài làm phối hợp nhóm tạo thành bức tranh nhóm, theo tư vấn, gợi mở thêm của gv
Trang 5người mà mình thực hiện về cả hình,
màu và cảm nhận của cá nhân khi vẽ
dáng người hoạt động
Hoạt động nhóm
- Quan sát H 1.4, 1.5, 1.6 sách HMT
(Tr7,8) trả lời câu hỏi:
+ Các hình đó thể hiện điều gì? Cách
sắp xếp các hình người và bối cảnh phù
hợp với nội dung chủ đề không? Màu
sắc của nhân vật và bối cảnh như thế
nào?
- Tiếp tục quan sát ngân hàng hình ảnh
cá nhân và nhớ lại ý tưởng tranh nhóm
thảo luận câu hỏi:
+ Em sẽ lựa chọn những hình ảnh nào
trong kho hình ảnh để thể hiện nội dung
nhóm em lựa chọn?
+ Em sẽ sắp xếp hình ảnh chính ở vị trí
nào của tờ giấy?
+ Nhóm em sẽ vẽ thêm khung cảnh gì,
màu sắc như thế nào để bức tranh thêm
sinh động
- Hết thời gian thảo luận
- GVKL nêu cách hoàn thiện tranh
nhóm.
Cách 1: Tạo bức tranh tập thể
GV vừa giảng và cho hs quan sát các
hình ảnh liên quan đến cách tạo bức
tranh
- Lựa chọn, sắp xếp các nhân vật từ kho
ngân hàng hình ảnh dán vào tờ giấy khổ
lớn thành một bố cục thể hiện được nội
dung chủ đề “Mùa hè của em” (Có
thêm vẽ chi tiết để làm rõ hơn hành
động của nhân vật)
- Vẽ hoặc xé dán các hình ảnh thể hiện
bối cảnh cho bức tranh thêm sinh động
(các hình ảnh phải phù hợp với hoạt
động của nhân vật như H1.5)
Cách 2: Tạo không gian 3 chiều cho
HS quan sát và trả lời câu hỏi
+Các hình ảnh thể hiện không khí vui chơi của các bạn trong ngày hè Các hình ảnh thể hiện được nội dung của chủ đề “ Mùa hè của em ‘’ Màu sắc sinh động hài hòa
+ Học sinh trả lời theo cảm nhận
- Học sinh lắng nghe
Trang 6bức tranh tập thể
- Dán bìa để nhân vật đứng được, buộc
dây chỉ vào phía trên của nhân vật hoặc
dán que… để di chuyển theo ý tưởng
câu chuyện của nhóm (GV có thể minh
họa làm 1 nhân vật cho hs quan sát)
- Tạo khung cảnh phía sau nhân vật
bằng cách vẽ hoặc xé dán
- Sắp xếp các nhân vật vào bối cảnh
cho hợp lí hoặc có thể đưa nhân vật ra,
vào theo ý tưởng câu chuyện của nhóm
theo cách thể hiện con rối.(H1.6)
Thực hành
+ Ý tưởng của nhóm em thuyết trình về
câu chuyện gì? Có những hình ảnh và
nhân vật nào?
+ Những hoạt động đó diễn ra ở đâu?
Thời tiết như thế nào?
+ Nhóm em thể hiện câu chuyện của
nhóm bằng cách nào? (thuyết trình,
nghệ thuật biểu diễn con rối, sắm
vai…)
- GV kết luận, theo dõi các nhóm làm
việc và gợi mở, tư vấn trực tiếp cho các
nhóm
Dặn dò
- Nhắc nhở học sinh bảo quản, sắp xếp
đồ dùng và sản phẩm để chuẩn bị cho
tiết 3
- Yêu cầu học sinh vệ sinh lớp học sạch
sẽ sau các giờ học mĩ thuật
(Tiết đầu tiên của năm nên GV cần
nhắc nhở ra quy định riêng của bộ môn)
- Lắng nghe, quan sát, thảo luận nhóm theo nội dung yêu cầu
- Đại diện các nhóm lên trả lời câu hỏi, các nhóm khác bổ sung
- Đại diện các nhóm trả lời
- Học sinh lắng nghe,
- HS thực hiện
- Vệ sinh lớp
TIẾT 3 : CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ
Trang 7MÙA HÈ CỦA EM ( Tiếp theo )
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Kiểm tra đồ dùng
Khởi động: Học sinh theo dõi 1 đoạn vi
đeo về cách thuyết trình sản phẩm mà
giáo viên sưu tầm
+ Nhận xét về cách vẽ và thể hiện câu
chuyện của nhóm do bạn trình bày?
