- phaàn phuï chuù: keå caû anh => giải thích cho cụm danh từ mọi người a; các thầy giáo, caùc coâ giaùo, caùc baäc cha meï, đặc biệt là những người mẹ => giải thích cho cụm danh từ những[r]
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 9 ( HỌC KỲ II )
TIẾT 101 - 102
CHUẨN BỊ HÀNH TRANG VÀO THẾ KỈ MỚI
( Vũ Khoan )
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: Giúp HS nhận thức được những điểm mạnh, điểm yếu trong tính cách và thói quen của con người Việt Nam, yêu cầu gấp rút phải khắc phục điểm yếu, hình thành những đức tính, thói quen tốt khi đất nước đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thế kỉ mới
2 Kĩ năng: Nắm được trình tự lập luận và nghệ thuật nghị luận của tác giả
II- CHUẨN BỊ
1- GIÁO VIÊN: SGK, giáo án
2- HỌC SINH: SGK, tập ghi, bài soạn
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1- ỔN ĐỊNH LỚP
2- KIỂM TRA BÀI CŨ
CÂU HỎI: Nêu nội dung và nghệ thuật của văn
bản Tiếng nói của văn nghệ?
TRẢ LỜI: - Nội dung của tiếng nói của văn nghệ ( 3 điểm )
- Vai trò và khả năng cảm hóa của văn nghệ trong đời sống ( 4 điểm )
- Nghệ thuật: phép phân tích.(3 đ)
3- GIỚI THIỆU BÀI MỚI
4- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn
tìm hiểu chung
- GV gọi HS đọc chú thích và
nhấn mạnh những ý chính về
tác giả
HỎI: Văn bản viết năm nào?
Được in trong tập nào?
- GV gọi HS đọc văn bản
HỎI: Văn bản chia mấy phần?
Nêu nội dung của trừng phần?
- HS đọc chú thích
- HS trả lời dựa vào chú thích
- HS đọc văn bản
- Chia 3 phần:
+ Phần 1: Từ đầu -> nổi trội
=> Chuẩn bị hành trang là sự chuẩn bị của bản thân con người
+ Phần 2: Tiếp đó -> của nó
I- TÌM HIỂU CHUNG 1- TÁC GIẢ
Vũ Khoan là phó thủ tướng chính phủ
2- TÁC PHẨM
Văn bản viết năm 2001, in
trong tập Một góc nhìn của tri thức.
3- ĐỌC VÀ CHIA BỐ CỤC
Chia 3 phần:
- Phần 1: Từ đầu -> nổi trội
=> Chuẩn bị hành trang là sự chuẩn bị của bản thân con người
- Phần 2: Tiếp đó -> của nó
Tuần 21
Tiết 101,102: Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới- HD
chuẩn bị cho chương trình địa phương làm ở nhà.
Tiết 103: Các thành phần biệt lập: Gọi- đáp, Phụ chú Tiết 104,105: Viết bài Tập làm văn số 5
Trang 2Phạm Văn May Trang 207
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
phân tích
HỎI: Vì sao tác giả cho rằng
đặc điểm quan trong của hành
trang là con người?
HỎI: Tác giả cho biết bối
cảnh của thế giới hiện nay
như thế nào?
HỎI: Trong bối cảnh như vậy,
tác giả phân tích nước ta hiện
nay cần có những nhiệm vụ
gì?
HỎI: Tác giả nêu ra con người
Việt Nam có những điểm
mạnh nào?
HỎI: Theo tác giả, con người
Việt Nam có những điểm yếu
nào?
=> Bối cảnh thế giới hiện nay và mục tiêu, nhiệm vụ của đất nước
+ Phần 3: Phần còn lại
=> Những cái mạnh, cái yếu của con người Việt Nam
- Vì con người là động lực phát triển của lịch sử và con người đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế
- Bối cảnh của thế giới hiện nay: Khoa học, công nghệ phát triển như huyền thọai
- Thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu của nền kinh tế nông nghiệp
- Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Tiếp cận với nền kinh tế tri thức
- Điểm mạnh: g minh, cần cù, có tinh thần đoàn kết
- Điểm yếu: Kém kĩ năng thực hành, chưa có thói quen làm việc khẩn trương, quen bao cấp, có tính đố kị
=> Bối cảnh thế giới hiện nay và mục tiêu, nhiệm vụ của đất nước
- Phần 3: Phần còn lại
=> Những cái mạnh, cái yếu của con người Việt Nam
II- PHÂN TÍCH 1- CHUẨN BỊ HÀNH TRANG LÀ SỰ CHUẨN BỊ CỦA BẢN THÂN CON NGƯỜI
- Con người là động lực của lịch sử
- Trong thời kì kinh tế tri thức phát triển con người có vai trò quan trọng
2- BỐI CẢNH THẾ GIỚI HIỆN NAY VÀ NHỮNG MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ NẶNG NỀ CỦA NƯỚC TA
- Thế giới: Khoa học công nghệ phát triển như huyền thoại; sự giao thoa hội nhập giữa các nền kinh tế
- Nhiệm vụ của nước ta hiện nay:
+ Thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu của nền kinh tế nông nghiệp
+ Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
+ Tiếp cận với nền kinh tế tri thức
3- NHỮNG ĐIỂM MẠNH, ĐIỂM YẾU CỦA CON NGƯỜI VIỆT NAM
- Điểm mạnh:
+ Thông minh, nhạy bén với cái mới
+ Cần cù sáng tạo
+ Có tinh thần đoàn kết + Có bản tính thích ứng nhanh
- Điểm yếu:
+ Kém kĩ năng thực hành + Chưa có thói quen làm việc với cường độ cao
+ Có tính đố kị nhau trong làm ăn
+ Có tính kì thị trong kinh
Tiết 102
Trang 3HỎI: Tác giả nêu ra những
điểm yếu với thái độ như thế
nào?
