Bµi míi: Giới thiệu bài : Trên đời, đã có ai rơi vào cảnh tình ngay lí gian, không biết thanh minh như thế nào để tỏ tấm lòng của mình; đã có ai, trong hoàn cảnh ngặt nghèo thúc bách đã [r]
Trang 1Ngày soạn: 22/02/2010
Tiết 73 Làm văn
Trả bài viết số 5
ra đề bài số 6
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS
Củng cố thêm những kiến thức và kĩ năng về văn thuyết minh (đặc biệt là
về tính chuẩn xác, hấp dẫn của kiểu văn bản này), cũng ánh sáng các kĩ năng cơ bản khác 7 lập dàn ý hay diễn đạt
Tự đánh giá #7> những 7 điểm - 7> điểm trong bài làm của mình về cả hai mặt: vốn tri thức và trình độ làm văn
B pháp + tiện:
1 Phương pháp:
Phát vấn + giảng giải
2 Phương tiện:
Giáo án + Bài làm của học sinh
C Tiến trình lên lớp:
1.ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
Không
3 Bài mới:
? Bài viết số 5 yêu cầu
những gì?
Hs trả lời
? ở phần thân bài, ta nên
thuyết minh thế nào về
con ! ngày ngày đến
" !
Hs trả lời
I Trả bài viết số 5:
1 Yêu cầu bài làm:
- Trả lời trắc nghiệm 12 câu (Đáp án: Xem bài ở tiết 64 65)
- Phần tự thuật: thuyết minh về con #7K ngày ngày đến @7K
- Làm đúng kiểu bài Giới thiệu đầy đủ về con #7K ngày ngày đến @7K Trình bày rõ ràng, trong sáng
Thân bài.
Cần nêu #7> các ý sau đây:
+ Nêu đặc điểm của con #7K nói chung + Đặc điểm riêng của con #7K đến @7K của học sinh, đặc biệt là con #7K ngày ngày bản thân mình đi học: độ dài, cấu tạo mặt
Trang 2Gv nhận xét 7 , 7>
điểm trên bài làm của Hs
- Nêu những 7 điểm
Đọc một bài làm #7>
- GV dẫn những tồn tại
trên bài làm của Hs
Yêu cầu học sinh sửa lại
cho đúng
Gọi két quả vào sổ
điểm
#7K, hai bên #7K
+ ấn 7> của bản thân về con #7K ấy: gắn bó, thời gian đi học trên con #7K ấy + Nếu phải xa con #7K ấy có thấy nhớ hay cảm giác gì? (hụt hẫng, bâng khuâng )
+ ý nghĩa của con #7K trong cuộc đời của bản thân
2 Nhận xét bài làm của học sinh:
2.1 Ưu điểm:
- Đa số đều nắm #7> đặc điểm về con
#7K ngày ngày đi học
- Một số bài làm đã thuyết minh #7> đầy đủ những yêu cầu về bài làm
- Có bài tạo #7> ấn 7> về hiểu bài
- Một số bài đã trả lời đầy đủ và 76 đối chính xác các câu hỏi phần trắc nghiệm
2.2 ) * điểm:
+ Nhiều bài 70 trả lời chính xác và đầy đủ phần trắc nghiệm Bỏ qua một số câu hỏi phần
đọc thêm
+ Nhiều bài 70 làm đúng kiểu văn thuyết minh
+ Giới thiệu 70 đầy đủ về đặc điểm con
#7K đi học, đặc biệt là quang cảnh hai bên
#7K
con #7K riêng của mình
+ Nhiều bài diễn đạt còn sơ sài Trình bày bẩn, diễn đạt còn lủng củng, từ ngữ thiếu chính xác
VD: Bài của Chiến, Tài, Tiến, Tuấn, <76, Vân
2.3 Kết quả:
Giỏi : 0 Khá : 4
TB : 26 Yếu : 10 Kém : 3
II Bài viết số 6: (về nhà)
Thuyết minh về con 7K và cuộc đời, thơ
Trang 3GV cho Hs chép đề bài số
6 và giới hạn thời gian làm
văn Nguyễn Trãi
4 Củng cố - Nhận xét:
- Hệ thống nội dung: Theo yêu cầu bài học
- Nhận xét chung
5 Dặn dò:
Làm bài Tham khảo tiết học về Nguyễn Trãi Ôn tập về kiểu bài nghị luận
Trang 4Ngày soạn: 23/02/
Ngày giảng: 25/02/2010
