Bûúác möåt, caác chó söë vïì tyã lïå ngûúâi lúán biïët chûä, vaâ tyã lïå nhêåp hoåc töíng húåp caác cêëp giaáo duåc: tiïíu hoåc, trung hoåc vaâ àaåi hoåc àûúåc tñnh riïng cho nûä vaâ nam[r]
Trang 1146 BAÁO CAÁO PHAÁT TRIÏÍN CON NGÛÚÂI 2001
Trang 2Chó söị phaât triïín con ngûúđi (HDI)
Chó söị HDI lađ thûúâc ăo töíng húơp vïì sûơ
phaât triïín cuêa con ngûúđi trïn phûúng
diïơn sûâc khoeê, tri thûâc vađ thu nhíơp Ba
chó tiïu thađnh phíìn phaên aânh caâc khña
caơnh sau:
lMöơt cuöơc söịng dađi líu vađ khoeê maơnh,
ặúơc ăo bùìng tuöíi thoơ trung bònh tûđ luâc
sinh.
l Kiïịn thûâc, ặúơc ăo bùìng tyê lïơ ngûúđi
lúân biïịt chûô (vúâi quýìn söị 2/3) vađ tyê lïơ
nhíơp hoơc caâc cíịp giaâo duơc tiïíu hoơc,
trung hoơc vađ ăaơi hoơc (vúâi quýìn söị 1/3).
l Mûâc söịng ăo bùìng GDP thûơc tïị ăíìu
ngûúđi theo sûâc mua tûúng ặúng tñnh
bùìng ăö la Myô (PPP USD)
Trûúâc khi coâ thïí tñnh ặúơc chó söị HDI,
cíìn phaêi tñnh tûđng chó söị thađnh phíìn
trïn Quy tùưc chung ăïí tñnh caâc chó söị
thađnh phíìn nađy lađ sûê duơng caâc giaâ trõ
töịi thiïíu vađ töịi ăa ( cođn goơi lađ caâc giúâi
haơn ăñch hay caâc giaâ trõ biïn) cho tûđng
chó söị vađ aâp duơng cöng thûâc sau:
Giaâ trõ thûơc - Giaâ töịi thiïíu Chó söị thađnh phíìn =
Giaâ trõ töịi ăa - Giaâ trõ töịi thiïíu
Chó söị HDI lađ giaâ trõ trung bònh chung
cuêa 3 chó söị thađnh phíìn vïì sûâc khoeê, tri
thûâc vađ thu nhíơp Trong Baâo caâo phaât
triïín con ngûúđi cuêa Viïơt Nam, cöng
thûâc nađy ặúơc aâp duơng cho caâc tónh
Höơp dûúâi ăíy minh hoaơ phûúng phaâp
tónh chó söị HDI cho tónh Khaânh Hođa.
Caâc giaâ trõ biïn ăïí tñnh chó söị HDI
Chó tiïu Giaâ trõ töịi ăa Giaâ trõ töịi thiïíu
Tuöíi thoơ (nùm) 85 25
Tyê lïơ ngûúđi lúân
Tyê lïơ nhíơp hoơc
caâc cíịp giaâo duơc (%) 100 0
GDP thûơc tïị ăíìu
ngûúđi (PPP USD) 40.000 100
Phûúng phaâp tñnh chó söị HDI: Trûúđng húơp tónh Khaânh Hoađ
Ăïí minh hoơa cho phûúng phaâp tñnh chó söị HDI, chuâng töi sûê duơng caâc söị liïơu cuêa tónh Khaânh Hođa
Caâc thöng tin cú súê.
Ăïì coâ thïí tñnh ặúơc chó söị HDI, cíìn coâ caâc thöng tin cú baên sau ăíy
1 Tuöíi thoơ bònh quín tñnh tûđ khi sinh
2 Tyê lïơ biïịt chûô úê ngûúđi lúân
3 Tyê lïơ nhíơp hoơc caâc cíịp I, II vađ III ( ăaơi hoơc vađ cao ăùỉng)
4 Thu nhíơp bònh quín ăíìu ngûúđi Trûúđng húơp tónh Khaânh Hoađ, chuâng ta coâ caâc thöng tin cú súê nhû sau ( Xem Baêng
I, Phuơ luơc Thöịng kï)
Tuöíi thoơ bònh quín tñnh tûđ khi sinh: 72,3 Tyê lïơ biïịt chûô úê ngûúđi lúân: 91,4%
Tyê lïơ nhíơp hoơc caâc cíịp : 70,0%
Thu nhíơp bònh quín ăíìu ngûúđi : 5250 nghòn VND
AÂp duơng cöng thûâc chung chuâng ta coâ thïí tñnh toaân caâc chó tiïu thađnh phíìn cho tónh Khaânh Hoađ nhû sau
Chó söị tuöíi thoơ bònh quín = = 0,788
Chó söị vïì thađnh tûơu giaâo duơc ( tri thûâc)
Chó söị giaâo duơc ăo thađnh tûơu tûúng ăöịi cuêa ắa phûúng vïì tyê lïơ ngûúđi lúân biïịt chûô vađ tyê lïơ nhíơp hoơc caâc cíịp giaâo duơc: tiïíu hoơc, trung hoơc vađ ăaơi hoơc Trûúâc tiïn, ta phaêi tñnh ặúơc chó söị vïì tyê lïơ ngûúđi lúân biïịt chûô vađ chó söị vïì tyê lïơ nhíơp hoơc töíng húơp Tiïịp ăoâ, hai chó söị nađy ặúơc kïịt húơp laơi ăïí tñnh chó söị giaâo duơc, vúâi quýìn söị cuêa tyê lïơ ngûúđi lúân biïịt chûô lađ 2/3 vađ cuêa tyê lïơ nhíơp hoơc töíng húơp lađ 1/3 Trûúđng húơp tónh Khaânh Hoađ, chuâng ta coâ kïịt quaê sau.
Chó söị ngûúđi lúân biïịt chûô = (91,4 – 0) / (100 – 0) = 0,914 Chó söị nhíơp hoơc töíng húơp = (70,0 – 0) / (100 – 0) = 0,700 Chó söị tiïịp thu giaâo duơc = 2/3 (chó söị ngûúđi lúân biïịt chûô) + 1/3 (chó söị nhíơp hoơc töíng húơp)
= 2/3 (0,914) + 1/3 (0,700) = 0,843
Chó söị GDP thûơc tïị ăíìu ngûúđi
Chó söị GDP sûê duơng söị liïơu GDP thûơc tïị bònh quín ăíìu ngûúđi (PPP USD) ăaô ặúơc ăiïìu chónh Trong chó söị HDI, thu nhíơp ăoâng vai trođ lađ ăaơi diïơn cho moơi thûúâc ăo vïì sûơ phaât triïín con ngûúđi khaâc ngoađi caâc thûúâc ăo vïì möơt cuöơc söịng líu dađi, khoêe maơnh hay tri thûâc Thu nhíơp cađng cao thò khaê nùng ăaâp ûâng caâc nhu cífu phaât triïín cađng lúân Tuy víơy, mûâc hûôu ñch cuêa thu nhíơp ăöịi vúâi phaât triïín con ngûúđi seô giaêm díìn Vò víơy khi tñnh chó tiïu HDI, phíìn ăoâng goâp cuêa thu nhíơp ặúơc ăiïìu chónh qua hađm logarith ( Xem Anand S., vaâ Sen, A vïì chi tiïịt) Trûúđng húơp tónh Khaânh Hoaâ, thu nhíơp bònh quín ăíìu ngûúđi lađ 5250 nghòn ăöịng Viïơt Nam Khi aâp duơng cöng thûâc chuýín sang tñnh GDP theo sûâc mua tûúng ặúng vúâi hïơ söị quy ăöíi lađ 2.807, ta coâ thu nhíơp cuêa Khaânh Hođa lađ 1870 USD Do víơy
HDI = 1/3 (chó söị tuöíi thoơ bònh quín) + 1/3 (chó söị tiïịp thu giaâo duơc) + 1/3 chó söị GDP thûơc tïị ăíìu ngûúđi
= 1/3(0,788) + 1/3(0,843) + 1/3 (0,489) = 0,707
) 100 log(
) 40000 log(
) 100 log(
) 1870 log(
−
−
25 85 25 3 72
−
−
Trang 3Chó söị ngheđo khöí con ngûúđi cho
caâc nûúâc ăang phaât triïín (HPI-1)
Trong khi chó söị HDI ăo thađnh tûơu
trung bònh vïì phaât triïín con ngûúđi thò
chó söị HPI-1 ăo sûơ thiïịu thöịn, bíìn hađn
hay khöng coâ khaê nùng ăaêm baêo ặúơc
3 khña caơnh cú baên cuêa sûơ phaât triïín
con ngûúđi nhû ăaô nïu trong chó söị phaât
triïín con ngûúđi HDI Caâc thûúâc ăo cú
baên nađy ặúơc thïí hiïơn úê caâc chó söị sau:
l Khöng coâ khaê nùng ăaêm baêo möơt
cuöơc söịng dađi líu vađ khoeê maơnh –
phaên aânh úê tñnh dïî bõ töín thûúng díîn
ăïịn caâi chïịt úê ăöơ tuöíi tûúng ăöịi treê vađ
ặúơc ăo bùìng tyê lïơ ngûúđi khöng kyđ
voơng söịng quaâ tuöíi 40.