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn
tổng kết
HỎI: Nêu nội dung và nghệ
thuật của văn bản?
HOẠT ĐỘNG 4: Hướng dẫn
luyện tập
HỎI: Em nhận thấy bản thân
mình có những điểm mạnh,
điểm yếu nào?
- Thái độ phê phán nghiêm túc
- HS trả lời dựa vào ghi nhớ
- HS trả lời theo suy nghĩ
doanh, có thói quen bao cấp
=> Tác giả phê phán những điểm yếu của con người Việt Nam
III- TỔNG KẾT
* GHI NHỚ: ( SGK )
IV- LUYỆN TẬP
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TẬP LÀM VĂN
( HD HS LÀM Ở NHÀ )
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: -Giúp HS tập suy nghĩ về một hiện tượng thực tế ở địa phương Có thái độ đúng đắn trước các hiện tượng đó
- Viết bài văn trình bày vấn đề đó với suy nghĩ, kiến nghị của mình bằng các hình thức nghị luận
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng viết bài
II- CHUẨN BỊ
1- GIÁO VIÊN: SGK, giáo án
2- HỌC SINH: SGK, tập ghi, bài soạn
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1- ỔN ĐỊNH LỚP
2- KIỂM TRA BÀI CŨ: ( Kiểm tra sự chuẩn bị của HS )
3- GIỚI THIỆU BÀI MỚI
4- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn
HS tìm các hiện tượng ở địa
phương
- GV cho HS thảo luận nhóm
để nêu các hiện tượng đáng
biểu dương hoặc cần phê phán
ở địa phương
- GV nhận xét, tổng hợp
những kết quả đúng của HS
và ghi bảng
- HS thảo luận nhóm 5 phút và báo cáo kết quả cho GV
I- CÁC HIỆN TƯỢNG Ở ĐỊA PHƯƠNG
1- NHỮNG HIỆN TƯỢNG ĐÁNG KHEN
- Phong trào làm kinh tế gia đình
- Phong trào làm sạch đẹp đường phố
2- NHỮNG VIỆC LÀM CẦN BỊ PHÊ PHÁN
- Đánh cờ bạc ăn tiền
Trang 4Phạm Văn May Trang 209
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
HS luyện tập
- GV cho HS chọn một trong
các hiện tượng vừa nêu để lập
dàn bài
- HS chọn và lập dàn bài
- Tệ nạn ma túy
- Việc vứt rác bừa bãi làm ô nhiễm môi trường
II- LUYỆN TẬP
HS chọn một trong các hiện tượng vừa nêu để lập dàn bài
4- CỦNG CỐ : Cho biết đôi nét về tác giả, tác phẩm? 5 DẶN DÒ: HS học bài, soạn bài Chó sói và Cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông Ten IV Rút kinh nghiệm:
TIẾT 103
CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP ( Tiếp theo )
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: - Giúp HS nhận biết hai thành phần biệt lập: gọi – đáp và phụ chú
- Cho HS nắm được công dụng riêng của mỗi thành phần
2 Kĩ năng: Giúp HS biết đặt câu có thành phần gọi – đáp và thành phần phụ chú
II- CHUẨN BỊ
1- GIÁO VIỆN: SGK, giáo án
2- HỌC SINH: SGK, tập ghi, bài soạn
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1- ỔN ĐỊNH LỚP
2- KIỂM TRA BÀI CŨ
CÂU HỎI: Thế nào là thành phần tình thái và
cảm thán? Cho ví dụ
TRẢ LỜI: - Nêu đúng khái niệm về thành phần tình thái và cảm thán ( 5 điểm )
- Nêu được 1 ví dụ về thành phần tình
thái, 1 ví dụ về thành phần cảm thán ( 5 điểm )
3- GIỚI THIỆU BÀI MỚI
4- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn
tìm hiểu thành phần gọi – đáp
- GV goị HS đọc ví dụ ở SGK
HỎI: Trong các từ in đậm, từ
- HS đọc ví dụ ở SGK
- này -> gọi
I- THÀNH PHẦN GỌI - ĐÁP 1- TÌM HIỂU VÍ DỤ
Xét các từ in đậm:
- này -> gọi => mở đầu cuộc
Trang 5nào dùng để gọi? Từ nào dùng
để đáp?
HỎI: Các từ in đậm có tham
gia vào diễn đạt sự việc trong
câu không?
HỎI: Thế nào là thành phần
gọi – đáp?