Tiết 74 75 Tiếng việt
Những yều cầu về sử dụng tiếng việt
A Mục tiêu bài học:
Giúp HS
- Nắm #7> những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt ở các 76 diện: phát
âm, chữ viết, dùng từ, đặt câu, cấu tạo văn bản và phẩm chất chức năng ngôn ngữ
- Vận dụng #7> những yêu cầu đó vào việc sử dụng tiếng Việt, phân tích
#7> sự đúng sai, sửa chữa #7> những lỗi khi dùng tiếng Việt
- Có thái độ cầu tiến, có ý thức 76 tới cái đúng trong khi nói và viết, có
ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
B pháp + tiện:
1 Phương pháp:
Phát vấn
2 Phương tiện:
Sgk Sgv NV 10 (T2) + Giáo án
C Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
CH: Chữ quốc ngữ ra đời 7 thế nào? Sử dụng chữ quốc ngữ có thuận lợi gì?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Sử dụng tiếng Việt 7 thế nào cho đúng, cho hay Đó
là một yêu cầu rất quan trọng Vậy có những yêu cầu nào khi sử dụng tiếng Việt, chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
Y/c học sinh đọc VD
? Hãy phát hiện lỗi về
phát âm và chữ viết
(chính tả) và chữa lại
Hs phát hiện
? Đọc đoạn hội thoại và
phân tích sự khác biệt?
Hs trả lời
I Sử dụng đúng theo các chuẩn mực cuả tiếng Việt.
1 Về ngữ âm và chữ viết:
a
- giặc -> giặt: nói viết sai phụ âm cuối
- dáo -> ráo: nói viết sai phụ âm đầu
- lẽ, đỗi -> lẻ, đổi: nối sai thanh điệu
b
.7 mờ -> 7 mà bẩu -> bảo
Trang 5GV chốt: Về ngữ
âm,chữ viết cần phát âm
theo âm thanh chuẩn của
TV, viết đúng theo quy
tắc hiện hành của chữ
viết,ctả
Y/c đọc VD
? Phát hiện và chữa lỗi
về từ ngữ trong câu?
Hs trả lời
? Lựa chọn những câu
dùng từ đúng.
Hs trả lời
GV chốt: Cần dùng từ
ngữ đúng ý hình thức và
cấu tạo, ý nghĩa,đặc điểm
NP trong TV
? Phát hiện và chữa lỗi
về ngữ pháp trong câu?
Hs trả lời
? Lựa chọn những câu văn
đúng.
Y/c Hs đọc ví dụ
Cho Hs đọc đoạn văn
? Phân tích lỗi và chữa
lại.
Hs trả lời
mờ -> mà
2 Về từ ngữ:
a
=> chót lọt - >chót; truyền tụng -> truyền thụ, truyền đạt; mắc và chết -> mắc các bệnh truyền nhiễm và chết vì các bệnh truyền nhiễm; pha chế, điều trị -> điều trị bằng những thứ thuốc tra mắt đặc biệt mà khoa 7> đã pha chế
b
- Câu đúng: 2, 3,4
- Câu (1) sai "yếu điểm" ->sửa: điểm yếu
- Câu (5) sai "linh động" -> sinh động
3 Về ngữ pháp:
a
- VD1: (Học giờ tự chọn - tiết 17)
- VD2:
+ Sai: Cả câu mới chỉ là một cụm danh từ dài
#7> phát triển dài, 70 đủ các thành phần chính
+ Chữa: tạo cho câu có đủ hai thành phần chính
Thêm chủ ngữ: Đó là lòng tin 7R sâu
và xung kích, những lớp 7K sẽ tiếp %7W họ Thêm từ làm vị ngữ: Lòng tin 7R ., những lớp 7K sẽ tiếp %7W họ, đã #7> biểu hiện trong tác phẩm
b
- Câu đúng : 2.3.4
- Câu sai : 1 (không phân biệt rõ thành phần phụ đầu câu với CN)
c
+ Sai: ở sự liên kết giữa các câu: các câu lộn xộn, thiếu liên kết lô gíc
+ Sửa lại: Sắp xếp lại các câu, các vế câu và
Trang 6GV tiểu kết: theo ghi
nhớ Sgk 67
Gọi HS đọc ví dụ
? Phân tích và chữa lại
những từ dùng không phù
hợp với phong cách ngôn
ngữ.