l Thiïịu thöịn vïì tri thûâc: thïí hiïơn úê sûơ
bõ loaơi trûđ ra khoêi thïị giúâi cuêa nhûông
ngûúđi biïịt chûô vađ coâ khaê nùng giao tiïịp
vađ ặúơc ăo bùìng tyê lïơ ngûúđi lúân muđ chûô
l Thiïịu thöịn vïì víơt chíịt, khöng tiïịp
cíơn túâi nhûông nhu cíìu sinh hoaơt töịi
thiïíu nhû nûúâc saơch, dõch vuơ y tïị, vïơ
sinh Chó tiïu nađy ặúơc ăo bùìng tyê lïơ
treê em dûúâi 5 tuöíi thiïịu cín, suy dinh
dûúông vađ tyê lïơ ngûúđi dín khöng ặúơc
sûê duơng caâc nguöìn nûúâc saơch Trong
caâch tñnh cho Viïơt Nam, chuâng töi giaê
ắnh coâ 25% dín söị khöng tiïịp cíơn
ặúơc vúâi caâc dõch vuơ y tïị.
Phûúng phaâp tñnh chó söị HPI-1 ăún
giaên hún so vúâi phûúng phaâp tñnh HDI.
Caâc chó tiïu ặúơc duđng ăïí ăo sûơ thiïịu
thöịn, bíìn hađn ăaô ặúơc chuíín hoaâ nùìm
giûôa 0 vađ 100 vađ kïịt quaê cuöịi cuđng, chó
thađnh phíìn, α =3 ( Xem thïm chi tiïịt
trong Baâo caâo Phaât triïín con ngûúđi
1999).
148
CHUÂ THÑCH KYÔ THUÍƠT
Trûúđng húơp tónh Trađ Vinh: Phûúng phaâp tñnh HPI-1
Ăïí tñnh chó söị ngheđo khöí töíng húơp, chuâng töi líìy trûúđng húơp tónh Trađ Vinh lađm thñ duơ
Caâc thöng tin cú súê
Nhûông thöng tin cú súê sau ăíy lađ cíìn thiïịt ăïí tñnh chó söị HPI
1 Tyê lïơ dín söị khöng kyđ voơng söịng qua tuöíi 40
2 Tyê lïơ muđ chûô úê ngûúđi lúân
3 Tyê lïơ thiïịu cín, suy dinh dûúông úê treê em dûúâi 5 tuöíi
4 Tyê lïơ caâc höơ dín khöng coâ nguöìn nûúâc saơch, khöng tiïịp cíơn ặúơc ăïịn caâc dõc vuơ y tïị, vađ ăiïìu kiïơn vïơ sinh ăaêm baêo
Trong trûúđng húơp tónh Trađ Vinh, theo kïịt quaê sú böơ cuêa Töíng Ăiïìu tra Dín söị,
l 10,8 % dín söị khöng kyđ voơng söịng qua tuöíi 40
l 17,5 % ngûúđi lúân khöng biïịt ăoơc, biïịt viïịt
l 31,8% treê em dûúâi 5 tuöíi úê trong tònh traơng thiïịu cín, suy dinh dûúông
l 46,9% söị höơ dín khöng coâ nguöìn nûúâc saơch vađ 35,0% söị höơ khöng coâ ăiïìu kiïơn vïơ sinh ăaêm baêo
Chuâng töi cuông giaê ắnh coâ 25% dín söị khöng tiïịp cíơn ặúơc vúâi caâc dõch vuơ y tïị Dûơa vađo caâc söị liïơu thöịng kï cú súê nhû trïn ta coâ kïịt quaâ caâc chó söị HPI cuêa Trađ Vinh nhû sau
Khöng coâ khaê nùng ăaêm baêo möơt cuöơc söịng dađi líu vađ khoeê maơnh : 10,8% Thiïịu thöịn vïì tri thûâc : 17,5 %
Bíìn cuđng vïì víơt chíịt: = 1/3*(31,8)+1/3*(46,9) + 1/3*(25,0) = AÂp duơng cöng thûâc tñnh HPI-1 ta coâ
HPI-1 = [1/3 (P13+ P2 + P3)]1/3 = 25.2
Trang 4Chó söị phaât triïín giúâi
Trong khi chó söị HDI ăo thađnh tûơu
trung bònh, chó söị GDI laơi ăiïìu chónh
caâc thađnh tûơu trung bònh ăoâ ăïí phaên
aânh sûơ bíịt bònh ăùỉng giûôa nam vađ nûô
theo caâc thûúâc ăo sau:
lMöơt cuöơc söịng dađi líu vađ khoeê maơnh,
ặúơc ăo bùìng tuöíi thoơ trung bònh tñnh
tûđ khi sinh.
l Möơt cuöơc söịng giađu tri thûâc , ặúơc ăo
bùìng tyê lïơ ngûúđi lúân biïịt chûô vađ tyê lïơ
nhíơp hoơc caâc cíịp giaâo duơc tiïíu hoơc,
trung hoơc vađ ăaơi hoơc.
l Möơt cuöơc söịng víơt chíịt ăíìy ăuê, ặúơc
ăo bùìng thu nhíơp ûúâc tñnh (PPP USD)
Chïnh lïơch giûôa phuơ nûô vađ nam giúâi coâ
thïí ăuúơc thïí hiïơn trong tíịt caê caâc khña
caơnh trïn cuêa cuöơc söịng vađ chó tiïu
phaât triïín coâ tñnh ăïịn giúâi GDI seô cöị
gùưng thïí hiïơn sûơ chïnh lïơch trïn
Caâc thöng tin cú súê.
Thöng tin cú súê ăïí tñnh toaân chó söị GDI
cuông tûúng tûơ nhû ăöịi vúâi chó söị HDI.
Thïm vađo ăoâ möîi chó tiïu ăođi hoêi phaêi
coâ caâc söị liïơu chi tiïịt cho phuơ nûô vađ
nam giúâi Cuơ thïí lađ
l Tuöíi thoơ bònh quín tñnh tûđ khi sinh
(cho riïng nam vađ nûô)
lTyê lïơ biïịt chûô úê ngûúđi lúân ( cho riïng
nam vađ nûô)
lTyê lïơ nhíơp hoơc caâc cíịp I, II vađ III ăaơi
hoơc vađ cao ăùỉng) ( cho riïng nam vađ
nûô)
lThu nhíơp bònh quín ăíìu ngûúđi ( cho
riïng nam vađ nûô)
lTyê lïơ phuơ nûô trong töíng dín söị
Caâch tñnh GDI
Viïơc tñnh toaân chó tiïu GDI ặúơc thûơc hiïơn trong 3 bûúâc
Bûúâc möơt, Tñnh riïng caâc chó söị thađnh phíìn cho nûô vađ nam theo cöng thûâc
chung, nhû úê phíìn tñnh HDI.
