chức sống ngoài được tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc chặt chẽ còn có những đặc điểm nào chúng ta cùng tìm hiểu phần II Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống... Đặ[r]
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 10 Bài 1: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG
I Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức
- HS nêu được các cấp tổ chức của TGS từ thấp đến cao
- HS giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và có cái nhìn bao quát về thế giới sống
- HS giải thích được tại sao tế bào lại là đơn vị cơ bản tổ chức nên thế giới sống
- HS trình bày được đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
2 Kỹ năng
HS rèn luyện các kĩ năng
- Kỹ năng hợp tác nhóm và làm việc độc lập, kỹ năng phân loại, nhận dạng
- Rèn luyện tư duy hệ thống và rèn luyện phương pháp tự học
3 Thái độ
- Chỉ ra được mặc dù thế giới sống rất đa dạng nhưng lại thống nhất
II Phương tiện dạy học
- Tranh vẽ Hình 1 SGK và những tranh ảnh có liên quan đến bài học mà giáo viên và học sinh sưu tầm được
- Phiếu học tập nhóm
III Phương pháp dạy học
- Thuyết trình, vấn đáp, thông báo tái hiện, thảo luận, giải thích
IV Tiến trình bài giảng
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Trang 2Không kiểm tra – bài đầu chương trình học.
3 Hoạt động dạy và học
Thế giới SV vô cùng đa dạng và phong phú bao gồm nhiều loài sv khác nhau như động vật, thực vật, vsv…Dù TGS rất đa dạng nhưng nó lại có tính thống nhất rất cao và được tổ chức theo những nguyên tắc chặt chẽ Chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu bài hôm nay để biết TGS được tổ chức ntn?
BÀI 1 CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG
GV đưa VD:
- Con gà là cơ thể sống
- Hòn đá là vật vô sinh
Sinh vật với vật vô sinh
khác nhau ở những điểm
nào?
GV: Em hãy nghiên cứu
thông tin SGK và hình
1.1, nêu các cấp tổ chức
của thế giới sống?
HS nêu được
- SV có các biể hiện của sự sống TĐC, sinh sản, sinh trưởng, phát triển, cảm ứng, vận động…
- Vật vô sinh không có những biểu hiện của sự sống
I Các cấp tổ chức của thế giới sống
1) Khái niệm
Trang 3- Trong đó cấp tổ chức
nào là cơ bản?
GV nhận xét và củng cố
kiến thức
GV: Các cấp tổ chức cơ
bản của thế giới sống?
GV: Tại sao nói tế bào là
đơn vị cơ bản cấu tạo nên
mọi cơ thể sinh vật?
HS tham khảo SGK, quan sát hình và trả lời
HS: Tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái
HS: Vì tế bào chứa đầy
đủ các dấu hiệu đặc trưng của sự sống như trao đổi chất, sin trưởng, sinh sản
- Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ 1 hay nhiều tế bào và các tế bào chỉ được sinh ra
- Thế giới sống được tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc chặt chẽ: phân
tử đại phân tử bào quan tế bào mô cơ quan hệ cơ quan cơ thể quần thể quần
xã hệ sinh thái sinh quyển
- Các cấp tổ chức cơ bản của thế giới sống bao gồm: tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã, hệ sinh thái
- Tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật
Trang 4GV: Trong các cấp của
thế giới sống tế bào giữ
vai trò quan trọng như thế
nào?
GV chuyển ý: các cấp tổ
chức sống ngoài được tổ
chức theo nguyên tắc thứ
bậc chặt chẽ còn có
những đặc điểm nào
chúng ta cùng tìm hiểu
phần II
Hoạt động 2: Tìm hiểu
đặc điểm chung của các
cấp tổ chức sống.
GV chia lớp thành 6
nhóm
*Nhóm 1, 2 tìm hiểu mục
1 phần II và TL các câu
hỏi sau
-Nguyên tắc thứ bậc là
gì?
-Thế nào là đặc tính nổi
trội? Cho VD
-Đặc điểm nổi trội do đâu
mà có? Những đặc điểm
nổi trội cho cơ thể sống là
gì?
bằng cách phân chia tế bào
HS: Trao đổi với nhau
và trả lời
II Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
Trang 5*Nhóm 3,4 tìm hiểu mục
2 phần II và cho biết
-Hệ thống mở là gì?
-SV với MT có mqh ntn?
Cho VD
-Làm thế nào mà SV có
thể strg và phát triển tốt
nhất trong MT?
