Bản thân tôi là giáo viên giảng dạy trong trường đã được gần 4 năm, tôi nhận thấy rằng trước một bài hát, để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài học cũng như nêu được [r]
Trang 1PHÒNG GD-ĐT YÊN LẠC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG TH& THCS HỒNG PHƯƠNG Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hồng Phương, ngày 22 tháng 3 năm 2019
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MỘT BÀI HÁT MỚI CHO HỌC SINH LỚP 4
Ở TRƯỜNG TH&THCS HỒNG PHƯƠNG
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, gồm giọng hát và âm thanh của các loại nhạc cụ Giáo dục và giảng dạy Âm nhạc cho học sinh tiểu học không nhằm đào tạo các em thành những ca sỹ, nhạc sỹ nhưng thông qua môn học này để hình thành cho các em những kiến thức ban đầu, đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển hiền hoà, toàn diện hơn, từ
đó giúp các em học tốt các môn học khác
Với môn Âm nhạc lớp 4, ngoài việc ôn lại các kiến thức đã học ở lớp 3, chương trình Âm nhạc lớp 4 giúp các em củng cố các kĩ năng hát như: Tư thế hát, cách lấy hơi, giữ hơi, tập hát rõ lời, phát âm gọn tiếng, tập hát những câu dài liền mạch, tập hát đúng những chỗ có luyến hai nốt nhạc
Hơn thế nữa, ở lớp 4 việc thể hiện tình cảm, sắc thái của bài hát cũng đòi hỏi cao hơn Một bài hát không chỉ đòi hỏi các em hát đúng, mà khi thể hiện còn cần các em phải ít nhiều gửi gắm được những tình cảm của mình cũng như tình cảm của tác giả sáng tác qua giai điệu, lời ca bài hát đó Như vậy, sang lớp 4, chương trình âm nhạc đã mở rộng thêm vốn kiến thức của của các em Tiếp tục bồi dưỡng tình cảm phong phú, lành mạnh, tự tin hơn khi tham gia các hoạt động âm nhạc Bản thân tôi là giáo viên giảng dạy trong trường đã được gần 4 năm, tôi nhận thấy rằng trước một bài hát, để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài học cũng như nêu được những cảm nhận ban đầu của mình về giai điệu bản nhạc, người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướng dẫn thật tốt, đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất để giúp các em nắm bắt, tiếp thu nhanh nhất kiến thức bài học Trong thực tại, việc đưa ra một phương pháp giảng dạy thích hợp cho một giờ học bài hát mới cho học sinh ở Tiểu học đang còn rất nhiều vấn
đề phải bàn nhưng với mong muốn có những giờ học bài hát mới đạt kết quả cao,
gây hứng thú cho các em tôi mạnh dạn nghiên cứu chuyên đề “Phương pháp dạy học một bài hát mới cho học sinh lớp 4 ở trường Tiểu học-THCS Hồng Phương”.
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1/ Thực trạng công tác giảng dạy Âm nhạc ở trường Tiểu học Hồng Phương
a Giáo viên:
Trang 2- Được sự quan tâm, giúp đỡ, ủng hộ của BGH nhà trường và đồng nghiệp.
- Giáo viên được dạy đúng chuyên môn nghiệp vụ của mình đã được đào tạo
- Giáo viên quan tâm tới học sinh, tận tâm với nghề, có sáng tạo trong việc đổi mới phương pháp dạy học
- Là một GV âm nhạc trẻ nhất huyện lại mới tham gia giảng dạy được 3 năm nên kinh nghiệm đứng lớp chưa nhiều
b Học sinh:
- Học sinh xuất thân từ nông thôn, ngoan ngoãn, lễ phép, chăm chỉ học tập
- Hầu hết các em đều ham thích môn học nhưng còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trước tập thể
- Đa phần học sinh có bố mẹ đi làm xa, không có thời gian chăm lo đến việc học tập của con cái, không quan tâm đến học âm nhạc Nhận thức của nhiều em còn chậm, không đồng đều
2/ Các biện pháp dạy học một bài hát mới cho học sinh lớp 4 ở trường TH&
THCS Hồng Phương
Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, nó khác rất nhiều so với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cách tuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sự đam mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều này không phải học sinh nào cũng có được Học Âm nhạc sẽ mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn, thoải mái, học
mà chơi, chơi mà học Thông qua những câu hát, những lời ca, những cử chỉ, những điệu bộ, Âm nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu, kích thích cảm xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bài hát, từng câu nhạc Vậy làm thế nào để các em hát đúng giai điệu, đúng tính chất các bài hát?
