Kết quả thu được sau khi tôi tiến hành áp dụng các biện pháp giúp đỡ học sinh là các em này đã có sự tiến bộ đáng kể, các em đã củng cố lại được các kiến thức cơ bản, bổ trợ được những [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH
HUYỆN CƯM’GAR
-
-BÁO CÁO KINH NGHIỆM:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU KÉM MÔN
Trang 3I PHẦN MỞ ĐẦU:
I.1 Lý do chọn đề tài :
Sự nghiệp giáo dục hiện nay vấn đề chất lượng luôn được coi trọng và đặt lên hàng đầu, tuy nhiên trong giáo dục luôn luôn tồn tại đối tượng học sinh trung bình-yếu-kém, dù cho tất cả mọi học sinh đều được thụ hưởng cùng một nội dung chương trình giáo dục giống nhau Thế nhưng các em lại không thể tiếp thu tốt hoặc tụt hẳn so với các bạn học sinh khác, điều này khiến cho các
em ngày càng sa sút và trở nên mặc cảm , tự ti xa lánh bạn bè trong lớp Là người làm công tác giáo dục, tôi luôn trăn trở là làm thế nào để giúp học sinh của mình có được sự nhận thức và phương pháp học đúng đắn để các em có thể phát triển và tiến bộ trong học tập, điều này đã thôi thúc tôi thực hiện đề tài: “ Một số phương pháp phụ đạo học sinh yếu kém môn Tiếng Anh cấp THCS”
I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài :
Để giúp cho các em học sinh có lực học trung bình , yếu ,kém có thể củng cố được các kiến thức cơ bản, bổ trợ được những kiến thức cơ bản bị hổng và có thói quen độc lập suy nghĩ, tự giác để từ đó có sự tiến bộ trong học tập
I.3 Đối tượng nghiên cứu:
Năm học 2016- 2017 đến nay tôi được phân công giảng dạy môn Tiếng Anh lớp 9A1,2,8 ,6A1,3 và chủ nhiệm lớp 9A8 do đó tôi chọn lớp 9A1, 2,8 , 6A1,3
để nghiên cứu đề tài này
I.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu.
Với đề tài này chúng ta có thể áp dụng để giúp đỡ cho học sinh các khối lớp 7-8-9 bậc trung học cơ sở
6-I.5 Phương pháp nghiên cứu.
Trong quá trình thực hiện tôi đã tìm tòi nghiên cứu các tài liệu, kết hợp dự giờ, thực nghiệm, quan sát đánh giá, kiểm tra đối chiếu các kết quả học tập của học sinh, nhằm rút ra được phương pháp giúp đỡ tốt nhất cho các em học sinh
II. PHẦN NỘI DUNG:
II.1 Cơ sở lý luận:
Đối với học sinh, trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách thì trường học là nơi các em chính thức được học tập và rèn luyện một cách nghiêm túc và
Trang 4bài bản nhất Bước vào trường học tất cả học sinh được tạo cơ hội để tiếp thu trithức , giáo dục đầy đủ ý thức về nghĩa vụ, trách nhiệm đối với toàn bộ các hoạt động học tập và rèn luyện của mình Song bên cạnh một số em luôn ra sức phấn đấu học tập thì vẫn còn tồn tại một số em chưa thật sự nỗ lực, hay khả năng tiếp thu và học tập của bản thân còn hạn chế, chỉ ở mức độ trung bình hoặc yếu Lúcnày bản thân các em cần một sự giúp đỡ mà điểm tựa vững chắc nhất của các
em chính là gia đình và nhà trường, trong đó giáo viên chủ nhiệm đóng một vai trò đặc biệt quan trọng
và 9 Đây là điều kiện tốt để giúp tôi hiểu rõ về đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi
để đề ra các biện pháp giáo dục thích hợp để giúp cho những em học sinh trung bình, yếu có thể hiểu được bài học và hòa nhập vào hoạt động học trên lớp cùngcác bạn Bên cạnh đó trong quá trình công tác tại trường tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của Ban giám hiệu nhà trường, vì vậy tôi đã tích lũy được một
số kinh nghiệm trong công tác giảng dạy
Có nhiều cuộc thi giải tiếng Anh trên mạng internet,học sinh giỏi và các trang web học Tiếng Anh
Nhiều học sinh và phụ huynh ý thức về tầm quan trọng của bộ môn Tiếng Anh nên cũng đầu tư cho việc học
Nhà trường tổ chức thêm các lớp học thêm hai buổi tuần, phụ đạo học sinh yếu kém
Khó khăn:
Đối tượng học sinh khá giỏi trên địa bàn đều nhập học vào trường THCS Nguyễn Tất Thành, còn lại số học sinh trung bình, yếu hoặc con em các gia đìnhlao động và buôn bán nhỏ kinh tế khó khăn nên việc quan tâm, đầu tư cho các
em ăn học chưa đầy đủ, chưa đáp ứng được yêu cầu Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đế việc học của con em mình, còn phó thác hết trách nhiệm cho nhà trường trong việc học tập
Trang 5Trường THCS Lương Thế Vinh có nhiều học sinh đến từ các xã không thuộc địa bàn Thị trấn Quảng Phú cho nên điều kiện đi lại khó khăn, một số em học sinh sống xa gia đình, phải ở trọ đi học, nên không có sự quan tâm thường xuyên của cha mẹ Một số em sống cùng thì cha mẹ lại bận buôn bán làm ăn nên không có thời gian quán xuyến, đôn đốc con mình học tập.
Có nhiều học sinh không có ý thức học tập, mất kiến thức căn bản, không có phương pháp, lúng túng trong học tập, kỹ năng giao tiếp còn nhiều hạn chế Tình hình dân trí, tập quán và ý thức học tập còn hạn hẹp nên ảnh hưởng đến khả năng tư duy và sự lĩnh hội kiến thức Đặc biệt là môn tiếng Anh của học sinh
Đa số học sinh sống trong địa bàn thị trấn Quảng Phú và các xã nên việc tham gia học các trung tâm học Tiếng Anh tương đối khó khăn, không có điều kiện
để giao lưu Tiếng Anh với người bản xứ do đó kỹ năng nghe nói còn hạn chế Phát âm còn chưa chuẩn nên còn ngại nói, sợ nói, thiếu tự tin trong giao tiếp
b Thành công – hạn chế :
Thành công:
Sau khi tôi áp dụng các biện pháp giúp đỡ cho học sinh trung bình, yếu tôi nhận thấy đa số đối tượng học sinh này của lớp tôi phụ trách đã giảm đi rất nhanh so với đầu năm học, học sinh có học lực trung bình cũng tiến bộ rõ rệt
Hạn chế.
Một số phụ huynh học sinh do điều kiện, hoàn cảnh gia đình nên đã không thực sự quan tâm đến việc học của con em mình, phó thác cho nhà trường và thầy cô giáo, gây khó khăn cho giáo viên trong việc phối hợp với gia đình để tìm ra biện pháp thích hợp nhằm giúp đỡ học sinh, do đó hiệu quả đạt được còn hạn chế
c Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
Tuy tất cả các em học sinh đều học chung một lớp, với cùng một nội dung chương trình giáo dục giống nhau nhưng mỗi học sinh đều có sự phát triển về thể chất và trí tuệ khác nhau, có điều kiện hoàn cảnh sống và sự quan tâm chăm sóc ở gia đình khác nhau, có động cơ và thái độ học tập khác nhau, năng lực họctập và khả năng tiếp thu của mỗi học sinh cũng khác nhau Điều này dẫn đến sự
Trang 6chênh lệch trình độ giữa các học sinh với nhau , tạo ra kết quả học sinh giỏi, khá,trung bình, yếu, kém.