? Nhận xét về các từ ngữ
thuộc ngôn ngữ nói trong
P/c ngôn ngữ sinh hoạt ở
VD.
Những từ ngữ và cách
nói trên có thể sử
dung trong một lá đơn đề
nghị * không? Vì sao?
Hs trả lời
Gọi một học sinh đọc to
phần ghi nhớ
? Trong câu tục ngữ, từ
"đúng và quỳ" * sử
dụng thế nào? phân
tích giá trị của việc sử
dụng các từ đó trong câu.
Hs trả lời
thay đổi một số từ ngữ để ý của đoạn mạch lạc
và phát triẻn theo trình tự hợp lí:
VD: Thuý Kiều và Thuý Vân Viên ngoại
Họ sống yên ấm 7W một mái nhà, hoà thuận và hạnh phúc cùng cha mẹ Họ đều có những nét xinh đẹp tuyệt vời Thuý Kiều là một thiếu nữ tài sắc ven toàn Vẻ đẹp của nàng hoa cũng phải ghen, liễu cũng phải hờn Còn Thuý Vân có nét
đẹp đoan trang, thuỳ mị Về tài thì Thuý Kiều hơn hẳn Thuý Vân Thế 7, 7K đâu có
#7> 7R hạnh phúc
4 Về phong cách ngôn ngữ:
a
VD1: Hoàng hôn ( chiều tà - dùng trong phong cách nghệ thuật) -> buổi chiều (Văn bản hành chính)
VD2: hết sức là -> vô cùng
b Trong lời thoại của chí Phèo có nhiều từ thuộc ngôn ngữ nói trong phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
- Các từ *7 hô: Bẩm, cụ, con
- Thành ngữ: trời tru đất diệt, một 7W cắm dùi không có
- Từ thuộc khẩu ngữ: sinh ra, có dám nói gian, quả, về làng 7W, chả làm gì nên ăn
-> Các từ ngữ trên không thể dùng trong một lá đơn đề nghị, dù mục đích lời nói của chí Phèo
là khẩn cầu giống mục đích của một đơn đề nghị
* ghi nhớ:
Sgk 67
II Sử dụng hay, đạt kết quả giao tiếp cao.
1.
Từ " đúng và quỳ" #7> dùng theo nghĩa chuyển, không chỉ 7 thế của thân thế, mà chỉ khí phách kiên 7K, dũng mãnh của con 7K khi phải chết (chết đứng), và sự hèn nhát, quỵ luỵ của những kẻ sống luồn cúi, nịnh hót (sống quỳ) => dùng theo phép ẩn dụ Vì thế câu văn có tính hình 7> và biểu cảm so với cách nói trực tiếp, không dùng hình ảnh " chết vinh còn hơn sống nhục"
Trang 7? Phân tích hiệu quả
biểu đạt của việc dùng ẩn
dụ và so sánh.
Hs trả lời
Gọi Hs đọc VD
? Phân tích giá trị của
phép điệp, phép đối của
nhịp điệu
Hs trả lời
GV chốt: Cần sử dụng
ngôn ngữ sao cho đạt đ7ợc
tính nghệ thuật để có hiệu
quả giao tiếp cao Muốn thế
cần vận dụng linh hoạt, sáng
tạo ngôn ngữ theo các
ph7ơng thức chuẩn hoá, các
phép tu từ
Y/c Hs đọc ghi nhớ
? chọn những từ ngữ viết
đúng.
Hs trả lời
H/s đọc nhẩm bài tập và
phân tích cách dùng từ
Y/c học sinh đọc đoạn văn
? Phân tích lỗi của đoạn văn
và chữa lại.
Hs trả lời
2.
+ ẩn dụ "chiếc nôi xanh" chỉ cây cối xanh
mát bao quanh con 7K
+ So sánh "đó là cái máy điều hoà khí hậu"
mang tính hình 7> cụ thể
3.
