Đó là, để lọt những người có động cơ không trong sáng, “lợi ích nhóm”, “cánh hẩu” vào bộ máy lãnh đạo; hệ thống pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ, tính công khai, minh bạch còn hạn
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP HCM
KHOA KIẾN TRÚC
BÀI TIỂU LUẬN GIỮA KÌ
MÔN : TƯ TƯỞNG HCM
Đề tài : Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với công cuộc xây dựng nhà nước hiện nay Nhận thức của sinh viên về vấn đề xây dựng nhà nước.
HỌ & TÊN SV : NGUYỄN THỊ THU THỦY LỚP : KT18/A5
MSSV : 18510101352
MÃ LỚP HỌC PHẦN : 000005006
I/ GIỚI THIỆU :
Trang 2II/ NỘI DUNG :
1 Tư tưởng của Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân :
1.1 Xây dựng nhà nước thể hiện quyền là chủ và làm chủ của Nhân dân :
1.1.1 Nhà nước của dân :
- Là nhà nước mà tất cả mọi quyền lực trong nhà nước và xã hội đều thuộc về nhân dân Điều này có nghĩa là:
+ Dân là người có địa vị cao nhất, có quyền quyết định những vấn đề quan trọng nhất của đất nước, của dân tộc
+ Nhân dân có quyền kiểm soát nhà nước, cử tri có quyền bầu đại biểu, ủy quyền cho các đại biểu và bãi miễn tư cách đại biểu
- Dân là chủ và dân làm chủ :
+ Dân là chủ có nghĩa là xác định vị thế của dân, còn dân làm chủ là xác định quyền, nghĩa
vụ của dân
+ Trong nhà nước của dân, người dân có quyền làm bất cứ việc gì mà pháp luật không cấm
và có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật Nhà nước của dân phải bằng mọi nỗ lực, hình thành thiết chế dân chủ để thực thi quyền làm chủ của người dân Như vậy, quyền lực của nhân dân được đặt ở vị trí tối thượng
+ Người lãnh đạo, những đại biểu của nhân dân là người được nhân dân uỷ quyền để gánh vác, giải quyết những công việc chung của đất nước, không phải là đứng trên nhân dân, coi khinh nhân dân
1.1.2 Nhà nước do dân :
- Là nhà nước đó do dân lập nên, do dân ủng hộ, dân làm chủ
- Hồ Chí Minh yêu cầu tất cả các cơ quan nhà nước là phải dựa vào dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự kiểm soát của nhân dân Đồng thời mỗi người dân có trách nhiệm “ghé vai gánh vác một phần” vì quyền lợi, quyền hạn bao giờ cũng đi đôi với trách nhiệm, nghĩa vụ
- Nhà nước do dân tạo nên và nhân dân tham gia quản lý thể hiện ở các quy định sau:
+ Toàn bộ công dân bầu ra Quốc hội
+ Quốc hội bầu ra Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng Chính phủ (nay gọi là Chính phủ)
+ Hội đồng Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất của nhà nước
+ Mọi công việc của bộ máy nhà nước trong việc quản lý xã hội đều thực hiện ý chí của nhân dân (thông qua Quốc hội do dân bầu ra)
Trang 31.1.3 Nhà nước vì dân
- Là nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhân dân, không có đặc quyền, đặc lợi, thực sự trong sạch, cần kiệm liêm chính Trong nhà nước đó, cán bộ từ Chủ tịch trở xuống đều là công bộc của dân
- Mục tiêu duy nhất của nhà nước là không ngừng cải thiện và nâng cao đời sống của nhân dân theo phương châm “Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì có hại đến dân ta phải hết sức tránh”
1.2 Quan niệm của hồ chí minh về sự thống nhất giữa bản chất Giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước :
1.2.1 Về bản chất giai cấp công nhân của nhà nước :
Theo Hồ Chí Minh, nhà nước ta mang bản chất giai cấp công nhân, bởi vì:
- Nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo Điều này được thể hiện:
+ Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhà nước giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân
+ Đảng lãnh đạo nhà nước bằng những phương thức thích hợp Đó là: bằng đường lối, chủ trương để nhà nước thể chế hóa thành pháp luật, chính sách; bằng hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên trong bộ máy, cơ quan nhà nước; bằng công tác kiểm tra
- Tính định hướng xã hội chủ nghĩa trong sự phát triển đất nước
- Nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của nhà nước là nguyên tắc tập trung dân chủ
1.2.2 Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân, tính dân tộc của nhà nước
Hồ Chí Minh đã giải quyết hài hòa, thống nhất giữa bản chất giai cấp với tính nhân dân, tính dân tộc và được biểu hiện ở các quan điểm sau:
- Sự ra đời của nhà nước Việt Nam là thành quả đấu tranh cách mạng lâu dài, gian khổ của rất nhiều thế hệ người Việt Nam
- Nhà nước bảo vệ lợi ích của nhân dân, lấy lợi ích của nhân dân làm cơ bản
- Nhà nước đứng ra làm nhiệm vụ của cả dân tộc giao phó, đã lãnh đạo nhân dân tiến hành các cuộc kháng chiến để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần tích cực vào sự phát triển tiến bộ của thế giới
1.3 Xây dựng nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ :
1.3.1 Xây dựng Nhà nước hợp pháp, hợp hiến :
- Ngày 2/9/1945, Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Trang 4- Ngày 6/1/1946 cuộc tổng tuyển cử được tổ chức thành công bằng chế độ phổ thông đầu phiếu, trực tiếp và bỏ phiếu kín để bầu Quốc hội
- Ngày 2/3/1946, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã họp phiên đầu tiên
để lập ra các tổ chức, bộ máy và các chức vụ chính thức của nhà nước
Như vậy, đây là chính phủ có đủ tư cách pháp lý để giải quyết có hiệu quả các vấn đề đối nội
và đối ngoại của quốc gia
1.3.2 Hoạt động quản lý nhà nước bằng Hiến pháp, pháp luật và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống.
- Quản lý nhà nước có nhiều biện pháp khác nhau nhưng quan trọng nhất là quản lý bằng hệ thống luật, trong đó quan trọng nhất là Hiến pháp - đạo luật cơ bản của đất nước
- Phải thực thi nghiêm túc Hiến pháp và pháp luật trong đời sống Trước hết, các cơ quan nhà nước phải gương mẫu chấp hành nghiêm chỉnh Hiến pháp và pháp luật
- Trong quá trình thực thi pháp luật, Hồ Chí Minh yêu cầu pháp luật phải bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu lực Đồng thời, những người thực thi pháp luật phải thực sự công tâm bảo đảm pháp luật trở thành cán cân công lý đối với tất cả mọi người
- Người yêu cầu phải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho mọi người dân, đặc biệt thế hệ trẻ Vì vậy, phải chú trọng nâng cao dân trí, làm cho người dân có ý thức chính trị, làm tốt nghĩa vụ công dân
1.4 Xây dựng nhà nước trong sạch, hoạt động có hiệu quả :
1.4.1 Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ đức và tài.
