Em haõy ñaët mình vaøo vị trí của người đưa tiễn nhìn theo caùnh buoàm xa daàn vaø dòng sông chảy vào cõi trời để caûm nhaän taâm tình cuûa thi nhaân... Em caûm nhaän ntn veà.[r]
Trang 1
Lý bạch
I/ Mục tiêu bài học: Giúp Hs:
1 Hiểu được tình cảm chân thành của Lí Bạch với bạn, nhận thức được tình bạn là tình cảm đáng
trân trọng
2 Nắm được đặc điểm phong cách thơ tuyệt cú của Lí Bạch: ngôn ngữ giản dị, hình ảnh tươi sáng,
gợi cảm, bay bổng lãng mạn
3 Rèn kĩ năng đọc- hiểu thơ tứ tuyệt Đường luật
II/ Chuẩn bị:
1/ Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu + Sọan giáo án.
2/ Học sinh: SGK + Sọan bài trước khi lên lớp.
III/ Phương pháp: Đọc sáng tạo, gợi tìm, kết hợp trao đổi thảo luận, diễn giảng, trả lời các câu hỏi.
IV/ Tiến trình dạy học:
1/ Ổ n định lớp:
2/ Kiểm tra bài cũ: (3phút) Bài ĐỘC TIỂU THANH KÍ
3 Bài mới:
3.1/ Vào bài: Thơ Lí Bạch vốn thường nói nhiều đến tình bạn bè tha thiết đậm sâu Nào là tiễn xá nhân họ
Trương đi Giang Đông, tiễn sơn nhân họ Dương về núi Tung, tiễn khách về đất Ngô Có những lời thơ đưa tiễn giản
dị mà rung động xiết bao:
Vẫy tay thôi đã rời xa / Nhớ nhau tiếng ngựa nghe mà buồn teo.
Nhưng người ta vẫn không thể quên được bài thơ "Tại lầu Hoàng Lạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng", được
người đời ngợi ca, xếp vào hàng tuyệt bút
3.2/ Nội dung bài mới:
7’ HĐ1: HD TÌM TIỂU DẪN
Y/c hs đọc phần tiểu dẫn
SGK
HS trả lời – sgk I TÌM HIỂU CHUNG: SGK
1 Tác giả: (701 - 762) SGK
Cho HS đọc bài học
Em hãy nêu vài nét về
tác giả Lý Bạch, sự nghiệp
VH cũng như phong cách thơ
của ông
GV giảng và nói thêm về
Thi tiên Lý Bạch (tùy vào thời
gian).
Gv nói thêm về đề tài tiễn biệt
và Mạnh Hạo Nhiên.
Và nêu HCST, cũng
như thể loại và bố cục của bài
thơ
GV: chốt ý.
Mạnh Hạo Nhiên
(689-740):
nhà thơ nổi tiếng TQ thời Đường, thuộc thế hệ đàn anh của Lý Bạch, nhưng họ là đôi bạn văn chương thân thiết
Bố cục: 2 phần
- 2 câu đầu: khung cảnh tiễn đưa
- 2 câu cuối: Nỗi lòng tác giả
HS ghi nhận
- Tự Thái Bạch, là nhà thơ lãng mạn vĩ
đại TQ, được mệnh danh là “thi tiên”,
để lại hơn 1000 bài thơ
- Quê Cam Túc, lớn lên ở Tứ Xuyên
- Tính tình hào phóng, thích giao lưu bạn bè, du ngoạn phong cảnh
- Chủ đề chính trong thơ: SGK
- Phong cách thơ: hào phóng, bay bổng
nhưng tự nhiên, tinh tế, giản dị
2 Bài thơ:
- HCST: Khi Lí Bạch tiễn Mạnh Hạo
Nhiên đi Quảng Lăng (728)
- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt Đ luật.
- Bố cục: 2 phần
28’ HĐ2: HD ĐỌC HIỂU VB
Khung cảnh tiễn đưa Hs trao đổi, suy
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
Trang 2bạn diễn ra ở không gian - thời
gian và địa điểm ntn
Em có suy nghĩ gì về
cách chọn thời gian – không
gian và địa điểm tiễn đưa đó
(địa điểm đưa tiễn và nơi đến).
Cố nhân gợi cho ta suy
nghĩ gì (chú ý so sánh với
nguyên tác).
