Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại ban quản lý dự án đầu tư xây dựng quận cầu giấy

TÓM TẮT Luận văn “Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy” tập trung nghiên cứu và tổng hợp trình bày các nội dung:

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRẦN HƯƠNG TRÀ

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN

ĐẦU TƯ XÂY DỰNG QUẬN CẦU GIẤY

LUẬN VĂN THẠC S QUẢN INH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

H N i - Năm 2021

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRẦN HƯƠNG TRÀ

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN

ĐẦU TƯ XÂY DỰNG QUẬN CẦU GIẤY

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Hà N i – Năm 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy

đủ theo quy định

Tác giả

Trần Hương Trà

Học viên xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các Thầy giáo, Cô giáo trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện cho học viên hoàn thành chương trình học

Xin chân thành cảm ơn tới Lãnh đạo cùng cán bộ và nhân viên Ban Quản lý

dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy, Ủy ban Nhân dân quận Cầu Giấy đã hỗ trợ

và cung cấp thông tin cho học viên hoàn thành luận văn này

Trân trọng cảm ơn!

TÓM TẮT

Luận văn “Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy” tập trung nghiên cứu và tổng

hợp trình bày các nội dung:

M t là, tổng quan tình hình nghiên cứu và xem xét một số lý luận cơ bản về

quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của các ban quản lý dự

án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện Hệ thống hóa khái niệm, nội dung, tiêu chí đánh giá và các nhân tố tác động và thực tiễn quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại một số ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

Từ đó luận văn rút ra một số bài học về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy

Hai là, phân tích thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ

ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy giai đoạn 2015-2019 ở các công tác: 1) lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản; 2) quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành; 3) quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản; và 4) thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản Trên cơ sở đó, luận văn đánh giá, xác định những kết quả đạt được và một số hạn chế trong công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy

Ba là, trình bày định hướng, mục tiêu và đề xuất các giải pháp hoàn thiện

quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy trong những năm tới, bao gồm các giải pháp: 1) hoàn thiện công tác lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bảnvà các giải pháp khác; 2) đảm bảo quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành; 3) nâng cao chất lượng công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản; 4) tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát vốn đầu tư xây dựng cơ bản và 5) các giải pháp khác

MỤC LỤC

Trang

Danh mục các từ viết tắt i

Danh mục các bảng ii

Danh mục các hình vẽ iii

Danh mục các biểu đồ iii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CẤP QUẬN, HUYỆN 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về quản lý tài chính công, quản lý ngân sách nhà nước 4

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 7

1.1.3 Các công trình nghiên cứu về Ban Quản lý đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 9

1.1.4 Khoảng trống về nghiên cứu /giới hạn của các nghiên cứu trước 10

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện 12

1.2.1 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 12

1.2.2 Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 14

1.2.3 Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện 16

1.2.4 Tiêu chí đánh giá công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện 23

1.2.5 Các nhân tố tác động đến công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận,

huyện 25

1.3 Kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại một số Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện và bài học cho quận Cầu Giấy 29

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại một số Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện 29

1.3.2 Bài học rút ra cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 31 Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33

2.1 Khung nghiên cứu 33

2.2 Quy trình nghiên cứu 33

2 3 Các phương pháp nghiên cứu 34

2.3.1 Phương pháp thu thập số liệu 34

2.3.2 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 38

Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG QUẬN CẦU GIẤY 40

3.1 Khái quát về Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 40

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 40

3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ quyền hạn 41

3.1.3 Cơ cấu tổ chức 44

3.1.4 Tình hình nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy quản lý 45

3.2 Tình hình quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 46

3.2.1 Lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản 46

3.2.2 Quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành 51

3.2.3 Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản 58

3.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản 61

3.3 Đánh giá công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 64

3.3.1 Ưu điểm 64

3.3.2 Một số hạn chế và nguyên nhân 66

Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG QUẬN CẦU GIẤY 69

4.1 Định hướng, mục tiêu hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 69

4.1.1 Định hướng 69

4.1.2 Mục tiêu 70

4.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy 71

4.2.1 Hoàn thiện công tác lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản 71 4.2.2 Đảm bảo quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành 74

4.2.3 Nâng cao chất lượng công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản 77

4.2.4 Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản 80

4.3 Kiến nghị 82

4.3.1 Kiến nghị đối với cơ quan Nhà nước 82

4.3.2 Kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân quận Cầu Giấy 82

4.3.3 Kiến nghị đối với các bên có liên quan 84

KẾT LUẬN 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

PHỤ LỤC 95

i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng Việt

ii

DANH MỤC CÁC BẢNG

5 Bảng 3.1 Thống kê nguồn vốn ĐTXDCB các năm

9 Bảng 3.5 Thống kê số vốn thanh toán các năm 2015-2015 55

10 Bảng 3.6 Thống kê số vốn giải ngân các năm 2015-2019 57

11 Bảng 3.7 Kết quả thực hiện quyết toán vốn các năm

4 Hình 3.1 Sơ đồ mô hình tổ chức của Ban QLDA đầu tƣ xây

1 Biểu đồ 3.1 Ban QLDA lập kế hoạch vốn ĐTXDCB chƣa chi

2 Biểu đồ 3.2 Nguyên nhân các khoản thanh toán chƣa đúng

3 Biểu đồ 3.3 Đánh giá công tác quản lý vốn ĐTXDCB của

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam, với vai trò đặc biệt quan trọng nên đầu tư công nói chung và quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản (ĐTXDCB) từ ngân sách nhà nước (NSNN) nói riêng được chú trọng và thu được nhiều kết quả Nhà nước hoàn thiện thể chế quản lý vốn ĐTXDCB, siết chặt kỷ luật đầu tư công, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động đầu tư công, góp phần thực hiện cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng vốn Cùng với đó, việc bố trí vốn đầu tư được tập trung, hiệu quả, khẳng định vai trò chủ đạo của vốn NSNN Kế hoạch phân bổ vốn đầu tư công được lập theo giai đoạn 5 năm, đồng thời chi tiết từng năm đã góp phần quản lý chặt chẽ, công khai, minh bạch, theo đúng các tiêu chí, định mức của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

và Thủ tướng Chính phủ Tỷ trọng đầu tư của khu vực nhà nước đang giảm dần phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về khuyến khích sự tham gia của khu vực ngoài nhà nước cho đầu tư phát triển Bên cạnh những kết quả đạt được, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở Việt Nam thời gian qua cũng có những hạn chế: Về thể chế, theo quy định tại Luật Đầu tư công, để được bố trí vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn thì các dự án phải được phê duyệt chủ trương đầu tư Tuy nhiên các yêu cầu để trình phê duyệt chủ trương bao gồm nhiều thủ tục như thẩm định nguồn vốn, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường… không phát huy hiệu quả mà còn kéo dài thời gian phê duyệt; quản lý vốn còn để thất thoát, lãng phí; công tác giám sát, kiểm tra còn nhiều hạn chế…

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy (Ban QLDA), thay mặt chủ đầu tư là Uỷ ban nhân dân quận Cầu Giấy, quản lý các dự án đầu tư xây dựng (ĐTXD) trên địa bàn quận Trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước

về quản lý ĐTXD, Ban QLDA thực hiện quản lý ĐTXDCB từ NSNN Trong những năm qua, công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của Ban QLDA đã đạt được nhiều kết quả Nhiều dự án đã hoàn thành đầu tư, đi vào hoạt động hiệu quả, cải thiện đời sống của người dân cả về vật chất và tinh thần Công tác quản lý vốn

2

ĐTXDCB từ NSNN bước đầu thực hiện quy định công khai, minh bạch ngân sách theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 Công tác lập, thẩm định dự toán, phân bổ nguồn vốn, quản lý tài chính, quyết toán ngân sách ngày càng thực hiện đúng qui định và hợp lý với NSNN được giao Tuy nhiên, việc quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN tại Ban QLDA còn nhiều vấn đề đang được đặt ra, đặc biệt là hiệu quả của quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN còn thất thoát và lãng phí Từng khâu quản lý trong quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của Ban QLDA còn có yếu kém xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan Trước tình hình thực tiễn cả nước đang thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN đang rất cần thiết và quan trọng Việc nghiên cứu làm rõ luận cứ, nội hàm, phương thức cũng như thực tiễn công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của Ban Quản lý dự

án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy là rất thiết thực Đây là cơ sở và sự cần thiết để

tác giả chọn nghiên cứu đề tài Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách

nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy

2 Câu hỏi nghiên cứu

Luận văn tập trung trả lời câu hỏi: Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy đã thực hiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước như thế nào và cần phải làm gì để hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng

cơ bản từ ngân sách nhà nước?