- Hồ Chí Minh đánh giá cao vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức Người coi cán bộ là
“cái gốc của mọi công việc”, “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”
- Theo Hồ Chí Minh yêu cầu tổng quát nhất đối với đội ngũ cán bộ, công chức là phải vừa có đức, vừa có tài, trong đó, đức là gốc Đội ngũ này phải được tổ chức hợp lý và có hiệu quả Các tiêu chuẩn cụ thể là:
- Tuyệt đối trung thành với cách mạng
- Hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ
- Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân như máu - thịt
- Cán bộ, công chức phải là những người dám phụ trách, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, nhất là những tình huống khó khăn, “thắng không kiêu, bại không nản”
- Phải thường xuyên tự phê bình và phê bình, luôn luôn có ý thức và hành động vì sự lớn mạnh, trong sạch của nhà nước
Trang 5- Sức mạnh, hiệu lực của nhà nước một mặt phải dựa vào tính nghiêm minh của việc thi hành luật pháp, mặt khác phải dựa vào sự gương mẫu, trong sạch về đạo đức của người cầm quyền Vì vậy cách mạng đòi hỏi “cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu cho dân” Hồ Chí Minh chỉ rõ những tiêu cực và nhắc nhở mọi người phòng tránh, khắc phục: đặc quyền, đặc lợi; tham ô, lãng phí, quan liêu; “tư túng”, “chia rẽ”, “kiêu ngạo”
- Muốn ngăn chặn những căn bệnh trên, theo Hồ Chí Minh cán bộ lãnh đạo phải sâu sát công việc thực tế, phải kiểm tra đến nơi, đến chốn, chống bệnh quan liêu, duy ý chí
1.4.3 Tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng :
- Kết hợp quản lý nhà nước bằng pháp luật với giáo dục đạo đức cách mạng, phát huy truyền thống dân tộc
- Thống nhất giữa lý trí và tình cảm, nghiêm khắc song bao dung, nhân ái
- Không thiên vị, công bằng, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật
- Chú trọng việc giáo dục, cảm hóa những người phạm pháp, lầm lỗi, dung tha người biết hối lỗi
2 Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với công cuộc xây dựng nhà nước hiện nay :
Có thể khẳng định, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân
và vì dân vẫn còn nguyên giá trị trong giai đoạn hiện nay, khi mà nhiều “căn bệnh” được Người từng chỉ ra vẫn tồn tại, thậm chí có phần trầm trọng hơn Đó là, để lọt những người có động cơ không trong sáng, “lợi ích nhóm”, “cánh hẩu” vào bộ máy lãnh đạo; hệ thống pháp luật còn chồng chéo, thiếu đồng bộ, tính công khai, minh bạch còn hạn chế; thủ tục hành chính còn gây phiền nhiễu cho dân, các cơ quan công quyền cồng kềnh, làm việc thiếu hiệu quả; tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí chưa được ngăn chặn kịp thời; kỷ cương, phép nước
ở một số cơ quan, tổ chức và địa phương còn chưa nghiêm, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, v.v Những hiện tượng đó từng được Hồ Chí Minh cho là biểu hiện của “bệnh quan liêu” - một loại bệnh rất nguy hiểm: “những người và những cơ quan lãnh đạo mắc bệnh quan liêu thành thử có mắt mà không thấy suốt, có tai mà không nghe thấu, có chế độ
mà không giữ đúng, có kỷ luật mà không nắm vững Kết quả là những người xấu, những cán
bộ kém tha hồ tham ô, lãng phí Thế là bệnh quan liêu đã ấp ủ, dung túng, che chở cho nạn tham ô, lãng phí”12 Từ đó, Người kê một số “thang thuốc” đặc hiệu để diệt trừ bệnh này, như: “Phải đặt lợi ích dân chúng lên trên hết, trước hết”, “Phải gần gũi dân, hiểu biết dân, học hỏi dân”, “Phải thật thà thực hành phê bình và tự phê bình”, “Phải làm kiểu mẫu: Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư” v.v
Tư tưởng Hồ Chí Minh có giá trị quan trọng đối với công cuộc xây dựng nhà nước hiện nay một số nội dụng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân vào xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay:
Trang 6- Thực hiện nguyên tắc: quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp; có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện quyền lực nhà nước
