K3-X6: Sử dụng được kiến thức vật lí để thực hiện các nhiệm vụ học tập, trình bày các kết quả từ các hoạt động học tập vật lí của mình nghe giảng, tìm kiếm thông tin, thí nghiệm, làm việ[r]
Trang 1TUẦN 21 NGÀY SOẠN: 10/01/2016
TIẾT 42 NGÀY DẠY: 13/01/2016
Bài 25: ĐỘNG NĂNG
I MỤC TIÊU:
1 Về kiến thức:
- Phát biểu được định nghĩa và viết được công thức tính động năng
- Viết được biểu thức công của lực tác dụng và độ biến thiên động năng
2 Về kĩ năng và năng lực:
a) Kĩ năng:
- Vận dụng được biểu thức công của lực tác dụng và độ biến thiên động năng để giải các bài toán đơn giản liên quan đến bài học
- Nêu được các ví dụ về động năng sinh công
b) Năng lực:
- Kiến thức :K3,K4
-Trao đổi thông tin:X2,X5,X6,X7,X8
- Cá thể: C1
3 Thái độ:
- Có tinh thần học tập xây dựng bài
- Yêu thích môn học
4 Trọng tâm:
- Động năng
5 Tích hợp :
Mục III : Năng lượng- Biến đổi động năng từ từ giảm năng lượng hao phí
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên :
- Chuẩn bị bài giảng và các bài tập vận dụng, các vị dụ về động năng
2 Học sinh:
- Ôn tập phần động năng đã học ở lớp 8; các công thức tính công và công thức về
chuyển động thẳng biến đổi đều như công thức liên hệ giữa a,v,s
- Ôn lại kiến thức định luật II Niu-Tơn
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Phương pháp tìm tòi,điều tra, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, dạy học tương tác
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Hoạt động 1( 2 phút) : Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ
- Ổn đinh lớp, kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra bài củ:
+ Phát biểu và viết biểu thức tính công của lực tác dụng có điểm đặt của lực
chuyển dời một đoạn s theo hướng của lực ?
+ Viết biểu thức định luật II Niu- Tơn ?
Hoạt động 2( 10 phút ): Tìm hiểu về khái niệm năng lượng.
Các năng lực
cần đạt Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
K3-K4-X6: Sử
dụng được kiến
thức vật lí để
thực hiện các
- ĐVĐ: Hàng ngày,
chúng ta thường nghe nói đến từ “năng lượng” Vậy năng
- Ghi nhận
- Nhớ lại kiến thức
Trang 2nhiệm vụ học tập,
vận dụng (giải
thích, dự đoán,
tính toán, đề ra
giải pháp, đánh
giá giải pháp … )
kiến thức vật lí
vào các tình
huống thực tiễn
và trình bày các
kết quả từ các
hoạt động học tập
vật lí của mình
(nghe giảng, tìm
kiếm thông tin,
thí nghiệm, làm
việc nhóm… )
một cách phù
hợp.→để nêu các
dạng năng lượng,
và nêu các ví dụ
về động năng ?
X8-X7: tham gia
hoạt động nhóm
trong học tập vật
lí, thảo luận được
kết quả công việc
của mình và
những vấn đề liên
quan dưới góc
nhìn vật lí .→để
thảo luận lam câu
C1
lượng là gì? Nó tồn tại dưới dạng nào? Ở lớp 8 chúng ta tìm hiểu năng lượng dưới dạng cơ năng Hôm nay chúng
ta làm rõ hơn vấn đề này và đi sâu vào dạng động năng
- Như chúng ta đã biết mọi vật đều mang năng lượng Khi tương tác với nhau, các vật có thể trao đổi năng lượng cho nhau Quá trình trao đổi năng lượng giữa các vật có thể diễn
ra dưới những dạng khác nhau: thực hiện công, truyền nhiệt, phát
ra các tia mang năng lượng…
- Hãy nêu các dạng năng lượng mà em biết
?
- GV giới thiệu động năng.Yêu cầu HS nêu các ví dụ về động năng
?
