Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây đó biến thiên.. LUYỆN TẬP.[r]
Trang 1TUẦN 23- LỚP 9A1 HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC MÔN VẬT LÝ 9
BÀI 49: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ ( TIẾT 1,2)
1 Hiện tượng cảm ứng điện từ:
a Thí nghiệm 1:
Tiến hành thí nghiệm như hướng dẫn của SGK Hình 49.1
b Thí nghiệm 2:
Tiến hành thí nghiệm như hướng dẫn của SGK Hình 49.2
- Khi đưa nam châm lại gần hoặc ra xa cuộn dây thì kim điện kế bị lệch ra khỏi vị trí số không (sang trái hoặc sang phải) Chứng tỏ, trong cuộn dây dẫn đã xuất hiện dòng điện
- Khi đóng hoặc ngắt mạch điện chạy qua nam châm điện thì kim điện kế bị lệch
ra khỏi vị trí số không (sang trái hoặc sang phải) Chứng tỏ, trong khung dây dẫn
đã xuất hiện dòng điện
- Hiện tượng khi di chuyển nam châm lại gần khung dây hoặc ra xa khung dây thì trong khung xuất hiện dòng điện (hoặc đóng hay ngắt mạch điện) Hiện tượng này gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ và dòng điện gọi là dòng điện cảm ứng
c Hiện tượng cảm ứng điện từ
Khi có sự thay đổi số đường sức từ xuyên qua cuộn dây dẫn kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện ( gọi là dòng điện cảm ứng) Hiện tượng này gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ
2 Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng
Hướng dẫn hs trả lời các câu hỏi
Từ kết quả ở thí nghiệm 1
1 Khi di chuyển nam châm ra xa cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây giảm
2 Khi nam châm dùng lại thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây không thay đổi
Trang 23 Khi di chuyển nam châm lại gần cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua cuộn dây tăng
* Kết luận:
Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín là số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây đó biến thiên.
LUYỆN TẬP
1 Tại sao khi cho nam châm quay quanh một trục đặt trước một cuộn dây dẫn kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng ?
Hướng dẫn trả lời
Vì, khi nam châm quay thì đường sức từ sẽ biến thiên liên tục theo thời gian qua tiết diện của cuộn dây và trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng
2 Tại sao khi quay núm của đinamô thì đèn xe đạp lại sáng ?
Hướng dẫn trả lời
Vì, cấu tạo đinamô xe đạp gồm một nam châm và một cuộn dây Khi cuộn dây hoặc nam châm quay thì đường sức từ biến thiên liên tục theo thời gian và trong cuộn dây sinh ra dòng điện cảm ứng, dòng điện cảm ứng chạy qua đèn làm đèn phát sáng
BÀI 50: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU ( tiết 3)
1 Chiều của dòng điện cảm ứng, cách tạo ra dòng điện xoay chiều
a/ Chiều của dòng điện cảm ứng
Bố trí thí nghiệm như Hình 50.1/ 101SGK
Học sinh nghiên cứu các bước làm thí nghiệm như SGK
Rút ra kết luận từ thí nghiệm
Khi di chuyển nam châm lại gần hoặc ra xa với tốc độ khác nhau thì kim điện kế lệch khỏi vị trí số không cũng khác nhau Tốc độ càng lớn thì kim điện kế lệch
Trang 3càng nhiều, chứng tỏ dòng điện cảm ứng phụ thuộc vào tốc độ biến thiên của
đường sức từ qua tiết diện khung dây
Hoàn thành kết luận
Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng thì dòng điện cảm ứng trong cuộn dây có chiều ngược với chiều dòng điện cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện đó giảm
Muốn cho dòng điện qua một cuộn dây kín liên tục đổi chiều thì cần phải liên tục
thay đổi cách thức biến thiên của số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn
dây đó Dòng điện đó gọi là dòng điện xoay chiều.
b/ Cách tạo ra dòng điện xoay chiều
- Bố trí thí nghiệm như Hình 50.2/ 101 SGK
Cho nam châm quay đều và liên tục quanh 1 trục thẳng đứng trước cuộn dây thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây biến thiên
- Bố trí thí nghiệm như Hình 50.3/ 101 SGK
Cho 1 cuộn dây dẫn kín có thể quay quanh trục nằm ngang trong từ trường đều của một nam châm thì số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây biến thiên
Kết luận:
Có nhiều cách để tạo ra dòng điện xoay chiều trong cuộn dây dẫn kín, có thể cho
nam châm quay đều trong cuộn dây dẫn kín, hay cho cuộn dây quay đều trong từ
trường của nam châm.
* Học sinh học thuộc nội dung các kiến thức phần kết luận, làm các bài tập phần vận dụng : bài 1, bài 2 trang 98, đọc phần có thể em chưa biết trang 99