a Xây dựng nề nếp học tập trong mỗi giờ học âm nhạc: Vào học đúng giờ; thân
thiện yêu quý thầy cô bè bạn; tăng cường hợp tác; tích cực học hỏi; tự tin, tự trọng, đoàn kết; tự học, tự quản; trung thực, kỷ luật; yêu thích môn học, trường lớp;
b Xác định đúng tầm cữ giọng phù hợp lứa tuổi của các em, giúp các em hiểu và
phân biệt được những âm thanh cao, thấp, dài, ngắn với lực độ khác nhau, tốc độ thể hiện khác nhau để phát triển năng lực nghe nhạc và cảm thụ Âm nhạc
c Tạo cho các em có một tâm thế thoải mái, một hứng thú tràn đầy khi học âm
nhạc Để làm được việc đó, một trong nhiều yếu tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xác giai điệu bài hát Phải giúp các em hiểu được ý nghĩa lời
ca, cảm nhận được những tình cảm tươi vui, đằm thắm, nhí nhảnh hay trầm lắng trong giai điệu bài hát
d Khởi động giọng:
Trang 3Công việc đầu tiên khi hướng dẫn học sinh học một giờ Âm nhạc nói chung và học hát bài mới nói riêng là giúp các em khởi động giọng Do cao độ, trường độ của các câu hát thường xuyên thay đổi tác động rất lớn đến thanh quản của các
em, để bảo vệ thanh đới, bảo vệ giọng và giúp cho giọng của các em phát triển bình thường giáo viên phải hướng dẫn các em qua bước khởi động, đây là giai đoạn chuẩn bị hay còn gọi là luyện thanh Tuy nhiên chỉ cần hướng dẫn các em thực hiện bài tập thay đổi cao độ, tiết tấu đơn giản, dễ thực hiện
e Xây dựng phương pháp luyện tập, củng cố bài cũ:
Thông thường, trong chương trình học hát ở Tiểu học, việc dạy một bài hát từ đầu đến khi hoàn chỉnh phải thông qua 2 tiết học Thậm chí có bài đến 3 tiết học Trong đó, tiết đầu dạy lời ca mới; tiết 2 củng cố, sửa chữa cao độ lời ca của tiết trước; dạy tiếp lời ca còn lại (nếu có lời 2) và tập vận động, động tác phụ hoạ theo lời ca, tập trình bày bài hát Sau tiết thứ hai, bài hát đó thỉnh thoảng được ôn tập lại kết hợp với nội dung khác
Tuy nhiên ở tiết học bài hát mới thì tôi thường bỏ qua kiểm ra bài cũ vì thông thường tiết trước đã là tiết ôn tập bài hát đó nên có khi tôi chỉ để học sinh khởi động với bài hát đã học ở tiết trước
3/ Bài soạn tiết dạy minh họa: Lớp 4 (Tiết 28)
Tiết 28: HỌC BÀI HÁT: THIẾU NHI THẾ GIỚI LIÊN HOAN
I MỤC TIÊU:
- HS hát đúng giai điệu, và lời ca bài hát Thiếu nhi thế giới liên hoan
- HS trình bày bài hát kết hợp với vỗ đệm theo phách
- Giáo dục các em tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
+ Giáo viên: Đàn organ, thanh phách
+ Học sinh: SGK âm nhạc lớp 4
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:
1 Phần mở đầu:
Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số, đồ dùng học tập
Yêu cầu cả lớp quan sát tranh và trả lời câu hỏi
? Em thấy gì trong bức tranh?
GV chốt: Hình ảnh trái đất và các bạn thiếu nhi
mặc những trang phục khác nhau đang nắm tay
cùng nhau ca hát nhảy múa=> Thể hiện tình
toàn kết hữu nghị của các bạn nhỏ trên toàn thế
giới
GTB: Đây cũng chính là nội dung trong một
bài hát rất nổi tiếng của nhạc sĩ Lưu Hữu
Phước mà hôm nay các e sẽ được học
Cả lớp thực hiện
HS trả lời
HS chú ý lắng nghe
Trang 4Tiết 28
Học hát bài: Thiếu nhi thế giới liên hoan
Nhạc và lời: Lưu Hữu Phước
2 Phần hoạt động:
Hoạt động 1: Học hát
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm
a, Giới thiệu tác giả:
- Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
- Sinh ngày 12/9/1921 tại huyện Ô Môn-
Cần Thơ
- Ông là tác giả của nhiều tác phẩm nổi
tiếng như: Múa vui, Reo vang bình
minh, Thiếu nhi thế giới liên hoan…
- Ông đã được tặng giải thường Hồ Chí
Minh về văn học nghệ thuật
''Thiếu nhi thế giới liên hoan'' là một bài hát
rất nổi tiếng được nhiều bạn nhỏ yêu thích
b, Giới thiệu bài hát:
Bài hát “Thiếu nhi thế giới liên hoan” được ở
nhịp 2/4 với giai điệu vui tươi, trong sáng viết
về tình đoàn kết, hữu nghị của trẻ em toàn thế
giới Bài hát gồm có 2 lời A + B
A’+ B
2 Học bài hát “Thiếu nhi thế giới liên
hoan”.
