Thế đó, cách quên đi nỗi buồn của chính mình tốt nhất là hãy chia sẻ với những người khác, bạn sẽ thấy được sự cảm thông và nỗi buồn của chính mình cũng được tan biến đi?. Xác định pho[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT TRẦN QUỐC TUẤN
TỔ : VĂN – NGOẠI NGỮ
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KÌ
NĂM HỌC 2019 - 2020
MÔN: NGỮ VĂN- LỚP 11
I PHẦN ĐỌC – HIỂU
Câu 1 Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu
“Mẹ ạ, nếu kiếp sau, con được chọn, con vẫn chọn là con của mẹ Mẹ con ta sẽ yêu thương và bù đắp cho nhau mẹ nhỉ? Ở trên này, con ít khi thành công lắm nhưng khi con mệt mỏi, con thất bại, con sắp gục ngã, con đã biết đi tìm mẹ…
Mẹ ơi, hãy là một bà tiên hiền dịu và cho con một điều ước nhỏ nhoi đi mẹ Con ước giản dị thôi, bà tiên ấy được sống lại với con một ngày, để con được chăm sóc -việc mà trước đây con chưa hề làm Con sẽ không làm mẹ khóc đâu, con hứa Và điều cuối cùng con muốn nói với mẹ rằng: “Con nhớ mẹ quá nhiều, nợ mẹ quá nhiều Kiếp sau, dù sao đi nữa, mẹ sẽ mãi là mẹ của con Con thương mẹ nhiều!”
(Trích Thư gửi mẹ hiền - Nguyễn Anh Thư, học sinh lớp 9 - Dantri.com ngày
20/10/2016)
1 Xác định phương thức biểu đạtchính của đoạn trích trên
2 Anh chị hiểuthế nào về câu văn: “Ở trên này, con ít khi thành công lắm nhưng khi con
mệt mỏi, con thất bại, con sắp gục ngã, con đã biết đi tìm mẹ…”
3 Theo anh chị, vì sao bạn Anh Thư lại viết cho mẹ đã mất 2 năm trước của mình.“Con
nhớ mẹ quá nhiều, nợ mẹ quá nhiều…”
4 Đoạn trích trên gợi cho anh chị điều gì tâm đắc nhất (Viết thành đoạn văn khoảng 5 –
7 dòng)
Câu 2 Đọc bài thơ sau và trả lời những câu hỏi:
Rễ sâu ai biết là hoa Xoắn đau núm ruột làm ra nụ cười.
Im trong lòng đất rối bời Chắt chiu từng giọt, từng lời lặng im.
Uống từng giọt nước đời quên
Ăn từng thớ đá dựng nên sắc hồng
Nở rồi, trông dễ như không Một vùng sáng đọng, một vùng hương bay.
Tụ, tan màu sắc một ngày Mặt trời hôm, mặt trời mai ngoảnh cười
Bắt đầu từ rễ em ơi!
(Chế Lan Viên, Rễ … hoa)
1 Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?
2 Để tạo nên hoa, hình tượng rễ trong bài thơ đã phải trải qua những gì?
3 Qua sự nhọc nhằn của rễ, bài thơ gợi nhớ tình cảm đạo lí gì?
4 Anh/chị hiểu như thế nào về lời khuyên nhủ “Bắt đầu từ rễ em ơi!”? (Trả lời bằng
một đoạn văn từ 5 – 10 câu)
Câu 3 Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi
Trang 2Đôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh ngã bạn Nhưng hãy đừng mất lòng tin Tôi biết chắc chắn rằng, điều duy nhất đã giúp tôi tiếp tục bước đi chính là tình yêu của tôi dành cho những gì tôi đã làm Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu quý Điều đó luôn đúng cho công việc và cho cả những người thân yêu của bạn Công việc sẽ chiếm phấn lớn cuộc đời bạn và cách duy nhất để thành công một cách thực sự là hãy làm những việc mà bạn tin rằng đó là những việc tuyệt vời Và cách để tạo ra những công việc tuyệt vời là bạn hãy yêu việc mình làm Nếu như các bạn chưa tìm thấy nó, hãy tiếp tục tìm kiếm Đừng bỏ cuộc bởi vì bằng trái tim bạn, bạn sẽ biết khi bạn tìm thấy nó Và cũng sẽ giống như bất kỳ một mối quan hệ nào, nó sẽ trở nên tốt dần lên khi năm tháng qua đi Vì vậy hãy cố gắng tìm kiếm cho đến khi nào bạn tìm ra được tình yêu của mình, đừng từ bỏ.