Bûúâc hai Xaâc ắnh caâc chó söị phín böí cöng bùìng thađnh phíìn trïn cú súê caâc chó
söị thađnh phíìn tñnh riïng cho nam vađ nûô úê bûúâc 1 ăïí phaên aâng sûơ chïnh lïơch giuôa nam vađ nûô Caâc chó söị phín böí cöng bùìng ặúơc tñnh theo cöng thûâc chung sau ăíy:
Chó söị phín böí = {[tyê lïơ dín söị nûô* (chó söị nûô 1 -∈)] + [tyê lïơ dín söị nam *(chó söị nam1 -∈)]}1/1 -∈cöng bùìng
trong ăoâ ∈ lađ hïơ söị phaên aênh mûâc ăöơ thiïơt haơi ( vïì phûúng diïơn phaât triïín con ngûúđi) mađ xaô höơi phaêi gaânh chõu do sûơ bíịt bònh ăùỉng ( Xem Höơp chuâ thñch) Trong chó söị GDI tham söị ∈= 2 Do ăoâ, phûúng trònh chung biïịn ăöíi thađnh:
Chó söị phín böí cöng bùìng = {[tyê lïơ dín söị nûô (chó söị nûô -1)] + [tyê lïơ dín söị nam (chó söị nam-1)]}-1
Bûúâc ba, Tñnh chó söị GDI ặúơc tñnh bùìng caâch töíng húơp caâc chó söị phín böí cöng
bùìng thađnh möơt giaâ trõ bònh quín phi gia quýìn.
Caâc giúâi haơn ăñch ( biïn) ăïí tñnh GDI
Tyê lïơ nhíơp hoơc caâc cíịp giaâo duơc (%) 100 0 Thu nhíơp kyđ voơng ûúâc tñnh (PPP USD) 40.000 100
Ghi chuâ: Caâc giaâ trõ töịi ăa vađ töịi thiïíu (giúâi haơn ăich) vïì tuöíi thoơ cuêa nûô cao hún nam 5
nùm.
Phûúng phaâp tñnh GDI Trûúđng húơp tónh Tuýn Quang
Ăïí minh hoaơ cho phûúng phaâp tñnh GDI, chuâng töi sûê duơng söị liïơu cuêa tónh Tuýn Quang.
Caâc thöng tin cú súê cuêa Tuýn Quang ặúơc ặa ra dûúâi ăíy:
Tuöíi thoơ bònh quín tñnh tûđ khi sinh 63.4 69.9
Tyê lïơ nhíơp hoơc caâc cíịp I, II vađ III ( ăaơi hoơc vađ cao ăùỉng) 82.0 76.2 Thu nhíơp bònh quín ăíìu ngûúđi (PPP USD) 999.8 604.1
Caâc söị liïơu nađy cho pheâp tñnh toaân caâc chó söị phín böí cöng bùìng theo 3 lônh vûơc ăaô noâi úê trïn
1 Chó söị phín böí cöng bùìng theo tuöíi thoơ Chó söị tuöíi thoơ cho caê nam vađ nûô ặúơc tñnh nhû sau
Tuöíi thoơ: 69.9 nùm Tuöíi thoơ: 63.4 nùm Chó söị tuöíi thoơ = 69.9-27,5 = 0,707 Chó söị tuöíi thoơ = 76,6-22,5 = 0,681
Trang 5CHUÂ THÑCH KYÔ THUÍƠT
Bûúâc hai: Töíng húơp caâc chó söị nûô vađ nam ăïí tñnh chó söị phín böí cöng bùìng vïì
tuöíi thoơ theo cöng thûâc chung tñnh chó söị phín böí cöng bùìng:
Tyê lïơ dín söị: 50.6% Tyê lïơ dín söị: 49.4%
Chó söị tuöíi thoơ: 0,707 Chó söị tuöíi thoơ: 0,681
Chó söị phín böí cöng bùìng vïì tuöíi thoơ = 0,694
2 Tñnh chó söị phín böí cöng bùìng vïì tiïịp thu giaâo duơc
Bûúâc möơt, caâc chó söị vïì tyê lïơ ngûúđi lúân biïịt chûô, vađ tyê lïơ nhíơp hoơc töíng húơp caâc
cíịp giaâo duơc: tiïíu hoơc, trung hoơc vađ ăaơi hoơc ặúơc tñnh riïng cho nûô vađ nam Viïơc
tñnh caâc chó söị nađy ríịt dïî dađng vò caâc chó tiïu ăaô ặúơc chuíín hoaâ nùìm giûôa 0 vađ
100 vađ phûúng phaâp tñnh ặúơc trònh bađy nhû úê phíìn tñnh HDI Kïịt quaê cho ta
Chó söị giaâo duơc cuêa nûô = 0.885
Chó söị giaâo duơc cuêa nam = 0.806
Do víơy chó söị phín böí cöng bùìng vïì giaâo duơc lađ: 0.844
3 Tñnh chó söị phín böí cöng bùìng vïì thu nhíơp
Theo baêng trïn thu nhíơp ăíìu ngûúđi bònh quín ăöịi vúâi nam lađ 999,8 USD (PPP),
cođn cuêa nûô lađ 604.1 USD(PPP) Noâi caâch khaâc thu nhíơp trung bònh cuêa phuơ nûô
chó bùìng 61,8 % thu nhíơp cuêa nam giúâi Chó söị thu nhíơp cuêa nam vađ nûô ặúơc
xaâc ắnh nhû sau ( aâp duơng cöng thûâc tñnh nhû úê phíìn tñnh HDI)
Chó söị phín böí cöng bùìng thu nhíơp lađ 0,337
Tñnh chó söị GDI
Viïơc tñnh GDI khaâ ăún giaên Giaâ trõ cuêa chó söị GDI lađ giaâ trõ bònh quín phi gia
quýìn cuêa ba chó söị thađnh phíìn trïn – chó söị phín böí cöng bùìng vïì tuöíi thoơ, chó
söị phín böí cöng bùìng vïì tiïịp thu giaâo duơc vađ chó söị phín böí cöng bùìng thu
nhíơp Kïịt quaê cuöịi cuđng vïì chó söị GDI cuêa tónh Tuýn Quang lađ nhû sau:
GDI = 1/3 (0.843) + 1/3 (0.694) + 1/3 (0.337) = 0.625
Duđng tham söị ∈ = 2 ăïí tñnh chó söị GDI vò
Giaâ trõ cuêa tham söị ∈ lađ quy mö vïì thiïơt haơi do coâ bíịt bònh ăùỉng giúâi Giaâ trõ
nađy cađng lúân, xaô höơi cađng phaêi gaânh chõu thiïơt haơi lúân vò coâ sûơ bíịt bònh ăùỉng.
Nïịu ∈ = 0 bíịt bònh ăùỉng giúâi khöng gíy thiïơt haơi (trong trûúđng húơp nađy GDI coâ
thïí bùìng giaâ trõ HDI) Khi tùng ăïịn vö cuđng, tyê troơng lúân hún nghiïng vïì nhoâm
ăaơt ặúơc thađnh tûơu ñt hún
Giaâ trõ e= 2 ặúơc sûê duơng ăïí tñnh GDI (cuông nhû tñnh GEM) Giaâ trõ nađy taơo ra
sûơ thiïơt haơi chíịp nhíơn ặúơc vïì baât bònh ăùỉng giúâi trïn caâc thađnh tûơu ăaơt ặúơc.
Caâc phín tñch chi tiïịt vïì xíy dûơng cöng thûâc toaân cho chó söị GDI xem Sudhir
Anand vađ Amartya Sen’ s “ Bíịt bònh ăùỉng giúâi trong phaât triïín con ngûúđi: Lyâ
thuýịt vađ phûúng phaâp ăo lûúđng” Kalpana Bardhan vađ Stephan Klasen’ s
“Caâc chó söị liïn quan ăïịn giúâi cuêa UNDP: sûơ töíng kïịt cíín troơng” vađ caâc chuâ
thñch kyô thuíơt trong Baâo caâo phaât triïín con ngûúđi nùm 1995 vađ Baâo caâo Phaât
triïín Con ngûúđi nùm 1999
Trang 6BAÂO CAÂO PHAÂT TRIÏÍN ẮNH NGHÔA CAÂC THUÍƠT NGÛÔ THÖỊNG KÏ
Ăõnh nghôa caâc thuíơt ngûô thöịng kï
Ngûúđi quaên lyâ vađ quaên trõ bao göìm luíơt
gia, quan chûâc hađnh chñnh cao cíịp chñnh
phuê, thuê lônh vađ trûúêng lađng vađ quan
chûâc hađnh chñnh cuêa caâc töí chûâc coâ muơc
tiïu ăùơc biïơt Thuíơt ngûô cuông bao göìm
caâc nhađ quaên lyâ doanh nghiïơp nhû quaên
lyâ chuýn ngađnh vađ giaâm saât quaên lyâ, phuđ
húơp vúâi Tiïu chuíín phín loaơi nghïì
nghiïơp quöịc tïị (ISCO-1968).
