Tài liệu Bao Cao Chuyen De ung dung CNTT VL6

Người GV đóng vai tr ò là soạn giả dẫn dắt HS thực hiện ch ương trình, để tự HS phát hiện ra kiến thức mới thông qua các tình huống học tập có vấn đề.. - Thực hiện được như thế là phù hợ

Chuyên đề

ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC

CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG MƠN VẬT LÝ

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Căn cứ Chỉ thị số 3399/CT - BGDĐT ngày 16/8/2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thơng, giáo dục thường xuyên, giáo dục chuyên nghiệp năm học 2010 - 2011

Căn cứ cơng văn số 4718/BGDĐT-GDTrH ngày 11/8/2010 " V/v Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2010 - 2011"

Căn cứ cơng văn số 2265/SGD&ĐT- GDTrH ngày 18/08/2010 "V/v Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2010 - 2011" của Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh

Căn cứ vào hướng dẫn số 368/HD - PGDĐT ngày 20/08/2010" Về hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm 2010-2011 của ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Đơng Triều Kế hoạch số 397/KH-GD&ĐT, ngày 13/09/2010 của Phịng Giáo dục và Đào tạo huyện Đơng Triều

Năm học 2010 – 2011 là năm học tiếp tục thực hiện : “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và là năm học thực hiện chủ đề: “Năm học đổi mới quản lý v à nâng cao chất lượng giáo dục” Việc nâng cao chất lượng giảng dạy ngày càng được quan tâm hơn nữa, trong đĩ vấn đề nâng chất ở mơn vật lý cũng được PGD lưu ý.PGD đã thực hiện tổ chức Hội thảo về cơng tác giáo dục đạo đức học sinh, về cơng tác phụ đạo học sinh yếu, cơng tác bồi d ưỡng học sinh giỏi, cơng tác ứng dụng CNTT trong giảng dạy Và hơm nay chuyên đề “Ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong giảng dạy mơn vật lý “ được thực hiện xoay quanh các nội dung về:

 Nội dung chương trình vật lý, xác định trọng tâm – ý đồ của SGK trong giảng dạy

 Thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng của mơn vật lý

 Đổi mới phương pháp dạy học

 Hướng dẫn học sinh tự học

II NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ , XÁC ĐỊNH TRỌNG TÂM – KHAI THÁC Ý Đ Ồ SGK

 Nội dung chương trình (theo sách)

 Xác định trọng tâm (theo chuẩn kiến thức, kĩ năng)

 Khai thác ý đồ SGK:

- Sách giáo khoa được viết theo hướng gợi ý, GV khơng n ên truyền đạt kiến thức mới cho HS một cách khơ khan một chiều mà phải trên cơ sở tiếp thu

kiến thức mới.

- Thông qua việc giải quyết các t ình huống có vấn đề Người GV đóng vai tr ò là soạn giả dẫn dắt HS thực hiện ch ương trình, để tự HS phát hiện ra kiến thức mới thông qua các tình huống học tập có vấn đề

- Thực hiện được như thế là phù hợp với chủ trương đổi mới phương pháp của ngành, HS tự phát hiện ra kiến thức , hiệu quả học tập cao h ơn

- Để thực hiện được tốt ý đồ SGK ng ười GV cần rèn cho HS niềm say mê môn vật lý, nhu cầu muốn biết thêm kiến thức mới ở b ài tiếp theo, năng lực tự học, tự

nghiên cứu ở nhà, có như thế các em mới chuẩn bị tốt các t ình huống ?

- GV thông qua kiểm tra bài cũ nên đặt được vấn đề đối với b ài mới gây hứng thú học tập đối với các em

 Từ đó hoạt động của thầy với trò, giữa các em học sinh mới đ ược vận hành một cách nhịp nhàng và sinh động

Chẳng hạn ở bài “Các máy cơ đơn giản” Nội dung gồm 2 phần: Kéo vật lên theo phương thẳng đứng-Giới thiệu các máy cơ đơn giản

một yêu cầu phải giải quyết vấn đề.Từ dự đoán ban đầu đến TN và học sinh đã nhận xét được :"khi kéo vật lên phương thẳng đứng thì cần một lực bằng trọng lượng của vật" từ đó học sinh rút ra được kết luận :"khi kéo vật lên phương thẳng đứng thì cần ít nhất một lực bằng trọng lượng của vật".Từ đó học sinh nhận ra được những khó khăn khi chỉ dùng lực kéo trực tiếp vật lên theo phương thẳng đứng