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích thực trạng công tác quản lý vốn

ĐTXDCB từ NSNN của Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy giai đoạn 2015-2019, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN cho Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy tới năm 2025

- Nhiệm vụ nghiên cứu

+ Hệ thống các vấn đề lý luận về quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của Ban QLDA đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về mặt không gian: nghiên cứu tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu

Giấy

+ Về mặt thời gian: giai đoạn 2015-2019 và đề xuất các giải pháp cho giai

đoạn tới năm 2025

+ Về nội dung: nghiên cứu quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở các nội dung:

lập kế hoạch, phân bổ vốn ĐTXDCB; quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành; quyết toán vốn ĐTXDCB; thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn ĐTXDCB và từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN cho Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy theo các nội dung trên

5 Kết cấu luận văn

Luận văn kết cấu thành 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về

quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà

nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy

Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng

cơ bản từ ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy

4

Chương 1

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ

THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ

XÂY DỰNG CẤP QUẬN, HUYỆN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về quản lý tài chính công, quản lý ngân sách nhà nước

- Tác giả Đào Văn Hùng trong cuốn Giáo trình quản lý tài chính công đã

tổng quan về tài chính công, quản lý NSNN, rủi ro tài khóa và các nghĩa vụ nợ của chính phủ, khung quản lý tài chính công trung hạn và quản lý ngân sách theo kết quả, minh bạch tài khóa và hiệu quả quản lý tài chính công (Đào Văn Hùng, 2017)

- Tác giả Ngô Thị Hồng Hạnh trong bài viết Tăng cường quản lý ngân sách nhà nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế đã phân tích thực trạng quản lý NSNN,

chỉ ra 3 vấn đề đặt ra trong quản lý NSNN ở Việt Nam hiện nay là: 1) vấn đề tăng thu NSNN bằng tăng tỷ lệ từ thuế, thực hiện hài hòa theo hướng kích thích doanh nghiệp phát triển và kế hoạch chi NSNN hợp lý; 2) tập trung nguồn lực NSNN, tránh phân tán, dàn trải, đầu tư thiếu hiệu quả; 3) vấn đề hoàn thiện chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ theo cơ chế thị trường và thông lệ quốc tế đáp ứng nhu cầu hội nhập và đưa ra 6 kiến nghị tăng cường quản lý NSNN: 1) thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong công tác quản lý NSNN; 2) đổi mới và hoàn thiện cơ cấu chi NSNN; 3) thường xuyên sửa đổi, hoàn thiện hệ thống định mức, chế độ sử dụng ngân sách cho phù hợp với tình hình thực tế trên cơ sở khoa học, khác quan; 4) thực hiện nguyên tắc vay bù đắp bội chi NSNN cho đầu tư phát triển; 5) cơ cấu lại thu, chi NSNN; 6) hoàn thiện chính sách thu gắn với cơ cấu lại thu NSNN (Ngô Thị Hồng Hạnh, 2017)

- Tác giả Lê Chi Mai trong bài viết Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước cho chính quyền địa phương ở Việt Nam khái quát về thực trạng phân cấp quản lý

ngân sách cho địa phương và trình bày định hướng tăng cường phân cấp quản lý ngân sách cho chính quyền địa phương gồm: 1) thực hiện sự phân tách rõ ràng giữa các cấp ngân sách, hướng đến xây dựng một hệ thống phân cấp ngân sách đầy đủ, trong đó chính quyền địa phương có sự tự chủ và quyền quyết định lớn hơn về ngân sách cấp mình độc lập với chính quyền trung ương; 2) trao cho địa phương quyền tự chủ cao hơn trong quyết định và quản lý nguồn thu; 3) mở rộng quyền tự chủ của địa phương trong quyết định chi tiêu, cho phép chính quyền địa phương tự chủ ở một mức độ thích hợp trong việc ra quyết định chi tiêu, phân bổ nguồn lực và sử dụng nguồn lực theo thứ tự ưu tiên của địa phương; 4) việc tính toán số bổ sung cân đối ngân sách địa phương cần được thực hiện có căn cứ xác đáng; 5) trao quyền nhiều hơn cho các cấp chính quyền bên dưới; 6) tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình về tài chính ở các cấp chính quyền địa phương; 7) thí điểm lập ngân sách theo kết quả đầu ra gắn với tầm nhìn trung hạn (Lê Chi Mai, 2017)

- Các tác giả Hoàng Thị Thúy Nguyệt, Đào Thị Bích Hạnh trong cuốn Giáo trình lý thuyết quản lý tài chính công đã tổng quan về tài chính và quản lý tài chính

công, NSNN và phân cấp quản lý NSNN; trình bày quy trình quản lý NSNN, tổ chức cân đối NSNN và quản lý nợ công, quản lý các quỹ ngoài NSNN; đánh giá kết

- Tác giả Vũ Thị Nhài trong cuốn Quản lý tài chính công ở Việt Nam đã tổng

quan về quản lý tài chính công và bộ máy quản lý tài chính công ở Việt Nam; trình bày những vấn đề cơ bản về quản lý NSNN, quản lý thu, chi NSNN; quản lý tài sản công trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập; các cơ chế quản lý tài chính, chế độ kế toán trong các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập (Vũ Thị Nhài, 2016)

- Tác giả Trần Xuân Hải trong cuốn Quản lý tài chính công ở Việt Nam – thực trạng và giải pháp trình bày những vấn đề cơ bản về tài chính công và quản lý

tài chính công bao gồm các quan niệm về tài chính công; nội dung, vai trò và tác động của quản lý tài chính công đối với phát triển kinh tế - xã hội Tác giả đồng thời giới thiệu những kinh nghiệm cải cách quản lý tài chính công của một số quốc gia trên thế giới Thực trạng công tác quản lý tài chính công ở Việt Nam thời gian qua

và giải pháp tăng cường quản lý tài chính công ở Việt Nam đến năm 2020 (Trần Xuân Hải, 2014)

- Tác giả Nguyễn Văn Hậu trong bài viết Quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra và khả năng áp dụng ở Việt Nam cho rằng “với những ưu điểm vượt trội,

quản lý NSNN theo kết quả đầu ra có thể khắc phục những nhược điểm của phương thức truyền thống quản lý NSNN theo đầu vào Phân tích những nhược điểm khi quản lý NSNN theo đầu vào, tác giả chỉ ra “Ngân sách chỉ được lập trong ngắn hạn, thường là một năm; không giải quyết được những vấn đề then chốt theo các mục tiêu do Chính phủ đề ra; các mối liên kết giữa vốn ngân sách với những dịch vụ do

7

cơ quan nhà nước cung cấp thường yếu kém và ít có động lực để sử dụng ngân sách một cách hiệu quả” Khái quát về quản lý NSNN theo kết quả đầu ra, tác giả nhận định “phương thức này có khả năng so sánh chi phí với kết quả, cho phép cơ quan nhà nước chủ đọng lựa chọn phương pháp có hiệu quả hơn trong chi tiêu, nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN thông qua việc thu hẹp hay khước từ những chi tiêu không cần thiết và thứ yếu; tập trung các nguồn lực để hoàn thành được nhiệm vụ quan trọng nhất đối với xã hội” Từ đó, tác giả bàn về khả năng áp dụng quản lý NSSNN theo kết quả đầu ra ở Việt Nam (Nguyễn Văn Hậu, 2014)