Khoaên cho vay cuêa ngín hađng vađ liïn
quan ăïịn thûúng maơi bao göìm caâc
khoaên cho vay cuêa ngín hađng thûúng
maơi vađ caâc khoaên tñn duơng tû nhín khaâc.
Thím huơt hay thùơng dû ngín saâch
Nguöìn thu thûúđng xuýn vađ ăíìu tû cuđng
caâc khoaên viïơn trúơ chñnh thûâc nhíơn ặúơc,
trûđ ăi töíng chi tiïu vađ cho vay sau khi ăaô
trûđ phíìn traê núơ.
Phaât thaêi Ö-xñt caâc bon (CO2) Sûơ phaât
thaêi ö-xñt caâc bon (coâ nguöìn göịc tûđ con
ngûúđi) do ăöịt nhiïn liïơu hoaâ thaơch vađ saên
xuíịt xi mùng Lûúơng phaât thaêi ặúơc tñnh
tûđ söị liïơu vïì lûúơng sûê duơng nhiïn liïơu
cûâng, loêng vađ khñ vađ ăöịt ga.
Söị treê em hoơc hïịt lúâp 5 Tyê lïơ phíìn trùm
söị treê bùưt ăíìu ăi hoơc tiïíu hoơc vađ hoơc ăïịn
lúâp 5 (lúâp 4 nïịu thúđi gian tiïíu hoơc lađ 4
nùm) Con söị ûúâc tñnh ặúơc dûơa theo
Phûúng phaâp mö phoêng Cohort, phûúng
phaâp nađy sûê duơng söị liïơu tham gia ăi hoơc
vađ söị hoơc sinh bõ ăuâp trong 2 nùm liïn
tiïịp.
Lûúơng tiïu duđng thuöịc laâ cuêa 1 ngûúđi
lúân Töíng lûúơng thuöịc laâ saên xuíịt vađ nhíơp
khííu trûđ xuíịt khííu chia cho dín söị trong
ăöơ tuöíi trïn 15.
Nùng lûúơng thûúng maơi Saên lûúơng cung
ûâng nùng lûúơng thö sú thûúng maơi trong
nûúâc Ăûúơc tñnh bùìng lûúơng saên xuíịt trong nûúâc cöơng nhíơp khííu vađ thay ăöíi trong töìn kho trûđ xuíịt khííu vađ kho nöíi ngoađi khúi cuêa quöịc tïị
Tyê lïơ sûê duơng biïơn phaâp traânh thai Tyê lïơ
phíìn trùm phuơ nûô ăaô líịy chöìng trong ăöơ tuöíi sinh con (15-49) ăang sûê duơng, hoùơc coâ chöìng ăang sûê duơng, bíịt kyđ hònh thûâc traânh thai nađo, hiïơn ăaơi hay truýìn thöịng.
Cín bùìng tađi khoaên vaông lai Sûơ chïnh
lïơch giûôa (a) giaâ trõ xuíịt khííu hađng hoaâ vađ dõch vuơ cuông nhû caâc khoaên chuýín khoaên bíịt thûúđng vïì nûúâc, nhûng khöng kïí viïơn trúơ nûúâc ngoađi vađ (b) giaâ trõ nhíơp khííu hađng hoaâ vađ dõch vuơ cuông nhû caâc khoaên chuýín nhûúơng bíịt thûúđng ra nûúâc ngoađi.
Lûúơng cung cíịp calo cho möîi ngûúđi hađng ngađy Lûúơng calo tûúng ặúng vúâi
lûúơng calo coâ ặúơc tûđ lûúơng cung ûâng thûơc phíím rođng (saên xuíịt trong nûúâc cöơng nhíơp khííu trûđ xuíịt khííu) cuêa möơt nûúâc chia cho dín söị, tñnh theo ngađy.
Phaâ rûđng Viïơc chùơt rûđng thûúđng xuýn
phuơc vuơ cho sûê duơng nöng nghiïơp vađ ắnh cû Khöng bao göìm caâc hònh thûâc khaâc nhû xíy dûơng nhađ möơt caâch coâ lûơa choơn.
Tyê lïơ phuơ thuöơc Tyê lïơ giûôa söị dín ặúơc
coi lađ phuơ thuöơc- nhûông ngûúđi dûúâi 15 vađ trïn 65 tuöíi- so vúâi söị dín trong ăöơ tuöíi lao ăöơng, 15-64.
Tađn tíơt Sûơ haơn chïị hoùơc thiïịu khaê nùng
(do tíơt nguýìn) thûơc hiïơn möơt hoaơt ăöơng
cú bùưp hoùơc trong phaơm vi thöng thûúđng cuêa cuöơc söịng con ngûúđi Tíơt nguýìn ặúơc ắnh nghôa lađ bíịt kyđ möơt sûơ míịt maât
Trang 7CHUÂ THÑCH KYÔ THUÍƠT
nađo vïì tinh thíìn, cú thïí hoùơc cíịu truâc vađ
chûâc nùng giaêi phíîu.
Giaêi ngín Ghi nhíơn viïơc chuýín nhûúơng
quöịc tïị vïì caâc nguöìn tađi chñnh hoùơc hađng
hoaâ hay dõch vuơ xaêy ra thûơc tïị, vúâi giaâ trõ
do ngûúđi tađi trúơ cung cíịp.
Cöng nhín thíịt nghiïơp traâ hònh Caâc caâ
nhín muöịn ăi lađm vađ sùĩn sađng ăi lađm,
nhûng khöng tñch cûơc tòm kiïịm viïơc búêi vò
tin lađ khöng coâ viïơc lađm phuđ húơp hay vò hoơ
khöng biïịt núi coâ thïí tòm ặúơc viïơc.
Baâc sô Nhûông ngûúđi töịt nghiïơp bíịt kyđ möơt
khoa hay möơt trûúđng dûúơc nađo úê bíịt kyđ
möơt chuýn ngađnh dûúơc nađo (bao göìm
thûơc hađnh, giaêng daơy, quaên lyâ vađ nghiïn
cûâu).
Töơi phaơm ma tuyâ Bíịt kïí loaơi töơi phaơm
nađo liïn quan ăïịn ma tuyâ, bao göìm möi
giúâi, tröìng troơt, víơn chuýín, phín phöịi,
chiïịt suíịt, xuíịt nhíơp khííu, cung cíịp cho
viïơc mua baân, saên xuíịt, chïị biïịn, víơn
chuýín hoùơc sûê duơng chíịt ma tuyâ.
Töíng dín söị tham gia hoaơt ăöơng kinh tïị
Tíịt caê nam vađ nûô tham gia vađo quaâ trònh
saên xuíịt hađng hoaâ vađ dõch vuơ kinh tïị
trong möơt thúđi kyđ xaâc ắnh.
Chi tiïu giaâo duơc Chi phñ cho viïơc phín
cöng, quaên lyâ, thanh tra vađ trúơ giuâp giaâo
duơc míîu giaâo, tiïíu hoơc, trung hoơc; ăaơi
hoơc vađ cao ăùỉng; caâc töí chûâc ăađo taơo daơy
nghïì, kyô thuíơn vađ caâc töí chûâc ăađo taơo
khaâc; vađ cöng viïơc quaên lyâ chung vađ dõch
vuơ trúơ giuâp.
Tiïu thuơ ăiïơn nùng Saên lûúơng cuêa caâc
nhađ maây ăiïơn trûđ ăi lûúơng sûê duơng nöơi böơ
vađ töín thíịt truýìn taêi.
Ăi hoơc Tyê lïơ ăi hoơc töíng húơp lađ tyê lïơ phíìn
trùm söị sinh viïn tham gia vađo möơt cíịp
giaâo duơc, khöng kïí tuöíi, so vúâi töíng dín
söị chñnh thûâc trong ăöơ tuöíi tham gia vađo
cíịp hoơc ăoâ Tyê lïơ ăi hoơc rođng lađ tyê lïơ phíìn
trùm söị treê em chñnh thûâc trong tuöíi ăïịn
trûúđng (ặúơc quy ắnh trong hïơ thöịng
giaâo duơc) tham gia ăi hoơc so vúâi söị treê em
chñnh thûâc trong ăöơ tuöíi ăïịn trûúđng cuêa
toađn böơ dín söị.