(Steve Jobs - Những bài phát biểu nổi tiếng – Nguồn: Gocsuyngam.com)
1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.
2 Nêu khái quát nội dung của văn bản.
3 Tại sao tác giả lại cho rằng cách để tạo ra những công việc tuyệt vời là bạn hãy yêu
việc mình làm ?
4 Thông điệp nào có ý nghĩa đối với anh chị.
Câu 4: Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu
Có một phụ nữ vừa mất con trai, bà tìm đến một nhà hiền triết và nói:
“Có lời cầu nguyện nào mà ông biết có thể đem con trai tôi sống lại?”
Nhà hiền triết bảo:
“Hãy đem về đây cho ta một hạt giống cây mù tạt được trồng từ gia đình nào chưa từng bao giờ biết đến đau khổ”.
Người phụ nữ ngay lập tức lên đường đi tìm hạt giống thần kỳ Đầu tiên bà đến gõ cửa một ngôi nhà lớn sang trọng và hỏi:
“Tôi đang tìm hạt giống cây mù tạt từ gia đình chưa bao giờ biết đến đau khổ, có phải nơi này không?”
Họ trả lời bà đã đến nhầm chỗ và bắt đầu kể những tai họa đã xảy đến với gia đình
họ Bà ngồi lại an ủi họ rối tiếp tục lên đường đi tìm hạt giống thần kỳ
Nhưng bất cứ nơi nào bà ghé vào, dù ở những ngôi nhà tồi tàn hay sang trọng, bà đều được nghe những chuyện đau buồn này đến chuyện bất hạnh khác
Bà trở nên quan tâm và rất muốn chia sẻ nỗi buồn của người khác đến nỗi bà đã quên đi nỗi buồn của chính bà và quên câu hỏi về hạt giống cây mù tạt thần kỳ mà bà tìm kiếm
Thế đó, cách quên đi nỗi buồn của chính mình tốt nhất là hãy chia sẻ với những người khác, bạn sẽ thấy được sự cảm thông và nỗi buồn của chính mình cũng được tan biến đi Hãy quên đi nỗi buồn, bạn nhé!
1 Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên?
2 Anh (chị) hiểu như thế nào về hình ảnh hạt giống cây mù tạt trong câu văn “Hãy đem
về đây cho ta một hạt giống cây mù tạt được trồng từ gia đình nào chưa từng bao giờ biết đến đau khổ“.
Trang 33 Anh (chị) hiểu như thế nào về câu “ bất cứ nơi nào bà ghé vào, dù ở những ngôi nhà tồi tàn hay sang trọng, bà đều được nghe những chuyện đau buồn này đến chuyện bất hạnh khác”.
4 Thông điệp nào của văn bản trên để lại cho anh ( chị) nhiều suy nghĩ nhất ?
Câu 5: Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời các câu hỏi:
Đêm sao sáng Đêm hiện dần lên những chấm sao Lòng trời đương thấp bỗng nhiên cao Sông Ngân đã tỏ đôi bờ lạnh
Ai biết cầu Ô ở chỗ nào?
(…) Chùm sao Bắc Đẩu sáng tinh khôi Lộng lẫy uy nghi một góc trời
Em ở bên kia bờ vĩ tuyến Nhìn sao sao thức mấy năm rồi!
Sao đặc trời, sao sáng suốt đêm Sao đêm chung sáng chẳng chia miền Trời còn có bữa sao quên mọc
Anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em.
(Nguyễn Bính, Tháng 12 – 1957)
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính cùa đoạn thơ?
2 Đoạn thơ trên được viết theo thể loại nào?
3 Nêu tác dụng nghệ thuật của hai biện pháp tu từ được sử dụng ở cuối của đoạn thơ
4 Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của nhân vật trữ tình được gửi gắm trong đoạn thơ
trích? Trả lời trong khoảng 5-7 dòng
4 Có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau những phải nhấn mạnh được tâm trạng của
nhân vật trữ tình được gửi gắm trong đoạn thơ trích đó là nỗi nhớ thương khắc khoải, khôn nguôi đối với người con gái trong xa cách
Câu 6: Đọc đoạn thơ sau đây và trả lời câu hỏi :
Ơi cơn mưa quê hương
Đã ru hát tâm hồn ta từ thưở bé
Đã thấm nặng lòng ta những tình yêu chớm hé Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối bẹ dừa Thấy mặt trời lên khi tạnh những cơn mưa
Ta yêu quá như lần đầu mới biết
Ta yêu mưa như yêu gì thân thiết Như tre, dừa như làng xóm quê hương Như những con người biết mấy yêu thương.
(Lê Anh Xuân)
1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính trong đoạn thơ trên?