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

công tác lập kế hoạch phân bổ vốn đầu tư, công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư và hoạt động giám sát, thanh tra quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên để từ đó kiến nghị một số giải pháp tăng cường quản lý vốn ĐTXDCB

từ NSNN trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020 (Tạ Thị Thanh Huyền, Nguyễn Mạnh Dũng, 2017)

- Tác giả Vũ Trường Khá trong luận án Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản đối với các Đoàn kinh tế quốc phòng khu vực phía Bắc Việt Nam đã nghiên cứu và

trình bày lý luận cơ bản về Đoàn kinh tế quốc phòng và quản lý vốn ĐTXDCB đối với các Đoàn kinh tế quốc phòng; đánh giá thực trạng quản lý vốn ĐTXDCB đối với các Đoàn kinh tế quốc phòng khu vực phía Bắc Việt Nam; đề xuất giải pháp

hình xây dựng cơ sở hạ tầng các huyện miền núi tỉnh Thái Nguyên; đánh giá những kết quả đạt được, một số hạn chế và phân tích các nguyên nhân của hạn chế trong quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trong các công trình hạ tầng kỹ thuật các huyện miền núi tỉnh Thái Nguyên (Đặng Thị Tuyết Mai, 2017)

- Tác giả Hoàng Thanh Tuấn trong bài viết Giải pháp quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Bạc Liêu đã đánh giá

thực trạng quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn thành phố Bạc Liêu nhằm tìm ra các điểm mạnh và phân tích các hạn chế để từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trên địa bàn thành phố Bạc Liêu (Hoàng Thanh Tuấn, 2017)

- Tác giả Bùi Mạnh Cường trong bài viết Một số đặc điểm trong quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước phục vụ công tác an ninh phân tích

5 đặc điểm của quản lý vốn XDCB từ NSNN phục vụ công tác an ninh: 1) Do tính chất đặc thù của việc đảm bảo an ninh nên một số dự án ĐTXDCB không thể đấu thầu công khai; 2) Vốn ĐTXDCB trong lĩnh vực an ninh thường có quy mô lớn và 100% là của Nhà nước; 3) Vốn ĐTXDCB trong lĩnh vực an ninh được sử dụng nghiêm ngặt theo kế hoạch của Nhà nước; 4) Vốn ĐTXDCB trong lĩnh vực an ninh phải giải quyết nhiều nhiệm vụ, mục tiêu đột xuất và 5) Chủ đầu tư không phải là người đích thực sở hữu vốn mà chỉ là người được giao quyền đại diện sở hữu, quản

lý và sử dụng vốn (Bùi Mạnh Cường, 2016)

- Tác giả Nguyễn Thị Thanh trong bài viết Đánh giá hiệu quả phân cấp quản

lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản của Hà Nội bằng phương pháp sử dụng mô hình

phân tích màng bao dữ liệu, đã đánh giá hiệu quả phân cấp quản lý vốn ĐTXDCB

thanh, quyết toán dự án ĐTXD bằng nguồn vốn NSNN; trình bày và phân tích thực trạng công tác thanh, quyết toán dự án ĐTXD bằng nguồn vốn NSNN tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy trong 03 năm 2016, 2017, 2018 và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác thanh, quyết toán dự án ĐTXD bằng nguồn NSNN tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy (Nguyễn Thị Hồng Liên, 2019)

- Tác giả Phạm Mai Phương trong luận văn Quản lý dự án đầu tư xây dựng

cơ bản tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy hệ thống hóa cơ sở

lý luận và thực tiễn về quản lý dự án ĐTXDCB của Ban QLDA đầu tư xây dựng cấp quận, huyện; phân tích thực trạng quản lý dự án ĐTXDCB tại Ban QLDA đầu

tư xây dựng quận Cầu Giấy ở 03 nội dung: quản lý giai đoạn chuẩn bị dự án; quản

lý giai đoạn thực hiện dự án; và quản lý giai đoạn kết thúc xây dựng, đưa công trình vào khai thác sử dụng trong giai đoạn 2014-2018 Trên cơ sở đánh giá, chỉ ra các kết quả đạt được, những hạn chế của 03 công tác trên, luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý dự án ĐTXDCB tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy cho thời gian tiếp theo (Phạm Mai Phương, 2019)

Những công trình khoa học và bài viết chuyên sâu đã công bố mà tác giả nêu trên đã giải quyết được nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN, cụ thể như dưới đây:

- Về giá trị lý luận: Nghiên cứu về quản lý tài chính công, quản lý NSNN nói

chung trên các khía cạnh: khái niệm, đặc điểm, vai trò, nội dung, nhân tố ảnh hưởng,

10

tiêu chí đánh giá Nghiên cứu về quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN: các công trình

hệ thống hóa khái niệm, đặc điểm, nội dung, xây dựng tiêu chí đánh giá và giải pháp tăng cường quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN ở những góc độ khác nhau; một

số công trình khái quát các nguyên tắc, quy trình quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN,

đi sâu phân tích các quan điểm, phương hướng gắn với các dự báo để đề ra các giải pháp hoàn thiện quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

- Về giá trị thực tiễn: Mỗi công trình nghiên cứu ở từng thời điểm cụ thể, với

quy mô, phương pháp và cách tiếp cận khác nhau cũng đã khai thác tương đối sâu, rộng về công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN gắn với những địa phương hoặc ngành nhất định Các công trình đã đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN tại một số địa phương, một số ngành để từ đó chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân trong công tác này Một số không ít các nghiên cứu đã tìm hiểu và trình bày các kinh nghiệm của một số địa phương trong công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN, rút ra các bài học cả về mặt chính sách

và thực tiễn cho địa phương Có 02 công trình đã nghiên cứu tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy tuy nhiên đối tượng nghiên cứu của một công trình trên là quản lý dự án ĐTXDCB (một dung lượng nhỏ trong công trình này có trình bày tóm lược về công tác quản lý chi phí dự án) và đối tượng nghiên cứu của một công trình khác là công tác thanh, quyết toán dự án ĐTXD bằng nguồn vốn NSNN (đây chỉ là một trong 4 nội dung quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN mà đề tài luận văn sẽ nghiên cứu, tìm hiểu)

Các công trình trên đây là những căn cứ khoa học và thực tiễn quan trọng để tác giả kế thừa và phát triển cho quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn

1.1.4 Khoảng trống về nghiên cứu /giới hạn của các nghiên cứu trước

Mặc dù các công trình nghiên cứu kể trên đã đề cập đến một số khía cạnh liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài luận văn, tuy nhiên có thể khẳng định đến thời điểm này theo tìm hiểu của tác giả, chưa có công trình nào nghiên cứu trực

tiếp, toàn diện đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại

11

Ban Quản lý Đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy Vì vậy, đề tài cần được nghiên cứu,

hệ thống, chuyên sâu, sát thực tiễn theo hướng mới như sau:

- Khoảng trống về lý luận cần làm rõ: Luận văn cần tiếp tục nghiên cứu, bổ

sung, hoàn thiện, làm rõ cơ sở lý luận, khung lý thuyết phân tích, đánh giá về công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nói chung, từ đó hoàn thiện khung lý luận sát hợp với phạm vi ban QLDA đầu tư xây dựng cấp quận, huyện Cụ thể, ở góc độ cấp ban QLDA đầu tư xây dựng cấp quận, huyện, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN như thế nào? Các nhân tố ảnh hưởng? Các tiêu chí đánh giá công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của các ban QLDA đầu tư xây dựng cấp quận, huyện?