Giaâ trõ xuíịt khííu hađng hoaâ vađ dõch vuơ
Giaâ trõ toađn böơ hađng hoaâ vađ dõch vuơ phi víơt chíịt cung cíịp ra nûúâc ngoađi, kïí caê phñ víơn chuýín hađng hoaâ, baêo hiïím, du lõch vađ caâc dõch vuơ phi víơt chíịt khaâc
Núơ nûúâc ngoađi Núơ cuêa möơt nûúâc ăöịi vúâi
caâc caâ nhín/töí chûâc khöng cû truâ thûúđng xuýn phaêi traê bùìng ngoaơi tïơ, hađng hoaâ hoùơc dõch vuơ.
Viïơn trúơ lûúng thûơc bùìng nguô cöịc Lûúơng
nguô cöịc mađ caâc nûúâc vađ töí chûâc quöịc tïị tađi trúơ cung cíịp, kïí caê Chûúng trònh lûúng thûơc thïị giúâi vađ Uyê ban luâa mò quöịc tïị, ặúơc baâo caâo theo vuơ muđa tûđng nùm.
Ăíìu tû trûơc tiïịp nûúâc ngoađi Viïơc ăíìu tû
vađo möơt nûúâc liïn quan ăïịn möịi quan hïơ dađi haơn vađ kiïím soaât möơt doanh nghiïơp cuêa nhûông ngûúđi khöng cû truâ thûúđng xuýn Lađ töíng giaâ trõ vöịn tûơ coâ, thu nhíơp taâi ăíìu tû, vöịn dađi haơn khaâc vađ vöịn lûu ăöơng ặúơc kï trong baêng caân cín thanh toaân.
Saên lûúơng nûúâc saơch Töíng saên lûúơng
nûúâc, khöng kïí thíịt thoaât do bay húi tûđ caâc thuđng chûâa Saên lûúơng cuông bao göìm caê nûúâc cuêa caâc nhađ maây loơc nûúâc ăöịi caâc nûúâc mađ nguöìn nûúâc nađy lađ böơ phíơn ăaâng kïí trong saên lûúơng nûúâc.
Hïơ söị Gini Ăo lûúđng mûâc ăöơ lïơch khoêi
tònh traơng phín phöịi cöng bùìng hoađn haêo trong phín phöịi thu nhíơp (hoùơc chi tiïu tiïu duđng, trong möơt söị trûúđng húơp) giûôa caâc caâ nhín hay höơ gia ằnh trong möơt nïìn kinh tïị Giaâ trõ hïơ söị trong khoaêng tûđ 0- nghôa lađ cöng bùìng hoađn haêo- ăïịn 1 - hoađn toađn bíịt bònh ăùỉng.
Tiïu duđng cuêa chñnh phuê Bao göìm tíịt caê
caâc khoaên chi tiïu thûúđng xuýn vïì mua hađng hoaâ vađ dõch vuơ cuêa caâc cíịp trong böơ maây chñnh phuê, trûđ caâc doanh nghiïơp nhađ nûúâc.
Töíng ăíìu tû trong nûúâc Töíng giaâ trõ caâc
khoaên tùng thïm trong tađi saên cöị ắnh cuêa möơt quöịc gia cöơng vúâi biïịn ăöíi thuíìn trong giaâ trõ töìn kho.
Töíng saên phíím quöịc nöơi (GDP) Töíng
Trang 8153 BAÂO CAÂO PHAÂT TRIÏÍN CON NGÛÚĐI 2001
saên lûúơng hađng hoaâ vađ dõch vuơ tiïu duđng
cuöịi cuđng mađ möơt nïìn kinh tïị taơo ra búêi
caê dín sûơ vađ phi dín sûơ, khöng phín biïơt
do trong hay ngûúđi nûúâc ngoađi taơo ra.
GDP khöng bao göìm phíìn khíịu trûđ ăöịi
vúâi khoaên khíịu hao vöịn víơt chíịt hay sûơ
suy giaêm vađ xuöịng cíịp cuêa tađi nguýn
thiïn nhiïn.
Töíng saên phíím quöịc gia (GNP) Göìm
GDP cöơng thu nhíơp tûđ nûúâc ngoađi thuíìn,
tûâc lađ khoaên thu nhíơp mađ ngûúđi dín
nhíơn tûđ nûúâc ngoađi do cung cíịp caâc dõch
vuơ víơt chíịt (lao ăöơng, vöịn), trûđ caâc khoaên
thanh toaân cuđng loaơi cho nhûông ngûúđi
khöng cû truâ thûúđng xuýn ăaô ăoâng goâp
vađo nïìn kinh tïị trong nûúâc.
Aân maơng Nhûông vuơ chïịt choâc coâ chuê ăñch
nghi lađ do möơt ngûúđi khaâc gíy ra.
Tyê lïơ tiïm chuêng Tyê lïơ phíìn trùm söị treê
em dûúâi 1 tuöíi ặúơc tiïm chuêng vùưc-xin
duđng trong Chûúng trònh tiïm chuêng treê
em toađn cíìu (UCI).
Tyê troơng thu nhíơp vađ chi tiïu Sûơ phín böí
thu nhíơp hoùơc chi tiïu giađnh cho caâc
nhoâm nhoê gia ằnh ặúơc xïịp haơng theo
töíng thu nhíơp, thu nhíơp hoùơc chi tiïu
ăíìu ngûúđi.
Tyê lïơ tûê vong cuêa treê sú sinh Xaâc xuíịt tûê
vong trong thúđi gian tûđ khi sinh ăïịn 1 tuöíi
nhín vúâi 1.000.
Tyê lïơ treê sinh thiïịu cín Tyê lïơ phíìn trùm
treê em sinh ra coâ troơng lûúơng nhoê hún
2.500g.
Laơm phaât Möơt sûơ giaêm suât vïì sûâc mua
cuêa ăöìng tiïìn, phaên aânh qua sûơ tùng lïn
liïn tuơc töíng mûâc giaâ caê, thûúđng ặúơc ăo
bùìng chó söị giaâ baân leê.
Maây chuê truy nhíơp Internet Hïơ thöịng
maây tñnh ặúơc nöịi vúâi Internet- hoùơc lađ
nöịi trûơc tiïịp 1 cöíng, hoùơc möơt maây tñnh
cho pheâp nhiïìu ngûúđi sûê duơng truy nhíơp
caâc dõch vuơ maơng.
Tuöíi thoơ bònh quín Söị nùm möơt treê múâi
sinh coâ thïí söịng nïịu tònh traơng cú thïí taơi
thúđi ăiïím khi sinh ặúơc giûô nguýn trong
suöịt cuöơc ăúđi cuêa treê.
Tyê lïơ biïịt chûô (ngûúđi lúân) Tyê lïơ phíìn
trùm söị ngûúđi tûđ 15 tuöíi biïịt ăoơc vađ viïịt, nhûng phaêi hiïíu ặúơc, möơt cíu ngùưn, ăún giaên vïì cuöơc söịng hađng ngađy cuêa hoơ.
Tyê lïơ tûê vong thai saên Söị phuơ nûô tûê vong
hađng nùm do caâc nguýn nhín liïn quan ăïịn viïơc mang thai trong 100.000 ca sinh núê.
Chi tiïu quöịc phođng Tíịt caê chi tiïu cuêa
böơ quöịc phođng vađ caâc böơ khaâc trong viïơc tuýín duơng vađ ăađo taơo quín nhín cuông nhû xíy dûơng vađ mua sùưm vuô khñ vađ thiïịt
bõ khñ tađi Sûơ trúơ giuâp vïì quín sûơ ặúơc tñnh vađo chi tiïu cuêa nûúâc tađi trúơ.
Chíịt thaêi thađnh phöị Chíịt thaêi ặúơc thu
gom búêi caâc thađnh phöị hoùơc theo ýu cíìu cuêa caâc thađnh phöị mađ caâc chíịt thaêi ăoâ lađ
do caâc gia ằnh, hoaơt ăöơng thûúng maơi, cao öịc lađm viïơc, trûúđng hoơc, vùn phođng cú quan chñnh phuê vađ caâc doanh nghiïơp kinh doanh nhoê thaêi ra.
Mûâc ngheđo khöí quöịc gia Mûâc ngheđo khöí
ặúơc caâc quan chûâc cuêa möơt nûúâc quy ắnh phuđ húơp vúâi nûúâc ăoâ.