Với kết quả đó cho thấy rằng nguyên nhân là do một số học sinh đã chưa tự giáchọc, chưa có động cơ học tập, khả năng phân tích, tổng hợp còn hạn chế, chưa mạnh dạn trong học tập do hiểu chưa sâu, nắm kiến thức chưa chắc Bên cạnh
đó, học sinh lại lười suy nghĩ, còn trông chờ thầy cô giải giúp, vốn kiến thức cơ bản ở lớp dưới còn hạn chế, thường không chú ý và tập trung vào bài giảng của giáo viên.Một số học sinh đọc và viết còn chậm nên không theo kịp tiến độ của bài giảng
Thêm vào đó phải kể đến yếu tố gia đình, một bộ phận phụ huynh chưa thực sự quan tâm, chăm lo và đôn đốc con em mình học tập còn phó thác cho nhà
trường và thầy cô Một số em học sinh sống xa trường, đi lại khó khăn hoặc không có phương tiện đi lại Từ các nguyên nhân trên, các em học đâm ra chán học và mất đi niềm cảm hứng trong học tập Sau khi phân tích những nguyên nhân dẫn đến kết quả của học sinh trung bình-yếu
Cụ thể vào năm học 2016-2017 khi nhận giảng dạy lớp 9A1,2,8 và chủ nhiệm lớp 9A8 sau khi quan sát và tìm hiểu, tôi đã nhận thấy rằng bên cạnh những em
có học lực khá, giỏi thì vẫn còn tồn tại một số em có học lực ở mức độ trung bình, yếu Với tình hình như thế tôi quyết định áp dụng một số kinh nghiệm của mình qua những năm đứng lớp và suốt thời gian sau này tôi đã áp dụng những kinh nghiệm của mình được trình bày sau đây để tiếp tục giúp đỡ các em học sinh trong quá trình giảng dạy và chủ nhiệm
II.3 Giải pháp, biện pháp.
a Mục tiêu của biện pháp, giải pháp.
Giải pháp của tôi đưa ra áp dụng nhằm làm hạn chế và khắc phục học sinh yếu,kém bộ môn Tiếng Anh giúp cho học sinh tiến bộ hơn trong học tập
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.
Học sinh yếu là một tồn tại khách quan, một phần do giáo viên chưa quan tâm đúng mức, chưa giúp đỡ kịp thời để các em hổng kiến thức cơ bản Một phần là
do các em không thích học, không biết các học dẫn đến ngày một tụt hậu so với trình độ chung của lớp Việc tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến kết quả của học sinhtrung bình-yếu là việc làm cần thiết, từ đó để tìm ra giải pháp phù hợp để giúp
Trang 7đỡ các em, tuy nhiên giáo viên không được nóng vội, phải có lộ trình hợp lí, có biện pháp hiệu quả và kịp thời, có kế hoạch riêng cho mỗi học sinh Để giúp đỡ học sinh trung bình-yếu có kết quả, theo tôi chúng ta cần phải tiến hành các bước sau đây:
Bước 1
Ngay từ đầu năm học, sau khi tiến hành khảo sát, giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn cần phải phối hợp phân tích, đánh giá kết quả để đưa ra dự báo về học sinh trung bình, yếu Phân loại đối tượng học sinh để lựa chọn biện pháp giảng dạy phù hợp nhằm tạo điều kiện cho các em có cơ hội để trình bày trước lớp Tạo bầu không khí vui vẻ, nhẹ nhàng,thoải mái trong lớp học để các em dễ dàng bày tỏ những khó khăn vướng mắc mà các em gặp phải
Bước 2.