- Khoảng trống về thực tiễn cần nghiên cứu: Vì chưa có công trình nào

nghiên cứu trực tiếp đến quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy, đặc biệt trong bối cảnh Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XV vừa thông qua Nghị quyết về việc điều chỉnh mở rộng địa giới quận Cầu Giấy với việc sáp nhập một số đơn vị hành chính của quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm vào quận Cầu Giấy Theo đó diện tích khu vực điều chỉnh địa giới sẽ mở rộng diện tích quận Cầu Giấy hiện nay thêm 11,18 ha, dân số điều chỉnh tăng thêm cho quận Cầu Giấy là 6.799 người Việc mở rộng địa giới quận Cầu Giấy như vậy đặt ra cho Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy nhiều vấn đề mới, thách thức mới trong quản lý ĐTXD trên địa bàn quận Trước bối cảnh mới, có rất nhiều vấn đề thực tiễn cần thiết được làm rõ mà luận văn sẽ đi sâu nghiên cứu:

+ Mô tả và phân tích các nội dung về quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN tại Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy giai đoạn 2015-2019

+ Phân tích các nội dung quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN tại Ban QLDA

đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy giai đoạn 2015-2019 trong quy trình 4 công đoạn:

lập kế hoạch, phân bổ vốn ĐTXDCB; quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành; quyết toán vốn ĐTXDCB; thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn ĐTXDCB

12

+ Đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân trong quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy thời gian qua Căn cứ vào định hướng, mục tiêu của Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy để đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN cho Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Cầu Giấy trong thời gian tới

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

1.2.1 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.1.1 Khái niệm

Đầu tư XDCB là quá trình đưa các nguồn lực sử dụng vào hoạt động sản xuất và tái sản xuất mở rộng tài sản cố định, tăng cường và hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật cho phát triển kinh tế

“NSNN là toàn bộ các khoản thu và chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” (Quốc

hội, 2014, tr.2)

Vốn ĐTXDCB từ NSNN là một phần vốn tiền tệ đã được Nhà nước tập trung qua các hình thức như thuế, phí, lệ phí… để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, văn hóa xã hội

“Vốn ĐTXDCB từ NSNN là các nguồn lực của xã hội tích lũy, tập trung vào NSNN, được cân đối trong dự toán NSNN hàng năm từ các nguồn thu trong nước, nước ngoài (bao gồm vay nước ngoài của chính phủ và vốn viện trợ của nước ngoài cho chính phủ, các cấp chính quyền và các cơ quan nhà nước) để cấp phát và cho vay ưu đãi về ĐTXDCB nhằm cung cấp các dịch vụ cơ bản và thiết yếu phục vụ các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ đời sống vật chất và tinh thần của dân cư” (Hoàng Thanh Tuấn, 2017, trang 218)

1.2.1.2 Đặc điểm vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

13

Vốn ĐTXDCB từ NSNN là nguồn vốn trong NSNN, được cấp thẩm quyền quyết định đầu tư vào lĩnh vực XDCB Vốn ĐTXDCB từ NSNN được Nhà nước cấp phát dưới dạng các chương trình, dự án từ lúc chuẩn bị đầu tư đến lúc hoàn thành công trình XDCB, bàn giao đưa công trình vào sử dụng

Chủ sở hữu vốn ĐTXDCB từ NSNN là Nhà nước Vốn ĐTXDCB được quản

lý, điều hành, sử dụng theo các quy định của pháp luật (Luật NSNN, các quy định

về quản lý đầu tư, quản lý chi phí xây dựng công trình, dự án ĐTXD)

Vốn là hàng hóa đặc biệt, nhưng cũng giống như các hàng hóa khác, vốn có giá trị sử dụng là để sinh lời Bản thân vốn có chi phí cơ hội, tức là chi phí về vốn

sử dụng vào dự án ĐTXDCB đã chọn mà bỏ qua dự án khác vào những thời điểm nhất định cho nên lợi ích tối thiểu mà chủ đầu tư phải thu được là chi phí cơ hội của vốn đầu tư Vốn ĐTXDCB từ NSNN có hiệu quả về kinh tế, về xã hội hoặc lợi ích chung lâu dài cho một ngành, một địa phương hay cả nền kinh tế Đây là một đặc điểm sử dụng vốn ĐTXDCB quan trọng để lựa chọn hình thức đầu tư có hiệu quả cao nhất

Vốn ĐTXDCB từ NSNN có giá trị thời gian nên trong đầu tư cần phải quy đổi các khoản thu và các khoản chi về cùng một thời giá hoặc tại thời điểm hiện tại hoặc tương lai để so sánh, đối chiếu, đánh giá kết quả đầu tư

Cơ chế quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN chặt chẽ, gắn với việc kiểm tra, giám sát để hạn chế tiêu cực, thất thoát, lãng phí do Nhà nước là chủ sở hữu vốn ĐTXDCB từ NSNN, còn chủ đầu tư chỉ là người sử dụng vốn

Căn cứ vào khả năng thu hồi vốn trực tiếp của dự án ĐTXDCB và tính chất nguồn vốn, hiện nay Nhà nước định ra 3 hình thức: cấp phát đầu tư, tín dụng đầu tư

và doanh nghiệp tự đầu tư

1.2.1.3 Phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Có nhiều hình thức phân loại vốn ĐTXDCB từ NSNN

- Căn cứ vào cấp quản lý ngân sách có vốn ĐTXDCB của ngân sách Trung

ương và vốn ĐTXDCB của ngân sách địa phương Vốn ĐTXDCB của ngân sách

14

Trung ương có nguồn hình thành từ các khoản thu của ngân sách Trung ương được

sử dụng đầu tư cho các dự án ĐTXDCB phục vụ lợi ích quốc gia Vốn ĐTXDCB của ngân sách địa phương hình thành từ các khoản thu của ngân sách địa phương được đầu tư cho các dự án ĐTXDCB phục vụ cho lợi ích của địa phương đó

- Căn cứ vào mức độ kế hoạch vốn ĐTXDCB có các loại: vốn ĐTXDCB tập

trung; vốn ĐTXDCB từ nguồn thu được để lại theo Nghị quyết của Quốc hội, các địa phương chủ động đầu tư; vốn ĐTXDCB theo các chương trình, dự án quốc gia; vốn ĐTXDCB thuộc NSNN nhưng được để lại cho đơn vị đầu tư tăng cường cơ sở vật chất

- Căn cứ vào tính chất đầu tư kết hợp nguồn vốn đầu tư có vốn ĐTXDCB từ

nguồn ngân sách tập trung và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư Vốn ĐTXDCB từ nguồn ngân sách tập trung là vốn đầu tư cho các dự án bằng nguồn vốn đầu tư phát triển thuộc NSNN do các cơ quan Trung ương và địa phương quản lý Vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư là vốn NSNN thuộc nhiệm vụ chi thường xuyên cho các hoạt động sự nghiệp kinh tế mang tính chất đầu tư như duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa các công trình giao công, nông nghiệp, thủy lợi, ngư nghiệp, lâm nghiệp và các chương trình quốc gia, dự án nhà nước

1.2.2 Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

1.2.2.1 Khái niệm

Theo nghĩa thường, quản lý là sự tác động có chủ đích, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng hiệu quả các tiềm năng của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trường biến động

Theo Từ Quang Phương: “Quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là tổng thể các biện pháp, công cụ, cách thức mà Nhà nước tác động vào quá trình hình thành (huy động), phân phối (cấp phát) và sử dụng vốn NSNN để đạt các mục tiêu kinh tế xã hội đề ra trong từng giai đoạn” (Từ Quang Phương, 2013, trang 43)

Quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là một bộ phận quan trọng của quản lý nhà nước trong lĩnh vực ĐTXDCB, trong đó:

15

Chủ thể quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN: là các cơ quan nhà nước có chức

năng, nhiệm vụ quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN theo phân cấp

Quốc hội ban hành luật và các nghị quyết về quản lý kế hoạch chi ĐTXDCB

từ NSSN Chính phủ ban hành các nghị định, quyết định và giao dự toán chi NSNN theo kế hoạch trung hạn và hàng năm Bộ Kế hoạch và Đầu tư quản lý kế hoạch đầu

tư và phân bổ vốn ĐTXDCB Bộ Xây dựng quản lý chất lượng, kỹ thuật xây dựng

Bộ Tài chính quản lý thanh toán, kiểm soát thanh toán, quyết toán vốn ĐTXDCB…

Người có thẩm quyền quyết định đầu tư là người đại diện theo pháp luật của

tổ chức, đơn vị, cơ quan nhà nước

Chủ đầu tư là người sở hữu vốn, vay vốn hoặc được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý và sử dụng vốn để thực hiện đầu tư theo quy định của pháp luật