Höî trúơ phaât triïín chñnh thûâc (ODA) Caâc
khoaên viïơn trúơ hoùơc cho vay vúâi ăiïìu kiïơn
ûu ăaôi vïì tađi chñnh ăöịi vúâi caâc quöịc gia hay laônh thöí do khu vûơc chñnh thûâc tiïịp nhíơn, vúâi muơc tiïu chñnh lađ phaât triïín kinh tïị vađ phuâc lúơi.
Dođng tiïìn (thuíìn) danh muơc ăíìu tû
Dođng vöịn danh muơc ăíìu tû tûơ coâ khöng coâ tñnh chíịt nhíơn núơ (töíng caâc khoaên quyô, nhíơn ăùơt coơc vađ giaâ trõ mađ caâc nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi mua trûơc tiïịp phíìn vöịn cuêa möơt nûúâc) vađ dođng vöịn coâ tñnh chíịt nhíơn núơ (phaât hađnh traâi phiïịu ặúơc caâc nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi mua).
Giaâo duơc tiïíu hoơc Giaâo duơc úê cíịp ăíìu
tiïn (cíịp 1), vai trođ chñnh cuêa cíịp hoơc nađy lađ cung cíịp caâc phíìn cú súê cuêa giaâo duơc.
Tiïu duđng tû nhín Giaâ trõ thõ trûúđng cuêa
tíịt caê hađng hoaâ vađ dõch vuơ, kïí caê saên phíím líu bïìn, mađ höơ gia ằnh vađ caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn mua hoùơc nhíơn dûúâi daơng thu nhíơp bùìng hađng.
Trang 9CHUÂ THÑCH KYÔ THUÍƠT
Lao ăöơng kyô thuíơn vađ chuýn gia Caâc
nhađ khoa hoơc víơt lyâ; kyô sû vađ kiïịn truâc
sû; nhín viïn maây bay vađ tađu biïín; caâc
nhađ khoa hoơc xaô höơi; lao ăöơng ngađnh
dûúơc, nha khoa, thuâ y vađ caâc nghïì liïn
quan; ngûúđi lađm cöng taâc thöịng kï, toaân
hoơc vađ phín tñch hïơ thöịng; kinh tïị gia; kïị
toaân viïn; luíơt gia; giaâo viïn; lao ăöơng
trong lônh vûơc tön giaâo; nhađ baâo vađ ngûúđi
viïịt saâch; nhađ ăiïu khùưc, hoaơ sô, nhiïịp
aênh vađ caâc hoaơt ăöơng nghïơ thuíơt saâng taơo
liïn quan; ngûúđi soaơn nhaơc vađ thûơc hađnh
cöng viïơc nghïơ thuíơt; víơn ăöơng viïn thïí
thao; vađ ngûúđi lao ăöơng kyô thuíơt, chuýn
ngađnh vađ caâc nghïì liïn quan chûa ặúơc
phín loaơi, phuđ húơp vúâi Phín loaơi chuíín
quöịc tïị vïì nghïì nghiïơp (ISCO-1968).
Khu vûơc baêo töìn Toađn böơ hoùơc möơt phíìn
khu vûơc baêo töìn röơng ñt nhíịt 1.000 ha
ặúơc thiïịt kïị dûúâi daơng cöng viïn quöịc
gia, khu ăöơng víơt tûơ nhiïn, khu baêo töìn
thiïn nhiïn hoùơc núi sinh töìn cuêa ăöơng
víơt hoang daô, caâc thùưng caênh ăíịt liïìn vađ
trïn biïín cíìn baêo vïơ, hoùơc baêo töìn cho
muơc ăñch khoa hoơc vúâi viïơc haơn chïị sûơ
chuâ yâ cuêa cöng chuâng.
Chi tiïu cöng cöơng cho giaâo duơc Chi tiïu
cöng cöơng cho giaâo duơc cöng cöơng cöơng
vúâi caâc khoaên trúơ cíịp cho giaâo duơc tû
nhín úê cíịp tiïíu hoơc, trung hoơc vađ ăaơi hoơc.
Chi tiïu cöng cöơng cho y tïị Caâc khoaên
chi thûúđng xuýn vađ ăíìu tû cuêa ngín saâch
chñnh phuê trung ûúng vađ ắa phûúng, caâc
khoaên vay vađ viïơn trúơ nûúâc ngoađi (kïí caê
caâc khoaên uêng höơ cuêa caâc töí chûâc quöịc tïị
vađ töí chûâc phi chñnh phuê) vađ quyô baêo
hiïím y tïị xaô höơi.
Sûâc mua tûúng ặúng (PPP) Taơi mûâc giaâ
PPP, möơt ăö-la coâ sûâc mua ăöịi vúâi GDP
trong nûúâc giöịng vúâi US ăö-la ăöịi vúâi US
GDP PPP cuông coâ thïí ặúơc thïí hiïơn theo
ăún võ tiïìn tïơ cuêa caâc nûúâc khaâc hoùơc
quýìn ruât vöịn ăùơc biïơt (SDRs) PPP cho
pheâp coâ sûơ so saânh chuíín vïì giaâ thûơc tïị
giûôa caâc quöịc gia, cuông giöịng nhû tñnh
tiïơn duơng cuêa chó söị giaâ cho pheâp so saânh
giaâ trõ thûơc theo thúđi gian; nïịu khöng, tyê
giaâ höịi ăoaâi danh nghôa coâ thïí ăaânh giaâ
quaâ cao hoùơc quaâ thíịp sûâc mua.
GDP thûơc tïị ăíìu ngûúđi (PPP$) GDP ăíìu
ngûúđi cuêa möơt nûúâc ặúơc chuýín ăöíi sang
US ăö-la trïn cú súê tyê giaâ sûâc mua ngang bùìng.
Ngûúđi tyơ naơn Nhûông ngûúđi buöơc phaêi
chaơy khoêi ăíịt nûúâc cuêa mònh do nöîi súơ haôi
bõ kïịt töơi búêi caâc lyâ do vïì chuêng töơc, tön giaâo, quöịc tõch, quan ăiïím chñnh trõ hoùơc möịi quan hïơ vúâi möơt nhoâm xaô höơi cuơ thïí, vađ nhûông ngûúđi khöng thïí hoùơc khöng muöịn trúê vïì töí quöịc.
Nghiïn cûâu vađ triïín khai (R&D) Hoaơt
ăöơng saâng taơo coâ hïơ thöịng nhùìm lađm tùng kho tađng kiïịn thûâc vađ sûê duơng nhûông kiïịn thûâc nađy cho nhûông ûâng duơng múâi.
Nhađ khoa hoơc vađ kyô thuíơt Ngûúđi lađm
khoa hoơc ăïì cíơp nhûông ngûúđi kyô sû khoa
hoơc ặúơc ăađo taơo trong lônh vûơc khoa hoơc hay cöng nghïơ (thûúđng töịt nghiïơp mûâc ăöơ thûâ 3 trong giaâo duơc) vïì bíịt kyđ khña caơnh nađo cuêa khoa hoơc coâ tham gia vađo cöng viïơc mang tñnh chuýn gia vïì hoaơt ăöơng nghiïn cûâu vađ phaât triïín, kïí caê nhûông ngûúđi lađm cöng taâc hađnh chñnh vađ nhín sûơ úê mûâc ăöơ cao trûơc tiïịp ăiïìu hađnh caâc hoaơt ăöơng nghiïn cûâu vađ phaât triïín.
Ngûúđi lađm nghïì kyô thuíơt ăïì cíơp ăïịn
nhûông ngûúđi tham gia vađo hoaơt ăöơng nghiïn cûâu vađ phaât triïín khoa hoơc ăaô ặúơc ăađo taơo hoơc nghïì vađ kyô thuíơt ñt nhíịt
3 nùm kïí tûđ sau giai ăoaơn ăíìu cuêa giaâo duơc trung hoơc.
Giaâo duơc trung hoơc Giaâo duơc bíơc trung
hoơc (cíịp 2 vađ 3) dûơa trïn cú súê ñt nhíịt lađ coâ
4 nùm hoơc trûúâc ăoâ úê cíịp 1 vađ cung cíịp kiïịn thûâc chung hay chuýn ngađnh hoùơc caê hai, chùỉng haơn nhû caâc trûúđng phöí thöng cíịp hai, cíịp 3, trûúđng ăađo taơo giaâo viïn daơy nghïì hoùơc giaâo viïn úê mûâc trung hoơc hoùơc trûúđng daơy nghïì kyô thuíơt.