Thời gian tiễn đưa gợi
cho em suy nghĩ gì
Em hiểu ntn về cụm từ
“há Dương Châu, yên hoa tam
nguyệt, …”
Em có` nhận xét gì về
khung cảnh tiễn đưa bạn của
Lý Bạch
GV: mở rộng và chốt ý
nghĩ lời
Cố nhân: bạn cũ
Địa điểm: trên sông trường Giang, phía tây lầu Hoàng Hạc
Thời gian: Tháng
3, mùa hoa khói
Nơi đến: Quảng Lăng, thuộc thành Dương Châu, nơi phồn hoa đo hội nỗi tiếng thời Đường
Khung cảnh đưa tiễn: đẹp và lãng mạn Qua đó, chứa chan tình cảm tiễn đưa của hai người trong sự quyến luyến, bịn rịn khôn nguôi, …
Ghi nhận
đầu)
“Cố nhân tây từ Hoàng Hạc lâu Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu”
- “Cố nhân”: người bạn cũ
ø gợi mqh gắn bó thân thiết từ lâu của hai người bạn
- Không gian đưa tiễn:
+ Điểm xuất phát: “tây từ Hoàng Hạc
lâu” (phía tây lầu Hoàng Hạc)
ø địa điểm tiễn đưa đầy huyền thoại và chất thơ, như đưa bạn vào cảnh tiên
+ Điểm đến: “Dương Châu”
ø một thắng cảnh phồn hoa đô hội nơi xứ người
- Thời gian tiễn đưa:
+ “Yên hoa tam nguyệt”: tháng ba –
cuối mùa xuân – mùa hoa khói gợi lên nỗi bồi hồi, xao xuyến, buồn thương
+ Khung cảnh đưa tiễn: đẹp và lãng
mạn
ø như tình bạn cao đẹp của hai người
=> Chứa đựng tình cảm người đưa tiễn: sự quyến luyến, bịn rịn, bạn như cánh hạc vàng ngày xưa
Em có nhận xét gì về
hình ảnh “cô phàm” ,” bích
không tận”, “Duy kiến Trường
Giang” và “ thiên tế lưu”
GV: Sông Trường Giang là
huyết mạch giao thông chính của
miền Nam TQ, mùa xuân trên
sông hẳn có nhiề thuyền bè qua
lại,vì sao Lí Bạch chỉ thấy cánh
buồm lẻ loi(cô phàm) của “Cố
nhân)?
Chú ý so sánh câu thơ với
nguyên tác.
Em hãy đặt mình vào
vị trí của người đưa tiễn nhìn
theo cánh buồm xa dần và
dòng sông chảy vào cõi trời để
cảm nhận tâm tình của thi
nhân
Em cảm nhận ntn về
Hs trao đổi, suy nghĩ trả lời Hs khác góp ý
Gợi ko gian vũ trụ rộng lớn, kì vĩ đem đến cảm giác choáng ngợp, con người càng thêm nhỏ bé, cô đơn.
Trước mắt nhà thơ, dòng Trường Giang như cao dần lên, hòa nhập vào với trời xanh
Ánh mắt nhà thơ đành bất lực trước ko gian vô tận đã che khuất người bạn tri âm
Thiên tế lưu: dòng sông chảy vào cõi trời, chảy ngang bầu trời
2 Nỗi lòng nhà thơ: (2 câu cuối)
- “Cô phàm viễn ảnh bích không tận”
+ “Cô phàm”: hình ảnh cánh buồm cô
độc, lẻ loi người ra đi cô đơn, người ở lại cũng cảm thấy cô độc, lẻ loi
+ “viễn ảnh bích không tận” : cánh
buồm nhỏ dần và mất hút vào bầu không gian xanh biếc
ø cái nhìn đầy nỗi xao xuyến, buồn thương, ngậm ngùi
“Duy kiến Trường Giang thiên tuế lưu”
+ “Duy kiến Trường Giang”: chỉ nhìn
thấy dòng sông Trường Giang (dòng sông trong tâm tưởng)
ø nỗi cô độc, nhỏ bé trước cái vô cùng của sông nước tâm trạng bàng hoàng, sững sờ, cô đơn, trống vắng của tác giả khi bạn khuất xa
Trang 3nổi lòng của thi nhân.
Gv: Thơ Đường hay ở chỗ
nói bạn cô đơn nhưng thực
chất là mình cô đơn
Gv: Hai câu thơ không nói
tình mà ta thấy tình, không nói
buồn mà ta thấy nỗi buồn mênh
mông trĩu nặng tình và cảnh ở
đây đã hoà vào làm một đây
là chỗ thần của thơ Đường(ý tại
ngôn ngoại).
GV: chốt ý.
Tâm trạng của tác giả (nỗi lòng):
nỗi cô đơn càng thêm vời vợi, nỗi nhớ càng thêm thăm thẳm
HS ghi nhận
+ “thiên tế lưu”: chảy vào cõi trời, chảy
ngang bầu trời
không gian bát ngát, khoáng đạt như tình bạn lai láng của nhà thơ
=> Nỗi lòng cô đơn, nhớ thương vô hạn và tình bạn sâu sắc, chân thành.
*Chủ đề: Ca ngợi tình bạn chân
thành, sâu sắc qua một cuộc tiễn đưa
2’ HĐ3: HD TỔNG KẾT: HS thực hiện III TỔNG KẾT: (Ghi nhớ SGK)
V/ Củng cố, vận dụng và dặn dò: (3’)
1/ Củng cố -vận dụng: (1) Khung cảnh đưa tiễn bạn của tác giả có gì đặc biệt? Phân tích?
(2) Nỗi lòng của Lý Bạch qua bài thơ? (3) Tìm và phân tích “ý tại ngôn ngoại” có trong bài thơ? (4) Em có cảm nhận gì về tình bạn của Lý Bạch với người bạn? Và tình bạn với cuộc sống hôm nay?
2/ Dặn dò: + Về học thuộc bài thơ (cả 3 phần), làm phần luyện tập Soạn bài tiếp theo.
VI/ Đánh giá và rút kinh nghiệm tiết dạy sau: ………
………