Giáo án Chủ đề tự chọn môn: Ngữ văn 10 - Ban cơ bản - Học kì II

Như vậy có nghĩa là giờ đây thế-giới đã phải khách-quan nhìn nhận rằng việc đại thắng quân Nguyên Mông của Hưng Đạo Vương nói riêng, của người Việt-Nam nói chung, có tầm ảnh hưởng lớn la[r]

Chủ đề tự chọn Môn : Ngữ Văn 10 - Ban Cơ bản - Học kì II

Năm học: 2008 - 2009

Tuần 1: Tiết 57A

Giới thiệu một số văn bản thuyết minh ngoài chương trình.

+

 theo quan ! nhõn - 5 và lụ-gic :;<

+

trong ra ngoài

+

quan

ỏi”)

Tuần 2: Tiết 60A

Tác gia nguyễn trãi và một số tác phẩm thơ văn khác của ông.

I/ LD  I B2M Trói

1- Cỏc sự kiện quan trọng trong cuộc đời Nguyễn Trói:

+ Sinh  1380, chỏu " quan 1=  1S Nguyờn T$# con trai I

+

nhà

+

thành quõn

chớnh

+

Nguyờn Hón),

+

ụng tuy

E6<`f 20  sau, vua Lờ Thỏnh Tụng minh oan cho B2M Trói

2- Cỏc sự kiện thể hiện con người và tầm vúc của Nguyễn Trói:

+ Nghe

d Lam Of<

+ Dâng Bình Ngô sách 0V sách $ tan C Ngô) cho Lê e><

+

II/ O !h

1/ Tác phẩm chính

+ ' /] (b Lam Sơn thực lục

+ ' ] lý: Dư địa chí

+

+

v.v

e" sáng tác nào I ông r có ý d khai % cho  sau

2/ Giá

+

- Yêu =) ^ /' &) xây E và  &! ' &  (Bình Ngô, đại cáo)

- Luôn

dân”),

sâu (^   (g thái bình I dân (Cảnh ngày hè).

+

+ Tình yêu thiên nhiên: hoà mình &) thiên nhiên (Cảnh ngày hè).

3/

Nôm

-

-

cây g# cây xoan )

-

-

hè, Cây thông v.v )

+

cao

ông là

TuÇn 3 TiÕt 63A

§äc thªm PhÈm b×nh nh©n vËt lÞch sö

Bình

(Trích

-Lê  `=7

I Tác 7 Tác hl

Tác 

Lê  `= ( 1230-1322)

Là nhà

2 Tác hl

a)

Do Ngô

Bàn

b)

Trích 4 trong (g 31 A I Lê  `= => nhóm I Ngô Od Liên ghi /" trong

p=) E" bình (b - ghi /" ( $ giá I (b gia g &) các ( ! và nhân

II TA - ` & 

1 ' 1= =f

a) LD 

Sinh ngày

Là 2 ] em sinh 90 1= 1^ - 1= B];

Là dòng dõi e" 1=)  S Mê Linh

b) O !h

Vào

% d<

và

Hai Bà 1= Er  =f S g quân Hán xâm /=> /S hai

Hai bà N hy sinh anh Er vào mùa hè  Quý \N0 43 sau Công

Nguyên)

c) B xét I Lê  `=

"

=> f !h bá &=fa<

=>Lê

hùng

1= 1^

1 Mê Linh do Hai Bà 1= t huy

Dòng sông Hát

2 ' 1' Ngô =f

LD 

Sinh

B= làng T= Lâm( nay là xã T= e6 #2! Ba Vì, Hà Tây)

b) O !h

920, ông  theo p=f T B!

huy

Lg  938,ông t huy D kháng  g quân xâm /=> Nam Hán giành

Ông lên ngôi

;B xét I Lê  `=

&" quân I e= `H Tháo, % =) X= &=f làm cho = h=f

z mà $ r z &2a<

=>Trong / bàn  Lê  `=# vai trò /] (b  1' Ngô =f =>

dân"