Cơ quan cấp vốn thực hiện cấp vốn theo đề nghị của chủ đầu tư, thanh toán trực tiếp cho nhà thầu

Đối tượng quản lý vốn ĐTXDCB: toàn bộ quá trình phân phối và sử dụng

NSNN để ĐTXDCB từ lập kế hoạch vốn, tạm ứng, thanh toán đến quyết toán vốn ĐTXDCB

Mục tiêu quản lý vốn ĐTXDCB: đảm bảo vốn NSNN cho ĐTXDCB được sử

dụng đúng mục tiêu, kế hoạch, đối tượng một cách tiết kiệm, hiệu quả, không thất thoát, lãng phí

1.2.2.2 Mục tiêu quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước

Ở góc độ vĩ mô, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nhằm đáp ứng các mục tiêu sau:

- Thực hiện có kết quả các mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ của quốc gia, từng ngành và từng địa phương

- Huy động và sử dụng tối đa hiệu quả nguồn vốn đầu tư, các nguồn lực của ngành, địa phương và toàn xã hội Quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nhằm mục đích

sử dụng hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả từng loại nguồn vốn cũng như các nguồn lực

16

tài nguyên thiên nhiên, đất đai, lao động và các tiềm năng khác, gắn với bảo vệ môi trường, chống hành vi tham ô, lãng phí trong sử dụng vốn ĐTXDCB và khai thác các kết quả đầu tư

- Thực hiện đúng quy định của pháp luật và yêu cầu kinh tế kỹ thuật trong đầu tư Ở góc độ quản lý vĩ mô, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN đảm bảo cho quá trình thực hiện đầu tư, xây dựng công trình XDCB theo đúng quy hoạch và thiết kế

đã được duyệt, đảm bảo sự bền vững và thẩm mỹ, áp dụng công nghệ tiên tiến, đảm bảo chất lượng và tiến độ xây dựng trong chi phí hợp lý

Ở góc độ quản lý của từng cơ sở, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nhằm thực hiện mục tiêu hoạt động, chiến lược phát triển của đơn vị, địa phương, nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội

Ở góc độ quản lý của từng dự án ĐTXDCB, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nhằm thực hiện mục tiêu của dự án ĐTXDCB, nâng cao hiệu quả kinh tế -

xã hội của ĐTXDCB trên cơ sở thực hiện đúng tiến độ, tiêu chuẩn trong phạm vi chi phí được duyệt

1.2.3 Nội dung quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

Các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện là các đơn vị sự lập công lập, trực thuộc UBND quận, huyện, chịu sự quản lý trực tiếp, toàn diện của UBND quận, huyện chủ quản, chịu sự chỉ đạo hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của các cơ quan có thẩm quyền liên quan Các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện được giao làm chủ đầu tư một số dự án ĐTXDCB và thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý dự án theo yêu cầu của UBND quận, huyện chủ quản và quy định của pháp luật Do vậy, các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chủ đầu tư; trực tiếp tổ chức thực hiện các dự

án ĐTXDCB được giao, chịu trách nhiệm trước pháp luật và UBND quận, huyện chủ quản về các hoạt động của mình Theo đó, các ban quản lý dự án ĐTXD cấp

Chủ thể quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN: Ban Quản lý dự án ĐTXD cấp

quận, huyện

Đối tượng quản lý: một nguồn lực tài chính của NSNN được Nhà nước phân

bổ trực tiếp hoặc phân bổ thông qua UBND thành phố, UBND quận, huyện cho hoạt động ĐTXDCB thuộc các công trình, dự án trên địa bàn quận, huyện

Mục tiêu quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là quản lý tốt nguồn vốn NSNN

đầu tư cho XDCB tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật góp phần phát triển kinh tế - xã hội

Nội dung quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của các ban quản lý dự án ĐTXD

cấp quận, huyện nói riêng và quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nói chung là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý vào đối tượng quản lý để điều khiển đối tượng quản lý nhằm sử dụng vốn ĐTXDCB của NSNN có hiệu quả

Công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN của các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện bao gồm nhiều nội dung, diễn ra đồng thời và liên quan đến nhiều

bộ phận, đơn vị Các nội dung quản lý vốn ĐTXDB từ NSNN bao gồm:

- Lập kế hoạch, phân bổ vốn ĐTXDCB

- Quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành

- Quyết toán vốn ĐTXDCB

- Thanh tra, kiểm tra, kiểm toán vốn ĐTXDCB

1.2.3.1 Lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản

18

Hàng năm, các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện với tư cách là chủ đầu tư các dự án sử dụng vốn ĐTXDCB, căn cứ vào tiến độ và mục tiêu thực hiện

dự án, lập kế hoạch vốn của dự án gửi UBND quận, huyện Công việc này thường

do bộ phận kế toán của các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện thực hiện UBND quận, huyện có trách nhiệm tổng hợp kế hoạch vốn ĐTXDCB của các chủ đầu tư vào dự toán NSNN theo quy định của Luật NSNN, gửi kế hoạch vốn ĐTXDCB cho Sở Tài chính Các Bộ, UBND cấp tỉnh, thành phố tổng hợp, lập kế hoạch vốn ĐTXDCB từ NSNN gửi Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư

UBND cấp quận, huyện lập phương án phân bổ vốn ĐTXDCB, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định Căn cứ vào nghị quyết của Hội đồng nhân dân, UBND cấp quận, huyện phân bổ và quyết định giao kế hoạch vốn ĐTXDCB bảo đảm khớp, đúng với chỉ tiêu về tổng mức đầu tư, cơ cấu vốn cho dự án XDCB thuộc phạm vi quản lý mà đã đủ các điều kiện theo quy định Phòng Tài chính – Kế hoạch của quận, huyện dự kiến phân bổ vốn ĐTXDCB cho từng dự án do quận, huyện quản lý trước khi báo cáo UBND cấp quận, huyện quyết định Phòng Tài chính – Kế hoạch quận, huyện xem xét các thủ tục đầu tư của các dự án Sở Tài chính thành phố thẩm tra phương án phân bổ vốn ĐTXDCB Trường hợp đúng quy định được chấp nhận bằng thông báo, trường hợp không đúng quy định, không đủ thủ tục thì Sở Tài chính có văn bản đề nghị điều chỉnh lại Sau khi Sở Tài chính thẩm tra và chấp nhận, UBND cấp quận, huyện giao chỉ tiêu kế hoạch cho các chủ đầu tư để thực hiện Căn cứ kế hoạch vốn ĐTXDCB đã được UBND quận, huyện quyết định, Phòng Tài chính – Kế hoạch quận, huyện thông báo gửi các ngành thuộc quận, huyện, đồng thời gửi Kho bạc Nhà nước nơi dự án mở tài khoản để theo dõi, làm căn cứ kiểm soát thanh toán vốn

Ban Quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện với tư cách là chủ đầu tư phải gửi Phòng Tài chính – Kế hoạch quận, huyện, Sở Tài chính cấp tỉnh, thành phố các tài liệu cơ sở của các dự án trong kế hoạch để thẩm tra, thông báo danh mục thanh toán vốn ĐTXDCB của các dự án đầu tư

19

Định kỳ, các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện rà soát, kiểm tra tiến

độ và mục tiêu đầu tư của các dự án ĐTXDCB để kịp thời điều chỉnh kế hoạch vốn ĐTXDCB theo thẩm quyền hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền kiến nghị điều chỉnh kế hoạch vốn ĐTXDCB, chuyển vốn từ các dự án không có khả năng thực hiện sang các dự án thực hiện vượt tiến độ, còn nợ khối lượng hay các dự án có khả năng hoàn thành vượt kế hoạch trong năm

