ĐƯỜNG lối xây DỰNG, PHÁT TRIỂN nền văn hóa và GIẢI QUYẾT các vấn đề xã hội (ĐƯỜNG lối CÁCH MẠNG của ĐCSVN SLIDE)

CHƯƠNG VIIĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HÓA VÀ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI... Quá trình nhận thức và chủ trương giải quyết các vấn đề xã hội của Đảng- Chủ trương của Đảng về gi

CHƯƠNG VII

ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HÓA VÀ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI

2 Quá trình nhận thức và chủ trương giải quyết các vấn đề xã hội của Đảng

- Chủ trương của Đảng về giải quyết các vấn đề xã hội trước thời kỳ đổi mới

- Chủ trương của Đảng về giải quyết các vấn đề xã hội thời kỳ đổi mới

- Kết quả thực hiện đường lối của Đảng

* Khái niệm văn hóa:

Theo nghĩa rộng:

Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình dựng nước và giữ nước

Theo nghĩa hẹp:

Văn hóa là đời sống tinh thần của xã hội, là hệ các giá trị, truyền thống, lối sống, là năng lực sáng tạo của một dân tộc,là cái để phân biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác

a Quan điểm, chủ trương về xây dựng nền văn hóa mới

- Trong những năm 1943 – 1954:

+ Năm 1943, bản Đề cương văn hóa Việt Nam được Ban Thường vụ TƯ Đảng thông qua do đ/c Trường Chinh dự thảo

Là bản tuyên ngôn, là cương lĩnh của Đảng trước Cách Mạng Tháng Tám

Dân tộc hóa (chống lại mọi ảnh hưởng

nô dịch & thuộc địa)

Đại chúng hóa (chống mọi chủ trương, hành động làm cho văn hóa phản lại hoặc xa rời quần chúng)

Khoa học hóa (chống lại tất cả những

gì làm cho văn hóa phản tiến bộ, trái khoa học)

+ Ngày 3/9/1945, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Chủ tịch HCM đã đưa ra 6 nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước VNDCCH, trong đó có 2 nhiệm vụ về VH:

. Diệt giặc dốt bên cạnh nhiệm vụ diệt giặc đói

. Giáo dục lại nhân dân, làm cho dân tộc ta trở nên một dân tộc dũng cảm, yêu nước, yêu lao động…

Tháng 3/1947 Bác viết cuốn sách “ Đời sống mới”

+ Đường lối văn hóa kháng chiến của Đảng được hình thành & thể hiện tập trung trong các văn kiện: Kháng chiến kiến quốc

(11/1945); Chủ nghĩa Mác & văn hóa VN

(7/1948)…

DT – KH - ĐC

Giáo dục lại nhân dân, cổ động thực hành đời sống mới; phát triển cái hay trong VH dân tộc; bài trừ cái xấu xa hủ bại…

- Trong những năm 1955 – 1986:

+ Cuộc cách mạng tư tưởng VH XHCN được bắt đầu từ ĐH III (1960) của Đảng với chủ trương xây dựng & phát triển nền VH mới, con người mới.

+ Các Đại hội IV (1976), V (1982) tiếp tục phát triển đường lối VH được đề ra từ ĐH III

b Đánh giá sự thực hiện đường lối

* Thành tựu:

Nạn mù chữ đã xóa bỏ dần dần, hệ thống giáo dục được cải cách 1 phần; Văn hóa cứu quốc

đã động viên được đông đảo quần chúng tham gia tích cực vào cuộc kháng chiến chống Pháp…

Trình độ văn hóa chung của toàn xã hội đã được nâng lên đáng kể Góp phần làm nên thắng lợi của hai cuộc kháng chiến, GPDT…

Quan liêu Mê tín dị đoan

Cuộc cách mạng VH bị chi phối bởi quan điểm chỉ đạo xóa bỏ triệt để tư hữu, bóc lột; cơ chế bao cấp…

Đường lối văn hóa bị chi phối bởi tư duy chính trị

“nắm vững chuyên chính vô sản”, cuộc đấu tranh

ý thức hệ trong văn hóa…

2 Trong thời kỳ đổi mới

a Quá trình đổi mới tư duy về xây dựng và phát triển nền văn hóa

- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời

kỳ quá độ lên CNXH (1991), Đảng đã xác định

xã hội XHCN là XH có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

- Các kỳ Đại hội tiếp theo của Đảng đều xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội và coi văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển….

b Quan điểm chỉ đạo và chủ trương về xây dựng, phát triển nền văn hóa

- Thứ nhất, văn hóa là nền tảng tinh thần của XH, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển KT – XH & hội nhập quốc tế

+ Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội.

+ Văn hóa là động lực thúc đẩy sự phát triển

+ Văn hóa là mục tiêu của phát triển

+ Văn hóa có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người & xây dựng xã hội mới

- Thứ hai, nền văn hóa mà chúng ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Thứ ba, nền văn hóa Việt Nam là nền văn hóa thống nhất mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam

- Thứ tư, xây dựng & phát triển VH là sự nghiệp chung của toàn dân do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ trí thức giữ vai trò quan trọng

- Thứ năm, GD&ĐT, cùng với KH&CN được coi là quốc sách hàng đầu

- Thứ sáu, văn hóa là một mặt trận; xây dựng & phát triển VH là một sự nghiệp cách mạng lâu dài, đòi hỏi phải có ý chí cách mạng &

sự kiên trì, thận trọng

c Đánh giá việc thực hiện đường lối

Thành

tựu

Cơ sở vật chất, kỹ thuật của nền VH bước đầu được xây dựng; môi trường VH có bước chuyển biến tích cực…

GD&ĐT có bước phát triển mới về quy mô cũng như chất lượng

KH&CN có bước phát triển, phục vụ thiết thực hơn nhiệm vụ phát triển KT - XH

VH phát triển, việc xây dựng đời sống VH & nếp sống văn minh có tiến bộ ở tất cả các tỉnh, thành trong cả nước…

Việc xây dựng thể chế VH còn chậm, chưa đổi mới, thiếu đồng bộ…

Tình trạng nghèo nàn, thiếu thốn, lạc hậu về đời sống VH – tinh thần ở nhiều vùng chưa được khắc phục.