Trang 42 Những hình ảnh nào thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương của tác giả?
Nêu nội dung chính của văn bản
3 Xác định 02 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong 4 dòng thơ cuối của văn bản
trên
4 Anh (chị) hiểu như thế nào về 2 câu thơ sau : “Ơi cơn mưa quê hương - Đã ru hát
tâm hồn ta từ thưở bé” Trả lời trong khoảng 5- 7 dòng
Câu 7: Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Tấm gương là người bạn chân thật suốt một đời mình, không bao giờ biết xu nịnh
ai, dù đó là kẻ vương giả uy quyền hay giàu sang hãnh tiến Dù gương có tan xương nát thịt thì vẫn cứ nguyên tấm lòng ngay thẳng trong sạch như từ lúc mẹ cha sinh ra nó Nếu ai có bộ mặt không xinh đẹp thì gương không bao giờ nói dối, nịnh xằng là xinh đẹp Nếu ai mặt nhọ, gương nhắc nhở ngay Nếu ai buồn phiền cau có thì gương cũng buồn phiền cau có theo như để an ủi, sẻ chia cho người đỡ buồn phiền sầu khổ.
Là người, ai dám tự bảo mình là trong sáng suốt đời như tấm gương kia Thiếu gì
kẻ ác độc, nịnh hót, hớt lẻo, dối trá, có kẻ còn tham lam mà bảo trắng là đen, gọi xấu là tốt đấy sao.
Không một ai mà không soi gương, tư già đến trẻ, từ đàn ông đến đàn bà Soi gương nhiều nhất có lẽ là các chị chúng ta, những cô gái càng xinh đẹp thì càng thích soi gương.
Không hiểu ông Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi có lúc nào soi gương để buồn phiền cho gương mặt xấu xí của mình, để rồi làm ra bài phú “Hoa sen giếng ngọc” nổi tiếng bao đời Anh Trương Chi nữa, anh ngồi trên con thuyền lơ lửng mặt sông, có soi vào dòng nước để tủi cho khuôn mặt mình, nên đành gửi lòng vào tiếng hát cho say đắm lòng cô gái cấm cung và bao người khác nữa… thành câu chuyện đau buồn.
Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là hạnh phúc Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn nếu có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâm sâu thẳm
mà lòng không hổ thẹn.
Còn tấm gương bằng thuỷ tinh tráng bạc, nó vẫn là người bạn trung thực, chân thành, thẳng thắn, không hề nói dối, cũng không bao giờ biết nịnh hót hay độc ác với bất cứ ai.
(Băng Sơn, U tôi -Theo sách Ngữ văn 7, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2015, tr.84, 85)
Câu 1 Chỉ ra đặc tính nổi bật của tấm gương được nêu trong văn bản
Câu 2 Từ đặc tính của tấm gương, tác giả liên tưởng so sánh với điều gì trong cuộc
sống?
Câu 3 Thái độ mà tác giả muốn biểu đạt qua bài văn?
Câu 4 Anh/Chị có đồng tình với ý kiến “Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là
hạnh phúc Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn nếu có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm gương lương tâm sâu thẳm mà lòng không hổ thẹn”? Vì sao?
Câu 8: Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Cuộc sống luôn có nhiều áp lực nên không phải lúc nào ta cũng có đủ vững chãi
để làm chủ hết bản thân, nhất là khi có những biến động bất ngờ Trong những lúc tâm
Trang 5tư rối bời hoảng loạn hay chán chường lạc lõng, ta luôn ước ao có một người thân bên cạnh để được chia sẻ Dù người ấy chẳng giúp ta giải quyết được vấn đề, thậm chí chẳng khuyên được một điều gì bổ ích, nhưng chỉ cần thái độ lắng nghe hết lòng cũng
đủ khiến ta vơi đi rất nhiều phiền muộn rồi.Cho nên, được lắng nghe là nhu cầu không thể thiếu của con người.Thế nhưng, điều nghịch lý là ai cũng muốn người khác lắng nghe mình, còn mình lại không chịu lắng nghe ai cả.
(….) Nếu ta thực sự muốn giúp người kia vơi đi những nỗi khổ niềm đau đang đè nặng trong lòng, thì việc trước tiên là ta phải biết lắng nghe họ Cũng như vị thầy thuốc trước khi chẩn mạch kê toa thì phải luôn quan sát thần sắc của bệnh nhân Sau đó, lắng nghe thật kĩ càng những báo cáo hay những lời than thở về bệnh trạng Khi ta quyết định lắng nghe một người đang khổ, tức là ta đang đóng vai thầy thuốc để chữa trị bệnh cho
họ Dù ta không phải nhà tâm lý trị liệu, nhưng với lòng chân thành và thái độ lắng nghe đúng đắn, chắc chắn ta sẽ giúp được người kia ít nhiều Vì vậy mỗi khi chúng ta chuẩn bị lắng nghe, ta phải hỏi kỹ lại mình đã thật sự vào vai của một người cứu giúp chưa?