1.2.3.2 Quản lý chi phí thực hiện, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành

*Quản lý chi phí thực hiện dự án gồm có: quản lý chi phí xây dựng, quản lý chi phí thiết bị, quản lý chi phí tư vấn và chi phí khác Quản lý chi phí xây dựng là

việc quản lý, kiểm tra, giám sát việc áp dụng đúng các định mức, đơn giá theo các

qui định về thành phần công việc, yêu cầu kỹ thuật và biện pháp thi công Quản lý chi phí thiết bị là việc quản lý danh mục thiết bị, chủng loại, số lượng, các chỉ tiêu

kỹ thuật đúng đơn giá, nội dung đầu tư thiết bị trong dự án đã được duyệt, đồng thời giám sát chặt chẽ việc sử dụng máy móc, thiết bị đúng mục đích, có hiệu quả sử

dụng Quản lý chi phí tư vấn và chi phí khác căn cứ vào định mức của từng nội

dung công việc đã có trong định mức chi phí tư vấn do Nhà nước ban hành hoặc dự toán dự án để kiểm tra, giám sát

Chi phí thực hiện dự án /công trình XDCB phải được lập và quản lý trên cơ

sở hệ thống các định mức kinh tế - kỹ thuật, chi phí trong hoạt động xây dựng; hệ thống đơn giá xây dựng và các cơ chế chính sách có liên quan của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành Chi phí của dự án /công trình XDCB cần được tính đúng và đủ cho từng gói thầu, phải phù hợp với thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật, điều kiện xây dựng, giá thị trường tại thời điểm dự toán chi phí và địa điểm xây dựng công trình XDCB

Các ban quản lý dự án ĐTCD cấp quận, huyện chịu trách nhiệm quản lý chi phí thực hiện của dự án /công trình XDCB từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi kết thúc xây dựng, đưa công trình vào khai thác sử dụng Việc quản lý chi phí thực hiện của dự án /công trình XDCB phải đảm bảo chi phí trong phạm vi tổng mức đầu tư

20

của dự án /công trình XDCB đã được phê duyệt (gồm cả trường hợp tổng mức đầu

tư được điều chỉnh) Các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện quản lý chi phí của dự án /công trình XDCB bằng cách tuân thủ và kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về hương dẫn phương pháp lập và quản lý chi phí ĐTXD Quản lý chi phí dự án /công trình XDCB phải bảo đảm mục tiêu, hiệu quả của dự án /công trình đã được phê duyệt và phù hợp với trình tự ĐTXD, nguồn vốn đầu tư

*Tạm ứng vốn ĐTXDCB: Những dự án ĐTXDCB hoặc khối lượng công việc

thuộc dự án ĐTXDCB được phép cấp tạm ứng thì Kho bạc Nhà nước sẽ cấp trước vốn tạm ứng cho đơn vị thụ hưởng và thu hồi dần số vốn tạm ứng khi thanh toán khối lượng hoàn thành Sau khi hợp đồng xây dựng có hiệu lực và bên giao thầu đã nhận được bảo lãnh tiền tạm ứng, việc tạm ứng vốn ĐTXDCB được thực hiện Nhà thầu được tạm ứng kinh phí để tiến hành thực hiện các công việc trong hợp đồng Mức vốn tạm ứng, thời điểm tạm ứng và việc thu hồi tạm ứng được các bên thỏa thuận trong hợp đồng, trong giới hạn mức tối thiểu và mức tối đa theo giá trị hợp đồng và không được vượt kế hoạch vốn cả năm đã bố trí cho dự án /công trình XDCB Trong xây dựng, có những cấu kiện, sản phẩm xây dựng có giá trị lớn phải được sản xuất trước để đảm bảo tiến độ và một số loại vật tư phải dự trữ theo mùa nên mức vốn tạm ứng theo nhu cầu thường cao hơn mức vốn tạm ứng tối đa do chủ đầu tư thống nhất với nhà thầu

Thu hồi vốn tạm ứng ĐTXDCB bắt đầu khi gói thầu được thanh toán khối lượng hoàn thành đạt trong khoảng 20% - 30% giá trị hợp đồng và được thu hồi dần vào từng kỳ thanh toán khối lượng hoàn thành theo các điều khoản ghi cụ thể trong hợp đồng (do hai bên thống nhất), thu hồi hết khi gói thầu được thanh toán khối lượng hoàn thành đạt từ trên 80% giá trị hợp đồng

*Thanh toán khối lượng xây dựng cơ bản hoàn thành

Thanh toán vốn ĐTXDCB là hoạt động chủ đầu tư trả tiền /thanh toán tiền cho nhà thầu khi nhà thầu có khối lượng công việc hoàn thành Có thể thực hiện thanh toán theo thời gian thi công hay theo giai đoạn quy ước hay điểm dừng kỹ

21

thuật hợp lý hoặc thực hiện thanh toán theo khối lượng XDCB hoàn thành hay theo hạng mục công trình hoàn thành Thanh toán vốn ĐTXDCB phải được căn cứ theo giá trị khối lượng thực hiện hoàn thành theo giai đoạn và nội dung phương thức thanh toán ghi trong hợp đồng đã ký kết Đối với các dự án /công trình XDCB trong năm kết thúc hoặc năm đưa công trình vào sử dụng thì phải thanh toán toàn bộ giá trị công việc hoàn thành cho nhà thầu (trừ khoản tiền giữ lại để bảo hành công trình theo quy định)

1.2.3.3 Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Vốn ĐTXDCB được quyết toán là toàn bộ các chi phí hợp pháp thực hiện trong suốt quá trình đầu tư của một dự án /công trình XDCB đến giai đoạn hoàn thành nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng hoặc đối với những dự án có nhiều hạng mục công trình mà mỗi hạng mục hay mỗi nhóm hạng mục công trình khi hoàn thành, nếu độc lập vận hành khai thác sử dụng và xét thấy cần thiết thì cấp

có thẩm quyền phê duyệt quyết toán có thể cho phép quyết toán hạng mục (hoặc nhóm hạng mục) theo quy định của Nhà nước Mục đích quyết toán vốn ĐTXDCB

là tổng kết đánh giá lại quá trình quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

Quyết toán vốn ĐTXDCB từ NSNN tại các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện được thực hiện theo hai hình thức: quyết toán theo niên độ và quyết

toán dự án /công trình XDCB hoàn thành Quyết toán theo niên độ NSNN là việc

vào cuối mỗi năm ngân sách, các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện xác định, tổng hợp toàn bộ số thực chi trong năm ngân sách (thời gian tổng hợp số liệu

từ 01/01 năm trước cho đến hết 31/01 năm sau) Kết thúc một năm ngân sách, các đơn vị sử dụng ngân sách phải tập hợp, lập báo cáo theo mẫu biểu về số kinh phí đã

sử dụng từ nguồn được cấp; gửi cơ quan cấp trên tổng hợp và gửi cấp có thẩm quyền phê duyệt Nội dung các báo cáo quyết toán phải theo đúng quy định của Bộ Tài chính và phù hợp với kế hoạch vốn đã được duyệt, có đối chiếu nguồn vốn cho

từng dự án /công trình XDCB và tuân thủ đúng mục lục NSNN Quyết toán dự án /công trình XDCB hoàn thành: khi các dự án /công trình XDCB hoàn thành, được

22

bàn giao đƣa vào khai thác, sử dụng thì chủ đầu tƣ có trách nhiệm lập báo cáo quyết toán dự án /công trình XDCB cho cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Việc quyết toán nhằm xác định chi phí hợp pháp đƣa vào dự án /công trình XDCB và chi phí không đƣa vào dự án /công trình XDCB trong quá trình đầu tƣ xây dựng công trình

Quyết toán vốn ĐTXDCB từ NSNN phải đảm bảo các yêu cầu:

+ Số quyết toán vốn đầu tƣ phải là thực chi hoặc đƣợc phép hạch toán chi theo quy định cụ thể