*Nhóm 5,6 tìm hiểu mục
3 phần II và cho biết
-Vì sao sự sống tiếp diễn
liên tục từ thế hệ này sang
thế hệ khác?
-Tại sao nói SV có chung
nguồn gốc?
-SV thích nghi được với
MT là do đâu?
Các nhóm thảo luận trong
vòng 5 phút, các nhóm
1,3,5 trình bày, nhóm
2,4,6 nhận xét, bổ sung
GV nhận xét cho điểm và
kết luận kiến thức HS thực hiện trả lời
câu hỏi nhiệm vụ theo yêu cầu của GV
1) Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
- Ngtắc thứ bậc: các tổ chức sống
Trang 6GV lấy VD:
-Từng tb TK chỉ có khả
năng dẫn truyền XTK
Tập hợp khoảng 1012 Tb
TK tạo nên não bộ con
người, 1015 đường liên lạc
giữa chúng giúp con
người có được trí thông
minh, trạng thái tình cảm
mà ở từng tb TK không
có được
- Từng tb cơ chỉ thực hiện
co rút nhưng tập hợp
nhiều tb cơ sẽ tạo nên
nhiều cử động phức tạp ở
cơ thể người mà ở từng tb
không có được
Do đó khi nghiên cứu 1 tổ
chức sống phải nghiên
cứu xem mối quan hệ qua
lại giữa các bộ phận cấu
thành nên cấp tổ chức đó
1 cách tổng thể
cấp dưới làm nền tảng để xây dựng nên tổ chức sống cấp trên
Bào quan tế bào mô cơ quan cơ thể…
-Tính nổi trội: Được hình thành do
sự tương tác của các bộ phận cấu tạo nên chúng Đặc điểm này không thể có được ở cấp tổ chức nhỏ hơn
Trang 7GV lấy VD: ĐV lấy thức
ăn, nước uống ở MT, hít
thở không khí để sinh
trưởng và phát triển, xong
nó thải cặn bã vào MT
Nếu mật độ qt quá đông
MT không đủ sức chứa sv
sẽ cạnh tranh nhau làm
MT bị ảnh hưởng, bị phá
hủy
GV liên hệ:
+Trong trồng trọt và chăn
nuôi cần tạo đk tốt cho sv
sinh trưởng và phát triển
+ Con người tác động,
khai thác MT cải tạo MT
nhưng khai thác quá mức
làm MT suy kiệt, ô nhiễm
MT
-Đặc điểm nổi trội đặc trưng cho TGS: TĐC và NL, sinh trưởng và phát triển, sinh sản, cảm ứng, vận động, có k/n tự điểu chỉnh tiến hóa thích nghi với môi trường
2) Hệ thống mở và tự điều chỉnh
- Hệ thống mở: Giữa cơ thể và môi trường sống luôn có tác động qua lại qua quá trình trao đổi chất và năng lượng SV không chỉ chịu sự tác động của MT mà còn góp phần biến đổi MT
Trang 8GV mở rộng: tại sao
không ăn uống hợp lí sẽ
dẫn đến phát sinh bệnh
tật?
- Cơ quan nào trong cơ
thể đóng vai trò quan
trọng trong cân bằng nội
môi
HSTL: cơ thể không điều chỉnh được dẫn đến lâm bệnh ( bệnh gutt, bệnh tiểu đường
trẻ em ăn quá nhiều tinh bột, đạm sẽ bị béo phì)
- Hệ nội tiết + hệ thần kinh
- Tự điều chỉnh: Các cơ thể sống luôn có khả năng tự điều chỉnh duy trì cân bằng động động trong hệ thống (cân bằng nội môi) để giúp nó tồn tại, sinh trưởng, phát triển…
3) Thế giới sống liên tục tiến hoá
- Sự sống tiếp diễn liên tục nhờ sự truyền thông tin di truyền trên AND
từ thế hệ này sang thế hệ khác
- Thế giới sống có chung một nguồn gốc trải qua hàng triệu triệu năm tiến hoá tạo nên sự đa dạng và phong phú ngày nay của sinh giới
- Sinh giới vẫn tiếp tục tiến hoá
Trang 94 Củng cố
- Cho HS đọc lại phần kết luận trong SGK
- Sử dụng câu hỏi 3, 4 trong SGK để củng cố kiến thức cho HS
5 Dặn dò
- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Xem trước bài mới và tìm hiểu về hệ thống 5 giới trong phân loại giới sinh vật