Nhận diện học sinh trung bình, yếu tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng dẫnđến học sinh trung bình, yếu từ đó tìm ra các biện pháp thích hợp để giúp đỡ cácem
- Nguyên nhân từ phía gia đình: Do kinh tế khó khăn nên việc đầu tư cho
các em rất ít, thậm chí một số phụ huynh đã coi việc giảng dạy là của nhà
trường nên không quan tâm Một số gia đình cả bố và mẹ phải đi làm ăn xa, gửi con cho ông bà cô chú trông nom giúp nên đã không thể quán xuyến các em một cách thường xuyên, điều này dẫn đến tình trạng học sinh lêu lổng, không chịu đầu tư cho việc học ở nhà như học bài và làm bài tập, các em có thể đưa ra
lí do để vắng học mà cha mẹ hay người thân không thể kiểm soát được
- Giải pháp: Để biết được điều này thì tôi đã phải tìm hiểu và nắm bắt
được hoàn cảnh sống cụ thể của các em học sinh bằng cách gặp gỡ và trò
chuyện, tiếp xúc với gia đình học sinh, từ đó đưa ra biện pháp hợp lý để giúp đỡcác em về điều kiện học tập, như tạo ra một góc học tập, sắp xếp sách vở, bút viết, sắp xếp thời gian học tập hợp lý như: học bài, làm bài cũ, chuẩn bị bài mới.Nhắc nhở phụ huynh thường xuyên theo dõi và kiểm tra bài vở của các em, bên cạnh đó không quên động viên, khích lệ tinh thần học tập của các em Giáo viênchủ nhiệm và gia đình thường xuyên liên lạc để nắm được kết quả học tập của học sinh, từ đó biết được sự tiến bộ của các em
Trang 8- Nguyên nhân từ phía học sinh: Hầu hết các em không đọc được Tiếng
Anh, vốn từ vựng và ngữ pháp còn hạn chế, nhút nhát, còn ngại giao tiếp điều này gây trở ngại cho các em trong việc vận dụng và lĩnh hội kiến thức tối thiểu khiến cho các em khó có thể tiếp thu những kiến thức mới Bên cạnh đó yếu tố lười học, thụ động trong các tiết học cũng góp phần không kém Các em còn trông chờ vào sự giúp đỡ của giáo viên và các bạn khá giỏi trong lớp như đợi đưa ra kết quả hoặc có câu trả lời đúng rồi chép vào vở của mình mà bản thân không tự giác nỗ lực để suy nghĩ Trong các tiết học, học sinh thường không chú ý vào bài giảng, hoặc viết còn chậm nên không theo kịp tiến độ của bài giảng so với lớp, từ đó các em đâm ra chán nản và chậm hẳn so với các bạn khác trong lớp, về nhà các em lại lười học bài và làm bài tập ở nhà, không chuẩn bị bài cho các tiết học tiếp theo nên lại càng trở nên yếu hơn nữa Yếu tố thiếu tự tin và không dám hỏi khi bản thân không hiểu vấn đề cũng khiến cho các em càng tụt dần so với các bạn Điều này giáo viên dễ nhận ra khi quan sát
và kiểm tra học sinh trong các tiết học
Giải pháp:
Khi nắm rõ được nguyên nhân này, giáo viên phải tìm một thời gian hợp lý để trao đổi, trò chuyện với học sinh nhằm nắm bắt tâm tư nguyện vọng cũng như những khó khăn mà các em gặp phải Phân tích cho các em thấy rằng mỗi em đều có một khả năng nổi trội riêng nhưng các em chưa biết phát huy khả năng của mình, để từ đó các em mạnh dạn khám phá ra ưu điểm của bản thân mình vàphát huy có hiệu quả Khuyến khích các em mạnh dạn tham gia xây dựng bài dù