+ GV hát mẫu bài hát một lần
+ Cho HS nghe bài hát qua băng nhạc
? Bài hát có thể chia làm mấy câu
- Bài hát gồm 2 lời mỗi lời được chia làm 8
câu hát
=> GV chốt
+ GV hướng dẫn hs đọc lời ca của bài
* Luyện thanh
- GV đàn, hướng dẫn hs luyện thanh
a) Học hát từng câu:
+ Câu 1: GV đàn và hát mẫu rồi bắt nhịp cho
hs hát theo đàn
- GV yêu cầu hs hát lại câu 1
+ Câu 2: GV hát mẫu câu 2 sau đó bắt nhịp
cho hs hát hoà cùng với đàn
- GV yêu cầu hs trình bày câu 2 sau đó hát
ghép cả câu 1 và câu 2
- GV yêu cầu 1 dãy hát ghép câu 1+2
+ Câu 3: GV hát mẫu và bắt nhịp cho học sinh
tập hát câu 3
Hs lắng nghe
- HS cả lớp nghe hát mẫu
- Hs trả lời
- HS cả lớp trình bày
HS thực hiện
- HS cả lớp nghe bắt nhịp và hát hoà cùng với đàn
- HS cả lớp nghe bắt nhịp và hát hoà cùng với đàn
HS thực hiện
- HS cả lớp tập hát câu 3
Trang 5- GV yêu cầu hs hát ghép câu 1 đến câu 3
+ Câu 4: GV hát mẫu, đàn, và bắt nhịp cho hs
tập hát
+ Câu 5: GV hát mẫu câu 5 sau đó bắt nhịp
cho hs hát hoà cùng với đàn
- GV yêu cầu hs ghép câu 4+5
+ Câu 6: GV hát mẫu và bắt nhịp cho học sinh
tập hát câu 6
+ Câu 7: GV hát mẫu câu 7 sau đó bắt nhịp
cho hs hát hoà cùng với đàn
+ Câu 8: GV hát mẫu và bắt nhịp cho học sinh
tập hát câu 8
- GV yêu cầu hs hát ghép câu 4 đến câu 8
GV yêu cầu hs ghép cả lời 1
- GV hướng dẫn hs hát lời 2
b) Hát cả bài.
- Hướng dẫn hs chỗ lấy hơi
- GV yêu cầu hs trình bày lại bài hát cả 2 lời
Hoạt động 2: Hát kết hợp vỗ đệm
a, Vỗ đệm theo phách
- GV hướng dẫn hs hát cả bài kết hợp vỗ đệm
theo phách
- GV yêu cầu HS trình bày theo dãy
3 Phần kết thúc:
? Nội dung bài hát nói nên điều gì?
Nói lên niềm vui và sự khát khao của thiếu
nhi được sống trong một thế giới hòa bình Và
ca ngợi tình hữu nghị, thân ái, đoàn kết của
thiếu nhi trên toàn thế giới
+ Củng cố
THÔNG ĐIỆP
- Giáo dục các em biết đoàn kết, yêu
thương,giúp đỡ lẫn nhau
+ Dặn dò
- Về nhà học thuộc bài hát “Thiếu nhi thế giới
liên hoan”
- Tập biểu diễn bài hát, sáng tạo các động tác
vận động phù hợp với giai điệu bài hát
- Xem trước tiết 29
- HS cả lớp hát ghép
- HS cả lớp tập hát câu 4
- HS thực hiện
- HS cả lớp tập hát câu 5
- Hs hát ghép
- HS cả lớp tập hát câu 6
- HS cả lớp tập hát câu 7
- HS cả lớp tập hát câu 8
- HS cả lớp hát ghép câu 4 đến câu 8
- Hs ghép cả lời 1
- HS tập hát lời 2
- HS cả lớp trình bày bài hát
HS cả lớp làm theo hướng dẫn
- HS hát kết hợp gõ đệm theo phách theo dãy
- HS 1 em trả lời
- HS cả lớp lắng nghe
- HS lắng nghe
- HS cả lớp lắng nghe
III KẾT LUẬN:
Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ ở nhà trường
Trang 6phổ thông, đặc biêt là ở bậc tiểu học Để mỗi giờ âm nhạc náo nức trong HS một niềm vui, bên cạnh việc có một chương trình giảng dạy phù hợp mang tính vừa sức, xoay vòng, ý thức học tập của HS, sự quan tâm chăm sóc, tạo điều kiện của nhà trường, gia đình HS thì phương pháp truyền thụ của người thầy sẽ đóng vai trò quyết định
Qua thời gian công tác, tôi đã rút ra được dạy bài học cho bản thân: luôn tự trau
dồi kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ cho mình; thường xuyên lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, của HS; không ngừng tìm tòi, khám phá để có phương pháp, cách thức giảng dạy tốt nhất, phù hợp nhất, khả thi nhất cho từng bài dạy
Trên đây chỉ là cách nhìn nhận chủ quan của bản thân khi thực hiện chuyên
đề Bản thân tôi rất mong được PGD, các đồng chí GV âm nhạc trong toàn huyện đóng góp bổ sung để chuyên đề hoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA BGH Người thực hiện
Hoàng Thị Thu Hiền