Điệp không chỉ từ ngữ mà điệp cả kết cấu ngữ pháp (ai có súng dùng súng, ai có 76 dúng 763, trong đó có cả đối giữa hai vế Nhịp điệu nhanh, khoẻ khoắn Tất cả làm cho câu văn có sắc thái hùng hồn của lời kịch
*GHI NHớ:
Sgk 68
III Luyện tập:
Bài tập 1:
-> Bàng hoàng, chất phác, bàng quan, lãng mạn,
7 trí, uống @7> , trau chuốt, nồng nàn, đẹp dẽ, chặt chẽ
Bài tập 2:
- Từ "lớp" đúng hơn vì nó chỉ sự phân biệt
7K theo tuổi tác, thế hệ (từ "hạng" chỉ sự phân biệt theo chất '7> tốt /xấu)
- Từ "sẽ" có sắc thái nhẹ nhàng, thanh thản, thích hợp với quan niệm về cái chết của Bác (đi gặp các vị đàn anh), còn từ "phải" thì nặng nề, chỉ sự bắt buộc
Bài tập 3:
Đoạn văn có các câu đều nói về tình cảm của con 7K trong ca dao, những có lỗi sau
- ý câu đầu ( nói về tình yêu nam nữ) và những câu sau (nói về những tình cảm khác) không nhất quán
- Quan hệ thay thế của đại từ "họ" ở câu 2 và câu 3 không rõ
Trang 8Y/c học sinh làm bài tập
4,5
- Một số từ ngữ diễn đạt 70 rõ
Chữa lại: Trong ca dao Việt Nam, những bài về tình yêu nam nữ là nhiều nhất, 7 có cả những bài thể hiện tình cảm khác Những con
7K trong ca dao yêu gia đình sâu sắc
Bài tập 4&5:
Hs tự làm
4 Củng cố - Nhận xét:
- Hệ thống nội dung: theo yêu cầu bài học
- Nhận xét chung
5 Dặn dò:
Học bài Làm bài tập còn lại
Trang 9Ngày soạn : 1/03/2010 Ngày giảng: 03/03/2010
Tiết 76 Làm văn
Tóm tắt văn bản thuyết minh
A Mục tiêu bài học:
Giúp HS
- Tóm tắt #7> một văn bản thuyết minh có nội dung đơn giản về một sản vật, một danh lam thắng cảnh, một hiện 7> văn học
- Thích thú đọc và viết văn thuyết minh trong nhà @7K cũng 7 theo yêu cầu của cuộc sống
B pháp + tiện:
1 Phương pháp:
Phất vấn + Nêu vấn đề
2 Phương tiện:
Sgk Sgv NV (T2) + Giáo án
C Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ:
CH: Để có thể viết tốt một đoạn văn thuyết minh, ta cần phải làm gì?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Trong thực tế, để thuận tiện trong việc dễ nắm #7> nội dung trong một văn bản thuyết minh dài, 7K ta 7K tóm tắt nội dung văn bản Song không phải ai cũng biết cách tóm tắt văn bản thuyết minh Vậy tóm tắt 7 thế nào là đúng, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
Y/c Hs đọc nhẩm mục I
? Mục đích, yêu cầu của
việc tóm tắt văn bản
thuyết minh là gì?
Hs trả lời
Gọi 2 Hs đọc toàn bộ
văn bản?
? Văn bản nhà sàn
"Thuyết minh về đối
* nào? Đại ý của văn
I Mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản thuyết minh.
+ Quy trình tóm tắt t7ơng tự nh7 văn bản tự sự + Mục đích: Giúp ng7ời đọc (ng7ời nghe) tiết kiệm thời gian, dễ hiểu, dễ nhớ những điều cơ bản + Yêu cầu: ngắn gọn, rành mạch và sát với toàn văn
II Cách tóm tắt một văn bản thuyết minh:
1.
Văn bản : Nhà sàn
a Đối t7ợng thuyết minh: Ngôi nhà sàn - một công trình xây dựng dân dụng gần gũi, quen thuộc
Trang 10bản gì?
Hs trả lời
? Có thể chia văn bản
thành mấy phần? í chính
của mỗi đoạn là gì?
Hs trả lời
? Viết văn bản tóm tắt
khoảng 10 câu?
GV và lớp nhận xét, bổ
xung
GV đọc bản tóm tắt Sgk
.75
Gọi Hs đọc ghi nhớ
Y /c Hs đọc văn bản
? Xác định đối *
của văn bản thuyết minh?
Hs trả lời
? Tìm bố cục của văn
bản.
Hs trả lời
? Hãy tóm tắt văn bản.