-Để khắc phục được những khó khăn đó thì phải dùng đến những máy cơ đơn giản

?4 Giới thiệu tác dụng của các máy cơ đơn giản.Từ đó đưa ra ví dụ thực tế ở ?5

Riêng ?6, Được tác giả lồng v ào để hỗ trợ học sinh tìm ra các máy cơ đơn giản thường gặp trong thực tế.Nếu chúng ta biết khai thác kỹ ý đồ của sách thì việc hình thành được các khái niệm và tác dụng của các loại máy cơ đơn giản mà học sinh

đã tìm ra

III.CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG MÔN VẬT LÝ

A Giới thiệu chung về chuẩn

1 Chuẩn là những yêu cầu, tiêu chí (gọi chung là yêu cầu) tuân thủ những

nguyên tắc nhất định, đ ược dùng để làm thước đo dánh giá hoạt động, công việc, sản phẩm của lĩnh vực n ào đó Đạt được những yêu cầu của chuẩn là đạt được mục tiêu mong muốn của thể quản lí hoạt động, công việc, sản phẩm nào đó

Yêu cầu là sự cụ thể hóa, chi tiết, t ường minh, Chuẩn chỉ ra những căn cứ để đánh giá chất l ượng Yêu cầu có thể được đo thông qua chỉ số thực hiện Yêu cầu được xem như những “chốt kiểm soát” đề đánh giá chất l ượng đầu vào, đầu ra cũng như quá trình thực hiện

2 Những yêu cầu cơ bản của chuẩn:

2.1 Chuẩn phải có tính khách quan

2.2 Chuẩn phải có hiệu lực ổ n định cả về phạm vi lần thời gian

2.3 Chuẩn phải dảm bảo tính khả thi

2.4 Chuẩn phải đảm bảo tính cụ thể, t ường minh

2.5 Chuẩn phải đảm bào không mâu thuẫn với các chuẩn khác trong cùng lĩnh vực hoặc các lĩnh vực có li ên quan

B Chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông.

1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình Vật lý 6

- Đạt được một hệ thống kiến thức sơ lược ban đầu :

tích với giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của chúng

2 Yêu cầu đối với giáo viên

a.Bám chuẩn kiến thức, kĩ năng để thiết kế bài giảng

b.Thiết kế, tổ chức, h ướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập với các hình thức đa dạng, phong phú

c.Động viên khuyến khích tạo cơ hội và điều kiện cho HS tham gia một cách tích cực chủ động, sáng tạo

d.Thiết kế và hướng dẫn HS thực hiện các dạng câu hỏi, b ài tập phát triển năng lực tư duy và rèn luyện kỹ năng Hướng dẫn HS có thói quen vận dụng các kiến thức đ ã học vào giải quyết các vấn đề thực tiển

e.Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một các h có hiệu quả phù hợp với nội dung của cấp học, môn học

IV ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Để góp phần nâng cao chất l ượng trong dạy Vật lý, hiểu và thực hiện đúng ý

đồ sách giáo khoa với tinh thần đổi mới giáo dục phổ thông l à cần thiết, ý tưởng trình bày ở sách giáo khoa Vật lý THCS được Bộ GD&ĐT xây dựng theo nguyên tắc:

- Đảm bảo tính thống nhất của ch ương trình Vật lý trong nhà tr ường phổ thông

- Đảm bảo chuẩn kiến thức kỹ năng ,phù hợp với đặc trưng của bộ môn

- Lấy học sinh làm trung tâm trong giảng dạy

2 Đổi mới vai trò của giáo viên với học sinh:

a,Vai trò của giáo viên:

và xử lý thông tin để t ìm ra kiến thức thông qua hoạt động cá nhân hoặc nhóm Điều quan trọng của việc thiết kế n ày là tính logic của nội dung sao cho nổi bật và xoáy sâu trọng tâm Hệ thống câu hỏi có tác động l àm kích thích tư duy độc lập chủ động v à tích cực, kích thích lòng ham học hỏi, tạo sự say mê chiếm lĩnh tri thức, tạo điều kiện cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập một cách tự giác, chủ động v à bộc lộ khả năng tự nhận thức của mình

b,Vai trò của học sinh:

Học sinh được tham gia vào các hoạt động học tập h ướng vào sự tìm kiếm và

phát hiện ra kiến thức Học sinh đ ược quan sát, phân tích lý luận theo cách suy nghĩ của mình, hình thành dần năng lực tự học thông qua hoạt động nhóm, giúp học sinh có tính ki ên định, mạnh dạn xử lý t ình huống Từ đó học sinh có tính tự chủ, tự mình giải quyết và kết thúc vấn đề v à hình thành tính tập thể, biết chọn lọc lấy ý kiến hay của tập thể thành ý kiến riêng của mình