4 Hoạt động 4:Tổ chức trưng bày và
giới thiệu sản phẩm.
- Hướng dẫn học sinh trưng bày sản
phẩm
- Gợi ý các học sinh khác tham gia đặt
câu hỏi để khắc sâu kiến thức và phát
triển kĩ năng thuyết trình tư đánh giá,
cùng chia sẻ, trình bày cảm xúc, học
tập lẫn nhau
+ Các nhân vật trong tranh đang làm
gì? Ở đâu? Và thời tiết trong bối cảnh
(hoặc trong tranh) như thế nào?
+ Các nhận vật là những ai? Có mối
quan hệ với nhau như thế nào? (Bạn
học, gia đình, họ hàng, … sở thích, thói
quen của các nhân vật…)
+ Em có nhận xét gì về các hình vẽ và
màu sắc trong sản phẩm của nhóm em,
nhóm bạn?
+ Nội dung các câu chuyện- trong sản
phẩm đó giúp các em điều gì?
GV kết luận : Đánh giá giờ học (5 phút)
- Yêu cầu học sinh tự đánh giá bài học
của mình vào sách HMT(Tr 9)
- Chốt lại kiến thức chung của chủ đề
Tuyên dương học sinh tích cực, động
viên khuyến khích các học sinh chưa
hoàn thành bài Gợi ý cho học sinh thực
hiện phần: Vận dụng sáng tạo
Dặn dò :
- Học sinh quan sát
- Học sinh chia sẻ
- HS thực hành nhóm
- Phối hợp phân công nhiệm vụ cho từng thành viên để thuyết trình sản phẩm nhóm tốt
- Các nhóm lên trưng bày sản phẩm theo hướng dẫn của Gv
- Lần lượt các thành viên của mỗi nhóm lên thuyết trình câu chuyện và thuyết trình về sản phẩm của nhóm theo các hình thức khác nhau, các nhóm khác đặt câu hỏi cùng chia sẻ và bổ sung cho nhóm bạn
- HS tích vào ô hoàn thành hoặc chưa hoàn thành theo đánh giá riêng của bản thân
- Ghi nhận xét, đánh giá của thầy cô giáo vào dòng tiếp theo trong Sách HMT
- Lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
Trang 8Chuẩn bị cho chủ đề sau : Những con vật sống dưới nước
- Vệ sinh lớp học
Người dạy : Phan Thị Hà Phương
Trang 9Trương TH Trịnh Thị Liền
TIẾT 1 LUYỆN MĨ THUẬT Thứ hai ngày 05 tháng 09 năm 2016 CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ MÙA HÈ CỦA EM
I Mục tiêu:
- Hs hiểu được nội dung đề tài
- Biết cách sắp xếp hình ảnh phù hợp với nội dung
- Vẽ được tranh và vẽ màu theo ý thích
II Chuẩn bị:
* GV
- Tranh, ảnh về đề tài mùa hè
- Một vài tranh vẽ về đề tài mùa hè của thiếu nhi
* HS: Vở tập vẽ, bút chì, màu vẽ
III Các hoạt động dạy học:
- Ổn định
- Kiểm tra đồ dùng học vẽ
- Bài mới
1- Hoạt động 1: Quan sát nhận xét
- Gv treo tranh:
+ Tranh vẽ gì?
+ Tiết trời mùa hè như thế nào ?
+ Màu sắc trong tranh như thế
nào ?
+ Ngoài ra trong tranh còn có gì ?
