b, Người kiếm củi tên Mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu c[r]
Trang 1Giáo viên: Lê Thị Hồng Nhung Trường Trung học cơ sở Thọ XuânNhiệt liệt chào mừng các Thầy cô giáo về dự lớp 6D
Trang 2Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là thành phần chính của câu?
- Xác định thành phần chính của câu sau:
Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt
Trang 3Câu trần thuật đơn
NGỮ VĂN 6
TIẾT 115
Trang 4Tiết 115: Câu trần thuật đơn
I, THẾ NÀO LÀ CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN?
Trang 5Tiết 115: Câu trần thuật đơn
Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch
răng lên, xì một hơi rõ dài.( 1 )Rồi,
với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
( 2 )
Hức !( 3 ) Thông ngách sang nhà
ta ? ( 4 ) Dễ nghe nhỉ !( 5 ) Chú mày
hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu
được ( 6 ) Thôi, im cái điệu hát mưa
dầm sùi sụt ấy đi.( 7 ) Đào tổ nông
1, Xét ví dụ VD1:
=> Câu nghi vấn (hỏi)
=> Câu cầu khiến
=> Câu cảm thán
=> Câu trần thuật
Trang 6Tiết 115: Câu trần thuật đơn
I, CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN LÀ GÌ?
1, Xét ví dụ
VD2
(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã xì một hơi rõ dài.
(2) Rồi với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng.
(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được (9) Tôi về, không một chút bận tâm
Trang 7Tiết 115: Câu trần thuật đơn
I, CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN LÀ GÌ?
Trang 8Tiết 115: Câu trần thuật đơn
Trang 9Tiết 115: Câu trần thuật đơn
*Lưu ý
2 Căn cứ để xác định câu trần thuật đơn là câu có một cụm C-V Song cần lưu ý là một cụm C-V nòng cốt Những câu có từ hai cụm C-V trở lên , nhưng nếu chỉ có một cụm C-V nòng cốt vẫn được coi là câu trần thuật đơn.
Ví dụ:
Trang 103, Tre ăn ở với người đời đời, kiếp kiếp.
=> Câu trần thuật đơn
Trang 12Bài tập nhanh
Đặt một câu trần thuật đơn với ảnh sau:
Trang 13II Luyện tập.
Bài tập 1: (SGK/101)
Tiết 115: Cõu trần thuật đơn
Tìm và phõn tớch cấu tao ngữ phỏp của cỏc câu trần thuật đơn trong đoạn trích sau Cho biết những câu trần thuật đơn ấy đ ược dùng làm gì?
Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa
Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu
hiệu của sự sống con ng ười thì, sau mỗi lần động bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ượt, n ước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão thì nay l ưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.
( Nguyễn Tuõn)
Trang 14Câu 2: Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần
đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con
ng ời thì, sau mỗi lần động bão bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.
-> Câu có cấu tạo là một cụm C-V, dùng để nêu
ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô Tô sau trận bão.
/
/
CN VN
ịCõu 1,2 là cõu trần thuật đơn.
Trang 15Câu 3: Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt,
nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi,
và cát lại vàng giòn hơn nữa.
Þ Câu có 3 cụm C-V => Không phải câu trần thuật đơn
Câu 4: Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày
động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.
Trang 16Bài tập 2: Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì ?
a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta,
có một thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân
(Con Rồng cháu Tiên)
b) Có một sống lâu ngày trong một giếng nọ.
(Ếch ngồi đáy giếng)
c) là người huyện Đông Triều.
(Con hổ có nghĩa)
TRẢ LỜI : Cả 3 câu a, b, c đều là câu trần thuật đơn
Có tác dụng giới thiệu nhân vật
Trang 17Bài tập 3:
chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ước có một đứa con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân lên ướm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô (Thánh Gióng)
b, Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.
Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn (Sơn Tinh, Thủy Tinh)
c, Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái ăm để hỏi mọi người Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc.
Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà nọ đang làm ruộng (Em bé thông minh)
Cách giới thiệu nhân vật chính trong những truyện sau có gì khác với cách giới thiệu nêu trong bài tập 2 ?
Trang 19Bài tập 4:
Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật, những câu mở đầu sau
đây còn có tác dụng gì?
a, Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm
nghề đẽo cày ( Đẽo cày giữa đường)
b, Người kiếm củi tên Mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất,
nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc họng, mở miệng nhe
cái răng, máu me, nhớt dãi trào ra (Vũ Trinh)
Þ Ngoài giới thiệu nhân vật các câu trên còn có tác dụng miêu tả hành động của nhân vật
- Người thợ mộc: dốc hết vốn để đẽo cày
- Người kiếm củi: bổ củi, thấy dưới thung lũng, vác búa đến
xem
Trang 20Bài tập trắc nghiệm.
A Là câu do hai cụm C-V sóng đôi tạo thành
B Là loai câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để kể, tả, nêu ý