Nguyên tắc này trở thành một trong những đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; là một trong những biện pháp quan trọng phòng tránh sự lộngquyền, lạm quyền, quan liêu, tham nhũng trong bộ máy nhà nước ta; nêu cao tinh thần tráchnhiệm và xác định được rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước; đảm bảo chủ quyền luôn luôn thống nhất thuộc về nhân dân
- Cải cách tư pháp, đảm bảo cho Tòa án độc lập và chỉ tuân theo pháp luật Tòa án độc lập và chỉ tuân theo pháp luật là một trong những đặc trưng cơ bản, là yêu cầu, đòi hỏi không thể thiếu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam Do vậy, để đạt được đó chúng ta cần và tiếp tục thực hiện tốt những nội dung sau đây:
Thứ nhất, về mặt tổ chức, hệ thống Tòa án ở nước ta cần được thiết kết, tổ chức theo cấp xét
xử, nhằm giảm bớt lãng phí về tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất, tạo thuận lợi trong tổ chức xét xử, và quan trọng hơn cả là đảm bảo sự độc lập của Tòa án với chính quyền địa phương Thứ hai, quyền tư pháp phải được tổ chức và hoạt động theo một thủ tục pháp lý cụ thể, có khả năng bảo đảm cho việc đạt được kết quả pháp lý công bằng trong việc xét xử và giảiquyết các tranh chấp thuộc thẩm quyền của Tòa án
Thứ ba, các thẩm phán phải phải được bổ nhiệm suốt đời, hoặc chí ít là lâu dài hơn so với hiện nay
Thứ tư, chế độ lương của thẩm phán phải được bảo đảm đủ nuôi họ và gia đình một cách đàng hoàng, có như vậy họ mới vững tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình
Thứ năm, đề cao trách nhiệm, trình độ chuyên môn và phẩm chất đạo đức của người thẩm phán
Trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đòi hỏi một nền tư pháp (mà trung tâm là Tòa án) phải có đủ khả năng kiểm soát và giới hạn hai nhánh quyền lực lập pháp và hành pháp trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật; tư pháp phải được áp dụng phổ biến và là tiêu biểu của công lý để giải quyết các tranh chấp trong xã hội; tư pháp phải đảm bảo các quyền
và tự do của con người và quyền lực tư pháp cũng được giới hạn bới Hiến pháp và pháp luật
Để đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi đó thì điều quan trọng nhất là phải bảo đảm cho Tòa án được độc lập và chỉ tuân theo pháp luật trong quá trình tổ chức và hoạt động
- Cải cách nền hành chính quốc gia, xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại hóa
Để có một nền hành chính năng động, sáng tạo, tinh gọn, trách nhiệm, phục vụ tốt các nhu cầu của người dân và xã hội, đáp ứng những đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì chúng ta cần:
-Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ, sắp xếp, thu gọn các đầu mối của Chính phủ Đổi mới hoạt động của Chính phủ theo hướng Chính phủ tập trung vào xây dựng các chính sách, các thể chế, hoạch định chiến lược phát triển kinh tế- xã hội, chỉ đạo và điều hành phối hợp các ngành, các cấp thực thi chính sách, pháp luật
-Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, đẩy mạnh phân công, phân cấp, nâng cao tính chủ động, sáng tạo, chịu trách nhiệm trước pháp luật của chính quyền địa phương đối với mọi hoạt động xã hội tại địa phương Tăng cường chế độ kiểm tra, giám sát, đánh giá các hoạt động của Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân Tổ chức hợp lý Hội đồng nhân dân, tăng cường vai trò của Hội đồng nhân dân ở địa phương
Trang 7-Trong nền hành chính, có đội ngũ cán bộ, công chức đông đảo và đồ sộ nhất, do đó, yếu tố con người là khâu then chốt Cần xây dựng quy chế hoạt động công vụ, nâng cao đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức Thực hiện thường xuyên công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ và kỹ năng thực hành chuyên môn của đội ngũ cán bộ Xây dựng đội ngũ cán bộ có thói quen tuân thủ pháp luật, công tâm, có tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân
- Xây dựng chất đạo đức của người cán bộ trong điều kiện xây dựng Nhà nước
pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay
Những yêu cầu, đòi hỏi về phẩm chất đạo đức của người cán bộ trong điều kiện hiện nay đó là:
Một là, có tinh thần yêu nước sâu sắc, tận tụy phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách
và pháp luật của nhà nước
Hai là, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, có ý thức tổ chức kỷ luật, không cơ hội, gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm
Ba là, có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao
Các tiêu chuẩn đó quan hệ mật thiết với nhau Coi trọng cả đức và tài, đức là gốc
Để xây dựng được đội ngũ cán bộ, công chức "vừa hồng vừa chuyên", phải tăng cường pháp luật đi đôi với giáo dục đạo đức cách mạng, phát huy tinh thần phục vụ nhân dân, phụng sự tổ quốc; Đảng và Nhà nước phải thường xuyên chăm lo xây dựng, giáo dục và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ về mọi mặt; làm tốt công tác cán bộ; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong nhà nước cũng như ngoài xã hội, xử lý nghiêm minh, công bằng những cán bộ thoái hóa biến chất, vi phạm pháp luật; mỗi cán bộ, đảng viên phải tích cực, tự giác trong học tập
và rèn luyện về đạo đức cũng như về tri thức, coi trọng việc tự học, tự rèn luyện; thực hiện thường xuyên và nghiêm túc nguyên tắc tự phê bình và phê bình; phát huy dân chủ và dựa vào nhân dân để xây dựng, giáo dục, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức
- Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
-Tính tất yếu của mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Thứ nhất, pháp luật chỉ có thể thực hiện được vai trò là phương tiện hàng đầu trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội khi có sự bổ sung, hỗ trợ của các quy phạm xã hội khác Pháp luật không phải là công cụ vạn năng để có thể điều chỉnh được hết mọi quan hệ xã hội, thuộc mọi lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội Pháp luật không thể và cũng không nhất thiết phải làm điều đó
Thứ hai, pháp luật chỉ có tính khả thi khi mà nó được ban hành và thực hiện dựa trên những giá trị đạo đức tiến bộ của xã hội, xuất phát từ nhu cầu khách quan của cuộc sống, từ ý chí, nguyện vọng và lợi ích của nhân dân
Thứ ba, hệ thống pháp luật nước ta hiện nay vẫn chưa hoàn thiện, còn chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu tính minh bạch, tính khả thi thấp, chậm đi vào cuộc sống Do vậy, cùng với pháp luật, chúng ta cần chú trọng giáo dục, nâng cao đạo đức cho mọi tầng lớp nhân dân, nhất là đối với đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước
Trang 8Thứ tư, xã hội Việt Nam là một xã hội trọng đạo đức, một xã hội duy tình hơn duy lý Do vậy, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam kết hợp hài hòa giữa pháp luật và đạo đức trong quản lý xã hội là điều phù hợp với truyền thống văn hóa, lịch sử dân tộc, lịch sử hình thành, phát triển và bản chất cách mạng của Nhà nước ta
-Thực trạng mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật ở nước ta hiện nay
Nhìn chung, pháp luật đã được xây dựng trên nền tảng đạo đức, phản ánh khá đầy đủ các quan niệm đạo đức cách mạng, đạo đức truyền thống tiến bộ của dân tộc, và ngược lại, đạo đức đã có tác dụng to lớn đến việc hình thành các quy định trong pháp luật cũng như việc thực hiện pháp luật của các chủ thể trong xã hội
Bên cạnh những ưu điểm, vẫn còn tồn tại một số hạn chế, yếu kém như sau:
Pháp luật ban hành nhiều nhưng còn chậm đi vào cuộc sống, tính khả thi thấp, lại thường xuyên có sự thay đổi Đặc biệt, việc tổ chức thực hiện pháp luật còn chưa tốt, thi hành luật chưa nghiêm Pháp luật nước ta chưa làm tròn chức năng răn đe, ngăn ngừa, "phòng bệnh"
mà phần lớn chỉ sử dụng như một công cụ để xử lý vi phạm; nhiều giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc có xu hướng mai một dần hoặc có sự biến tướng, lai căng theo hướng phản tiến bộ; Nhiều quan niệm đạo đức lạc hậu, lỗi thời, phản tiến bộ có chiều hướng khôi phục, trỗi dậy; đang diễn ra sự suy thoái về đạo đức và lối sống trong xã hội, với các biểu hiện như: chủ nghĩa cá nhân, lối sống ích kỷ, thực dụng, vụ lợi có xu hướng ngày càng phát triển Một bộ phận cán bộ lợi dụng vị trí và quyền lực để mưu lợi cá nhân, lo thu vén cho cá nhân, gia đình,