+ Con vật nào báo hiệu mùa hè ?
+ Cây hoa nào nở vào mùa hè ?
+ Trong những ngày hè em hay
chơi trò chơi gì ?
* Chủ đề về mùa hè rất phong phú,
các em hãy chọn một chủ đề cụ thể
để vẽ tranh
2- Hoạt động 2: Cách vẽ
- Nhớ lại hoạt động tiêu biểu về
mùa hè để vẽ
- Vẽ hình ảnh chính trước, vẽ to nêu
bật nội dung
- Tranh vẽ các bạn đang thả diều
- Thời tiết nắng, nóng…
- Cây xanh tốt, trời trong xanh, ánh nắng chói chang
- Ngoài các bạn đang thả diều được
vẽ to ỡ giữa tranh còn có đường làng, cây cối, con vật,…
- Con ve
- Hoa phượng
- Thả diều, tắm biển, đi tham quan, sinh hoạt hè, ôn bài…
- Có nhiều người tham gia hay không
- Diễn ra ở đâu
- Những hoạt động cụ thể nào ?
Trang 10- Vẽ hình ảnh phụ sau( phù hợp với
nội dung)
- Vẽ màu nổi bật hình ảnh chính
- Màu có đậm, có nhạt
- Vẽ cả màu nền của tranh
3- Hoạt động 3: Thực hành
- Gv quan sát, gợi ý cho hs vẽ
4-Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá:
- Gv chọn 1 số bài để hs cùng xem
+ Em có nhận xét gì ?
+ Em thích bài nào nhất? Vì sao?
- Gv nhận xét, tuyên dương
* Trong mùa hè ai cũng thích vui
chơi, nhưng các em phải biết chọn
những trò chơi bổ ích, không nên
chơi những trò chơi nguy hiểm
- Chọn nội dung và thể hiện ý tưởng của mình
- Vẽ các hình dáng người cho sinh động
- Thay đổi cách vẽ màu tạo sự hấp dẫn cho tranh
- Hs nhận xét:
+ Hình vẽ + Cách vẽ
+ Màu sắc + Chọn bài mình thích
Người dạy : Phan Thị Hà Phương
Trang 11Trương TH Trịnh Thị Liền
TIẾT 2 LUYỆN MĨ THUẬT Thứ hai ngày 05 tháng 09 năm 2016
CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ
MÙA HÈ CỦA EM
I/ MỤC TIÊU:
- Hiểu nội dung đề tài về mùa hè
- Biết cách vẽ tranh đề tài vui chơi trong mùa hè và vẽ được tranh theo đề tài
- Giúp HS yêu thích các hoạt trong mùa hè
- HS khá, giỏi: Sắp xếp hình vẽ cân đối, biết chọn màu, vẽ màu phù hợp
II/ CHUẨN BỊ:
- GV: Tranh, ảnh về các hoạt động vui chơi trong mùa hè
- HS: Giấy vẽ, bút chì, tẩy, màu vẽ
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1/ Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
2/ Bài mới:
a/ Giới thiệu bài:
b/ Hoạt động 1: Quan sát nhận xét:
- Giới thiệu tranh, ảnh về đề tài mùa hè trước lớp
kết hợp đặt câu hỏi:
+ Ngày hè, em được gia đình cho đi nghỉ mát
hoặc tham quan ở đâu?
+ Em được đi cắm trại ở đâu chưa?
+ Ngoài đi nghỉ mát và cắm trại, em còn được đi
chơi ở những nơi nào khác?
+ Em thích họat động nào nhất? Em hãy tả lại
họat động đó cho cô và các bạn cùng nghe?