+ Số liệu báo cáo quyết toán phải chính xác, trung thực, đầy đủ, đúng nội dung kế hoạch vốn đầu tƣ đƣợc giao và mục lục NSNN Lãnh đạo đơn vị sử dụng NSNN chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của báo cáo quyết toán và các khoản chi sai chế độ

+ Báo cáo quyết toán đảm bảo các dự án XDCB sử dụng vốn NSNN có chi phí đầu tƣ đƣợc quyết toán nằm trong giới hạn tổng mức đầu tƣ đƣợc duyệt hoặc đƣợc điều chỉnh theo quy định của pháp luật

Tất cả các dự án /công trình XDCB đƣợc giao cho các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện làm chủ đầu tƣ thì sau khi hoàn thành, bàn giao công trình đƣa vào khai thác, sử dụng thì các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện phải lập báo cáo quyết toán và đƣợc thẩm tra phê duyệt quyết toán vốn cho dự án /công trình XDCB hoàn thành theo đúng chế độ quy định về quản lý tài chính hiện hành Nội dung quyết toán vốn ĐTXDCB xác định tính pháp lý của văn bản chứng từ và

số liệu vốn thực hiện từ khi khởi công cho đến khi kết thúc dự án /công trình XDCB

1.2.3.4 Thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản

Thanh tra, kiểm tra, giám sát vốn ĐTXDCB nhằm: 1) phát hiện và kết luận những sai lệch, thiếu sót, bất cập trong chấp hành trình tự, thủ tục ĐTXDCB, việc

áp dụng các định mức, đơn giá và nghiệm thu thanh quyết toán khối lƣợng XDCB hoàn thành, việc quyết toán vốn ĐTXDCB và bàn giao công trình để đƣa vào khai thác sử dụng; 2) Xác định nguyên nhân sai phạm, trách nhiệm của từng các nhân, tập thể; 3) Đề xuất các giải pháp khắc phục sai phạm Từ đó kịp thời sửa đổi, tránh

23

thất thoát, lãng phí nguồn lực của Nhà nước về đầu tư công Thanh tra, kiểm tra, giám sát đồng thời tìm ra những nhân tố tích cực để phát huy Nội dung cơ bản của thanh tra, kiểm tra, giám sát vốn ĐTXDCB bao gồm:

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc lập, thẩm định phê duyệt dự án đầu tư, tổng dự toán của các dự án /công trình XDCB

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát chi phí trong quá trình thực hiện dự án /công trình XDCB

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác thanh, quyết toán vốn ĐTXDCB

Việc thanh tra, kiểm tra, giám sát vốn ĐTXDCB phải đảm bảo thực hiện các yêu cầu như sau:

- Thực hiện đồng thời nhiều phương thức thanh tra, kiểm tra, giám sát (thanh tra, kiểm tra, giám sát trước khi phê duyệt, sau khi phê duyệt, từ xa, tại chỗ…)

- Thực hiện công khai các thông tin để các tổ chức, cá nhân có thể tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát

- Thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát đầy đủ các khâu ĐTXDCB

1.2.4 Tiêu chí đánh giá công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

1.2.4.1 Tiêu chí ánh giá công tác lập kế hoạch, phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Một là, chỉ tiêu đánh giá sử dụng vốn đầu tư đúng mục đích: đây đồng thời

là chỉ tiêu đánh giá đầu tư có kết quả và hiệu quả, phản ánh việc sử dụng và quản lý vốn đầu tư trong quá trình hoạt động đầu tư ở mọi khâu, mọi nơi đều an toàn, sử dụng đúng nội dung, đúng địa chỉ Như vậy, quản lý vốn ĐTXDCB được đảm bảo

Có thể sử dụng các tiêu chí như sau:

- Vốn đầu tư thực hiện theo kế hoạch, căn cứ theo tỷ lệ % của lượng vốn đầu

tư thực hiện so với mức vốn kế hoạch đã bố trí

24

Vốn đầu tư thực hiện theo kế hoạch

Lượng vốn đầu tư thực hiện

= - x 100% Mức vốn kế hoạch đã bố trí

- Mức độ thực hiện mục tiêu kế hoạch hiện vật và giá trị, căn cứ theo tỷ lệ %

so sánh của mức kế hoạch đạt được của từng mục tiêu so với mục tiêu kế hoạch

Mức độ thực hiện mục tiêu kế

hoạch hiện vật và giá trị

Mức kế hoạch đạt được của từng mục tiêu

= - x 100% Mục tiêu kế hoạch

- Mức độ thực hiện mục tiêu (hiện vật và giá trị) theo nhiệm vụ chính trị,

kinh tế, xã hội của Đảng và Nhà nước, căn cứ vào mục tiêu qui định trong các văn bản của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, xác định bằng tỷ lệ % của chỉ tiêu thực hiện so với chỉ tiêu quy định trong các nghị quyết

Mức độ thực hiện mục tiêu

Chỉ tiêu thực hiện

= - x 100%

Chỉ tiêu quy định

- Đánh giá hoạt động đầu tư theo định hướng, phản ánh việc thực hiện chủ

trương đầu tư, hoặc định hướng đầu tư trong từng thời kỳ

Hai là, chỉ tiêu đánh giá cơ cấu thành phần của vốn đầu tư: tổng mức vốn

ĐTXDCB gồm có 3 thành phần là chi phí xây lắp, chi phí thiết bị và chi phí khác Chỉ tiêu đánh giá cơ cấu thành phần của vốn đầu tư là tỷ trọng của từng thành phần vốn đầu tư (chi phí xây lắp, chi phí thiết bị và chi phí khác) trong tổng mức vốn đầu

tư Chỉ tiêu này cho phép phân tích mức độ an toàn trong quản lý vốn ĐTXDCB, phân tích xu hướng sử dụng vốn ĐTXDCB của từng thành phần Xu hướng có tính quy luật thì tỷ trọng chi phí thiết bị trong tổng vốn đầu tư ngày càng tăng, tỷ trọng

chi phí xây lắp, chi phí khác trong tổng vốn đầu tư ngày càng giảm

1.2.4.2 Tiêu chí đánh giá về công tác quản lý chi phí, tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành

- Tỷ lệ số vốn tạm ứng trong tổng mức đầu tư của dự án ĐTXDCB tại từng thời điểm cho biết việc tạm ứng có phù hợp với quy định và thực tế hoạt động XDCB

25

- Tỷ lệ số vốn thanh toán tạm ứng trên số vốn ĐTXDCB đã tạm ứng tại từng thời điểm cho biết việc thanh toán tạm ứng có phù hợp với quy định và thực tế có phù hợp với quy định và thực tế hoạt động XDCB

- Tỷ lệ số vốn thanh toán khối lượng hoàn thành trong tổng mức đầu tư của

dự án ĐTXDCB tại từng thời điểm cho biết việc thanh toán vốn có phù hợp với quy định và thực tế hoạt động XDCB

1.2.4.3 Tiêu chí đánh giá về công tác quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

- Tỷ lệ số công trình quyết toán trong tổng số công trình đã hoàn thành hay tỷ

lệ giá trị quyết toán so với tổng giá trị hoàn thành tại từng thời điểm cho biết tình hình nhà thầu, chủ đầu tư đã thực hiện các quy định quyết toán công trình hoàn thành ở mức độ nào

- Tỷ lệ giá trị được quyết toán trong tổng mức đầu tư hoặc tổng dự toán cho biết mức độ nhà thầu, chủ đầu tư đã thực hiện đúng các quy định về XDCB

1.2.4.4 Tiêu chí đánh giá công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản

- Các chỉ tiêu nợ đọng XDCB, giá trị bị giảm trừ hay bị thu hồi sau thanh tra, kiểm tra, kiểm toán…

Bên cạnh đó, còn các chỉ tiêu về tác động môi trường; nâng cao trình độ kỹ thuật sản xuất, chuyên môn nghiệp vụ của người lao động; tác động chính trị, kinh

tế, văn hóa, xã hội; tổng lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận, điểm hòa vốn…