là đúng hay sai nhằm tập trung sự chú ý của học sinh trong giờ học, từ đó giúp cho học sinh dần có được sự hứng thú và làm giảm đi áp lực và sự khó khăn đốivới các em trong các tiết học
Giáo viên cần phân loại rõ xem các em yếu kếm ở kỹ năng nào từ đó đưa ra kế hoạch giảng dạy cho phù hợp trong tiết dạy chính thức và tiết dạy phụ đạo Từng bước giúp học sinh yếu kém tự tin hơn trong việc học Tiếng Anh bằng cácbài tập phù hợp , các câu hỏi từ đễ đến khó Thường xuyên gọi các em lên phát biểu tạo cho các em tính tích cực,tác phong nhanh nhẹn, niềm đam mê trong họctập
Giáo viên hướng dẫn cho các em phương pháp học tập, trong đó tự học ở nhà đóng vai trò quan trọng vì thời gian học ở trường chỉ từ 4 đến 5 tiếng đồng hồ,
Trang 9còn lại là thời gian ở nhà, vì vậy việc xem bài, củng cố lại bài và làm bài tập ở nhà là vô cùng quan trọng, nó giúp các em khắc sâu kiến thức Bên cạnh đó giáoviên nên xây dựng các “ đôi bạn cùng tiến” nhằm giúp đỡ các học sinh trung bình, yếu có điều kiện tiến bộ trong học tập Thường xuyên kiểm tra kết quả từ các “ đôi bạn cùng tiến” này hàng tuần, hàng tháng và khen thưởng kịp thời khi các em có sự tiến bộ, điều này theo tôi rất quan trọng vì nó giúp các em cảm thấy tự tin hơn vào chính bản thân mình, dần dần sẽ kích thích được sự tự giác
và ham học ở các em Khi các em đã có sự tự giác và ham học thì chắc chắn kết quả sẽ khá lên rất nhiều
Bước 3: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý học sinh:
Như chúng ta đã biết, mỗi học sinh, mỗi con người đều có đặc điểm tâm sinh
lý khác nhau, đặc biệt đối với đối tượng học sinh yếu thì tâm sinh lý của các em lại càng khác thường hơn, chính vì vậy giáo viên phải tìm hiểu và thống kê đặc điểm tâm sinh lý của từng đối tượng học sinh yếu để từ đó có các biện pháp phùhợp cho mỗi học sinh Giáo viên cần gần gũi, động viên để các em có sự tin tưởng và dám chia sẻ những khó khăn mà các em gặp phải trong quá trình học tập, qua đó giáo viên có thể hiểu rõ hơn nữa về các em để giúp các em khắc phục được những khó khăn đó
Bước 4:
Giáo viên phải có sự điều chỉnh phương pháp dạy của mình sao cho phù hợp vớitừng đối tượng học sinh
+ Trong từng tiết dạy học bình thường : khi giáo viên soạn bài nhất thiết phải
có kế hoạch dạy học cho những học sinh trung bình-yếu phải phù hợp với trình
độ học sinh đó, không nên dạy những vấn đề hoặc kiến thức quá cao khiến các
em khó lĩnh hội và tiếp thu Trong tiết dạy có thể lồng ghép vào đó các trò chơi hoặc các câu hỏi thú vị Ví dụ: Trong tiết học Tiếng Anh để giúp cho các em có học lực trung bình-yếu có thể tiếp thu và khắc ghi từ mới nhanh hơn, tôi cho lớpchơi các trò chơi liên quan đến từ vựng Ví dụ như: Tìm từ trái nghĩa với tính từ
“big->small” Hoặc có thể cho các em chơi trò chơi nối từ vựng với các nghĩa tiếng việt tương ứng, hoặc đoán từ qua các bức tranh Các trò chơi này giúp cho các em học sinh trung bình-yếu đều có thể tham gia, tạo ra hứng thú và giúp các
em giảm đi căng thẳng và áp lực trong tiết học Bên cạnh đó giáo viên nên đặt
Trang 10cho các em những câu hỏi dễ hơn các học sinh khá, giỏi để giúp các em tự tin trả lời.