- Kết luận hoạt động 1, kết hợp chỉ vào tranh, ảnh
c/ Hoạt động 2: Cách vẽ:
- Giới thiệu tranh qui trình và thao tác từng bước
vẽ:
+ Tìm các hình ảnh chính vẽ trước: Vẽ to vừa với
trang giấy, rõ nội dung
+ Vẽ các hình ảnh phụ sau để cho bài vẽ sinh
động
+ Vẽ màu tươi sáng cho đúng với khơng khí và
cảnh sắc mùa hè Có màu đậm, màu nhạt và tô
màu kín cả mặt tranh
- Giới thiệu một số bài vẽ của HS năm trước
d/ Hoạt động 3: Thực hành:
- Trưng bày dụng cụ học tập
- Quan sát, trả lời câu hỏi, nhận xét bổ sung
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời
- Quan sát, theo dõi
- Quan sát, theo dõi
- Quan sát, nhận xét
- Thực hành vẽ
Trang 12- Tổ chức cho HS thực hành.
- Theo dõi, giúp đỡ HS
e/ Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá:
- Tổ chức cho HS trưng bày sản phẩm
- Nêu các yêu cầu cần nhận xét
- Cho HS chọn bài vẽ tốt
- Kết luận, đánh giá, xếp loại từng sản phẩm
3/ Củng cố:
- Cho HS nêu các bước vẽ tranh
- Liên hệ, giáo dục
4/ Nhận xét, dặn dò:
- Nhận xét sự chuẩn bị, tinh thần thái độ học tập
và kết quả thực hành của HS Chuẩn bị bài sau
Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập
- Quan sát, theo dõi
- Nhận xét, góp ý
- Cá nhân chọn
- 2 – 3 em nêu
-Lắng nghe rút kinh nghiệm
Người dạy : Phan Thị Hà Phương
Trang 13Trương TH Trịnh Thị Liền
TIẾT 3 LUYỆN MĨ THUẬT Thứ hai ngày 05 tháng 09 năm 2016
CHỦ ĐỀ 1 : TÌM HIỂU TRANH THEO CHỦ ĐỀ
MÙA HÈ CỦA EM
I/ MỤC TIÊU:
- HS làm quen, tiếp xúc với tranh vẽ của thiếu nhi
- Bước đầu biết quan sát, mô tả hình ảnh, màu sắc trong tranh
- Biết khi vui chơi phải biết nhường nhịn, không được xô đẩy nhau trong lúc chơi
- HS khá, giỏi: Bước đầu cảm nhận được vẻ đẹp của từng bức tranh
II/ CHUẨN BỊ:
- GV: Tranh, ảnh của thiếu nhi vẽ cảnh vui chơi (ở sân trường, ngày lễ, công viên)
- HS: Vở tập vẽ
III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
1/ Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
2/ Bài mới:
a/ Giới thiệu bài:
b/ Hoạt động 1: Giới thiệu tranh về đề tài thiếu nhi
vui chơi:
- Chủ đề vui chơi có rất nhiều hoạt động
- Cho HS kể lại những hoạt động vui chơi
c/ Hoạt động 2: Xem tranh:
- Cho HS xem các tranh đã chuẩn bị, kết hợp đặt
câu hỏi:
+ Bức tranh vẽ hoạt động nào?
+ Trên tranh có những hình ảnh gì?
+ Hình ảnh nào là hình ảnh chính của bức tranh?
+ Hình ảnh nào là hình ảnh phụ?
+ Các hình ảnh chính phụ được sắp xếp ở đâu?
+ Em có thể cho biết các hình ảnh trong tranh
đang diễn ra ở đâu?
+ Có những màu nào được vẽ trên tranh?
+ Em thích bức tranh nào nhất?
+ Vì sao em thích bức tranh đó?
- Bổ sung và tóm tắt nội dung tranh
d/ Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá:
- Tinh thần, thái độ học tập của lớp
- Trưng bày dụng cụ học tập
- Lắng nghe
- 2-3 em kể
- Quan sát, trả lời câu hỏi, nhận xét bổ sung
+ Đua thuyền, bơi lội,…
+ Nêu các hình ảnh và mô tả hình dáng, động tác
+ Hỗ trợ làm rõ nội dung chính + Địa điểm
+HS khá, giỏi bước đầu cảm nhận được vẻ đẹp của từng bức tranh.
- Quan sát, theo dõi
- Lắng nghe rút kinh nghiệm