Ngô

P<' T Tiên Hoàng

LD 

Tên

Sinh

B= D Hoa e= ( Gia M - Ninh Bình)

b) O !h

12 ( quân

V' Công Hãn( Phong Châu)

V' 1 ( `. `.;

B2M Khoan(Tam T?;

B2M 1I 1!h0 Tiên Du)

Lý Khuê (Siêu e";

U" Z" `Y ( TH Châu)

Ngô

Tw L 1" ( Tw T9 Giang)

1S Lam ( Zg ` Vl;

Ngô u=f Xí ( Bình V';

B 968 , lên ngôi hoµng 

c) B xét I Lê  `=

."Tiên Hòang tài

quân

sáu

=>Trong / bình, tác  N ~ ] tài trí và vai trò /] (b  T Tiên Hoàng là

Tranh dân gian T Tiên Hoàng =‚ . qua sông

Vua T Tiên Hoàng

4

a) Quan ! &' " ' lành" I tác 

Z' trên " dùng => = 'a

Dân chúng a=> mùa"

Quan !  ^#  &' phía nhân dân và hàm ý can gián nhà vua

b) Quan

Ông lên án

Ông

yêu thích

III

Dùng ! pháp so sánh g /h

b) B xét &' / bình I tác 

Lê

Cách bình

chân

Tuần 4 Tiết 66A.

Luyện tập phần khái quát lịch sử tiếng việt

làm 3 bài tập trong sách giáo khoa

I Khái niệm tiếng việt

II Lịch sử phát triển của tiếng việt

1 TV trong thời kì dựng nước

a Nguồn gốc.

- TV có nguồn gốc bản địa

- TV thuộc họ Nam á

b Quan hệ họ hàng của TV

Đặc điểm: Trong thời kì này, với sự giao hoà với nhiều dòng ngôn ngữ trong vùng, TV với cội nguồn Nam á đã sớm tạo dựng #%) một cơ sở vững chắc để

có thể tồn tại và phát triển

2 TV trong thời kì Bắc thuộc và chống Bắc thuộc

- TV vẫn phát triển trong mối quan hệ với các ngôn ngữ cùng họ Nam á, đồng thời có sự tiếp xúc với tiếng Hán (sự tiếp xúc này diễn ra lâu và sâu rộng nhất)

- Để tồn tại và phát triển: TV vừa mở rộng vốn từ vựng, vừa Việt hoá ngôn ngữ Hán

+ Về mặt âm đọc, ý nghĩa và phạm vi sử dụng

+ Sao phỏng, dịch nghĩa ra tiếng Việt

+ Chuyển đổi sắc tháitu từ

+ Đổi vị trí các yếu tố

3 TV dưới thời kì độc lập tự chủ.

- TV ngày càng phong phú, tinh tế và uyển chuyển Đồng thời dựa vào chữ Hán,

- Với sự ra đời của chữ Nôm, TV đã khẳng định #%) % thế của mình: tinh tế, trong sáng, uyển chuyển và phong phú

4 TV trong thời kì Pháp thuộc

- Tiếng Pháp chiếm vị trí độc tôn

Pháp:

giai cấp, kinh tế, axit….

- Chữ quốc ngữ ra đời và phát triển góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của TV

5 TV từ sau CM tháng Tám đến nay

- Xây dựng các thuật ngữ trong TV:

+ Đặt thuật ngữ thuần Việt

- Vị trí: TV có 1 vị trí xứng đáng, #%) coi là một thứ ngôn ngữ quốc gia chính thống, bình đẳng với ngô ngữ khác trên thế giới

F%) coi là tài sản vô giá của quốc gia

III Chữ viết tiếng Việt

1 Lịch sử phát triển của TV

2 Chữ quốc ngữ.

- Ưu điểm:

+ Là loại chữ ghi âm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xoa nạn mù chữ, phổ cập văn hoá và nâng cao dân trí

+ Chữ viết dựa vào hệ chữ La - tinh đơn giản, tiện lợi và khoa học

- <%) điểm:

+ `%" hoàn toàn tuân theo nguyên tắc ngữ âm học (đọc sao viết vậy), )%"