3 Đổi mới cách soạn giáo án , ứng dụng CNTT v ào việc soạn giáo án điện tử:

phương pháp dạy học truyền thống đồng thời áp dụng phương pháp dạy học hiện đại thích hợp Theo tr ào lưu tiến hóa của xã hội việc ứng dụng CNTT vào dạy học hiện nay là rất cần thiết, chúng ta có thể truy cập nguồn thông tin trên mạng đê hỗ trợ thêm cho việc soạn giảng nhưng luôn theo tinh thần :

- Chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của thầy sang thiết kế các hoạt động của trò

- Tăng cường tổ chức các công tác độc lập hoặc làm việc theo nhóm nhỏ sao cho

“Học sinh suy nghĩ nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, hợp tác với nhau nhiều hơn, trình bày ý kiến của mình nhiều hơn”

- Nâng cao chất lượng câu hỏi, giảm số l ượng câu hỏi tái hiện kiến thức, tăng tỉ lệ câu hỏi yêu cầu tư duy, bám theo các ho ạt động dự kiến l àm cho học sinh tích cực, độc lập và sáng tạo trong học tập Chú trọng nhận xét sửa chữa các câu trả lời của học sinh Chú ý các câu hỏi phải được lựa chọn phục vụ cho việc đổi mới phương pháp, chẳng hạn các câu hỏi tạo tình huống có vấn đề, câu hỏi giúp học sinh phát hiện kiến thức mới, câu hỏi tạo điều kiện cho học sinh giải quyết vấn đề, câu hỏi giúp học sinh

đ ào sâu suy nghĩ, khai thác kiến thức hoặc vận dụng kiến thức vào thực tiễn Các câu hỏi nên khó một chút so với trình độ hiện tại của học sinh nhằm kích thích học sinh suy nghĩ tìm tòi.Liên tục rèn luyện như vậy nhằm đạt tới mục đích là học sinh biết đặt ra v à giải quyết vấn đề li ên quan đến những khía cạnh khác nhau của tri thức, biết bổ sung, mở rộng và tìm thêm kiến thức mới

5 Hướng dẫn học sinh tự học

Quan điểm dạy học tích cực đã được vĩ nhân Khổng Tử đúc kết “ Nói cho tôi biết - tôi sẽ quên, chỉ cho tôi thấy - có thể tôi sẽ nhớ, cho tôi tham gia - tôi sẽ hiểu”.Trong đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là việc rèn luyện phương pháp học tập của học sinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả mà còn là một mục tiêu dạy học

- Xét về chuỗi các phưong pháp học thì cốt lõi nhất vẫn là phương pháp tự học của học sinh Nếu r èn được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo cho các em lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người, kết quả học tập

sẽ cao lên Do vậy hoạt động “tự học” trong quá trình dạy có ý nghĩa to lớn, nó giúp

ng ười học chuyển từ học tập thụ động sang tự học chủ động, quá trình tự học không chỉ diễn ra ở nhà mà nó còn phải diễn ra trên lớp ở tất cả các giờ học nhất l à trong giờ học Vật lý

- Tự học ở nhà trước hết phải xuất phát từ sự nổ lực đam mê môn học, có phương

pháp t ự học, và có đủ các tài liệu cần thiết để tra cứu, do vậy để học sinh có thể tự học ở nhà một cách có hiệu quả thì giáo viên phải hướng dẫn và trang bị cho các em phương pháp học: Phải biết phân bổ thời gian hợp lý (giờ nào việc nấy), biết cách nghiên cứu SGK tìm tòi trước những kiến thức có liên quan

- Tự học ở trường diễn ra dễ dàng hơn, giáo viên c ần chú ý tăng cường hoạt động học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác Quá trình trao đổi nhóm lẫn nhau chính là quá trình tự học hiệu quả nhất ở lứa tuổi các em, nơi đó diễn ra môi trường giao tiếp thầy - trò, trò - trò, và chính từ giao tiếp này các em tự kiểm tra và ghi nhớ lâu dài các kiến thức của bài học.Để phần tự học của các em đạt hiệu quả thì phần dặn dò ở cuối tiết học giáo viên không nên dặn dò chung chung như soạn bài 6, làm bài 5 trang…SGK mà phải hướng dẫn thật kỹ và cụ thể về:

- Chuẩn bị kiến thức có liên quan

- Chuẩn bị đồ dùng học tập ở tiết sau

- Giao việc phù hợp cho từng đối t ượng, hướng dẫn gợi ý cho bài tập về nhà

Trên đây là những điều mà chúng tôi đã rút ra được trong quá trình nghiên cứu và thực tế giảng dạy Tuy nhiên, không tránh khỏi những hạn chế Kính mong quý thầy cô giáo, đồng nghiệp góp ý bổ sung để chuyên đề ngày một hoàn thiện hơn! Xin chân thành cảm ơn!