( Theo Minh Niệm, Hiểu về trái tim, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2017, tr.160-162)
Câu1 Đoạn văn bản trên sử dụng thao tác lập luận nào?
Câu 2.Theo tác giả, khi chúng ta lắng nghe cần có thái độ như thế nào?
Câu 3 Vì sao tác giả cho rằng: “ khi ta quyết định lắng nghe một người đang khổ, tức là
ta đang đóng vai thầy thuốc để chữa trị bệnh cho họ”?
Câu 4.Theo anh/chị, chúng ta cần lưu ý điều gì khi lắng nghe ai đó?
Câu 9: Đọc bài thơ và trả lời các câu hỏi:
Mẹ và quả
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng Những mùa quả lặn rồi lại mọc Như mặt trời, khi như mặt trăng.
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.
Và chúng tôi một thứ quả trên đời Bảy mươi tuổi mẹ mong chờ được hái Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh.
(Nguyễn Khoa Điềm)
Trang 6Câu 1 Từ "quả" trong những câu thơ nào được dùng với ý nghĩa tả thực? Từ "quả"
trong những câu thơ nào được dùng với ý nghĩa tượng trưng?
Câu 2: Tìm và chỉ ra ý nghĩa của các biện pháp tu từ được dùng trong hai câu thơ sau:
"Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi Mình vẫn còn một thứ quả non xanh"
Câu 3 Ở khổ thơ thứ 2, hình ảnh mẹ hiện lên như thế nào? Qua đó, anh/chị hiểu gì về
tình cảm của nhà thơ đối với mẹ?
Câu 4 Từ nội dung đoạn thơ trên, anh chị hãy viết 1 đoạn văn khoảng 5-7 dòng nói lên
suy nghĩ của anh chị về mẹ của mình
Câu 10 Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
MÙA XUÂN CHÍN
Trong làn nắng ửng: khói mơ tan.
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc, Trên giàn thiên lí Bóng xuân sang
Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn nữ hát trên đồi;
− Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi…
Tiếng ca vắt vẻo lưng chứng núi Hổn hển như lời của nước mây…….
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây…
Khách xa vừa lúc mùa xuân chín, Lòng trí bâng khuân sực nhớ làng.
− Chị ấy năm nay còn gánh thóc.
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang ?
(Hàn Mạc Tử)
Câu 1 Cho biết nội dung của văn bản trên?
Câu 2 Câu thơ Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời gợi anh/chị liên tưởng tới câu thơ nào,
của ai? Chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa hai câu thơ
Câu 3 Phân tích biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:
Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây
Câu 4 Nhan đề bài thơ là “Mùa xuân chín”, anh chị hãy lí giải vì sao nhà thơ lại đặt
nhan đề như vậy?
II PHẦN LÀM VĂN
Trang 7Câu 1 Cảm nhận của anh chị về bức tranh phố huyện từ chiều về đêm trong tác phẩm “
Hai đứa trẻ” (Thạch Lam)
Câu 2
“ Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống bằng tàn nhẫn, lừa lọc, tính cách dịu dàng và long biết giá người, biết trọng người ngay của viên quản ngục giống như một thanh âm trong trẻo lạc giữa một bản đàn mà tất cả nhạc luật đều hỗn loạn”
Anh chị hãy phân tích nhân vật viên quản ngục trong “ Chữ người tử tù” (Nguyễn Tuân)
để làm rõ ý kiến trên
Câu 3
Nói về cảnh ông Huấn Cao cho chữ viên quản ngục (trong Chữ ngườitử tù –
Nguyễn Tuân), có người cho rằng: đây là “sự nổi loạn của cái đẹp”; một người khác lại nhận định: đó là “sự tỏa sáng của những tấm lòng”.
Ý kiến của anh/chị như thế nào?
Câu 4 Cảm nhận của em về chân dung các nhân vật trong đoạn trích “Hạnh phúc của
một tang gia” (Trích Số đỏ) của Vũ Trọng Phụng?
Câu 5 Phân tích ý nghĩa chi tiết bát cháo hành trong tác phẩm “Chí Phèo” của Nam
Cao
Câu 6 Phân tích nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn “ Chí Phèo” ( Nam Cao).