Xïịp haơng khaê nùng traê núơ dađi haơn Ăûúơc
Standard and Poor xaâc ắnh, lađ viïơc ăaânh giaâ khaê nùng vađ thiïơn chñ traê núơ cuêa möơt quöịc gia theo caâc ăiïìu kiïơn cuêa nûúâc nađy.
Caâc thûâ haơng xïịp tûđ AAA ăïịn CC (haơng coâ thïí ăíìu tû tûđ AAA ăïịn BBB-, vađ haơng
Trang 10155 BAÂO CAÂO PHAÂT TRIÏÍN CON NGÛÚĐI 2001
lûu yâ tûđ BB+ vađ thíịp hún).
Phaât thaêi ăi-ö-xñt sunphua (SO2) Lûúơng
phaât thaêi lûu huyđnh dûúâi daơng ö-xñt
sun-phua vađ ni-tú dûúâi caâc daơng ö-xñt cuêa noâ,
mađ caê hai chíịt nađy kïịt húơp vúâi nhau taơo
ra mûa a-xñt vađ aênh hûúêng xíịu ăïịn nöng
nghiïơp, rûđng, ăöơng víơt biïín vađ ùn mođn
víơt liïơu xíy dûơng.
Thu thúị Caâc khoaên thu cuêa chñnh phuê
trung ûúng theo luíơt, khöng hoađn traê,
khöng phaêi traê laơi nhùìm phuơc vuơ cho caâc
muơc tiïu cöng cöơng.
Giaâo duơc ăaơi hoơc Giaâo duơc bíơc 3 (cíịp 5,6
vađ 7) chùỉng haơn nhû ăaơi hoơc, cao ăùỉng sû
phaơm vađ caâc trûúđng chuýn ngađnh cíịp
cao hún- ăođi hoêi ăiïìu kiïơn tham dûơ töịi
thiïíu lađ töịt nghiïơp giaâo duơc cíịp trung hoơc
hoùơc coâ bùìng chûâng vïì viïơc coâ kiïịn thûâc úê
mûâc tûúng ặúng.
Phín böí vađ sûê duơng thúđi gian Phín böí
thúđi gian cho caâc hoaơt ăöơng thõ trûúđng
(SNA) vađ phi thõ trûúđng (phi SNA) phuđ
húơp vúâi Hïơ thöịng tađi khoaên quöịc gia cuêa
Liïn Húơp Quöịc (SNA).
Töíng lûơc lûúơng vuô trang Caâc lûơc lûúơng
tham mûu chiïịn lûúơc, luơc quín, thuyê
quín, khöng quín, hađnh chñnh vađ lûơc
lûúơng höî trúơ Caâc lûơc lûúơng baân quín sûơ
nhû hiïịn binh, haêi quan vađ biïn phođng
cuông ặúơc tñnh ăïịn nïịu nhûông lûơc lûúơng
nađy ặúơc ăađo taơo vïì chiïịn thuíơt quín sûơ.
Töíng söị tiïìn traê núơ Töíng caâc khoaên
thanh toaân göịc vađ laôi thûơc traê bùìng ngoaơi
tïơ, hađng hoùơc dõch vuơ cho caâc khoaên núơ
dađi haơn, laôi traê cho vay ngùưn haơn, vađ caâc
khoaên traê cho IMF Töíng söị tiïìn traê núơ lađ
möơt chó tiïu quan troơng phaên aânh gaânh
nùơng núơ tûúng ăöịi vïì traê núơ nûúâc ngoađi.
Tyê lïơ sinh ăeê Söị treê em trung bònh söịng
soât sau khi sinh trong suöịt cuöơc ăúđi cuêa
möơt phuơ nûô nïịu ngûúđi phuơ nûô ăoâ coâ con úê
tûđng ăöơ tuöíi phuđ húơp vúâi tyê lïơ mang thai
theo tuöíi.
Khaâch du lõch Nhûông ngûúđi tham quan
ăïịn möơt quöịc gia khöng phaêi lađ quöịc gia
hoơ thûúđng truâ trong thúđi gian khöng quaâ
12 thaâng vađ vúâi muơc ăñch tham quan
chñnh lađ khöng nhùìm tiïịn hađnh caâc hoaơt
ăöơng ặúơc traê lûúng trong phaơm vi nûúâc ăïịn tham quan.
Thûúng maơi vuô khñ khöng sûê duơng haơt nhín (buön baân vuô khñ) Xuíịt nhíơp khííu
hađng hoaâ phuơc vuơ cho muơc ăñch sûê duơng quín sûơ- thiïịt bõ quín sûơ nhû vuô khñ chiïịn tranh, böơ phíơn liïn quan, ăaơn dûúơc vađ thiïịt bõ böí trúơ.
Sûê duơng nhiïn liïơu truýìn thöịng Lûúơng
sûê duơng ûúâc tñnh vïì chíịt ăöịt bùìng cuêi, than cuêi, baô mña vađ phíìn thaêi cuêa ăöơng thûơc víơt.
Tyê lïơ tûê vong treê dûúâi 5 tuöíi Xaâc suíịt tûê
vong tûđ khi sinh ăïịn 5 tuöíi nhín vúâi 1.000.
Thiïịu cín (treê suy dinh dûúông vûđa phaêi
vađ nghiïm troơng) Vûđa phaêi ăïì cíơp ăïịn tyê
lïơ phíìn trùm treê dûúâi 5 tuöíi coâ cín nùơng nhoê hún mûâc giaâ trõ trung võ vïì cín nùơng theo ăöơ tuöíi cuêa toađn böơ dín söị trûđ ăi 2 líìn giaâ trõ ăöơ lïơch chuíín (2 xñch-ma).
Nghiïm troơng ăïì cíơp ăïịn tyê lïơ phíìn trùm
treê dûúâi 5 tuöíi coâ cín nùơng nhoê hún mûâc giaâ trõ trung võ vïì cín nùơng theo ăöơ tuöíi cuêa toađn böơ dín söị trûđ ăi 3 líìn giaâ trõ ăöơ lïơch chuíín (3 xñch-ma).
Thíịt nghiïơp Tíịt caê nhûông ngûúđi trïn
möơt ăöơ tuöíi xaâc ắnh khöng coâ viïơc lađm ặúơc traê lûúng hoùơc khöng tûơ taơo viïơc lađm, nhûng sùĩn sađng vađ ăaô tiïịn hađnh nhiïìu nöî lûơc ăïí tòm kiïịm viïơc lađm coâ thu nhíơp hoùơc tûơ taơo viïơc lađm.
Ngûúđi lađm viïơc gia ằnh khöng ặúơc traê lûúng Caâc thađnh viïn trong gia ằnh
tham gia caâc hoaơt ăöơng tûơ cung tûơ cíịp khöng coâ thu nhíơp vađ phi thõ trûúđng, chùỉng haơn nhû saên xuíịt lûúng thûơc cho tiïu duđng cuêa gia ằnh, vađ trong caâc doanh nghiïơp gia ằnh saên xuíịt phuơc vuơ thõ trûúđng vúâi viïơc coâ nhiïìu hún 1 thađnh viïn trong gia ằnh khöng ặúơc traê lûúng.
Taâi chïị chíịt thaêi Viïơc taâi sûê duơng caâc
chíịt ặúơc tinh chïị tûđ chíịt thaêi, ngoaơi trûđ viïơc taâi chïị trong nöơi böơ caâc nhađ maây vađ taâi sûê duơng víơt chíịt lađm chíịt ăöịt Tyê lïơ taâi chïị lađ tyê söị giûôa khöịi lûúơng ặúơc taâi chïị
so vúâi töíng lûúơng tiïu duđng hiïơn taơi.
Trang 11Chõu traâch nhiïơm xuíịt baên TRÍÌN ẰNH NGHIÏM
Sûêa baên in: HOAĐNG THÕ TUÝỊT
NGUÝÎN LÏƠ HUÝÌN Thiïịt kïị bòa: NGUÝÎN THÕ HOAĐ
In 1000 cuöịn, khöí 21 x 28 cm, taơi Cöng ty in vađ Vùn hoaâ phíím.
Giíịy pheâp söị:
In xong vađ nöơp lûu chiïíu thaâng 11 nùm 2001.