đảm bảo tỉ lệ 1/1 (tức 1 âm vị chỉ ghi bằng 1 con chữ, hoặc 1 con chữ biểu thị 1

âm vị)

+ Có quá nhiều dấu phụ để ghi thanh điệu và các mũ chữ

Tuần 5 Tiết 69A

Sưu tầm những câu chuyện từ tư liệu lịch sử, văn học hoặc các giai

thoại dân gian về hưng đạo đại vương trần quốc tuấn

éức Thỏnh Trần Hưng Đạo

Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn 1226-1300

Là con

Niềm Hónh Diện của Dõn Việt

G 478 nhà 5 9 K L9MN )*9MO  cỏc ,+ E ! P là cỏc nhà )*9MO cú vai "  '"95R !S  ra 10 L ', soỏi 56' 78' 8' trong L9MN nhõn /+ qua cỏc ': !/ : W ;+ Trung ;+ D và 6 !/ XY !Z là !S [

8' \ cỏc , trờn '"9,+ !/ = !C  ra 10 LV : W &; 3 L+ D !/ 4

L và 6 !/ 2 L0 M% cỏc L '%9M a !W 70% M% E "  Riờng ':

Trung-$% 8 là : !C ! 'f 5g thự / 8' '"9, là quõn Nguyờn Mụng.

i D2 cú ( là : !*2 '"9, !C E\ khỏch-quan nhỡn D  6 !/ 'f quõn Nguyờn Mụng

cụng

$% 8 !C '\ qua ='  gia "+ ba  / , i ụng / càng 'l ra là

: K tài, =' L anh hựng # , ễng luụn !3' W , lờn trờn thự nhà, vun 'G cho 5% ! 5"' m tụng '=  + '/ cho '" , k !a cao muụn 'W

! M# !n oE quõn thự Trong  quõn Nguyờn sang xõm W  '# ha, '82 rừ ngành 'k+ ngành '# xung 5f+ m ụng và  Quang >\ khụng chung M# chung lũng thỡ 5g thự cú W a cú 'S là quõn 3 ]k D2+ $% 8 !C  != giao \ hũa " ,  Quang >\+ '/ nờn MO '% 8' ý chớ  toàn =  'K

+&26 5S + ='  k S 0+ $% 8 : Thỏi M  Quang >\ sang '2K mỡnh trũ 26  : và sai : 8 , ' 'O mỡnh 'f N cho

 Quang >\+ (  xóa p K khích m hai :+ ! %  hai chi 

 ?$% 8 là con  + Quang >\ là con  &\B  khác, $% 8

!A 6 xích mích dò ý các con, thì  $% \ có ý kích ông nên ,E ngôi chi '# Ông ; D rút  toan chém "' $% \ May : các con và m : tâm phúc van xin, ông ,' D 1r   \ V sr nay cho ', khi ta

f f'+ ta Mt không nhìn 3' ' L 'N+ E\ ' này m ''

Trong  " tranh, Ngoài 6 !K hành binh M( và 'O '"E lâm trân kháng  "+ ông luôn bên / !S = giá bên vua, tay % D2 L' Mf' 4 D xì xào MW ông "' vua Ông K l luôn E L' Mf'+ a % D2 !S tránh K nghi, làm yên lòng quân dân.

Ba  % 3 Nguyên Mông (1257-1285-1288) các vua  !K giao cho ông )2K "' " ?; ' 6 quân !=B vì ông "' dùng : tài, ' yêu binh lính,

do D2 ', M( "' lòng tin yêu ông 0/ quân cha con 82 'k thành != quân bách

 " bách 'f  $% 8 là D ', 'Y ='  'K !j Ông !C M/ hai

= binh 'V Binh thư yếu lược và Vạn Kiếp Tông bí truyền thư !S w 1/2 các

',  quân ! 3 Khi 3 Nguyên = rõ ý !G xâm W+  $% 8 "'

Hịch tướng sĩ, '2K 6 cho các ',+ 1/2 \  t 'f 'D+ '" lui -L ',

M( 8' hùng G+ '% ' "'+ 5x !L w   =' D s!/ bút".Công !# !# Thánh  ai mà không rõ nên BR không dám 5S S dài dòng thành ra nhàm Nhân sinh quan, con : và MO  6E  0# thánh  !C E\ \ MO :