1.2.5 Các nhân tố tác động đến công tác quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

1.2.5.1 Các nhân tố bên ngoài

*Môi trường chính trị, pháp luật

Môi trường chính trị, pháp luật, bao gồm các luật lệ, quy tắc và những hoạt động của các cơ quan nhà nước, ảnh hưởng đến quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Pháp luật là một yếu tố quan trọng có ảnh hưởng lớn đến quản lý nhà nước nói

26

chung và quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN nói riêng Hệ thống pháp luật đầy đủ, chuẩn tắc và đồng bộ thì sẽ tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế trong xã hội hoạt động theo trật tự, khuôn khổ pháp luật, đảm bảo sự công bằng, an toàn và hiệu quả Hệ thống pháp luật, các chính sách pháp luật trong lĩnh vực quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN sẽ có tác dụng kìm hãm hoặc thúc đẩy phát triển hiệu quả hoạt động quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Cơ chế, chính sách về quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN là các quy định của Nhà nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền về các nội dung quản lý, có tính quy phạm pháp luật, chi phối và tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động trong quy trình quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN từ khâu lập kế hoạch vốn đầu tư, thực hiện kế hoạch vốn đầu tư đến khâu quyết toán vốn đầu tư Cơ chế, chính sách pháp luật trong lĩnh vực quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN gồm có:

- Các quy định về phạm vi, đối tượng; về phân cấp nhiệm vụ quản lý, quản

Cơ chế, chính sách được ban hành đồng bộ, phù hợp với thực tiễn sẽ là nhân

tố quan trọng thúc đẩy hoạt động đầu tư xây dựng, tiết kiệm trong việc quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN, làm tăng hiệu quả quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Ngược lại, trong trường hợp cơ chế, chính sách và chủ trương đầu tư thiếu đồng bộ, thường xuyên bị thay đổi, điều chỉnh sẽ làm lãng phí nguồn vốn ĐTXDCB từ NSNN

*Môi trường kinh tế

Trình độ phát triển kinh tế, sự ổn định kinh tế vĩ mô và tiềm lực tài chính công là những nhân tố quan trọng tác động đến quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN

27

Trình độ phát triển kinh tế thấp thì không thể áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến, khó tạo ra được một bộ máy có năng lực vượt trội để tạo ra và vận hành hệ thống quản lý cao hơn trình độ phát triển của xã hội Kinh tế trong các giai đoạn tăng trưởng tốt, thu NSNN dồi dào, chi NSNN không lớn, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN dễ được hỗ trợ Bên cạnh đó, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN phụ thuộc vào tiềm lực tài chính công, tức là tài sản và khả năng huy động tài chính của Nhà nước Nếu Nhà nước có tiềm lực tài chính dồi dào, áp lực giảm chi sẽ giảm đi Ngược lại, khi nợ công cao, tiềm lực tài chính của Nhà nước thấp, áp lực giảm chi lớn, quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN sẽ khó khăn Thêm vào đó, thị trường và sự cạnh tranh có ảnh hưởng lớn tới quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Trong nền kinh tế nhiều thành phần, đa thị trường (vốn, đầu tư, tiêu thụ sản phẩm ) là căn cứ quan trọng cho nhà đầu tư quyết định đầu tư Trong hoạt động ĐTXDCB, khi xem xét các yếu tố thị trường không thể bỏ qua yếu tố cạnh tranh, đòi hỏi nhà đầu tư cân nhắc đầu tư dựa trên tình hình hiện tại của mình và dự đoán tình hình trong tương lai để quyết định có nên ĐTXDCB không, nếu có thì lựa chọn phương thức đầu tư nào để đầu tư hiệu quả

*Sự tiến bộ của khoa học và công nghệ

Đây có thể là cơ hội và cũng có thể là thách thức đối với một dự án ĐTXDCB Chủ đầu tư phải tính đến thành tựu của khoa học và công nghệ để xác định quy mô, cách thức đầu tư, quy trình kỹ thuật, công nghệ sản xuất, trang thiết bị Sự tiến bộ của khoa học và công nghệ trong XDCB làm tăng năng suất lao động, giúp cải tiến nhiều trong quá trình tổ chức thi công, rút ngắn thời gian hoàn thành công trình, tăng hiệu quả quản lý vốn ĐTXDCB

1.2.5.2 Các nhân tố bên trong

*Công nghệ của các ban quản lý ĐTXD cấp quận, huyện: Ứng dụng công

nghệ thông tin vào trong quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN sẽ giúp tiết kiệm được thời gian xử lý công việc, đảm bảo được tính chính xác, nhanh chóng và thống nhất

về mặt dữ liệu, tạo tiền đề cho những quy trình cải cách về mặt nghiệp vụ một cách

vốn ĐTXDCB từ NSNN của các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện

*Nhân lực của các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

Người lãnh đạo bộ máy quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN trong các ban quản lý dự

án ĐTXD cấp quận, huyện phải có tầm hiểu biết sâu rộng, trình độ, chuyên môn tốt trong lĩnh vực quản lý để quyết định chiến lược trong hoạt động ngân sách, kế hoạch triển khai, tổ chức bộ máy quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Khi người lãnh đạo có năng lực không cao, thêm vào đó bộ máy tổ chức không hợp lý và các chiến lược không phù hợp với thực tế thì việc quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN sẽ không hiệu quả cao, có thể có tình trạng chi vượt quá thu, chi giàn trải, không hợp lý, gây lãng phí và thất thoát NSNN Cùng với năng lực quản lý của người lãnh đạo thì năng lực, trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách của các ban quản lý dự án ĐTXD cấp quận, huyện cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Nếu đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách có trình độ chuyên môn tốt, ý thức trách nhiệm cao sẽ giảm thiểu

29

được những sai sót không đáng có, kiểm soát được toàn bộ các nội dung quản lý, nguyên tắc quản lý và tuân thủ theo các quy định về quản lý vốn ĐTXDCB từ

NSNN đảm bảo theo kế hoạch vốn đầu tư đã được phê duyệt

1.3 Kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nh nước tại m t số Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện và bài học cho quận Cầu Giấy

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại một số Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp quận, huyện

1.3.1.1 Kinh nghiệm từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Ba Đình, Hà Nội

Quận Ba Đình có vai trò, vị trí quan trọng, là trung tâm hành chính, chính trị quốc gia UBND quận Ba Đình đã xác định tầm nhìn, quan điểm phát triển quận trở thành điển hình về đô thị “xanh, sạch, đẹp”, xác định công tác ĐTXDCB là một trong những nhiệm vụ thường xuyên quan trọng Quận ủy đã xây dựng và triển khai nhiều nhiệm vụ tăng cường công tác ĐTXDCB, quản lý trật tự xây dựng, quản lý đô thị theo quy hoạch giai đoạn 2016-2020 Theo đó, Ba Đình đã chú trọng phát triển

hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội có trọng tâm, trọng điểm, từng bước giải quyết nhu cầu dân sinh bức xúc, tập trung đầu tư cải tạo nâng cấp, xây mới công trình giáo dục,

y tế, văn hóa, thể thao, điện chiếu sáng, điện sinh hoạt, cấp nước, giao thông đô thị Tổng số vốn kế hoạch bố trí trong 5 năm 2016-2020 là 2.392 tỷ đồng Nhiều dự án đầu tư được tập trung triển khai đã hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng đảm bảo tiến độ và chất lượng, góp phần nâng cao chất lượng dân sinh và tăng vẻ đẹp mỹ quan đô thị (Ngọc Hải, 2020) Những kết quả đạt được như trên trong công tác ĐTXDCB có sự đóng góp rất lớn của Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Ba Đình, đặc biệt trong công tác quản lý vốn ĐTXDCB từ NSNN Thời gian qua, Ban QLDA đầu tư xây dựng quận Ba Đình đã thực hiện:

Trong công tác lập kế hoạch, phân bổ vốn ĐTXDCB, Ban QLDA tập trung vào các công trình trọng điểm phục vụ trực tiếp cho đầu tư phát triển của quận Ba Đình trong các lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế: nông nghiệp, giáo dục, cơ sở hạ