Đối với những lớp tôi không chủ nhiệm, tôi luôn gặp gỡ và trao đổi với các giáo viên chủ nhiệm Với sự nắm bắt thông tin từ hai phía, giáo viên chủ nhiệm cung cấp cho giáo viên bộ môn về đặc điểm, hoàn cảnh sống cụ thể của các em học sinh ấy, và giáo viên bộ môn cho giáo viên chủ nhiệm biết về tình hình học tập của học sinh ấy, nhằm điều chỉnh và tìm ra phương pháp dạy học sao cho phù hợp với các em học sinh đó
+ Trong giờ học: Giáo viên phải thường xuyên gọi các em có học lực trung
bình, yếu phát biểu ý kiến hoặc đại diện nhóm của mình trình bày kết quả thảo luận để cho các em thấy rằng việc học của các em luôn được thầy cô quan tâm
Bước 5:
Phân công học sinh khá, giỏi giúp đỡ các bạn ở trường, ở nhà Tạo ra nhóm học tập, thi đua có học sinh trung bình,yếu như “đôi bạn cùng tiến”, “nhóm học tập”…Bước này rất quan trọng và hiệu quả vì một số học sinh không hiểu bài cảm thấy e dè khi hỏi lại thầy cô giáo nhưng các em lại thấy dễ dàng khi trao đổi và hỏi lại từ bạn bè của mình, Khi các em giảng giải và chia sẻ cho nhau cũng chính là cơ hội để các em hiểu rõ và khắc sâu thêm kiến thức đã học Tôi
đã xây dựng các “đôi bạn cùng tiến”(các em học sinh khá, giỏi trong lớp sẽ giúp
đỡ các em học sinh yếu) như sau:
1.Hồ Mai Anh Nhân kèm em Nguyễn Thị Giang Nam
2 Trịnh Thái Ngọc Hải kèm em Lê Ngọc Ánh
3 Huỳnh Thị Ngọc Trâm kèm em Trần Văn Sơn
4 Trần Thị Vân kèm em Thân Trọng Đạt
5 Nguyễn Ngọc Diễm Quỳnh kèm em Quách Hữu Hùng
6 Trần Thị Khánh Ly kèm em Nguyễn Đức Miền
7 Nguyễn Thị Thu Ngân kèm em Mai Thu Hiền
8 Lê Duy Phương kèm em Đậu Ngọc Anh Tuấn
Bước 6:
Giáo viên phải động viên, tuyên dương kịp thời những học sinh có tiến bộ, dù rằng sự tiến bộ đó là rất ít, có làm như vậy thì các em mới thấy tự tin hơn và
Trang 11hứng thú hơn trong học tập Chính nhờ vào sự cố gắng của các em để được thầy
cô và các bạn khen ngợi thì sức học của các em sẽ tự nâng dần lên Với sự giúp
đỡ, quan tâm của thầy, cô giáo cùng với sự cố gắng , nỗ lực của chính bản thân các em thì sau một tháng đầu tiên thực hiện, 4 em học sinh yếu trong các “đôi bạn cùng tiến” đã có sự tiến bộ thấy rõ, và tôi đã khen ngợi, khích lệ các em bằng chính những món quà nho nhỏ từ chính kinh phí của bản thân tôi như cây bút bi xinh xắn, một vài quyển vở hoặc cuốn sổ tay…dù rằng các món quà ấy không có giá trị nhiều về mặt vật chất nhưng lại vô cùng có ý nghĩa về mặt tinh thần, nó khiến các em cảm thấy vui và hãnh diện về kết quả mà bản thân các emđạt được và đặc biệt đó chính là sự khích lệ cho các em học sinh yếu trong các
“đôi bạn cùng tiến” khác phấn đấu
Bước 7: Tạo ra nhiều sân chơi thu hút các em:
Kết hợp với Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo các chủ đề, chủ điểm hàng tháng, giáo viên xây dựng các chương trình bằng Tiếng Anh để tạo ra nhiều sân chơi đa dạng để các em luyện nói tiếng Anh, tạo được thói quen và sự
tự tin khi đứng nói trước tập thể Đặc biệt là luyện được kỹ năng dẫn chương trình bằng tiếng Anh cho những em học sinh khá, giỏi, rút ngắn được khoảng cách với các em học sinh trung bình, yếu vì đây là những cuộc chơi không đặt nặng vấn đề thi đua hay điểm số