1 Đoàn kết: \  y nhau  toàn 'S dân quân ta ': 82V

" 3 Nguyên kéo !" vây  % 3'+ may !W vua tôi đồng lòng, anh em hòa

mục, cả nước đấu sức lại mà đánh, , f' !W ', kia, "

2 Quyết Tâm:

sình, ngài !# trên mình voi a  7% dòng sông Hóa mà 'K V " - Chuyến

đi này, nếu ta không đánh tan giặc, ta thề sẽ không trở về "

3 Trách NhiệmVì MW dân chúng !F linh vua  Nhân Tôn !C nói , - 0/

'D' chí tình và !/ !#+  đạo làm tướng, ', "' là E\ m gìn giang M và

; $%+ nếu bệ hạ muốn hàng thì hãy xin chém đầu thần trước đã" &\ EY

tinh ' ' 58'+ vua không còn ( !" 26 ! hàng m 

4 Khiêm Nhượng : " \ , !8 M# / mà ! P là trời giúp ta mới được thế ".

5 Dân chủ: =' = L quan ' 8' trong L MN G có !  giai ' xã =

các 8E+ các bô lão !C !W '6 'DE '/ Diên -G !S trưng cầu dân ý và cùng quốc

dân bàn kế về kế sách diệt ngoại xâm

6 Nhân sinh quan của một Đại Tướng :

Là ', Nhân, ông ' dân ' quân, a cho  con !: sáng

Là ', i( + ông coi 6 E\  !K W

Là ', Trí, ông "' t !: Mt 1y ', !*

Là ', 4P+ ông xông pha  nguy S !S ! 3+ '/ m 'D  ]/ 0 oanh 6' nghìn !:

Là ', Tín, ông bày 'l ', cho quân lính theo ông Mt !W gì, trái : ông thì 3E   Cho nên, \ 3  ! 3 Nguyên Mông, ông !K !W giao ' trách !K bát binh mã và !K DE công ,

TuÇn 6 TiÕt 72 A

T×m hiÓu mét sè c©u chuyÖn Trong truyÒn kú m¹n lôc, giíi thiÖu

mét sè t¸c phÈm truyÒn kú næi tiÕng cña viÖt nam

Câu chuyện ở đền Hạng Vương (*)

Quan

qua

Bách ] (f hà %  phong,

Yên tiêu Hàm Lg châu cung lãnh,

Trùng lai vô ] $ Giang T9<

Kinh doanh

Tiêu ^ khu khu táng ew công

p] 

Nom

Khói tan Hàm Lg cung châu /"# (3)

Thua "2  xui = 1" 1 (5)

Quay

B  / /D hoài công g

Còn => vùi trong  ew công (7)

* Nguyên

- Tôi vâng t I  vua tôi,  ngài  f nói 2!<

cung ! nguy nga, quan S  (^h hàng  ^h# `" &=f N

.  (…# bên " có cái = /= ly,  ông lên .<

„. `" &=f z H

- Bài

"Thua

r là # =  hai câu aB  / /D hoài công g # Còn

=> vùi trong  ew công", há ~ h là chê bai quá / = Này = Hán làm nên

Hán, Hán

là

xin nói

nhao nhao, tranh nhau

là quân, hào

là quân

(18) B ta nghe / không g h# nhân thua mà tính toán, thì Y Ô truy

Thành (19)

= =# ném vào tay /r =f  (20) 2 ( = vong I Hán,

Cái

Có câu thì:

Vua ~ ra vua, tôi ~ tôi,

Bên sông /h  r hoài thôi (22)

Ngày

t có hai câu I Tw \c  (23)

Giang

lòng

bình

Ông ` = mà H

-

táng

nào?