- Các em làm C1 trong SGK
- Hướng dẫn hs thảo luận, xác nhận kết quả đúng
- Nhớ lại các dạng trao đổi năng lượng
- HS nêu các dạng năng lượng cơ bản
- HS tiếp thu, ghi nhận
- HS nêu các ví dụ về động năng
- Hs làm việc cá nhân sau đó thảo luận chung để tìm kết quả đúng nhất: (A-1; B-1;
C-2; D-3; E-1)
1 Năng lượng
Mọi vật đều có mang năng lượng Khi tương tác với nhau, các vật có thể trao đổi năng lượng cho nhau
Hoạt động 3( 20 phút ): Tìm hiểu khái niệm động năng và công thức tính động năng
Các năng lực
cần đạt Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
X2: phân biệt
được những mô
tả các hiện tượng
tự nhiên bằng
ngôn ngữ đời
sống và ngôn ngữ
vật lí (chuyên
ngành)→để cho
biết các ví dụ trên
có động năng
- Ở lớp 8 các em đã học các dạng năng lượng nào?
- Các em hiểu động năng là gì?
- Các em hãy lấy ví
dụ về động năng
- Vậy: Động năng là dạng năng lượng của một vật có được do
- Động năng, thế năng, cơ năng
- Động năng là dạng
cơ năng mà một vật
có được do nó đang chuyển động
- Hs tự lấy ví dụ:
2 Động năng
- Động năng là dạng năng lượng của một vật có được do đang chuyển động
- Khi một vật có động năng thì vật đó có thể tác dụng lực lên vật
Trang 3không? Các vật
này có sinh công
không? Vì sao?
K3-X6: Sử dụng
được kiến thức
vật lí để thực
hiện các nhiệm
vụ học tập, trình
bày các kết quả
từ các hoạt động
học tập vật lí của
mình (nghe
giảng, tìm kiếm
thông tin, thí
nghiệm, làm việc
nhóm… ) một
hợp.→để làm
việc cá nhân cho
biết động năng
của một vật phụ
thuộc vào những
yếu tố nào, và
làm thế nào để
tính động năng
của một vât?
K3: Sử dụng
được kiến thức
vật lí để thực
hiện các nhiệm
vụ học tập
Làm bài tập vận
dụng
X5: Ghi lại được
các kết quả từ các
hoạt động học tập
vật lí của mình
nó đang chuyển động
- Trong các trường hợp sau:
+ Viên đạn đang bay;
+ Búa đang chuyển động;
+ Dòng nước đang chảy mạnh
- Có động năng không? Các vật này
có sinh công không?
Vì sao?
- Vậy: khi một vật có động năng thì vật đó
có thể tác dụng lực lên vật khác và lực này sinh công
- Động năng của một vật phụ thuộc vào những yếu tố nào?
- Làm thế nào để tính động năng của một vât
Bài toán:Tác dụng 1
lực không đổi lên F
một vật có khối lượng
m làm vật dịch chuyển theo hướng của lực F vận tốc của vật thay đổi từ v1
đến (Hình 25.1)v2
a Tính công của lực
F
b Nếu v1 = 0 thì công của lực F bằng bao nhiêu?
- Em nào chưa làm được thì sửa nhanh vào tập
- Thông báo: Người
ta đã chứng minh được kết quả của bài toán đơn giản các em
- Có động năng; có sinh công Vì chúng tác dụng lực lên các vật khác làm các vật
đó chuyển động
- Phụ thuộc vào vận tốc và khối lượng của vật Vật có khối lượng càng lớn, chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn
(Hình 25.1)
v1
F
- Hs làm việc cá nhân yêu cầu 1 em lên bảng làm
Ta có: A Fs ; trong
đó F ma Mà:
Thay vào:
2
v v
s
Vậy:
Nếu v10thì
2
1 2
A mv
khác và lực này sinh công
II.Công thức tính động năng
- Động năng của một vật khối lượng m đang chuyển động với vận tốc v là năng lượng (kí hiệuWñ) mà vật đó có được do nó đang chuyển động và được xác định theo công thức:
ñ 1 2
W mv
- Đơn vị Jun (J)
Trang 4(nghe giảng, tìm
kiếm thông tin,
thí nghiệm, làm
việc nhóm ).→để
định nghĩa động
năng như thế nào,
và nhắc lại
vừa làm vẫn đúng cho trường hợp tổng quát
- Khi lực tác lực tác dụng lên vật sinh công thì vật chuyển
từ trạng thái chuyển động có vận tốc v1