họ tộc, coi nhẹ lợi ích tập thể, cộng đồng; nạn tham nhũng, đưa và nhận hối lộ, bòn rút, lãng phí của công diễn ra nhiều ngành, nhiều địa phương, nhiều lĩnh vực, trở thành "quốc nạn"; quan liêu, xa dân, lãnh đạm, vô cảm
trước những khó khăn, bức xúc, những yêu cầu, đòi hỏi chính đáng của nhân dân, của doanh nghiệp; lối sống thiếu trung thực, cơ hội "chạy chọt" vì lợi ích cá nhân như chạy thành tích, bằng cấp, chức quyền, dự án, đề tài, chạy án, chạy tội khá phổ biến; lời nói không đi đôi với việc làm, nói mà không làm, hứa nhưng không thực hiện nói một đàng, làm một nẻo; nói nhiều, làm ít; đạo đức nghề nghiệp sa sút, ngay cả trong những lĩnh vực được xã hội tôn vinh như y tế, giáo dục, bảo vệ pháp luật, báo chí
- Những giải pháp nâng cao vai trò, tác dụng của pháp luật và đạo đức trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Thứ nhất, nâng cao hơn nữa nhận thức về vai trò của đạo đức, pháp luật và sự kết hợp giữa chúng trong quản lý và điều hành xã hội
Thứ hai, đưa các chuẩn mực đạo đức cơ bản vào nội dung các văn bản pháp luật
Cần tập trung luật hóa cho được những phẩm chất đạo đức mới mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu, đó là: Trung với nước, hiếu với dân; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; yêu thương con người, sống có nghĩa, có tình; có tinh thần quốc tế trong sáng
Thứ ba, đẩy mạnh việc tuyên truyền và phổ biến giáo dụng pháp luật và đạo đức trong các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội
Thứ tư: Tùy theo tính chất, nội dung của mỗi văn bản luật mà trước khi đưa vào cuộc sống cần thông qua một cuộc trưng cầu dân ý để điều chỉnh, bổ sung những nội dung cần thiết Pháp luật ban hành là để nhân dân thực hiện, là công cụ, phương tiện để nhân dân sinh tồn, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc Do vậy, vì cuộc sống, vì quyền và lợi ích củachính nhân dân, trước khi luật được chính thức thực thi rộng rãi thì cần trưng cầu dân ý để tiếp thu trí tuệ và lực lượng toàn dân Đó là biện pháp căn bản khắc phục tính thiếu khả thi, chậm đi vào cuộc sống của pháp luật nước ta hiện nay; làm cho pháp luật trở thành "pháp luật tự
Trang 9Thứ năm, Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính nghiêm minh tuyệt đối trong chấp hành pháp luật Mọi người bình đẳng trước pháp luật Xây dựng lối sống, lao động, học tập và hành xử theo pháp luật
- Thực hiện dân chủ trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay
Thực hiện dân chủ trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay, chúng ta cần thực hiện đồng bộ, với quyết tâm cao và bền bỉ những giải pháp sau:
Trước hết, xác định vị trí tối cao của pháp luật trong đời sống nhà nước và xã hội
Mọi hoạt động của các cá nhân, các tổ chức, cán bộ, công chức và các cơ quan nhà nước phải trên cơ sở và đặt dưới sự điều chỉnh của pháp luật, không có ngoại lệ Pháp luật phải xuất phát từ những yêu cầu, đòi hỏi của hiện thực khách quan; phải thể hiện đầy đủ ý chí và nguyện vọng của nhân dân, phù hợp với quyền và lợi ích của nhân dân, phản ánh những chuẩn mực đạo đức và các giá trị tiến bộ của nhân loại
Thứ hai, xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả cao
Cần đẩy mạnh hơn nữa công cuộc cải cách bộ máy hành chính, cải cách tư pháp, đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp; tăng cường pháp chế, xử lý nghiêm minh, công bằng mọi hành vi vi phạm pháp luật
Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức tinh thông nghiệp vụ, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, thực sự là công bộc của dân
Bốn là, nâng cao trình độ mọi mặt cho nhân dân từ kinh tế, chính trị, tư tưởng đến các lĩnh vực khác