`" &=f nói:

- Vâng vâng, ông  nói

Ông ` nói:

- Phàm xoay cái

thiên "# % nhân  không h % "< Nhà vua thì t /2 quát thét làm oai,

vô quân

Sinh vô

thiêu (29), hung uy quá

`" &=f nói:

- Không

chúng dân, có xã

Hàn

thì

nên ta

Ôm

khoe

khua môi

trung

Hoàng thì không

cho cao H :  oán I dân,  kho cho S2 H : máu

Ông ` nói:

-

= Hán: (> /w h vua tôi thì nghe / TY công làm &! nhân thì

dùng Tiêu,

các hào

làm sao => &) Hán &=f<

Bên

- Tôi nghe, làm

không ngoài

] (g c # /' mình  => thác mà vinh;  không h nhà vua

"Vua

là

Ung Ot S hàng, (35) sai 1S Hy (36) coi =) 1! thì 1S Hy làm

Ngu,

] # chôn  oán % cánh . hoang vu (37),  không h nhà vua

L = F kia, Lã 1d ngông " mà làm &! dâm tà (38), Thích Lf

/ %  sau, ~ so C n# ~ xét h trái, lòng không suy

thì chê bai không

minh  h ] : / t mai cay D < 2 mong : ' f

Ch ‚ I chúng ta

Ông

: = theo:

- Các =f ghi ) /2<

ra  b thì h=f 9 N ES sáng "< Ông Xg áo vùng E2# té ra

là

Lời bình:

Than ôi, so O% &) Hán thì Hán f# sánh Hán &)  &=f "# Hán còn xa /^ < Sao &2 `. Môn Y # Thái công tha &'# : &!

Xuyên, (41)

có

r t là g &) nhân d< `A `" =) O% không => là "

bá

S bàn <

Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu

Ngôn Phùng

D EM dãi mà 1 thì : /M< e' thói hai nhà " khái không g nhau Song

= anh em &2<

Phùng có = con trai là 1A oi# 1 có = con gái là B] Khanh, gái

1S< (3) Cha n 9 bên r vui lòng = cho, nhân A ngày g lái,

] i =) z<

khen là

chàng 20

khi vùng

B] Khanh H

- T= sá xa X # ta không g  8 bà con gái  theo, &2 con nên

cùng nhau

Khanh   H

- Nay nghiêm

lèo mán, () hôm ( sóc, không F ‚ thay? 2 chàng nên ] khó  theo 1h dám 6  g khuê tình  /w '  "< \C ES cho

g =f khuê

Sinh không

 = nhà  vào h=f nam

Không  lòng  khó # &! = khôn /=# cha n B] Khanh

lòng, . nhân lúc &^ &F#  B] Khanh H

- Nhà

chính

ra

e‚ ra Ch lúc . tranh Y A# h khi =) E" ong .# Tra e>

trôi bay

cao

hôn i N ^h (… sàng

- Chú là

I = X= =

Bõ già nói:

- Tùy ý

B] Khanh nói:

- Ta (% Ed ] c mà (g là vì d Phùng lang hãy còn;  chàng không còn thì ta

Sinh Sinh

cái gì $ giá Sinh  = bõ già H

-Quan nhà không may,

D không 3 nào không % bên mình B] Khanh

Bèn A ngày lên = &' quê T nhà, &> . r trông nhau mà khóc

1 hài  >h nhân

L quân tình thái 

1 ngã ! chung truân

Y y (S /d !#

LD =) nhân thiên lý,

Xâm

Linh

Hành ca

T lâu =f Xán /!#

Xách cú Tw e cân

Trúc

Tha =f lao ký c #

Phóng lãng phi ngô (#

Yêm

Ninh tri Z. T khách,

Dao

Thái

3 TV thời kì độc lập tự chủ.

- TV ngày phong phú, tinh tế uyển chuyển Đồng thời dựa vào chữ Hán,

- Với đời chữ Nôm, TV khẳng định #%) % mình: tinh tế, sáng, uyển chuyển... CM tháng Tám đến nay

- Xây dựng thuật ngữ TV:

+ Đặt thuật ngữ Việt

- Vị... ^#  &'' phía nhân dân hàm ý can gián nhà vua

b) Quan

Ơng lên án

Ơng

u thích

III

Dùng ! pháp so sánh g /h

b) B xét &'' /