Nguyên

nhân

Các quan điểm chỉ đạo về phát triển VH chưa được quán triệt đầy đủ & chưa được thực hiện nghiêm túc.

Bệnh chủ quan, duy ý chí trong quản lý KT – XH…đã tác động tiêu cực đến đường lối phát triển VH.

Một bộ phận những người hoạt động trên lĩnh vực VH có biểu hiện xa rời đời sống, chạy theo chủ nghĩa thực dụng…

Chưa xây dựng được thể chế, chính sách

& giải pháp phù hợp để phát triển VH trong cơ chế thị trường…

II QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ CHỦ TRƯƠNG GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI

1 Thời kỳ trước đổi mới

a Chủ trương của Đảng về giải quyết các vấn đề xã hội

ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

độ bao cấp tràn lan dựa vào viện trợ.

Giai đoạn

1975- 1985

Các vấn đề xã hội được giải quyết theo cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp.

b Đánh giá việc thực hiện đường lối

Thàn

h tựu

Chính sách XH trong cuộc cách mạng DTDCND & thời kỳ bao cấp đã bảo đảm được sự ổn định của XH Y tế, GD…đạt được một số thành tựu đáng tự hào.

Thành tựu trong giải quyết các vấn đề XH của Đảng nói lên bản chất tốt đẹp của chế

độ mới.

Chế độ phân phối trên thực tế là bình quân, cào bằng…đã hình thành một xã hội đóng, ổn định nhưng kém năng động, chậm phát triển về nhiều mặt.

Nguyên nhân chủ yếu là chúng ta đặt chưa đúng tầm chính sách XH trong quan

hệ với chính sách thuộc các lĩnh vực khác Duy trì quá lâu cơ chế bao cấp…

2 Trong thời kỳ đổi mới

a Quá trình đổi mới nhận thức về giải quyết các vấn đề xã hội

Tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến

bộ và công bằng xã hội Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với xóa đói, giảm nghèo

Các CSXH phải hướng vào phát triển & làm lành mạnh hóa XH, thực hiện bình đẳng trong các quan hệ xã hội.

Phải kết hợp các mục tiêu KT & mục tiêu XH trong phạm vi cả nước, ở từng lĩnh vực,địa phương

Phát triển toàn diện, mạnh mẽ các lĩnh vực văn hóa, XH hài hòa với phát triển kinh tế

b Quan điểm về giải quyết các vấn đề xã hội

Coi trọng chỉ tiêu GDP bình quân đầu người gắn với chỉ tiêu phát triển con người(HDI) và chỉ tiêu phát triển các lĩnh vực xã hội

c Chủ trương giải quyết các vấn đề xã hội

Chủ trương

Bảo đảm cung ứng dịch vụ công thiết yếu, bình đẳng cho mọi người dân, tạo việc làm & thu

nhập, chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Phát triển hệ thống y tế công bằng & hiệu quả

Xây dựng chiến lược quốc gia về nâng cao sức khỏe & cải thiện giống nòi

Thực hiện tốt các chính sách dân số & KHHGĐ

Chú trọng các chính sách ưu đãi xã hội

Khuyến khích mọi người dân làm giàu theo PL, thực hiện có hiệu quả m.tiêu xóa đói, giảm nghèo

Đổi mới cơ chế quản lý & phương thức cung ứng các dịch vụ công cộng

d Đánh giá sự thực hiện đương lối

Tâm lý thụ động, ỷ lại vào

nhà nước & tập thể, trông

chờ viện trợ

Năng đông, chủ động và tính Tích cực xã hội của mọi tầng lớp dân cư

Đề cao quá mức lợi ích của

HẠN CHẾ

GD&ĐT, y tế còn những hạn chế, yếu kém kéo dài gây bức xúc trong xã hội…

Áp lực gia tăng dân số vẫn còn lớn Chất lượng dân số thấp Vấn đề việc làm…

Sự phân hóa giàu – nghèo & bất công XH tiếp tục gia tăng đáng lo ngại

Mức hưởng thụ văn hóa của nd còn thấp, chênh lệch lớn giữa các vùng,tầng lớp dân cư

Một số vđề XH bức xúc chưa được giải quyết

Tệ nạn XH gia tăng & diễn biến phức tạp

Môi trường sinh thái bị ô nhiễm, tài nguyên bị khai thác bừa bãi…

Nguyên nhân

- Tăng trưởng kinh tế vẫn tách rời mục tiêu & chính sách xã hội chạy theo số lượng, ảnh hưởng tiêu cực đến sự

phát triển bền vững xã hội

- Quản lý xã hội còn nhiều bất cập, không theo kịp sự phát triển kinh tế -

xã hội

ÔN TẬP

1 Trình bày quá trình đổi mới tư duy về

xây dựng & phát triển nền văn hóa của Đảng từ Đại hội VI đến nay?

2 Trình bày vắn tắt 6 quan điểm chỉ đạo

& chủ trương của Đảng về xây dựng & phát triển nền văn hóa từ 1986 đến nay?

3 Phân tích quan điểm của Đảng ta về giải quyết các vấn đề xã hội ở nước ta hiện nay?

4 Phân tích chủ trương của Đảng về giải quyết các vấn đề xã hội ở nước ta hiện nay?

Chân thành cảm

ơn!