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
tìm hiểu thành phần phụ chú
- GV gọi HS đọc ví dụ ở SGK
HỎI: Các cụm từ in đậm chú
thích cho phần nào trong câu?
- GV nhấn mạnh: Các cụm từ
in đậm là phần phụ chú
HỎI: Thế nào là phần phụ
chú?
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn
luyện tập
HỎI: Hãy tìm thành phần gọi
– đáp ở bài tập 1,2 ?
HỎI: Tìm phần phụ chú trong
các đoạn trích và cho biết sự
liên quan của nó đối các phần
trước nó ở bài tập 3,4?
- thưa ông -> đáp
- Không
- HS trả lời dựa vào ghi nhớ
- HS đọc ví dụ ở SGK
- và cũng là đứa con duy nhất của anh => chú thích cho đứa
con gái đầu lòng
- tôi nghĩ vậy => chú thích cho
cụm C-V1 và nêu lí do cho cụm
C-V2 -> Nêu các sự việc diễn
ra trong tâm trí của tác giả
- HS trả lời dựa vào ghi nhớ
- này -> gọi
- vâng -> đáp
- bầu ơi -> gọi
- phần phụ chú: kể cả anh
=> giải thích cho cụm danh từ
mọi người (a); các thầy giáo, các cô giáo, các bậc cha mẹ, đặc biệt là những người mẹ
=> giải thích cho cụm danh từ
những người nắm giữ chìa khóa của cánh của này ( b);
những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới =>
giải thích cho cụm danh từ lớp trẻ
thoại
- thưa ông -> đáp => duy trì
cuộc thoại
=> Các từ in đậm không tham gia vào diễn đạt sự việc trong câu
2- GHI NHỚ: ( SGK )
II- THÀNH PHẦN PHỤ CHÚ 1- TÌM HIỂU VÍ DỤ
Xét cụm từ in đậm:
- và cũng là đứa con duy nhất của anh => chú thích cho đứa
con gái đầu lòng
- tôi nghĩ vậy => chú thích cho
cụm C-V1 và nêu lí do cho cụm
C-V2 -> Nêu các sự việc diễn
ra trong tâm trí của tác giả
=> Các cụm từ in đậm là phần phụ chú
2- GHI NHỚ: ( SGK )
III- LUYỆN TẬP BÀI TẬP 1: tìm thành phần gọi – đáp
- này -> gọi
- vâng -> đáp BÀI TẬP 2: Tìm thành phần gọi – đáp
- gọi: bầu ơi
- Không có từ đáp
BÀI TẬP 3 , 4: Tìm thành phần phụ chú và nêu tác dụng của nó
a-kể cả anh => giải thích cho
cụm danh từ mọi người ( dấu
ngang và dấu phẩy )
b- các thầy giáo, các cô giáo, các bậc cha mẹ, đặc biệt là những người mẹ => giải thích
cho cụm danh từ những người nắm giữ chìa khóa của cánh của này ( 2 dấu ngang )
c- những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới
=> giải thích cho cụm danh từ
Trang 6Phạm Văn May Trang 211
- GV hướng dẫn HS viết đoạn
lớp trẻ
( 2 dấu ngang )
d- có ai ngờ => nêu lên thái
độ của người nói trước sự vật hay sự việc ( dấu ngoặc đơn ) BÀI TẬP 5: Viết đoạn văn
4 - CỦNG CỐ : Thế nào là thành phần Gọi – Đáp? Cho VD 5 – DẶN DÒ: HS học bài, chuẩn bị bài Liên kết câu và liên kết đoạn. IV RÚT KINH NGHIỆM:
TIẾT 104-105
BÀI VIẾT SỐ 5 – NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC
Cho HS vận dụng những kiến thức đã học để làm bài theo yêu cầu của đề
II- CHUẨN BỊ
1- GIÁO VIÊN: Đề kiểm tra
2- HỌC SINH: Giấy kiểm tra
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1- ỔN ĐỊNH LỚP
2- TỔ CHỨC CHO HS KIỂM TRA
- GV chép đề bài lên bảng
- GV thu bài làm của HS
HS chép đề bài vào giấy kiểm tra và làm bài
- HS nộp bài
ĐỀ BÀI:
Một hiện tượng khá phổ biến hiện nay là vứt rác ra đường phố và những nơi công cộng Em hãy viết một bài văn nêu lên suy nghĩ của mình về hiện tượng đó
ĐÁP ÁN
* Mở bài ( 2 điểm )
Giới thiệu chung về hiện tượng vứt rác ra đường và những nơi công cộng
* Thân bài ( 6 điểm )
- Nêu những biểu hiện vứt rác
Trang 7bừa bãi ( 3 điểm )
- Liên hệ thực tế, phân tích, đánh giá những tác hại của việc vứt rác bừa bãi.( 3 điểm )
* Kết bài ( 2 điểm )
Đưa ra lời khuyên bảo vệ môi trường, rút ra bài học cho bản thân
4 CỦNG CỐ : Thu bài, đếm số bài, số tờ.
5 DẶN DÒ: HS chuẩn bị bài Nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Ký duyệt tuần 21