Trang 12157 BAÁO CAÁO PHAÁT TRIÏÍN CON NGÛÚÂI 2001
Trang 13118 BAÁO CAÁO PHAÁT TRIÏÍN CON NGÛÚÂI VIÏÅT NAM 2001 118
Chó söë phaát
triïín con
ngûúâi (HDI)
Tyã lïå Tyã lïå biïët GDP GDP nhêåp hoåc chûä cuãa bònh quên bònh quên Chó söë Chïnh lïåch cuãa caác Tuöíi ngûúâi àêìu ngûúâi àêìu tuöíi thoå Chó söë giûäa chó cêëp giaáo thoå lúán (triïåu ngûúâi bònh giaáo Chó söë söë
Xïëp haång duåc (%) (nùm) (%) VND) (PPP, USD) quên duåc GDP HDI GDP vaâ
HDI Tónh/thaânh phöë 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 HDI
Phaát triïín con ngûâúâi cao 77,9 74,4 94,2 9104 3243 0,89 0,78 0,58 0,749
1 Baâ Rõa-Vuäng Taâu (*) 70,5 74,3 92,6 40620 14470 0,85 0,82 0,83 0,835 0
Trang 14119 BAÂO CAÂO PHAÂT TRIÏÍN CON NGÛÚĐI VIÏƠT NAM 2001
Chuâ thñch: (*) Viïơc Bađ Rõa - Vuông Tađu ặâng ăíìu baêng xïịp haơng vïì chó söị phaât triïín con ngûúđi (HDI) lađ do GDP bònh quín ăíìu ngûúđi cuêa tónh nađy vûúơt xa caâc tónh khaâc.
Súê dô coâ hiïơn tûúơng nađy lađ vò phíìn thu nhíơp tûđ khai thaâc díìu moê ặúơc tñnh vađo GDP cho tónh nađy Ăïí phaên aânh ăuâng thûơc traơng phaât triïín cuêa tónh nađy, ăaâng ra phíìnthu nhíơp ăoâ phaêi ặúơc loaơi ra Tuy nhiïn ăiïìu nađy chûa thûơc hiïơn ặúơc trong baâo caâo nađy vò lyâ do kyô thuíơt
Tyê lïơ Tyê lïơ biïịt GDP GDP nhíơp hoơc chûô cuêa bònh quín bònh quín Chó söị Chïnh lïơch cuêa caâc Tuöíi ngûúđi ăíìu ngûúđi ăíìu tuöíi thoơ Chó söị giûôa chó cíịp giaâo thoơ lúân (triïơu ngûúđi bònh giaâo Chó söị söị
Xïịp haơng duơc (%) (nùm) (%) VND) (PPP, USD) quín duơc GDP HDI GDP vađ
HDI Tónh/thađnh phöị 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 HDI
Trang 15Phaât triïín con ngûúđi cao 6,3 5,9 9,3 6,0 29,4 15,0 672 4276 8,3 7,74
1 Bađ Rõa-Vuông Tađu 6 8,6 7,4 6,1 15,4 34 15,54 626 4531 10,5 7,90
Thu nhíơp Khoaêng
ngûúđi Tyê lïơ muđ Tyê lïơ dín Tyê lïơ dín nùm cuêa bònh quín giađu nhíịt dín söịng khöng kyđ chûô cuêa khöng khöng Tyê lïơ treê nhoâm 20% nùm cuêa ăïịn 20% dûúâi voơng söịng ngûúđi ặúơc tiïịp ặúơc tiïịp em<5 tuöíi thíịp nhíịt nhoâm 20% ngheđo ngûúông
ăïịn tuöíi trûúêng cíơn ặúơc cíơn ặúơc suy dinh Chó söị (USD cao nhíịt nhíịt (USD ngheđo thu
Xïịp haơng Xïịp haơng 40 (% thađnh (% nûúâc saơch vïơ sinh dûúông (%) ngheđo khöí PPP- (USD PPP PPP- nhíơp (%
HDI Tónh/thađnh phöị HPI 1999) 1999) (%-1999) (%-1999) 1998 töíng húơp 1999) 1999) 1999) 1999)
Trang 16Thu nhíơp Khoaêng
ngûúđi Tyê lïơ muđ Tyê lïơ dín Tyê lïơ dín nùm cuêa bònh quín giađu nhíịt dín söịng khöng kyđ chûô cuêa khöng khöng Tyê lïơ treê nhoâm 20% nùm cuêa ăïịn 20% dûúâi voơng söịng ngûúđi ặúơc tiïịp ặúơc tiïịp em<5 tuöíi thíịp nhíịt nhoâm 20% ngheđo ngûúông ăïịn tuöíi trûúêng cíơn cíơn suy dinh Chó söị (USD cao nhíịt nhíịt (USD ngheđo thu
Xïịp haơng Xïịp haơng 40 (% thađnh (% nûúâc saơch vïơ sinh dûúông (%) ngheđo khöí PPP- (USD PPP PPP- nhíơp (%
HDI Tónh/thađnh phöị HPI 1999) 1999) (%-1999) (%-1999) 1998 töíng húơp 1994-96) 1994-96) 1994-96) 1999)
Trang 17Phaát triïín con ngûúâi cao 51,0 3243 81,1 84,7 87,5 71,1 77,2 3,1 8,3 0,764
1 Baâ Rõa-Vuäng Taâu 50,0 14470 85,6 80,0 75,8 69,1 77,7 4,8 9,9 0,837 1
Xïëp haång nûä (%- (PPP-USD) nam vaâ (%) 1999 (%) 1999 (nùm, 1999) (nùm, 1999) (%-1999) (%-1999) GDI Xïëp haång
Trang 18Xïëp haång nûä (%- (PPP-USD) nam vaâ (%) 1999 (%) 1999 (nùm, 1999) (nùm, 1999) (%-1999) (%-1999) GDI ] Xïëp haång
Trang 19Phaát triïín con ngûúâi cao 71,0 77,2 3,2 8,4 44,4 49,1 80,5 84,2 6,1 5,4 22,8 21,3 24,6 22,0
(nùm,1999)Nam
Tuöíi thoå
(nùm,1999)Nûä
Xïëp haång
HDI Tónh/thaânh phöë
Tó lïå ngûúâi lúán muâ chûä (%
- 1999)Nam
Tó lïå ngûúâi lúán muâ chûä (%
- 1999)Nûä
Tó lïå sinh viïn nûä
(% trongtöíng söësinhviïn1999)
Tó lïå lao àöång nûä trong
töíng söëlaoàöång (%
1998)
Tó lïå lao àöång khöng coá chuyïn mön (%
1998)chung
Tó lïå lao àöång khöng coá chuyïn mön (%
1998)Nûä
Tó lïå lao àöång coá trònh àöå tûâ cao àùèng trúã lïn
(%
1998)chung
Tó lïå lao àöång coá trònh àöå tûâ cao àùèng trúã lïn
(%
1998)Nûä
Tó lïå lao àöång thiïëu viïåc laâm (%
- 1998)chung
Tó lïå lao àöång thiïëu viïåc laâm (%
- 1998)Nûä
Tó lïå nûä trong quöëc höåi (% -
khoaá X,1997-2002
Tó lïå nûä trong höåi àöìng nhên dên cêëp tónh/thaânh phöë (% -
khoaá1999- 2002
Trang 20Tuöíi thoå
(nùm,1999)Nam
Xïëp haång
HDI Tónh/thaânh phöë
Tó lïå ngûúâi lúán muâ chûä (%
- 1999)Nam
Tó lïå ngûúâi lúán muâ chûä (%
- 1999)Nûä
Tó lïå sinh viïn nûä
(% trongtöíng söësinhviïn1999)
Tó lïå lao àöång nûä trong
töíng söëlaoàöång (%
1998)
Tó lïå lao àöång khöng coá chuyïn mön (%
1998)chung
Tó lïå lao àöång khöng coá chuyïn mön (%
1998)Nûä
Tó lïå lao àöång coá trònh àöå tûâ cao àùèng trúã lïn
(%
1998)chung
Tó lïå lao àöång coá trònh àöå tûâ cao àùèng trúã lïn
(%
1998)Nûä
Tó lïå lao àöång thiïëu viïåc laâm (%
- 1998)chung
Tó lïå lao àöång thiïëu viïåc laâm (%
- 1998)Nûä
Tó lïå nûä trong quöëc höåi (% -
khoaá X,1997-2002
Tó lïå nûä trong höåi àöìng nhên dên cêëp tónh/thaânh phöë (% -
khoaá1999- 2002