Nói dân chủ trước hết là dân chủ trong kinh tế, đây là mấu chốt và quyết định Nghĩa là nhà nước phải tạo mọi điều kiện để nhân dân làm ăn hợp pháp, giải phóng sức sản xuất, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Dân chủ trong chính trị là phải tiếp tục đổi mới thể chế, từ luật pháp, cơ chế, bộ máy để thực hiện bằng được nguyên lý dân chủ là: người dân được làm tất cả những gì luật pháp không cấm, còn công chức chỉ được làm những gì luật pháp cho phép
Năm là, thường xuyên giáo dục pháp luật và nâng cao văn hóa dân chủ cho tất cả mọi người Thực hành dân chủ tốt sẽ chống lại có hiệu quả chủ nghĩa cá nhân, tệ quan liêu, tham nhũng và các tệ nạn khác
Hình thành nhiều hình thức tập hợp quần chúng, nhiều kênh thông tin để người dân có diễn đàn trình bày ý kiến của mình với Đảng, Nhà nước Muốn vậy, cần tăng cường vai trò, chức năng của Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, các hội nghề nghiệp và các tổ chức
xã hội trong giai đoạn hiện nay
3.Nhận thức của sinh viên về vấn đề xây dựng nhà nước :
Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng lý luận và định hướng để Đảng Cộng sản Việt Nam xây dựng đường lối cách mạng đúng đắn, tổ chức lực lượng và lãnh đạo nhân dân Việt Nam giành thắng lợi trong cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, sáng lập nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, trong các cuộc chiến tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc và những thành tựu quan trọng về mọi mặt trong hơn 30 năm đổi mới và hội nhập quốc tế Tư tưởng
Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần to lớn, quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường
Trang 10cho sự nghiệp cách omạng của nhân dân ta trên hành trình kiên định mục tiêu độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội
Có thể khẳng định rằng lực lượng sinh viên luôn có một vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Sinh viên luôn là lực lượng xung kích, đi đầu trong mọi phong trào, sẵn sàng cống hiến sức trẻ, trí tuệ cho sự phát triển của đất nước
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng với sự bùng nổ của công nghệ cao mang đến cho mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam những cơ hội to lớn, đồng thời cũng đặt ra những thách thức không hề nhỏ đối với sinh viên - lực lượng lao động trí thức chính và những mục tiêu phấn đấu lớn nhất của sinh viên Việt Nam trong thời kỳ mới để góp phần xây dựng đất nước cụ thể là:
- BẢN LĨNH - luôn tự tin vào bản thân, dám thử thách bản thân để khám phá những điều mới, vượt qua bản thân mình
- HỌC TẬP - sinh viên luôn phấn đấu học tập, phát huy tốt phong trào tự học, chăm chỉ, rèn luyện, tiếp thu kiến thức cho bản thân, học tập từ thầy cô, anh chị, bạn bè, sách vở, luôn học hỏi và tiếp thu kiến thức
- SÁNG TẠO - tích cực suy nghĩ, sáng tạo, không thụ động, lười biếng, luôn tìm tòi cái mới
- TÌNH NGUYỆN - tích cực tham gia các phong trào vì cộng đồng, các hoạt động tình nguyện đem lại lợi ích cho cộng đồng, xã hội của trường, đoàn, hội và bất cứ đâu
- HỘI NHẬP - tích cực tham gia các hoạt động của trương lớp, tham gia clb để học hỏi nhiều
kỹ năng, có được nhiều mối quan hệ, học hỏi các kỹ năng công nghệ, máy tính để bắt kịp sự thay đổi của công nghệ hiện nay Đặc biệt trau dồi khả năng ngoại ngữ là yếu tố quan trọng hàng đầu mà sinh viên phải chú trọng để có thể hội nhập
- PHÁT TRIỂN - xây dựng hình ảnh sinh viên 5 tốt, cố gắng đạt được danh hiệu Sinh viên 5 tốt, hoàn thiện bản thân, tích cực, tự tin, tốt lên từng ngày Ngoài ra luyện tập thể dục thể thao, trau dồi sức khỏe thường xuyên để bản thân khỏe mạnh là yếu tố rất cần thiết
- SỐNG ĐẸP, CÓ TRÁCH NHIỆM - trong bối cảnh hội nhập toàn cầu; sự xâm nhập của văn hóa ngoại lai; sự bùng nổ thông tin một cách ồ ạt trên mạng xã hội và trong nhiều tình huống không có sự kiểm soát kiểm chứng, tin giả trên mạng xã hội… đã có những tác động tiêu cực đến tư tưởng, lối sống của sinh viên, vậy nên sinh viên phải luôn bình tĩnh, cư xử văn minh,
có trách nhiệm trước mọi tình huống