sang trạng thái có vận tốc v2hoặc từ trạng thái nghỉ sang trạng thái chuyển động Thì động năng của vật thay đổi
- Vậy; ĐN của một vật có thể thay đổi khi vật chịu lực tác dụng hoặc vật tác dụng lực lên vật khác
và các lực này sinh công
- ĐN của vật phụ thuộc vào vận tốc và khối lượng
Biểu thức:
cho
phép chúng ta tính
ĐN của cho chất điểm hay một vật rắn chuyển động tịnh tiến bằng: 2
ñ
1 2
W mv
- Có thể định nghĩa động năng như thế nào? Yêu cầu một vài
hs nhắc lại
- Bài toán : Một
người có khối lượng 50kg ngồi trong một
ô tô có khối lượng 1200kg đang chạy với vận tốc 72km/h
a Tính động năng của hệ ô tô và người
- HS định nghĩa động năng (SGK)
- Làm việc cá nhân
- Thảo luận kết quả
để đi đến kết quả đúng nhất:
+ Động năng của hệ người và ô tô:
ñ
1 2
W mv
ñ
1200 50 20
2,5.10 2
Động năng của người
so với ô tô = 0 Động năng của người
so với đất:
ñ
50.20 10 2
+ Không vẽ được vectơ động năng
- ĐN là đại lượng vô hướng
Trang 5b Động năng của người
c Có thể vẽ được vectơ động năng hay không?
- Hướng dẫn hs thảo luận để tìm được kết quả đúng
- Qua BT này chúng
ta rút ra được kiến thức gì?
Hoạt động 4( 5 phút ) : Tìm hiểu mối liên hệ giữa công của lực tác dụng và độ biến thiên
động năng
Các năng lực
cần đạt Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản
X6-K3: trình bày
các kết quả từ các
hoạt động học tập
vật lí của mình
(nghe giảng, tìm
kiếm thông tin,
thí nghiệm, làm
việc nhóm… )
một cách phù
hợp, sử dụng
được kiến thức
vật lí để thực
hiện các nhiệm
vụ học tập.→để
trả lời khi nào
động năng của
vật tăng? Khi nào
động năng của
vật giảm?
- Các em xem lại kết quả ở bài toán 1 và cho biết mối liên hệ giữa công của lực tác dụng và độ biến thiên động năng?
- Vậy,động năng của vật biến thiên khi lực tác dụng lên vật sinh công
- Khi nào động năng của vật tăng? Khi nào động năng của vật giảm?
- Hệ quả: Khi lực tác
dụng lên vật sinh công dương thì động năng tăng
+ Khi lực tác dụng lên vật sinh công âm thì động năng giảm
* Chú ý: Công do vật
sinh ra thì bằng và trái dấu với công của ngoại lực
- Trả lời:
- Khi A>0;động năng tăng
- khi A < 0 ;động năng giảm
III Công của lực tác dụng và độ biến thiên động năng.
A mv mv
- Vậy;động năng của vật biến thiên khi lực tác dụng lên vật sinh công
- Hệ quả: Khi lực tác dụng lên vật sinh công dương thì động năng tăng
+ Khi lực tác dụng lên vật sinh công âm thì động năng giảm
Hoạt động 6( 5 phút: Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Các năng lực cần đạt Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
C1: Xác định được trình
độ hiện có về kiến thức,
kĩ năng , thái độ của cá
nhân trong học tập vật lí
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập thí dụ
- Yêu cầu hs về nhà giải các bài tập 25.1 đến 25.9
- Làm bài tập thí dụ
- Ghi các bài tập về nhà
Trang 6V PHỤ LỤC:
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM :
1 Động năng của vật tăng khi:
a vận tốc của vật v > 0 b Gia tốc của vật a > 0
c Gia tốc của vật tăng d Các lực tác dụng sinh công dương
2 Một ôtô có khối lượng 1000 kg chuyển động với vận tốc 72 km/h Động năng của ôtô
là :
a 25,92.105 J b 105 J c 51,84.105 J d 2.105 J
3 Một vật có khối lượng 0,2 kg được phóng thẳng đứng từ mặt đất với vận tốc 10m/s Lấy g=10m/s2.Bỏ qua sức cản Hỏi khi vật đi được quãng đường 8m thì động năng của vật bằng bao nhiêu
a 9J b 7J c 8J d 6J
VI RÚT KINH NGHIỆM TIẾT :
………
………