Hs trả lời
Hs chuẩn bị bài ở nhà
của phần lớn c7 dân miền núi n7ớc ta và một số dân tộc các n7ớc Đông Nam Á
Đại ý: Giới thiệu ngôi nhà sàn Việt Nam về các mặt: nguần gốc, vật liệu, cấu trúc, công dụng, ý nghĩa văn hoá - xã hội
b Bố cục văn bản: gồm 3 phần
+ Mở bài ("Nhà sàn cộng đồng"): Giới thiệu khái quát về nhà sàn và mục đích sử dụng của nó +Thân bài (" Toàn bộ nhà sàn là nhà sàn"): Giới thiệu cụ thể các mặt khác nhau của nhà sàn
- Nguyên vật liệu xây dựng
- Cờu trúc từng bộ phận
- Nguần gốc hình thành
- Sự tiện lợi
+ Kết bài (còn lại) : ý nghĩa sử dụng và ý nghĩa văn hoá - du lịch của nhà sàn
c Tóm tắt:
Hs tóm tắt
2.
* Ghi nhớ:
Sgk 70
II Luyện tập :
Bài tập 1:
VB Sgk 71
a Đối t7ợng: Tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nhật Bản Ma - su - ô Ba - sô và những đặc điểm của thơ hai - c7
b Bố cục : 2 đoạn
- Đoạn 1 (" Ma -su - ô Ba - sô 1902") : Tóm tắt tiểu sử và sự nghiệp của Ba - sô
+ tiểu sử
+ Tác phẩm
- Đoạn 2 (còn lại) : Những đặc điểm về nội dung
và nghệ thuật của thơ hai c7:
+ Đặc điểm nội dung
+ Đặc điểm nghệ thuật
c Tóm tắt:
Hs tự làm bài
Trang 11? Xác định văn bản
thuyết minh về vấn đề gì?
So với các văn bản, AE
* và nội dung của tác
giả có gì khác?
Hs trả lời
? Tìm bố cục của văn
bản này?
Hs trả lời
Yêu cầu học sinh về nhà
tóm tắt văn bản
Bài tập 2 :
a + Đối t7ợng : Giới thiệu danh lam thắng cảnh đền Ngọc Sơn ở thủ đô Hà Nội
+ Sự khác biệt của văn bản này so với văn bản
"Nhà sàn"
Các mặt
Đối t7ợng
Công trình kiến trúc Danh lam thắng
cảnh Cách
thuyết minh
Giời thiệu nguyên vật liệu, cấu tạo, công dụng, nguần gốc, ý nghĩa
Vừa giới thiệu kiến trúc vừa ca ngợi vẻ đẹp nên thơ, đồng thời bày
tỏ tình yêu và niềm tự hoà với di sản văn hoá của dân tộc
b Bố cục: 3 đoạn
- Đoạn 1 (" Đền Ngọc Sơn bài thơ trữ tình"): Vị trí
và đạo đức bao trùm của kiến trúc đền Ngọc Sơn
- Đoạn 2 (" Huyền thoại cái thiện"): giới thiệu cụ thể về quá trình xây dựng , tôn tạo, quy mô kiến trúc Một danh thắng vừa mang dấu ấn tâm linh vừa thể hiện tình yêu cái đẹp và cái thiện của ng7ời Hà Nội
- Đoạn 3 (còn lại) :Nhấn mạnh vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng, cổ kính, khởi nguồn cảm hứng không vơi cạn của đền Ngọc Sơn
c Tóm tắt văn bản:
Học sinh tự tóm tắt
4 Củng cố- Nhận xét:
- Hệ thống nội dung: Theo yêu cầu
- Nhận xét chung
5 Dặn dò:
Học bài Làm bài tập còn lại
Soạn bài " Hồi trống Cổ Thành ".
... su - ô Ba - sô đặc điểm thơ hai - c7b Bố cục : đoạn
- Đoạn (" Ma -su - ô Ba - sơ 19 02& #34;) : Tóm tắt tiểu sử nghiệp Ba - sô
+ tiểu sử
+ Tác phẩm
- Đoạn... nhiều từ thuộc ngơn ngữ nói phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
- Các từ *7 hô: Bẩm, cụ,
- Thành ngữ: trời tru đất diệt, 7W cắm dùi khơng có
- Từ thuộc ngữ: sinh ra, có dám... 9
Ngày soạn : 1/03 /2 010 Ngày giảng: 03/03 /2 010< /i>
Tiết 76 Làm văn< /b>
Tóm tắt văn thuyết minh
A Mục